Nāgārjuna (c. 150–250 CE) wrote this letter to a South Indian king — probably a Śātavāhana monarch — as a manual for living wisely. The Ratnāvalī (Tibetan: རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ) is one of his five great works, alongside the Mūlamadhyamakakārikā. In five chapters it moves from practical ethics through the philosophy of emptiness to the vast aspirations of the bodhisattva. This is the first freely available English translation from the Tibetan.
Chapter One — High Status and Definite Goodness
Completely freed from all faults,
adorned with all virtues,
the sole friend of all beings —
to the Omniscient One, I bow.
O King, to you, for the sake of accomplishing the Dharma,
I shall teach what is solely wholesome,
for in a worthy vessel of the excellent Dharma
the Dharma is accomplished.
First comes the teaching on high status,
and after that, definite goodness arises,
for having attained high status,
definite goodness comes gradually.
Here, high status is happiness,
and definite goodness is held to be liberation.
In brief, what accomplishes these
is faith and wisdom.
Through faith one relies on the Dharma;
through wisdom one truly knows.
Of these two, wisdom is the chief,
but faith is its precursor.
One who does not transgress the Dharma
through desire, hatred, fear, or delusion —
that one is called a person of faith,
the supreme vessel for definite goodness.
One who thoroughly examines
all actions of body, speech, and mind,
and, knowing what benefits self and others,
always acts accordingly — that one is wise.
Not killing, abandoning theft,
not approaching another's wife,
and restraining from false, divisive,
harsh, and idle speech —
being free from covetousness and malice,
and completely abandoning wrong views:
these are the ten white paths of action.
Their opposites are the ten black.
Not drinking alcohol, a pure livelihood,
non-harming, giving with respect,
honouring those worthy of honour, and loving-kindness —
in brief, this is the Dharma.
Aside from merely tormenting the body,
there is no dharma in this: for by such means
one neither abandons harm to others
nor bestows benefit upon them.
One who, disregarding the great highway
of the excellent Dharma — generosity,
ethical conduct, patience, and insight —
takes instead the wrong paths of bodily torment and dark views
will enter for a very long time
into samsara's unbearable wilderness,
the boundless forest of beings,
body embraced by the poison of afflictions.
From killing comes a short life.
From harming comes much suffering.
From stealing comes poverty.
From adultery come enemies.
From lying comes slander.
From divisive speech comes separation from friends.
From harsh speech comes hearing unpleasant words.
From idle talk comes disrespected speech.
Covetousness destroys hopes in the mind.
Malice bestows fear.
Wrong views lead to evil views.
From drinking comes a confused mind.
From not giving comes poverty.
From wrong livelihood comes deception.
From pride comes a low birth.
From jealousy comes diminished splendour.
From anger comes an ugly appearance.
From not questioning the wise comes stupidity.
These are the fruits for a human birth.
But first of all comes descent to the lower realms.
Whatever ripened fruits have been declared
for those things called "non-virtuous" —
from all things virtuous,
the opposite fruits arise.
Attachment, hatred, and delusion,
and the actions born from them, are non-virtuous.
Non-attachment, non-hatred, and non-delusion,
and the actions born from them, are virtuous.
From non-virtue comes all suffering,
and likewise all the lower realms.
From virtue come all happy destinies
and happiness in every birth.
With mind, body, and speech,
turn away from all non-virtue
and always engage in virtue.
This Dharma has been taught in two aspects.
Through this Dharma one is freed
from hells, hungry ghosts, and animals,
and among gods and humans
one obtains the expanding glory of happiness and sovereignty.
Through meditation, the immeasurables, and the formless states,
one experiences the bliss of Brahmā and the higher realms.
Thus, in brief, this is the teaching on high status
and its fruits.
The teachings on definite goodness, however,
appear subtle and profound,
and the Conqueror taught that they
frighten the childish and the unlearned.
"There is no self, there will be no self;
there is no mine, there will be none" —
thus the childish are afraid.
But for the wise, all fear is ended.
All these beings without exception
arise from grasping at "I,"
and this was taught by the one who teaches
solely to benefit beings who cling to "mine."
"There is a self, there is a mine" —
this is false in the ultimate sense,
because through fully knowing reality as it is,
neither of these arises.
The aggregates arise from grasping at "I,"
but this grasping is in truth false.
When a seed is false,
how can its sprout be true?
Seeing the aggregates as thus untrue,
one abandons grasping at "I."
Having abandoned grasping at "I,"
the aggregates will arise no more.
Just as a reflection of one's face
appears in dependence on a mirror,
yet in truth
does not exist in the slightest —
likewise, in dependence on the aggregates,
the grasping at "I" is apprehended.
But like the reflection of one's face,
in truth it does not exist at all.
Just as without depending on a mirror
the reflection of one's face does not appear,
so too without depending on the aggregates,
the grasping at "I" is likewise absent.
When the noble Ānanda
heard this very teaching,
he attained the eye of Dharma and himself
recited and taught it to the monastics:
"As long as there is grasping at the aggregates,
so long is there grasping at 'I.'
When there is grasping at 'I,' there is action;
from that action, there is birth again."
Without beginning, end, or middle,
the wheel of samsara is like a firebrand's circle,
where these three paths, each causing the others,
revolve in mutual dependence.
Since this self is found neither in self nor other,
nor in both, nor in any of the three times,
grasping at "I" is exhausted.
And then action and birth are also exhausted.
Having thus seen the arising of cause and effect
and the cessation of those very things,
one does not conceive of the world
in terms of either existence or non-existence.
Those who, hearing this Dharma
that exhausts all suffering and is free from conceptuality,
are afraid because they do not fully understand —
they fear what is in truth a place of fearlessness.
"In nirvana, all these things
are said to cease" — you are not afraid of that.
Yet when that very cessation is taught here,
why then are you afraid?
"In liberation there is no self, no aggregates."
If that is how you conceive of liberation,
why then are you not pleased
when self and aggregates are eliminated here?
Nirvana is not a thing,
nor is it not a thing.
The exhaustion of grasping at thing and non-thing —
that is called nirvana.
In brief, the nihilistic view —
which holds that the fruits of action do not exist —
is demeritorious, leads to the lower realms,
and is called a wrong view.
In brief, the view of existence —
which holds that the fruits of action do exist —
is meritorious, leads to happy destinies,
and is called a right view.
Through knowing, both non-existence and existence are pacified;
one goes beyond sin and merit.
This, the noble ones have taught,
is liberation from both the lower and higher realms.
Seeing that arising depends on causes,
one transcends the view of non-existence.
Seeing that cessation depends on causes,
one does not assert inherent existence either.
What arises before, together with,
or not from a cause — these are all without cause.
Thus, in both conventional and ultimate terms,
arising itself is not established.
"Because this exists, that arises" —
for example, "long" exists because "short" exists.
"Because this is produced, that is produced" —
for example, light arises because a lamp has come to be.
If "long" exists, "short" does not arise
from its own essence.
And without the coming-to-be of the lamp,
light likewise does not come to be.
Thus, seeing the arising of cause and effect
in this world as it actually is —
accepting that it arises from conceptual elaboration —
one does not assert non-existence.
Cessation, not arisen from elaboration,
is reality just as it is.
One does not assert its inherent existence.
Therefore, by not relying on either extreme, one is liberated.
Forms seen from afar
are seen more clearly by those nearby.
If a mirage were water,
why would those nearby not see it as such?
Just as those far away
see this world as real,
so too those near to it do not see it —
like a mirage, it is without characteristics.
Just as a mirage resembles water
but is not water and not real,
so the aggregates resemble a self
but are not a self and not real.
One who, having thought "This mirage is water,"
then goes there and thinks
"That water does not exist" —
that one is a fool.
Likewise, to grasp this mirage-like world
as either existing or not existing —
that is delusion.
And where there is delusion, there is no liberation.
The nihilist goes to the lower realms.
The eternalist goes to the happy realms.
But through fully knowing reality as it is,
one relies on neither and is liberated.
If one who, through fully knowing reality,
does not accept either non-existence or existence
were to become a nihilist,
why would they not also become an eternalist?
If refuting existence
thereby teaches non-existence,
then does refuting non-existence
not thereby teach existence?
Those who neither assert nor engage
in the meaning of non-existence,
and who have no thought of it as a support for enlightenment —
how could they be called nihilists?
Ask the worldly ones who assert that the person
consists of the aggregates —
the Sāṃkhyas, the Vaiśeṣikas, the Jainas —
whether any of them speak of what transcends existence and non-existence.
Therefore know that this profound teaching
of the Buddhas — the deathless Dharma
that transcends existence and non-existence —
is the treasure-chest of the Dharma.
Having disintegrated, it does not go, does not come,
and does not abide even for an instant.
How then can a self that transcends the three times
truly exist in the world?
Since both samsara and nirvana truly
lack going, coming, and abiding,
what real difference is there
between the world and nirvana?
Since there is no abiding,
how can arising and ceasing be real?
How then can birth, abiding,
and cessation truly exist?
If things are always changing,
how can they not be momentary?
If they are not changing,
how can they truly become other?
Whether things perish partially or entirely,
if they are momentary,
since no difference can be apprehended,
neither option is logically tenable.
If things are momentary, since they have no duration,
how could there be anything old?
Just as a moment has an end,
so too should its beginning and middle be examined.
Thus, since a moment has three parts,
the world does not abide even for a moment.
Beginning, middle, and end
should be analyzed just like a moment.
Beginning, middle, and end
do not arise from their own nature.
Because of having different parts, a thing is not unitary.
But there is nothing without parts.
Without a one, there is no many.
Without existence, there is no non-existence.
If through destruction or an antidote
existence could become non-existence,
then since existence itself is not established,
how could it be destroyed or have an antidote?
Therefore, through nirvana
the world is not truly extinguished.
When asked whether the world has an end,
the Conqueror remained silent.
Since these profound teachings
are not taught to unsuitable beings,
the wise thereby know
that the Omniscient One truly knows all.
Thus the teachings on definite goodness are profound,
free from grasping and without foundation —
so the perfect Buddhas,
the all-seeing ones, have taught.
Frightened by this foundationless teaching,
beings who delight in a ground,
unable to transcend existence and non-existence —
the unwise come to ruin.
Afraid of what is not fearful,
they bring ruin upon themselves and others.
O King, act in such a way
that those ruinous views do not ruin you.
O King, so that you may not be ruined,
I shall now explain the correct supramundane mode
of not relying on either extreme,
in accordance with scriptural authority.
This teaching transcends the actions of sin and merit,
is endowed with the profound unwound meaning —
even the non-Buddhists and our own followers
have not tasted it, due to their fear of groundlessness.
A person is not earth, not water,
not fire, not wind, not space,
not consciousness, and not all of these together.
What person is there apart from these?
Since a person is a composite of six elements,
it is not truly real.
Likewise, each element too,
being a composite, is not truly real.
The aggregates are not the self; the self is not in them.
They are not in the self; the self is not without them.
The self and aggregates are not mixed like fire and fuel.
How then can a self exist?
The three other elements are not earth;
earth is not in them; they are not in it;
it does not exist without them —
and so for each. Therefore,
the elements too, like the self, are false.
Earth, water, fire, and wind
each lack inherent nature.
Without the other three, each one does not exist.
Without one, the other three do not exist.
If without the three each does not exist,
and without one the three do not exist,
then each does not exist independently —
how then could their composite be produced?
But if each exists independently,
why would fire not exist without fuel?
Motion, resistance, and cohesion
are the characteristics of wind, water, and earth respectively.
But if fire is acknowledged as dependent,
how can you assert that the other three are independent?
It is untenable for the three to be
both dependently arisen and also incompatible with each other.
If each exists independently,
how can they be mutually dependent?
If they do not independently exist,
how can they be mutually dependent?
If you say each exists on its own,
then where one is, the others would be absent.
Unmixed things cannot coexist in one place;
if mixed, they do not independently exist.
How can elements that do not exist independently
have individual characteristics?
Where each does not exist, the majority does not exist either.
Their characteristics are explained as conventional.
The same analysis applies
to colour, smell, taste, and touch.
The eye, consciousness, and forms;
ignorance, action, and birth;
agent, action, and deed; number,
relation, cause and effect, time,
short and long and so forth, the knowable,
name and the named — all are likewise.
Earth, water, fire, and wind;
long and short, fine and coarse;
virtue and so forth — all these cease
in consciousness, the Sage has taught.
Consciousness — indemonstrable, boundless,
lord of all —
in it, earth, water, fire,
and wind find no footing.
Here long and short,
fine and coarse, virtue and non-virtue,
and here name and form —
all without remainder cease.
All those things that formerly appeared
in consciousness because of not knowing —
through knowing, they cease
in consciousness in that same way.
All these phenomena of beings
are considered the fuel of consciousness-fire.
Burned by the light of discriminating wisdom,
they are pacified.
First one examines what was unknown;
then one ascertains reality.
When no thing whatsoever is found,
how could a non-thing arise?
The entity of form is merely a name;
space too is merely a name.
Without the elements, how could form exist?
Therefore, even "merely a name" is merely a name.
Feeling, perception, formations,
and consciousness should be considered
like the elements and the self.
Therefore, the six elements are selfless.
End of Chapter One: Teaching on High Status and Definite Goodness
Chapter Two — The Elaborate Exposition
Just as when a tree with all its branches
is completely destroyed, nothing remains —
so too when a person together with its elements
is analyzed, it is the same.
"All phenomena are selfless" —
therefore the Conquerors have taught.
That all six elements are selfless
has been established for you.
Thus, since self and selflessness
cannot be truly perceived as they are,
the Great Sage has refuted
both the view of self and the view of selflessness.
What is seen, heard, and so forth,
the Sage has taught as neither true nor false.
If from one position the opposite would follow,
that would serve neither purpose.
Therefore, in the ultimate sense,
this world transcends both truth and falsity.
For that very reason, in reality,
he does not accept "it exists" or "it does not exist."
That which in every way does not exist —
how could the Omniscient One teach it
as finite, infinite, both,
or neither?
Countless Buddhas have thus gone,
have come, and are present now.
Limitless beings have been born in the three times,
billions upon billions.
Since there is no cause for the world's increase,
and its exhaustion in the three times is impossible,
the Omniscient One, for these reasons,
has left this undeclared.
That which is secret to ordinary beings —
that profound Dharma,
the world as like an illusion —
is the nectar of the Buddha's teaching.
Just as a magical elephant
appears to arise and cease,
yet in it there is truly
no arising and ceasing —
so too in this illusion-like world,
though arising and ceasing appear,
in the ultimate sense
there is no arising or ceasing.
Just as the magical elephant
comes from nowhere and goes nowhere —
it is merely the confusion of mind,
and in reality it does not abide —
so too the illusion-like world
comes from nowhere and goes nowhere —
it is merely the confusion of mind,
and in reality it does not abide.
Thus, apart from mere conventional designation,
what entity that transcends the three times
could be said to exist or not exist
in the world?
For this reason and no other,
the Buddhas have not declared whether it
has a limit, is without limit, both,
or neither.
Meanwhile, the body's impurity —
coarse, directly perceptible, always apparent —
when even this
does not abide in the mind,
how could the profound Dharma —
groundless, subtle, imperceptible —
easily arise
in the mind?
Knowing this Dharma to be hard for beings
to understand because of its profundity,
the Sage, upon becoming Buddha,
turned away from teaching the Dharma.
If this Dharma is understood wrongly,
the unwise will come to ruin —
for they will sink
into the filth of the nihilistic view.
Moreover, having grasped it wrongly,
the fool who is proud of their wisdom,
with an evil nature from rejection,
will fall headfirst into Avici.
Just as eating food wrongly leads to ruin,
while eating it well brings long life,
health, strength, and happiness —
so too, grasping this wrongly brings ruin,
but understanding it rightly brings happiness
and unsurpassed awakening.
Therefore, having abandoned both rejection
and the nihilistic view,
strive supremely in correct knowledge
to accomplish all aims.
If this Dharma is not fully understood,
the grasping at "I" continues.
From that, virtuous and non-virtuous actions.
From those, good and bad rebirths.
Therefore, as long as this Dharma
that dispels the grasping at "I" is not known,
practice with devotion the Dharma
of generosity, ethical conduct, and patience.
A lord of the earth whose actions
begin with Dharma, continue with Dharma,
and conclude with Dharma
will not be harmed in this life or the next.
Through Dharma comes renown and happiness here,
fearlessness at the time of death,
and happiness flourishing in the next world.
Therefore, always rely on the Dharma.
Dharma is the finest of policies.
Through Dharma the world is gladdened.
And a world once gladdened
will not betray you in this life or the next.
Whatever policy is sought through unrighteousness
will displease the world.
And from the world's displeasure,
there will be no joy in this life or the next.
Those of corrupted wisdom
who dedicate themselves to meaningless arts,
the path to lower realms,
and intolerable deception of others —
how could they gain true understanding?
One who is dedicated to deceiving others —
how can that be a proper policy?
Such a one will deceive only themselves
through a thousand lifetimes.
Even if you wish to harm an enemy,
abandon faults and cultivate virtues.
By this you will benefit yourself,
and the enemy too will be displeased.
Through generosity, pleasant speech,
beneficial action, and harmonious conduct —
gather in both the world and the Dharma
through these.
Just as a single truth builds firm trust in kings,
so conversely, a single lie
is the supreme destroyer
of confidence.
Free from deceit is not the full meaning of truth,
nor is speech shaped by calculation.
What solely benefits others is truth;
what does not benefit is not.
Just as a single clear act of generosity
can conceal a king's faults,
so a single act of miserliness
destroys all one's accumulated virtues.
Because of the profundity of thorough peace,
one develops supreme devotion.
Through devotion come majesty and firm commands.
Therefore, practice thorough peace.
The wise cannot have their mind stolen;
they do not depend on others and are firm.
A king whom deceivers cannot shake —
therefore, take up wisdom earnestly.
A sovereign endowed with the four excellences —
truth, generosity, peace, and wisdom —
will be praised by gods and humans,
like the fourfold Dharma.
If one keeps the company of those who speak gently,
who are pure, possessing stainless wisdom and compassion,
one's own wisdom and Dharma
will constantly increase.
Rare are those who speak beneficially.
Rarer still are those who listen.
Rarer even than these are those who,
though hearing unpleasant words, follow what is beneficial.
Therefore, knowing what is beneficial even when unpleasant,
act on it swiftly —
just as one who loves oneself drinks even unbearable medicine
for the sake of curing disease.
Always reflect that life, health,
and kingdom are impermanent.
Then, with genuine diligence,
devote yourself single-mindedly to the Dharma.
Since death is certain,
and after death, wrongdoing brings suffering —
consider this: even if there is temporary pleasure,
it is not right to do wrong.
If one sometimes sees no danger
and at other times sees danger —
if you rely on one perception,
why do you not fear the other?
Alcohol makes one despised by the world,
makes purpose wander, and makes wealth exhausted.
Through confusion one does what should not be done.
Therefore, always abstain from alcohol.
Gambling is the ground of attachment and displeasure,
anger, deceit, and mockery,
the cause of lies, idle talk, and harsh speech.
Therefore, always abandon it.
Attachment to women mostly arises
from the thought of beauty.
But in the body of a woman
there is not the slightest purity.
The mouth is a vessel of rotting saliva
and filth of the teeth.
The nose is a vessel of mucus and snot.
The eyes are a vessel of grit and tears.
The belly is a vessel
of waste, lungs, liver, and the like.
The fool who does not see a woman as she is
becomes attached to her body.
Just as some fools become attached
to the adornment of an impure vessel,
so do the ignorant and deluded of the world
toward women.
If even toward the body,
whose domain is extremely foul-smelling
and which is itself a cause for dispassion,
the world is greatly attached —
what could lead them to freedom from desire?
Just as swine of the worst kind
are attached to a ground of waste,
so too, to a ground of waste,
the swine of desire are attached.
The nine openings of the body's city,
impure channels —
these are what fools examine
for the sake of pleasure.
You yourself see waste and the rest
as individually impure —
how then can the body, which is their aggregate,
be considered attractive?
Born from a seed mixed of blood and fluid,
its essence impure —
knowing it to be impure by nature,
what person of desire becomes attached to this?
One who lies with that which is wrapped
in moist skin over heaps of impurity
is merely lying
in the interior of a privy.
Whether beautiful or plain,
whether old or young —
if all forms of the body are impure,
what difference moves your attachment?
If impurity, though of fine colour,
brand new, and well-shaped,
is not worthy of attachment —
so too with the body's form.
Rotten inside, covered with skin on the outside —
the nature of this body-fat:
utterly unbearable —
how could it go unseen?
"But this skin is not impure —
it is like a cloth," you say.
How could the skin covering heaps of impurity
ever become pure?
A vessel filled with impurity
is despised even if polished on the outside.
Why would you not despise this body,
impure by nature and filled with impurity?
If you despise impurity,
why not despise this body —
which makes impure even perfume, garlands,
food, and drink that were pure?
Just as one's own or another's impurity
is to be despised,
why not also despise
one's own or another's impure form?
Just as a woman's form is impure,
your own body is the same.
Therefore, is it not fitting to become free from desire
for both outer and inner?
If even though you directly wash
what oozes from nine wounds,
you still do not realize the body's impurity —
what use are my explanations to you?
Those who compose ornate verses
praising this impure body —
alas, how shameful! How foolish!
How embarrassing for those beings!
Beings here, obscured by the darkness of ignorance,
quarrel over objects of desire
for the sake of impurity —
like dogs.
If scratching an itch brings pleasure,
then no itch at all is more pleasant still.
Just so, the world finds pleasure in desire,
but the absence of desire is far more pleasant.
Even if through such analysis you
do not fully achieve freedom from desire,
by weakening desire
you will no longer be attached.
Since killing produces a short life, fear,
suffering, and the unbearable cause of the hells —
like a startled deer —
therefore always be firm in non-killing.
Like fearing a venomous snake
smeared with impurity on every limb —
that which makes embodied beings tremble:
how terrible!
Just as when great rain-clouds gather
the farmers rejoice —
that which makes embodied beings rejoice:
how wonderful!
Therefore, abandon unrighteousness.
Without laziness, rely on the Dharma.
If you wish for yourself and the world
to attain unsurpassed awakening,
its root is the mind of awakening —
firm as the king of mountains,
compassion reaching to the edges of all directions,
and wisdom that does not rely on duality.
O great king, hear now
how your body may be adorned
with the thirty-two marks
of a great being.
By venerating stupas, offering to the Noble Ones,
and honouring elders well,
one becomes a wheel-turning monarch
with glorious hands and feet marked with wheels.
O King, steadfastly take up the Dharma at all times.
By this you will become a bodhisattva
firmly established
on the path.
Through generosity, pleasant speech,
beneficial action, and harmonious conduct,
one attains glorious hands
with webbed fingers.
By giving abundantly
the finest food and drink,
one attains soft, supple hands and feet,
and a body tall in seven respects.
By not harming and freeing those condemned to death,
one attains a beautiful, upright, and large body,
long life, long fingers,
and broad heels.
By increasing the Dharma one has adopted,
one attains a glorious and fine complexion,
inconspicuous ankle bones,
and body-hairs curling upward.
By respectfully learning and teaching
the arts, sciences, and other fields,
you will attain legs like an antelope,
keen intelligence, and great wisdom.
Through the discipline of quickly giving away
one's own possessions when asked,
one attains arms reaching to the knees
and becomes a leader of the world.
By reconciling friends and relatives
who have separated,
one attains the supreme mark
of the private parts concealed in a sheath.
By offering fine dwellings, furnishings,
and pleasant, excellent adornments,
one attains a complexion like refined gold —
stainless, supremely soft.
By bestowing supreme authority
and properly following one's teacher,
one attains individual body-hairs
and a face adorned with the usnisa-curl.
By speaking pleasantly, joyfully,
well, and harmoniously,
you will attain rounded shoulders
and an upper body like a lion's.
By caring for and healing the sick,
one attains a broad chest, a body at ease,
and the supreme sense of taste.
By leading others to Dharma-concordant action,
your crown will become an usnisa,
well-established, like a nyagrodha tree,
with proportions concealed.
By speaking true and gentle words
over a long time, O lord of men,
you will attain a broad tongue
and the voice of Brahma.
By speaking words of truth
constantly and without interruption,
one attains jaws like a lion's
and becomes a glorious sage, full of joy.
Through superior respect, honour,
and proper following,
one attains extremely white teeth,
evenly coloured and uniform.
By long habituating to speech
free from slander and divisiveness,
one attains the glorious forty teeth,
even and closely set.
By looking upon beings with loving-kindness,
free from attachment, aversion, and delusion,
one attains eyes that are brilliant, deep blue,
with lashes like those of a bull.
Thus, in brief, understand well
these thirty-two marks together with their causes —
the marks of the great lion
among beings.
The eighty minor marks,
arising from concordant causes of loving-kindness —
fearing to make the text too long,
O King, I have not explained them to you.
Though all wheel-turning monarchs
are said to possess these marks,
in purity, beauty, and radiance
they do not approach those of the Buddhas.
It is taught that all the marks and minor marks
of a wheel-turning monarch arise
from a single facet of devotion
to the Lord of Sages.
Even the merit accumulated over billions of aeons,
collected together,
could not produce a single body-hair
of a Buddha.
Just as fireflies faintly resemble
the radiance of the sun,
so too the marks of the wheel-turning monarchs
faintly resemble those of the Buddhas.
End of Chapter Two: The Elaborate Exposition
Chapter Three — The Accumulations of Awakening
How the marks of a Buddha arise
from inconceivable merit —
as taught in the great Mahayana sutras,
Great King, listen well.
The merit of all pratyekabuddhas,
of those in training and those beyond training,
and the merit of all worldly beings without exception —
that which is immeasurable as the world itself —
when multiplied by ten,
accomplishes a single hair-pore.
All the Buddha's hair-pores
arise from merit equal to that.
The merit that produces
all of the hair-pores —
when multiplied by a hundred,
accomplishes a single minor mark.
By that same amount of merit, again and again,
O King, each of the eighty
minor marks is completed,
and so they arise, up to eighty.
The accumulation of merit
that accomplishes all eighty minor marks —
when multiplied by a hundred,
produces one major mark of a great being.
The vast merit that is the cause
of accomplishing the thirty-two marks —
when multiplied by a thousand,
produces the half-moon-like urna.
The merit of the urna,
summed up a hundred thousand times,
produces the usnisa invisible atop the head
of the Protector.
The merit of the usnisa,
multiplied by ten billion,
produces a single Dharma-conch
of the one who possesses the Ten Powers — know this.
Thus, though the merit is immeasurable,
as if the world in every direction
were multiplied by ten without remainder —
only a small portion has been told in measure.
When even the causes of the Buddha's form body
are thus immeasurable as the world,
how could the causes of the Dharma body
possibly be measured?
From small causes in all things
great results can arise —
that the Buddha's immeasurable causes
could yield a measurable result is inconceivable.
The form body of the Buddhas
arises from the accumulation of merit.
The Dharma body, in brief,
O King, is born from the accumulation of wisdom.
Therefore these two accumulations
are the cause of attaining Buddhahood itself.
Thus, in brief, always rely
upon merit and wisdom.
Through reasoning and through scripture —
these causes that inspire confidence —
do not grow weary of the merit
that accomplishes awakening.
In every direction, space,
earth, water, fire, and wind
are boundless — just so,
suffering beings are held to be boundless.
These boundless beings
the bodhisattva, through compassion,
draws out of suffering
and establishes firmly in Buddhahood.
Thus one who abides firmly —
whether sleeping or awake,
from the time of taking the vow —
even when heedless, because beings
are boundless, merit likewise
boundlessly continues to grow.
Because it is boundless,
attaining Buddhahood, though boundless itself,
is not said to be difficult.
One who dwells for immeasurable time
for the sake of immeasurable embodied beings,
who desires immeasurable awakening
and desires immeasurable virtue —
that one, though awakening is immeasurable,
through the fourfold collection
of immeasurables,
why would they not attain it before long?
"Boundless merit" and
"boundless wisdom" — by these,
the sufferings of body and mind
are swiftly removed.
Through sin one goes to the lower realms,
where bodily suffering arises —
hunger, thirst, and the rest.
By not committing sin, through merit,
in other lives that suffering will not exist.
Through delusion, mental suffering arises —
desire, hatred, fear, craving, and the rest.
Through awareness without support,
that too is swiftly abandoned.
Since one is not so afflicted
by the suffering of body and mind,
even if one guides the world
to its very end, why be disheartened?
Even brief suffering
is hard to bear — what need to speak of long?
When there is no suffering and happiness
is boundless, what harm can any length of time do?
For that one, there is no bodily suffering —
how could there be mental suffering?
That one suffers for the world through compassion,
and by that very compassion remains long.
Therefore the wise do not tire
of the time it takes to reach Buddhahood.
One should always strive
to exhaust faults and gain qualities.
Knowing desire, hatred, and delusion
to be faults, abandon them entirely.
Knowing non-attachment, non-hatred, and non-delusion
to be qualities, rely on them with devotion.
Through desire one goes to the hungry ghost realm.
Through hatred one is cast into hell.
Through delusion one mostly goes among the animals.
By reversing these, one becomes a god or human.
Abandoning faults and holding qualities —
this is the way of high status.
Through wisdom, when grasping has been exhausted —
this is the way of definite goodness.
Make great offerings with devotion
to Buddha images, stupas,
and temples — provide them
with extensive and magnificent furnishings.
From every kind of precious substance
make beautiful Buddha images,
well-proportioned, seated upon lotuses —
these too, please make.
Support the holy Dharma, the monks,
and the sangha with all diligence.
Hang golden and jeweled nets
upon the stupas yourself.
With golden and silver flowers,
diamonds, coral, pearls,
sapphires, lapis lazuli,
and great emeralds — worship the stupas.
To those who teach the Dharma, make offerings
of gains, honor,
and whatever brings them joy,
and attend to the six articles with devotion.
Attend your teacher with respect, listen,
present ceremonial cloths and robes,
and to the bodhisattvas as well
always make offerings with devotion.
Do not worship or bow
to non-Buddhist teachers out of misplaced devotion,
for the ignorant, through that association,
become attached to what is faulty.
Give as a foremost gift
the texts of the Sage's speech and those derived from it,
together with volumes, ink,
and writing implements.
In the villages, in the schools,
establish the livelihood of teachers
and grant land to them
for the purpose of increasing wisdom.
For the aged, the young, and the sick,
and to remove the suffering of beings,
establish physicians and barbers in the land
and grant them salaries from the fields.
Build rest-houses, pleasure-groves, watering places,
pools, courtyards, and shelters for water,
furnished with bedding, food, grass, and wood —
create these wisely.
In villages, temples,
cities, and in all gathering-halls,
wherever water is scarce on the roads,
build water stations.
Always embrace with compassion
the sick, the friendless,
the wretched, the lowly, and the wicked,
and attend to their healing with devotion.
Until you have provided food, drink,
condiments, grains, and fruits
in their proper season to those who beg,
it is not right to eat yourself.
Place at the water stations:
shoes, umbrellas, water-strainers,
instruments for removing thorns,
needles, thread, and fans.
At the water stations place:
the three fruits and the three spices,
butter, honey, and eye-medicine,
poison-antidotes —
and write efficacious medicines and mantras.
Place at the water stations:
oil for the body, feet, and head,
blankets, small chairs, shade-cloths,
pots, tongs, and axes.
Fill small water stations in the shade
with sesame, rice, grains, food,
sugar, and oils —
with good water.
At the entrances of ant-hills,
steadfast ones should always place
food, water, sugar,
and heaps of grain.
Before and after your own meals,
always give food, as suits them,
to hungry ghosts, dogs, ants,
birds, and other creatures.
In lands struck by calamity,
crop failure, oppression,
plague, or defeat —
extend great protection to the people.
To farmers who have fallen into distress,
provide seeds and food.
Remit taxes imposed by force
and also reduce tariffs.
Rescue them from all threatening dangers
and eliminate gambling and its debts.
Turn back the afflictions
of those who dwell at the gates.
Pacify thieves and bandits
in your own and in other lands.
Standardize the weights of silver
and set fair prices.
Whatever your ministers report,
know all of it yourself.
Whatever benefits the world,
always do that.
Just as you are devoted
to whatever benefits yourself,
so too be devoted
to whatever benefits others.
Like earth, water, fire, and wind,
like medicine and the trees of the forest,
make yourself available,
even for a single moment,
for the enjoyment of all who wish.
Even at the time of the seventh step,
a bodhisattva who holds the intention
of giving away all possessions
generates immeasurable merit like space.
If beautiful, well-formed women
are given to those who seek them,
one obtains the dharani
that perfectly retains the holy Dharma.
The Buddha formerly gave
eighty thousand women
adorned with all ornaments,
together with their attendants.
Give with compassion to beggars:
varied and lustrous garments,
ornaments, perfumes,
garlands, and enjoyments.
To whatever being in whatever matter
is utterly destitute —
if you give immediate happiness,
there is no gift greater than that.
If poison will benefit someone,
give even poison.
If the finest food will not help,
then do not give it.
Just as it is said that cutting a finger
benefits one bitten by a snake,
so the Sage taught that for another's benefit
even what is unpleasant may be done.
Honor the holy Dharma and its teachers
with the highest offerings
and devotion, and listen —
and also give the gift of Dharma.
Do not delight in worldly talk.
Delight in what transcends the world.
Just as for yourself,
cultivate virtues in others too.
Never be satiated with the Dharma you have heard,
but grasp its meaning and discern it well.
Always offer donations to your teachers
with devoted respect.
Do not recite worldly epics and the like.
Abandon the pride of debate.
Do not praise your own virtues,
but speak of your enemy's virtues too.
Do not bring harm to others
or speak with malicious intent.
Examine separately
the faults of others and of yourself.
Whatever faults the wise always
point out in others —
abandon those in yourself
and by your ability, turn others from them too.
When others have done you harm,
reflect on past karma — do not be angry.
Act so that suffering
may not arise, and you be without fault.
Help others
without expectation of reward.
Bear suffering alone
and share happiness with beggars.
Do not become puffed up
even by divine prosperity,
and do not be dejected
by the poverty of a hungry ghost.
Always speak the truth,
even if it costs your kingdom —
always speak of what concerns your own welfare,
and never speak otherwise.
Always maintain the discipline
of practicing what you preach.
Thus, on the glorious earth,
you will become the supreme authority.
Always examine everything carefully,
act after seeing the truth as it is,
and do not place yourself
in dependence on others.
From Dharma, happiness of the kingdom arises
and great fame
spreads in every direction,
and all ministers too will gather.
The conditions for death are many;
those for living are but few —
and even those few are dying.
Therefore always practice the Dharma.
If you always practice Dharma thus,
whatever brings happiness
to the world and to yourself —
that itself, for the present, is the return.
One who practices Dharma
will sleep happily
and wake happily.
Since the inner self is free of faults,
even dreams will be pleasant.
Devotion to parents,
respect for the head of one's lineage,
good use of wealth, patience, generosity,
gentle speech free of slander, truthful conduct
single-pointedly practiced —
through this one obtains
lordship over the gods
and rules the gods still further.
Therefore practice such Dharma.
Feeding three hundred monks
three times daily
yields less merit than a single moment
of loving-kindness.
Gods and humans will love you,
they will also protect you,
your mind will be happy, you will have many pleasures,
poisons and weapons cannot harm you,
goals are accomplished without effort,
and you will be born in Brahma's world —
even if you do not attain liberation,
these eight benefits of loving-kindness are won.
By causing beings to generate
the mind of awakening and making them firm,
one gains bodhicitta
stable as the king of mountains, Mount Meru.
Through faith one does not go to the lower realms.
Through ethics one goes to a good rebirth.
Through familiarity with emptiness
one gains non-attachment to all phenomena.
Through non-deception one gains mindfulness.
Through reflection one gains intelligence.
Through honoring teachers one gains understanding.
Through guarding the Dharma one gains wisdom.
Hearing the Dharma and giving
without obscuration,
one swiftly gains the desired companionship
of the Buddhas.
Through non-attachment, goals are accomplished.
Through freedom from miserliness, wealth increases.
Through absence of pride, one becomes chief.
Through patience with the Dharma, one gains dharani.
Through giving the five essentials
and fearlessness,
one becomes invincible to all maras
and supreme among the powerful.
Through offering great lamps, garlands,
and lanterns in the dark,
and giving oil for lamps,
one gains the divine eye.
Through offering musical instruments,
bells, conch, and drums
as worship to stupas,
one gains the divine ear.
By not speaking of others' faults
and not recounting others' defects,
by guarding the mind with care,
one gains knowledge of others' minds.
Through giving shoes and vehicles,
through serving the weak with honor,
through venerating the teacher with a vehicle,
the wise one gains miraculous powers.
Through remembering the Dharma's purpose,
the meaning of Dharma texts,
and through the stainless gift of Dharma,
one gains memory of past lives.
By truly knowing all things
to be without inherent nature,
one gains the supreme sixth abhijna:
the destruction of all taints.
By meditating — endowed with knowledge
of suchness and equality,
moistened by compassion
for the liberation of all beings —
one becomes the supreme Victor.
Through various pure aspirations,
the buddha-field becomes pure.
Through offering jewels to the Sage,
boundless light radiates in all directions.
Therefore, knowing that actions and their results
correspond in this way,
always act for the benefit of beings —
that itself is your own benefit too.
End of Chapter Three: The Accumulations of Awakening
Chapter Four — The King's Conduct
Because it is hard to know whether one can bear it or not,
O King, even when you act contrary to dharma and reason,
your dependents, for the most part,
will simply praise you.
If even to anyone at all
it is hard to speak what is unpleasant but beneficial,
how much more so for a monk like me
to speak it to you, who rule vast lands?
To bring you happiness
and out of compassion for beings,
I alone boldly speak to you
what is unpleasant but healing.
"Truthful, gentle, meaningful, and timely —
these should be spoken with love to the student
at the proper time," the Blessed One said.
Therefore I speak to you in this way.
When truthful words are spoken
steadfastly and without anger,
they are worthy of hearing and practice —
like fine water for bathing.
Know that what I speak to you —
this and all that is beneficial —
do what will become medicine
for yourself and for others.
If, having formerly given to beggars
and gained your aims thereby,
you now through ingratitude and attachment refuse to give,
you will not attain your aims hereafter.
Worldly servants
cannot carry provisions along the supreme path.
But what is given to the lowly, without thought of return,
returns a hundredfold in the next life.
Always delight in great compassion
and in vast deeds.
From vast actions, all results
arise vast in return.
What lesser kings
have never even conceived of —
support the Three Jewels in accord with dharma
and become a treasury of fame and glory.
A king who, though possessing everything in accord with dharma,
is unmoved by the sufferings of others —
even in death he will have no good name.
Better never to have been a king at all.
Because they are truly great,
the great are free from conceit and engender joy,
while the lesser destroy it.
Deploy all your possessions generously.
Since you will abandon all possessions
and go powerlessly before Yama,
everything you would enjoy
give up beforehand for the sake of dharma.
When the successor gains control
of all the previous king's possessions —
do those become dharma, happiness,
or fame for the previous king?
By using wealth, there is happiness in this life.
By giving, there is happiness in the next.
Wealth neither used nor given is simply wasted —
where is the happiness in that?
At the time of death, faithless ministers
will not hold you dear. The new king,
and even those who wished to love you,
are powerless — they will not give on your behalf.
Therefore quickly and properly
make all your possessions a foundation of dharma.
For you dwell amid the conditions of the Lord of Death,
like a butter lamp sitting in a fierce wind.
Whatever dharma foundations
former kings established — temples and the rest —
maintain them all
according to their original tradition.
Those who are non-violent, practice virtue,
abide in discipline, are spontaneously kind,
truthful, patient, free from quarrels,
and always diligent — encourage them.
The blind, the sick, the lowly,
the protectorless, the destitute, the disabled —
see that they all receive food and drink
equally and without obstruction.
Even virtuous kings of other lands
who seek no personal gain —
whatever appropriate support
you can offer them, do so fully.
In all dharma foundations,
those who tirelessly turn the wheel of dharma,
who are harmless, skilled, and in accord with the teaching —
do not harm them; appoint them.
Appoint ministers who know tradition,
possess dharma, and are devoted —
who are pure, warm-hearted, without hatred,
of good family, excellent character, and grateful.
Appoint generals who are generous,
unattached, brave, gentle, moderate,
steady, always conscientious,
and possessed of dharma.
Those pure in dharmic character and respectful,
understanding the purpose, skilled in learning,
proper, equanimous, and gentle by nature —
appoint such elders diligently as leaders.
Each month, personally hear
all accounts and reports from them.
Having listened, personally direct
all matters of the dharma foundations and the rest.
If your kingdom serves the dharma
and not the sake of fame or desire,
it will be exceedingly fruitful.
Otherwise, there is no other outcome.
Most rulers in the world today
deceive one another.
Watch over your kingdom so that it
becomes dharma in truth.
Those who are experienced, of good family,
learned, cautious about wrongdoing,
and who see what is needed in internal affairs —
always keep many such people near you.
Even when punishment, arrest, and beating are justified,
you yourself should not carry them out.
Instead, moistened with compassion,
always care for those who have erred.
Even toward all beings
who commit unbearable evil,
O King, you should always generate
only compassion and the wish to help.
Especially toward those who kill
with unbearable wickedness, feel compassion.
Those whose nature has fallen —
they above all are objects of a great soul's compassion.
Release minor prisoners
every day or within five days.
For the rest, do whatever is appropriate.
But never leave any without the possibility of release.
If you have no thought of releasing anyone,
from that arises a failure of restraint.
From that failure of restraint,
unwholesome karma accumulates continuously.
As long as prisoners are not released,
see to their comfort with attendants,
bathing, food and drink,
and medicine.
Just as one wishes to make
an unworthy child into a worthy one,
discipline with compassion, not with hatred,
and not for the sake of fines.
Even those who, filled with hatred, commit murder —
after careful investigation and understanding,
do not kill or harm them,
but banish them from the land.
Survey all your lands freely
with an all-seeing eye.
With constant mindfulness and attention,
accomplish what accords with dharma.
To those who are repositories of virtue,
personally offer excellent gifts, honour, and service —
vast and in due proportion.
To the rest also, act as is appropriate.
When the king's tree has the shade of patience,
is adorned with the blossoms of honour,
and bears the great fruit of generosity,
the birds of the people will flock to it.
A generous king endowed with majesty
brings joy to all —
like the sweetness of sugar
inside the rough husk of cardamom.
If you govern your kingdom
by reasoning in this way,
it will not be unreasonable —
what was non-dharmic will become dharma.
The kingdom was not carried here from the next world,
nor can it be carried there.
Since dharma alone is worthy pride,
it is not fitting for you to act against dharma.
O King, take care
that the kingdom — a vehicle for gain —
does not, through the succession of acquisitions,
become a vehicle for suffering.
Rather, take care
that the kingdom, a vehicle for gain,
and the successive gains it yields
bring you genuine satisfaction.
Even if one gains the four continents,
the happiness of a wheel-turning monarch
is held to be exhausted
in just these two: body and mind.
Bodily pleasant sensation
is merely a fabrication born of suffering.
Mental perception is by nature
nothing more than conceptual construction.
All worldly happiness one possesses
is merely a fabrication born of suffering
and a mere conceptual construction.
Therefore, in reality, it is meaningless.
Continents, lands, regions, houses,
seats, couches, garments,
bedding, food and drink, elephants, horses,
women — each pleasure is experienced one at a time.
At whatever time the mind engages with whatever object,
from that alone one says "happiness."
Since one does not attend to the rest,
at that moment they are in reality meaningless.
When the five sense faculties — the eye and so forth —
apprehend the five objects,
since there is no conceptual thought,
at that moment there is no happiness in them.
When whatever object
is known by whatever sense faculty,
the remaining senses and objects are not engaged.
Therefore, at that moment, they too are meaningless.
When the mind focuses on
the appearance of a past object of the senses,
such as what was seen by the eye,
one constructs the idea: "That was happiness."
For this — what is known by one sense faculty
of one object —
that faculty is also meaningless without the object,
and the object is meaningless without the faculty.
Just as a child is said to arise
dependent on father and mother,
so consciousness is said to arise
dependent on the eye and form.
Objects that are past and future,
together with the senses, are meaningless.
Since the present is not different from those two,
present objects are also meaningless.
Just as the eye, through illusion,
perceives a whirling firebrand as a wheel,
so the senses
apprehend their objects in just that way.
The senses and their objects
are held to be the nature of the elements.
Since each element individually is meaningless,
these too are in reality meaningless.
If the elements exist separately,
then fire without fuel would follow.
If combined, they would be characterless.
The same is certain for the rest.
Since the elements, in either way,
are meaningless, their combination is meaningless.
Since the combination is meaningless,
form too is in reality meaningless.
Consciousness, feeling, perception,
and formations — all of these,
since each individually is meaningless,
are meaningless in the ultimate sense.
Just as one pridefully imagines
the fabrication born of suffering to be happiness,
so one pridefully imagines
the arising of what destroys happiness to be suffering.
Since they have no present self-nature,
abandon craving for encountering happiness
and craving for separation from suffering.
One who sees in this way is liberated.
If you ask, "What mind is it that sees?" —
in conventional terms it is called "mind."
But without mental events, mind does not arise.
The meaningless does not co-occur.
Thus, knowing truly
that beings are without inherent meaning,
like a fire without fuel —
without support, without grasping, one passes into nirvana.
The bodhisattva too, having seen this,
desires awakening with certainty.
Through compassion alone,
he continues in existence until awakening.
When the Tathagata teaches
the bodhisattva's accumulations in the Mahayana,
some, out of thorough delusion
and fierce aversion, disparage it.
Those who do not know virtues from faults,
those who perceive virtues as faults,
and those who simply hate virtue —
these are the ones who disparage the Mahayana.
If one knows that harming others is a fault
and helping others is a virtue,
then one who disparages the Mahayana
is called one who hates virtue.
One who does not look to one's own benefit
but delights solely in the benefit of others —
the Mahayana is the source of this virtue.
Therefore, one who hates it will be burned.
If it is said that even a person of faith
may be burned by wrong grasping
and the aversion and anger of another —
what need to mention those who are hostile?
Just as medical science teaches
that poison may be used to cure poison,
what contradiction is there
in using suffering to remove what is harmful?
Since all dharmas are preceded by mind
and mind is said to be the chief —
if even suffering can benefit through the mind,
how could a mind that benefits not benefit?
If something unpleasant brings benefit later,
one should do it for oneself and others.
How much more so what brings happiness and benefit!
This is the ancient way.
If, by giving up small happiness,
one comes to see vast happiness,
then, O steadfast one, looking toward great bliss,
give up the small.
If even this cannot be borne,
then consider: a physician
who administers bitter medicine
is not thereby destroyed. This is no contradiction.
What appears to be harmful
is seen by the wise in some cases as beneficial.
Specific remedies that remove suffering
are praised in all treatises.
Who with a mind would disparage the Mahayana,
which teaches a field of practice
preceded by compassion
and stainless wisdom?
Those who disparage the Mahayana
do so out of laziness, lack of self-training,
enmity toward self and others,
and delusion toward what is vast and profoundly deep.
If the Mahayana's essence is
generosity, ethics, patience, diligence,
meditation, wisdom, and compassion —
what fault could possibly be found in it?
Ethics and generosity serve the welfare of others.
Diligence and patience serve oneself.
Meditation and wisdom are the causes of liberation.
This is the Mahayana's purpose in brief.
The benefit of self and others and the purpose of liberation —
all that the Buddha taught in brief —
these are nothing other than the six perfections.
Therefore this is the Buddha's word.
The great path of awakening,
with its natures of merit and wisdom —
the Mahayana from which the Buddha taught this —
the ignorant and blind cannot bear it.
Because the virtues of a Buddha are immeasurable like space,
the Buddha's virtues are said to be immeasurable.
Because the Buddha is a great being,
bear with what is taught here in the Mahayana.
Even the noble Shariputra
did not know even the mere ethics of the bodhisattva.
Since the Buddha is a great being,
why not bear with what is immeasurable about him?
The Mahayana teaches non-arising.
Others teach cessation and emptiness.
Since non-arising and cessation have the same meaning,
therefore accept the Mahayana.
Emptiness, the Buddha's great nature —
if examined with reason in this way,
how could the wise not regard
the Mahayana and the other vehicles as equal?
The Tathagata's intentional teachings
are hard to fathom. Therefore,
regarding what was taught as one vehicle and three vehicles,
protect yourself with equanimity.
Through equanimity, no evil arises.
Through hatred, evil arises and virtue does not.
Therefore, hating the Mahayana
is not fitting for one who desires one's own good.
In the Shravaka vehicle,
the bodhisattva's aspiration, practice,
and dedication are not taught.
How then could one become a bodhisattva through it?
The empowerment for the bodhisattva's awakening
was not taught by the Buddha in the Shravaka vehicle.
On this point, what authority
greater than the Victor is there?
With empowerments, the truth of the noble ones,
and a path endowed with the factors of awakening —
shared with the Shravaka path —
by what does the Buddha-fruit surpass it?
The purpose of abiding in the bodhisattva conduct
was not taught in the sutras of the Shravaka vehicle.
It was taught in the Mahayana.
Therefore the wise should embrace it.
Just as grammarians
first teach the alphabet,
so the Buddha teaches each being
the dharma they can bear.
To some he teaches dharma
to turn them away from evil.
To some, to accomplish merit.
To some, teachings based on both.
To some, teachings not based on either.
The profound, awe-inspiring, fearsome —
emptiness with the essence of compassion,
the means to accomplish awakening — he teaches to some.
Therefore the wise should exhaust
their anger toward the Mahayana,
and in order to accomplish perfect awakening,
develop supreme and exceeding faith.
Through faith in the Mahayana
and practicing what it teaches,
one attains unsurpassed awakening,
and all happiness is accomplished incidentally.
In this regard, the dharma of generosity, ethics,
and patience in particular
is taught to householders. Practice and become accustomed to
that which has the essence of compassion.
If, however, because the world is intractable,
it is too difficult to rule a dharma kingdom,
then for the sake of dharma and good name,
it would be fitting for you to go forth as a renunciant.
Chapter Five — The Conduct of the Bodhisattva
Then, having gone forth as a renunciant,
one should first revere the training with devotion.
With the Prātimokṣa and the Vinaya,
one should strive to learn extensively and establish the meaning firmly.
Then, knowing that even minor faults are faults,
one should abandon the bases of transgression.
The fifty-seven proclaimed faults —
exert yourself and examine them with certainty.
Anger is the disturbance of the mind;
resentment follows close upon it.
Concealment is the hiding of one's faults;
spite is clinging to wrongdoing.
Deceit is utter deception;
guile is crookedness of mind.
Envy is torment at others' qualities;
miserliness is the fear of giving.
Shamelessness and absence of moral dread
are not shrinking from oneself or others.
Haughtiness is refusing to bow;
hostility is aggression corrupted by anger.
Arrogance is pride leading to carelessness;
non-application is not engaging in virtuous acts.
The seven types of pride are taught;
these are now distinguished and explained.
Among these, the conceited thought
that one who is lesser is lesser, or that equals are equal,
or that one is equal to the superior —
this is called "self-pride."
Whatever dharma one imagines oneself to excel in,
or to be equal with others —
this is "exceeding pride."
To imagine oneself superior to the superior —
to think "I am highest of the high" —
this is "pride upon pride,"
like a boil upon a sore;
it is utterly wretched.
To cling to an "I" through delusion
regarding the five empty aggregates
that are called "the appropriated" —
this is explained as "the pride of 'I am.'"
To imagine one has attained a fruit not yet attained —
this is "manifest pride."
To praise oneself for sinful deeds —
the wise understand this as "wrong pride."
To disparage oneself, saying,
"I am of no worth at all" —
this is called "the pride of inferiority."
These seven are briefly explained.
Hypocrisy is restraining the senses
for the sake of gain and honour.
Flattery is speaking sweetly beforehand
for the sake of gain and honour.
Indirect begging is praising
the possessions of others in order to obtain them.
Pressured solicitation is openly disparaging others
in order to obtain what they have.
Seeking gain through gain
is praising what one has previously obtained.
Repeating others' faults
is recounting this or that mistake.
Lack of self-examination is begging
from illness without proper investigation,
or from attachment to one's own poor provisions,
or from laziness.
The perception of difference is a perception
obscured by attachment, aversion, and darkness.
Non-attention is explained
as having no mindfulness of the mind.
Among those with whom one should be harmonious,
when one loses respect through laziness,
and acts improperly toward teachers and elders —
this is considered a mark of a base person.
Slight entanglement is attachment
born from desire for sense-pleasures.
Full entanglement is the great binding
born from desire for objects.
Attachment is a mind attached
to one's own possessions through fixation.
Attachment to the possessions of others
is called "improper fixation."
That which should be abandoned — displaying desire
for women — is lust, not attachment.
Wishing for the sinful, and pretending to possess qualities
one does not have — that is hypocrisy.
Great desire is utter greed,
surpassing the glory of contentment.
Wishing to obtain is the wish
to be known as truly possessing qualities.
Intolerance is being unable to bear
harm done to oneself or suffering endured.
Disrespect is lack of reverence
for the activities of teachers and elders.
Not being amenable to instruction
is disrespect for words spoken in accord with dharma.
Thoughts entangled with relatives
are attachment and love for one's kin.
Likewise, craving for objects of desire,
and praising their qualities for their own sake.
Likewise, the thought of immortality
is not fearing the fear of death.
The thought of reputation
is the wish that one will be exalted by others
through whatever qualities one possesses —
to make oneself appear superior.
The thought of attachment to others
is, toward others,
through touch of desire and malice,
thinking of benefit and harm.
Discontent is a mind churned
by unsteady envy.
Sloth is a body without effort;
its meaning is a fault of laziness.
Changeability is the change
of body and complexion through the power of afflictions.
Excessive eating produces discomfort
and is explained as illness of the body.
Extreme depression of mind
is taught as fainthearedness.
Desire is the pursuit
of the five qualities of the sense-objects.
Malice toward enemies and their allies
in the three times, without purpose;
toward those who have caused harm, are causing harm,
or are suspected of causing harm —
malice arises from these nine conditions.
Torpor is being weighed down in body and mind
and separated from activity.
Drowsiness is sleepiness itself; excitement
is the failure of body and mind to settle.
Regret is remorse for evil done,
arising from later anguish.
Doubt is of two kinds
regarding the truths and the Three Jewels and such.
These should be abandoned by the bodhisattva;
one who is disciplined should abandon them especially.
Having separated from all those faults,
one should readily cultivate the qualities.
Here, the qualities of a bodhisattva
are briefly taught as follows:
generosity, ethical conduct, patience, diligence,
meditative concentration, wisdom, and compassion, among others.
Generosity is the complete giving away of one's wealth.
Ethical conduct is benefiting others.
Patience is the abandoning of anger.
Diligence is delight in virtue.
Meditative concentration is one-pointed, free from affliction.
Wisdom establishes the meaning of truth.
Compassion is a mind of equal savour
toward all sentient beings.
Through generosity, wealth; through ethics, happiness.
Through patience, radiance; through diligence, majesty.
Through concentration, peace; through wisdom, liberation.
Through compassion, all aims are accomplished.
When these seven are possessed in their entirety,
simultaneously as perfections,
the inconceivable realm of wisdom
is attained — one becomes a Protector of the World.
Just as in the vehicle of the hearers
eight stages of the hearer are taught,
so in the Great Vehicle
there are ten stages of the bodhisattva.
The first is called "Joyous"
because it brings joy to the bodhisattva.
Having abandoned the three fetters
and been born into the family of the Tathāgata,
through the ripening of its qualities,
one excels in the perfection of generosity.
One can shake a hundred world-systems
and becomes a great sovereign of Jambudvīpa.
The second is called "Stainless"
because the ten actions of body, speech, and mind
are stainless,
and one naturally abides in them.
Through the ripening of its qualities,
one excels in the perfection of ethical conduct.
Endowed with the glory of the seven precious things,
one becomes a wheel-turning monarch who benefits beings.
Skilled at turning beings away
from their wayward conduct,
the third stage is called "Luminous"
because the light of wisdom and peace arises.
The dhyānas and superknowledges arise,
and desire and aversion are utterly exhausted.
Through the ripening of its qualities,
one excels in patience and diligence.
As a great and skilled lord of the gods,
one turns back the desires of sense-pleasure.
The fourth is called "Radiant"
because the light of true wisdom arises.
Through cultivating, without exception,
all the qualities concordant with awakening,
through the ripening of its qualities,
one becomes a king of the gods in the realm beyond strife.
Skilled at thoroughly destroying
the view of the transitory collection,
the fifth is called "Extremely Difficult to Conquer"
because all māras can barely overcome it.
Skilled at knowing the subtle meanings
of the noble truths and such,
through the ripening of its qualities,
one becomes a king of the gods in Tuṣita.
One turns back the afflicted views
of all tīrthikas.
The sixth is called "The Manifest"
because one is turned toward the dharma of the Buddha.
Through habituation in calm abiding and insight,
one develops through attaining cessation.
Through the ripening of its qualities,
one becomes the king of the gods, Sunirmita.
One who cannot be shaken by the hearers,
one who pacifies those of exceeding pride.
The seventh is called "Gone Far"
because one possesses far-reaching numbers.
Since moment by moment
one enters the absorption of cessation,
through the ripening of its qualities,
one becomes lord of the gods who control others' emanations.
As a great guide skilled in knowing
the direct realization of the noble truths,
the eighth is the stage of Youth —
called "Immovable" because it is free from conceptualization.
Immovable likewise, the domains
of body, speech, and mind become inconceivable.
Through the ripening of its qualities,
one becomes a Brahmā, lord of a thousand worlds.
Not outmatched by arhats, pratyekabuddhas,
and others in establishing the meaning.
The ninth stage is called
"Good Intelligence," like a regent,
because one has obtained
the four correct discernments — thus one has good intelligence.
Through the ripening of its qualities,
one becomes a Brahmā, lord of two thousand worlds.
Not outmatched by arhats and others
when asked the intentions of sentient beings.
The tenth is "Cloud of Dharma"
because it rains the rain of the holy Dharma.
The bodhisattva is consecrated
by the light-rays of the Buddhas.
Through the ripening of its qualities,
one becomes lord of the gods in the Śuddhāvāsa.
The master of an inconceivable realm of wisdom,
this great lord is supreme.
Thus these ten
are proclaimed as the ten stages of the bodhisattva.
The stage of the Buddhas is other than these —
immeasurable in every aspect,
vast. To say merely that it possesses
the ten powers gives but a measure.
Each of those powers, individually,
is as immeasurable as all beings combined.
The immeasurability of the Buddhas
is like the sky in every direction,
like earth, water, fire, and wind.
This much alone may be said.
If even the causes are seen
to be immeasurable to that degree,
then who would not trust
in the immeasurability of the Buddhas?
Therefore, before a statue, a stūpa,
or anywhere else,
recite these twenty verses
three times each day.
I go for refuge with complete prostration
to the Buddhas, the Dharma, the Saṅgha,
and the bodhisattvas.
I bow to all those worthy of honour.
I turn away from evil deeds
and fully embrace all merit.
I rejoice in all the merits
of every embodied being.
With bowed head and palms joined,
I beseech the perfect Buddhas
to turn the wheel of Dharma
and to remain as long as beings remain.
Through whatever merit has been wrought
by what I have done and what I have not done,
may all sentient beings
possess the mind of unsurpassed awakening.
May all sentient beings possess stainless faculties,
transcend all states of misfortune,
possess freedom of conduct,
and be endowed with good livelihood.
May all embodied beings
possess a jewel in their hands,
and may inexhaustible provisions
be unending for as long as saṃsāra lasts.
May all women at all times
be born as the most excellent of men.
May all embodied beings
be endowed with intelligence and legs.
May embodied beings possess good complexion,
beautiful form, great splendour,
be pleasant to behold, free from illness,
be strong and endowed with long life.
May all become skilled in means,
be freed from every suffering,
be devoted to the Three Jewels,
and possess the great wealth of the Buddha's Dharma.
May they be adorned with loving-kindness,
compassion, joy,
equanimity free from affliction,
generosity, ethical conduct, patience, diligence,
meditative concentration, and wisdom.
May they complete all accumulations,
and with the marks and signs clearly shining,
may they traverse the ten inconceivable stages
without interruption.
May I too be adorned
with all those qualities, and all others too,
be freed from every fault,
and possess supreme love for all beings.
May I accomplish all the virtues
that every being's mind hopes for,
and may I always remove
the suffering of all embodied beings.
In all the worlds, wherever any beings
feel fear — may all of them,
through merely hearing my name,
become utterly free from fear.
Through seeing me, or remembering me,
or merely hearing my name,
may beings become serene, untroubled, authentic,
and certain of perfect awakening.
May I obtain the five superknowledges
that follow through all lives.
May I always, in every way,
bring benefit and happiness to all sentient beings.
Whenever, in any world, any being
wishes to commit evil —
may all of them, without harm,
always be turned back at once.
Like earth, water, fire, and wind,
like medicine and the trees of the forest,
may I always, for all Buddhas,
act freely and without obstruction.
May I cherish sentient beings more than my own life.
May the evil of those beings ripen upon me,
and may all my virtue, without remainder,
ripen upon them.
For as long as even a single being
anywhere remains unliberated,
may I remain in the world for that being's sake,
even though I have attained unsurpassed awakening.
If the merit of speaking thus
were to take physical form,
even the world-systems equalling
the grains of sand of the Ganges could not contain it.
This the Blessed One has said,
and the reasoning is also evident here:
since the realm of sentient beings is immeasurable,
the wish to benefit them is likewise.
Thus, whatever Dharma I have taught you in brief —
just as you always cherish your body,
O King, cherish this teaching likewise.
Whoever cherishes this Dharma —
for that person's sake, I cherish even my body.
If one cherishes it and wishes to benefit from it,
one should practise accordingly.
Therefore, attend to the Dharma as you attend to me;
practise the Dharma as it is taught;
attend to wisdom as you attend to practice;
attend to the wise as you attend to wisdom.
One who is pure, loving, intelligent,
and who speaks what is beneficial with openness —
whoever harbours suspicion of such a one
destroys their own welfare.
One who is pure, loving, intelligent,
confident, and speaks what is beneficial —
"Through such a one I gain a protector," the king should think.
O Lord of Men, subdue yourself and hold this vow.
Know in brief the characteristics
of those spiritual friends:
they possess contentment, compassion, ethical conduct,
and the wisdom that removes afflictions.
If they attend upon you,
you should know it and show respect.
Through this excellent and complete system,
the supreme accomplishment is attained.
One who is truthful, gentle toward beings,
and of a happy disposition that is hard to approach,
who is principled, who especially does not wish to harm,
should speak what is good with autonomy.
Well-tamed, letting go of carelessness,
possessing dignity with a peaceful mind,
without excitement and not going to extremes,
without wavering — be resolute.
Be resolute like the moon at full,
be radiant like the autumn sun,
be deep like the ocean,
and be utterly steadfast like Mount Meru.
Completely freed from all faults,
adorned with all qualities,
become the sustainer of all beings,
and become the Omniscient One.
This Dharma has been taught
not only for the king alone,
but is taught as it is fitting
to benefit all other beings as well.
O King, for the sake of accomplishing
true and complete Buddhahood
for myself and all others,
this counsel should be considered each and every day.
Those who maintain ethical conduct, honour their teachers, are patient,
are likewise free from envy,
are free from miserliness, and having abandoned hope,
benefit others whether wealthy or impoverished;
who embrace the best and the next-best, who discard nothing,
who embrace the Dharma of meaning
and strive for the sake of awakening —
such ones should always practise thus.
Colophon
Good Works Translation from Tibetan (Degé Tengyur edition). Chapter 1 translated by Dorje (Tibetan Translator, Life 246); Chapter 2 translated by Dorje (Tibetan Translator, Life 247); Chapter 3 translated by Zhönu (Tibetan Translator); Chapter 4 translated by Lotsawa (Tibetan Translator); Chapter 5 translated by Dorje (Tibetan Translator). New Tianmu Anglican Church, April 2026.
Source text: Esukhia Digital Degé Tengyur, file 172 (སྐྱེས་རབས།, volume གེ), Tohoku catalogue number D4158. The Tibetan text is a translation from the lost Sanskrit original by the Indian paṇḍita Vidyākaraprabha and the Tibetan translator Bel-dzek (དཔལ་བརྩེགས). A second Tibetan translation was made by the Indian paṇḍita Jñānagarbha and the Tibetan translator Klu'i rgyal mtshan.
This is the first freely available complete English translation of the Ratnāvalī from the Tibetan. A partial free English translation exists at thezensite.com (Jamspal et al.), which was not consulted during this translation. No existing English translation was used as a source or reference. The English is independently derived from the Tibetan.
MITRA (dharmamitra.org) was not used. All five chapters were translated directly from the Tibetan source text by five translators across five lives.
First complete English translation from the Degé Tibetan to be made freely available.
🌲
Source Text: རྒྱལ་པོ་ལ་གཏམ་བྱ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ
Classical Tibetan source text from the Esukhia Digital Degé Tengyur (CC0). Complete text — all five chapters. Presented for reference and verification.
D4158}༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རཱ་ཛ་པ་རི་ཀ་ཐཱ་རཏྣ་མཱ་ལཱི། བོད་སྐད་དུ། རྒྱལ་པོ་ལ་གཏམ་
[107a.2]བྱ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཉེས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱིས་བརྒྱན་པ་པོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གཉེན་གཅིག་པོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། །རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་ཆོས་
[107a.3]སྒྲུབ་ཕྱིར། །གཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་བཤད་དེ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ལ་ནི། །ཆོས་འགྲུབ་འགྱུར་ཏེ་གང་ཞིག་ལ། །དང་པོར་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཆོས། །ཕྱིས་ནི་ངེས་པར་ལེགས་འབྱུང་བ། །གང་ཕྱིར་མངོན་པར་མཐོ་ཐོབ་ནས། །རིམ་གྱིས་ངེས་པར་ལེགས་པ་འོང་། །
[107a.4]དེ་ལ་མངོན་མཐོ་བདེ་བ་སྟེ། །ངེས་པར་ལེགས་པ་ཐར་པར་འདོད། །དེ་ཡི་བསྒྲུབ་པ་མདོར་བསྡུ་ན། །མདོར་ན་དད་དང་ཤེས་རབ་པོ། །དད་ཅན་ཉིད་ཕྱིར་ཆོས་ལ་བརྟེན། །ཤེས་རབ་ལྡན་ཕྱིར་ཡང་དག་རིག །འདི་གཉིས་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་སྟེ། །འདི་སྔོན་འགྲོ་བ་དད་པ་ཡིན། །འདུན་དང་
[107a.5]ཞེ་སྡང་འཇིགས་པ་དང་། །རྨོངས་པས་གང་ཞིག་ཆོས་མི་འདའ། །དེ་ནི་དད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ངེས་པར་ལེགས་པའི་སྣོད་མཆོག་ཡིན། །གང་ཞིག་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས། །ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་ཡོངས་བརྟགས་ཏེ། །བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་ཤེས་ནས། །རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་
[107a.6]མཁས་པ། །མི་གསོད་པ་དང་རྐུ་སྤོང་དང་། །གཞན་གྱི་ཆུང་མ་སྦོད་བ་དང་། །ལོག་དང་ཕྲ་མ་རྩུབ་ཉིད་དང་། །མ་འབྲེལ་སྨྲ་བ་ཡང་དག་སྡོམ། །ཆགས་དང་གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ། །ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོངས་སྤོང་བ། །འདི་དག་ལས་ལམ་དཀར་བཅུ་སྟེ། །བཟློག་པ་དག་ནི་ནག་པོ་
[107a.7]ཡིན། །ཆང་མི་འཐུང་དང་འཚོ་བ་བཟང་། །རྣམ་མི་འཚེ་དང་གུས་སྦྱིན་དང་། །མཆོད་འོས་མཆོད་དང་བྱམས་པ་སྟེ། །མདོར་ན་ཆོས་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །ལུས་གདུང་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ལས། །ཆོས་མེད་འདི་ལྟར་དེ་ཡིས་ནི། །གཞན་ལ་གནོད་པ་སྤོང་མེད་ཅིང་། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་
[107b]
[107b.1]ཡོད་མ་ཡིན། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་གསལ་བ། །དམ་ཆོས་ལམ་པོ་ཆེ་ལ་གང་། །མ་གུས་ལུས་གདུང་གནག་ལམ་ལྟའི། །ལམ་གོལ་དག་ནས་འགྲོ་བ་དེ། །འཁོར་བའི་འབྲོག་ནི་མི་བཟད་པའི། །མཐའ་ཡས་སྐྱེ་བོ་ཤིང་ཅན་དུ། །ཉོན་མོངས་གདུག་པས་འཁྱུད་པའི་ལུས། །
[107b.2]ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་འཇུག་པར་འགྱུར། །གསོད་པ་ཡིས་ནི་ཚེ་ཐུང་འགྱུར། །རྣམ་པར་འཚེ་བས་གནོད་པ་མང་། །རྐུ་བ་ཡིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕོངས། །བྱི་བོ་བྱེད་པས་དགྲ་དང་བཅས། །{བརྫུན་དུ་སྨྲ་བས་སྐུར་བ་སྟེ། །ཕྲ་མ་ཡིས་ནི་བཤེས་དང་འབྱེ། །ཚིག་རྩུབ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྙན་ཐོས། །མ་
[107b.3]འབྲེལ་པ་ཡིས་ཚིག་མི་བཙུན། །བརྣབ་སེམས་ཡིད་ལ་རེ་བ་འཇོམས། །གནོད་སེམས་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། །ལོག་པར་ལྟ་བས་ལྟ་ངན་ཉིད། །ཆང་འཐུངས་པས་ནི་བློ་འཁྲུལ་ཏེ། །སྦྱིན་པ་མ་བཏང་དབུལ་བ་ཉིད། །ལོག་པར་འཚོ་བས་བསླུས་པ་སྟེ། །ཁེངས་པ་ཡིས་ནི་
[107b.4]རིགས་ངན་ཉིད། །ཕྲག་དོག་གིས་ནི་གཟི་ཆུང་ཉིད། །ཁྲོ་བས་ཁ་དོག་ངན་པ་ཉིད། །མཁས་ལ་མི་འདྲི་བླུན་པ་ཉིད། །མི་ཉིད་ལ་ནི་འབྲས་བུ་འདི། །ཀུན་གྱི་དང་པོ་ངན་འགྲོར་རོ། །མི་དགེ་ཞེས་བྱ་དེ་དག་གི །རྣམ་སྨིན་བསྒྲགས་པ་གང་ཡིན་པ། །དགེ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་
[107b.5]ལ། །འབྲས་བུ་དེ་ནི་བཟློག་སྟེ་འབྱུང་། །ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་མི་དགེ་བ། །མ་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་དེ་དགེ་བ་ཡིན། །མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་ལས་
[107b.6]བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་། །སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་བདེ་བ་དག །ཡིད་དང་ལུས་དང་ངག་གིས་ནི། །མི་དགེ་ཀུན་ལས་ལྡོག་བྱ་ཞིང་། །དགེ་ལ་རྟག་ཏུ་འཇུག་བྱ་བ། །ཆོས་འདི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད། །ཆོས་འདིས་དམྱལ་བ་ཡི་དགས་དང་། །དུད་འགྲོ་དག་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །
[107b.7]ལྷ་དང་མི་ཡི་ནང་དག་ཏུ། །བདེ་དཔལ་རྒྱལ་སྲིད་རྒྱས་པ་འཐོབ། །བསམ་གཏན་ཚད་མེད་གཟུགས་མེད་ཀྱི། །ཚངས་སྩོགས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད། །དེ་ལྟར་མངོན་མཐོའི་ཆོས་འདི་དང་། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་མདོར་བསྡུས་པའོ། །ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང་། །ཕྲ་ཞིང་
[108a]
[108a.1]ཟབ་པར་སྣང་བ་དང་། །བྱིས་པ་ཐོས་དང་མི་ལྡན་ལ། །སྐྲག་པར་བྱེད་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །བདག་ཡོད་མ་ཡིན་ཡོད་མི་འགྱུར། །བདག་གི་ཡོད་མིན་མི་འགྱུར་ཞེས། །བྱིས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟར་སྐྲག །མཁས་པ་ལ་ནི་སྐྲག་པ་ཟད། །སྐྱེ་དགུ་འདི་ནི་མ་ལུས་
[108a.2]པ། །ངར་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། །ང་ཡིར་འཛིན་ལྡན་སྐྱེ་དགུ་ལ། །ཕན་པ་གཅིག་ཏུ་གསུང་བས་གསུངས། །བདག་ཡོད་བདག་གིར་ཡོད་ཅེས་པ། །འདི་ནི་དམ་པའི་དོན་དུ་ལོག །གང་ཕྱིར་ཡང་དག་ཇི་ལྟ་བ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་གཉིས་མི་འབྱུང་། །ངར་འཛིན་ལས་བྱུང་ཕུང་
[108a.3]པོ་རྣམས། །ངར་འཛིན་དེ་ནི་དོན་དུ་བརྫུན། །གང་གིས་ས་བོན་བརྫུན་པ་དེའི། །སྐྱེ་བ་བདེན་པ་ག་ལ་ཞིག །ཕུང་པོ་དེ་ལྟར་མི་བདེན་པར། །མཐོང་ནས་ངར་འཛིན་སྤོང་བར་འགྱུར། །ངར་འཛིན་པ་དག་སྤངས་ནས་ནི། །ཕྱིས་ནི་ཕུང་པོ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་བརྟེན་ནས་སུ། །
[108a.4]རང་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་སྣང་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ན། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ངར་འཛིན་པ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར། །རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་དེ་འགའ་མེད། །ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་མ་བརྟེན་
[108a.5]པར། །རང་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་ལྟར། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ངར་འཛིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། །འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཡིས་ནི། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་དོན་ཐོས་ནས། །ཆོས་ལ་མིག་འཐོབ་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཟླས་ཏེ་སྨྲས། །ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་
[108a.6]འཛིན་ཡོད་པར། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ། །འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མགལ་མེ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུར་ཕན་ཚུན་གྱི། །རྒྱུ་ཅན་འདི་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་རང་གཞན་
[108a.7]གཉིས་ཀ་དང་། །དུས་གསུམ་ཉིད་དུའང་མ་ཐོབ་ཕྱིར། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་ལས་དང་སྐྱེ་བ་ཡང་། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་བ་དང་། །དེ་དག་ཟད་པ་ཉིད་མཐོང་ནས། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ལ། །ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་མི་སེམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཡིས། །
[108b]
[108b.1]ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་རྟོག་མེད་པ། །མི་འཇིགས་གནས་ལ་སྡར་བ་དག །ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ཕྱིར་སྐྲག་གོ། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འདི་དག་ཀུན། །མེད་པར་གྱུར་ན་ཁྱོད་མི་འཇིགས། །འདིར་ནི་མེད་པར་བཤད་པ་ལ། །ཁྱོད་ནི་ཇི་སྟེ་འཇིགས་པར་བྱེད། །ཐར་ལ་བདག་མེད་ཕུང་པོ་
[108b.2]མེད། །གལ་ཏེ་ཐར་པ་དེ་འདྲར་འདོད། །བདག་དང་ཕུང་པོ་གསལ་བ་ལ། །འདིར་ནི་ཁྱོད་ཀོ་ཅིས་མི་དགའ། །མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་མེད་པའང་། །མིན་ན་དེ་དངོས་ག་ལ་ཡིན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་དེར་འཛིན་པ། །ཟད་པ་མྱ་ངན་འདས་ཤེས་བྱའོ། །མདོར་ན་མེད་པར་ལྟ་བ་
[108b.3]ཉིད། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་ཅེས་པ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ངན་སོང་བ། །དེ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་ཞེས་བཤད། །མདོར་ན་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཉིད། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་ཅེས་པ། །བསོད་ནམས་བདེ་འགྲོ་རྒྱུ་མཐུན་པ། །ཡང་དག་ལྟ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཤེས་པས་མེད་དང་ཡོད་
[108b.4]ཞིའི་ཕྱིར། །སྡིག་དང་བསོད་ནམས་ལས་འདས་པ། །དེ་ཡིས་ངན་འགྲོ་བདེ་འགྲོ་ལ། །དེ་ནི་ཐར་པར་དམ་པས་བཤད། །རྒྱུ་དང་བཅས་པས་སྐྱེ་མཐོང་བས། །མེད་པ་ཉིད་ལས་འདས་པ་ཡིན། །རྒྱུ་དང་བཅས་པས་འགག་མཐོང་བས། །ཡོད་པ་ཉིད་དུའང་ཁས་མི་ལེན། །སྔར་
[108b.5]སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །རྒྱུ་མིན་དོན་དུ་རྒྱུ་མེད་དོ། །བཏགས་དང་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ན། །སྐྱེ་བའང་རབ་ཏུ་མ་གྲགས་ཕྱིར། །འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་དཔེར། །རིང་པོ་ཡོད་པས་ཐུང་ངུ་བཞིན། །འདི་སྐྱེས་པས་ན་འདི་སྐྱེ་དཔེར། །མར་མེ་བྱུང་བས་འོད་བཞིན་ནོ། །
[108b.6]རིང་པོ་ཡོད་ན་ཐུང་ངུ་ཉིད། །རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡིན། །མར་མེ་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འོན་ཀྱང་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་མཐོང་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཇི་བཞིན་དུ། །སྤྲོས་ལས་བྱུང་བར་ཁས་བླངས་ནས། །མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན། །འགོག་
[108b.7]པ་སྤྲོས་ལས་མ་བྱུང་བ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཉིད་གྱུར་པ། །ཁས་ལེན་ཡོད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །དེས་ན་གཉིས་མི་བརྟེན་པ་གྲོལ། །ཐག་རིང་ནས་ནི་མཐོང་བའི་གཟུགས། །ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཐོང་། །སྨིག་རྒྱུ་གལ་ཏེ་ཆུ་ཡིན་ན། །ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་མི་མཐོང་། །
[109a]
[109a.1]ཇི་ལྟར་རིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཡང་དག་མཐོང་། །དེ་ལྟར་དེ་དང་ཉེ་རྣམས་ཀྱིས། །མི་མཐོང་མཚན་མེད་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་འདྲ་བ། །ཆུ་མིན་དོན་དུ་མ་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་བདག་འདྲ་བ། །དེ་དག་བདག་མིན་དོན་
[109a.2]དུ་མིན། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་འདི་ཆུ་ཞེས། །བསམ་དེ་དེ་ནི་སོང་བ་ལས། །གལ་ཏེ་ཆུ་དེ་མེད་དོ་ཞེས། །འཛིན་པ་དེ་ནི་བླུན་པ་ཉིད། །དེ་བཞིན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞེས། །འཛིན་པ་དེ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། །རྨོངས་པ་ཡོད་ན་མི་གྲོལ་ལོ། །མེད་པ་
[109a.3]པ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཡོད་པ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ཕྱིར། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཐར་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་པས། །མེད་དང་ཡོད་པར་མི་འདོད་པ། །དེ་ཕྱིར་མེད་པ་པར་འགྱུར་ན། །ཅི་ཕྱིར་ཡོད་པ་པར་མི་འགྱུར། །
[109a.4]གལ་ཏེ་ཡོད་པ་སུན་ཕྱུང་བས། །དོན་གྱིས་འདི་ནི་མེད་པར་བསླན། །དེ་བཞིན་མེད་པ་སུན་ཕྱུང་བས། །ཡོད་པར་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་བསླན། །གང་དག་དོན་གྱི་མེད་ཉིད་དུ། །དམ་མི་འཆའ་ཞིང་མི་སྤྱོད་པ། །བྱང་ཆུབ་རྟེན་ཕྱིར་སེམས་མེད་ན། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་མེད་པར་བཤད། །གང་
[109a.5]ཟག་ཕུང་པོར་སྨྲ་བ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་གྲངས་ཅན་འུག་ཕྲུག་དང་། །གོས་མེད་བཅས་ལ་གལ་ཏེ་ཞིག །ཡོད་མེད་འདས་པ་སྨྲ་ན་དྲིས། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །བསྟན་པ་འཆི་མེད་ཡོད་མེད་ལས། །འདས་པ་ཟབ་མོ་འདི་བཤད་པ། །ཆོས་ཀྱི་ཁུད་པ་ཡིན་
[109a.6]ཞེས་གྱིས། །ཞིག་ནས་འགྲོ་མེད་འོང་མེད་ཅིང་། །སྐད་ཅིག་ཀྱང་ནི་མི་གནས་པ། །དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་འདས་པའི་བདག །འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་ཅི་ཡོད་དམ། །གང་ཕྱིར་གཉིས་ཀའང་ཡང་དག་ཏུ། །འགྲོ་དང་འོང་དང་གནས་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མྱ་ངན་
[109a.7]འདས། །དོན་དུ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ། །གནས་པ་མེད་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་། །འགག་པ་ཡང་དག་ཉིད་མིན་ན། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་གནས་པ་དང་། །འགག་པ་དོན་དུ་ག་ལ་ཞིག །གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་འགྱུར་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་དངོས། །གལ་ཏེ་འགྱུར་བ་མེད་ན་ནི། །དོན་
[109b]
[109b.1]དུ་གཞན་ཉིད་ག་ལ་འགྱུར། །ཕྱོགས་གཅིག་གམ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །ཟད་པས་སྐད་ཅིག་འགྱུར་གྲང་ན། །མི་འདྲ་བ་ཉིད་མི་དམིགས་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་གཉིས་ཀའང་རིགས་ལྡན་མིན། །སྐད་ཅིག་ཡིན་ན་རིལ་མེད་ཕྱིར། །རྙིང་པ་འགའ་ལྟ་ག་ལ་ཞིག །ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མཐའ་
[109b.2]ཡོད་པ། །དེ་བཞིན་ཐོག་མ་དབུས་བརྟག་གོ། །དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གསུམ་བདག་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐད་ཅིག་གནས་པ་མིན། །ཐོག་མ་དབུས་དང་ཐ་མ་ཡང་། །སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་བསམ་པར་བྱ། །ཐོག་མ་དབུས་དང་ཐ་མ་ཉིད། །རང་བཞིན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་
[109b.3]ཕྱོགས་ཕྱིར་གཅིག་པུ་མིན། །ཕྱོགས་མེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད། །གཅིག་མེད་པར་ནི་དུ་མའང་མེད། །ཡོད་པ་མེད་ཕྱིར་མེད་པའང་མེད། །ཞིག་པ་འམ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིས། །ཡོད་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། །ཡོད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །འཇིག་པའམ་གཉེན་པོར་ཇི་ལྟར་
[109b.4]འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་འགྲིབ་མི་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་ནམ་ཞེས། །ཞུས་ན་རྒྱལ་བ་མི་གསུང་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ཟབ་མོའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སྣོད་མིན་འགྲོ་ལ་མི་གསུང་བ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །ཀུན་མཁྱེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
[109b.5]པར་ཤེས། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས། །ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་མེད་ཅིང་། །གནས་མེད་ཅེས་ནི་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །གནས་མེད་ཆོས་འདིས་སྐྲག་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བོ་གནས་ལ་མངོན་དགའ་ཞིང་། །ཡོད་དང་མེད་ལས་མ་
[109b.6]འདས་པ། །མི་མཁས་རྣམས་ནི་ཕུང་བར་འགྱུར། །འཇིགས་མིན་གནས་འཇིགས་དེ་དག་ནི། །ཕུང་ལ་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད། །རྒྱལ་པོ་ཕུང་བ་དེ་དག་གིས། །ཅི་ནས་མི་ཕུང་དེ་ལྟར་གྱིས། །རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ནི་མི་ཕུང་བར། །བགྱི་སླད་འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱི་ཚུལ། །གཉིས་ལ་མི་
[109b.7]བརྟེན་ཡང་དག་པ། །ཇི་བཞིན་ལུང་གི་དབང་གིས་བཤད། །སྡིག་དང་བསོད་ནམས་བྱ་བ་འདས། །ཟབ་མོ་བཀྲོལ་བའི་དོན་དང་ལྡན། །མུ་སྟེགས་གཞན་དང་རང་གི་ཡང་། །གནས་མེད་འཇིགས་པས་མ་མྱངས་པའོ། །སྐྱེས་བུ་ས་མིན་ཆུ་མ་ཡིན། །མེ་མིན་རླུང་མིན་ནམ་
[110a]
[110a.1]མཁའ་མིན། །རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་ཀུན་མིན་ན། །དེ་ལས་གཞན་དོན་སྐྱེས་བུ་གང་། །སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་འདུས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཇི་ལྟ་བ། །དེ་བཞིན་ཁམས་ནི་རེ་རེ་ལའང་། །འདུས་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མིན། །ཕུང་པོ་བདག་མིན་དེར་དེ་མིན། །དེ་ལ་
[110a.2]དེ་མིན་དེ་མེད་མིན། །ཕུང་བདག་མེ་ཤིང་ལྟར་འདྲེས་མིན། །དེ་ཕྱིར་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད། །འབྱུང་གསུམ་ས་མིན་འདི་ལ་མིན། །དེ་ལ་འདི་མིན་དེ་མེད་མིན། །རེ་རེའང་དེ་བཞིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་བདག་བཞིན་བརྫུན། །ས་ཆུ་མེ་དང་རླུང་རྣམས་ནི། །རེ་རེའང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་
[110a.3]མེད། །གང་གསུམ་མེད་པར་རེ་རེ་མེད། །གཅིག་མེད་པར་ཡང་གསུམ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གསུམ་མེད་རེ་རེ་མེད། །གཅིག་མེད་པར་ཡང་གསུམ་མེད་ན། །སོ་སོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་འདུས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་སོ་སོར་རང་ཡོད་ན། །བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་ཅིས་
[110a.4]མེད། །གཡོ་དང་ཐོགས་དང་སྡུད་པ་དང་། །ཆུ་དང་རླུང་དང་ས་དེ་བཞིན། །འོན་ཏེ་མེ་འདི་གྲགས་ཡིན་ན། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་གསུམ་གཞན་རང་། །གསུམ་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་དང་། །ཆོས་མི་མཐུན་པར་རུང་བའང་མིན། །སོ་སོར་རང་ཡོད་དེ་དག་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཕན་ཚུན་ཡོད། །སོ་སོར་
[110a.5]རང་ཡོད་མ་ཡིན་པ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཡོད། །སོ་སོ་རང་གི་ཡོད་ཅེ་ན། །གང་ན་གཅིག་དེར་ལྷག་མ་རྣམས། །མ་འདྲེས་པ་རྣམས་གཅིག་གནས་མེད། །འདྲེས་པ་སོ་སོར་རང་ཡོད་མིན། །སོ་སོར་རང་མེད་འབྱུང་བ་རྣམས། །སོ་སོའི་རང་མཚན་ག་ལ་ཡོད། །སོ་སོ་རང་མེད་ཤས་
[110a.6]ཆེར་འང་མེད། །མཚན་ཉིད་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་བཤད། །ཁ་དོག་དྲི་རོ་རེག་པ་དག །དེ་དག་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཡིན། །མིག་དང་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་རྣམས་དང་། །མ་རིག་ལས་དང་སྐྱེ་བ་དང་། །བྱེད་པོ་ལས་དང་བྱ་བ་གྲངས། །ལྡན་དང་རྒྱུ་འབྲས་དུས་དང་ནི། །ཐུང་དང་རིང་སོགས་
[110a.7]ཤེས་བྱ་དང་། །མིང་དང་མིང་ཅན་དེ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །རིང་ཐུང་ཕྲ་དང་སྦོམ་ཉིད་དང་། །དགེ་སོགས་ཉིད་ནི་རྣམ་ཤེས་སུ། །འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་ཐུབ་པས་གསུངས། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་མེད་མཐའ་ཡས་པ། །ཀུན་དུ་བདག་པོ་དེ་ལ་ནི། །ས་དང་ཆུ་དང་
[110b]
[110b.1]མེ་དང་ནི། །རླུང་གིས་གནས་ཐོད་འགྱུར་མ་ཡིན། །འདིར་ནི་རིང་དང་ཐུང་བ་དང་། །ཕྲ་སྦོམ་དགེ་དང་མི་དགེ་དང་། །འདིར་ནི་མིང་དང་གཟུགས་དག་ཀྱང་། །མ་ལུས་པར་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །གང་མ་ཤེས་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་ལ། །སྔོན་ཆད་འབྱུང་བ་དེ་ཀུན་ནི། །དེ་ཤེས་ཕྱིར་ན་རྣམ་
[110b.2]ཤེས་སུ། །ཕྱིས་ནི་དེ་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར། །རྣམ་ཤེས་མེ་ཡི་བུད་ཤིང་ནི། །འགྲོ་ཆོས་འདི་ཀུན་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་དག་ཇི་བཞིན་རབ་འབྱེད་པའི། །འོད་དང་ལྡན་པས་བསྲེགས་ནས་ཞི། །མི་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་བརྟགས་པ། །ཕྱིས་ནི་དེ་ཉིད་ངེས་པ་དང་། །གང་ཚེ་དངོས་པོ་མི་
[110b.3]རྙེད་པ། །དེ་ཚེ་དངོས་མེད་ག་ལ་འགྱུར། །གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མིང་ཙམ་ཕྱིར། །ནམ་མཁའ་ཡང་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །འབྱུང་མེད་གཟུགས་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་མིང་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། །ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང་། །རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། །བདག་ཉིད་དུ་ནི་བསམ་
[110b.4]བྱ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་ཁམས་དྲུག་བདག་མེད་དོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དང་པོའོ།།
Chapter Two Source Text
[110b.4]བྱ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་ཁམས་དྲུག་བདག་མེད་དོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དང་པོའོ།། །།ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་ཡན་ལག་དག །མ་ལུས་བཅས་ཏེ་བཤིག་བྱས་ན། །ཅི་ཡང་མེད་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཡང་། །ཁམས་
[110b.5]བཅས་བཤིག་ན་དེ་དང་འདྲ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཅེས། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཁམས་དྲུག་དེ་ཀུན་བདག་མེད་པར། །ཁྱོད་ལ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་བདག་དང་བདག་མེད་པར། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད། །བདག་
[110b.6]དང་བདག་མེད་ལྟ་བ་དག །དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་བཟློག །མཐོང་དང་ཐོས་སོགས་ཐུབ་པ་ཡིས། །བདེན་མིན་{བརྫུན་,རྫུན་}པ་མིན་པར་གསུངས། །ཕྱོགས་ལས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་གཉི་ག་དོན་དུ་མིན། །དེ་ལྟས་དམ་པའི་དོན་དུ་ན། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་
[110b.7]བདེན་{བརྫུན་,རྫུན་}འདས། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་ཏུ། །ཡོད་ཅེས་མེད་ཅེས་ཞལ་མི་བཞེས#། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་རྣམ་ཀུན་དུ། །ཡོད་མིན་དེ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས། །མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་གཉི་ག་དང་། །གཉིས་མ་ཡིན་ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན། །སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་གཤེགས་དེ་
[111a]
[111a.1]བཞིན། །བྱོན་གྱུར་པ་དང་ད་ལྟར་བཞུགས། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་དུས་གསུམ་སྐྱེས། །བྱེ་བ་#དེ་དག་ལས་འདོད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་མེད་ལ། །ཟད་པ་དུས་གསུམ་དུ་སྲིད་ན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཇི་ལྟར་དེའི། །ཕྱིན་ཆད་ལུང་མ་བསྟན་
[111a.2]པར་མཛད། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་གསང་བ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་ཟབ་མོའི་ཆོས། །འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བདུད་རྩི་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་སྣང་ཡང་། །དེ་ལ་དོན་གྱི་ཡང་དག་ཏུ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་མེད་ལྟར། །དེ་
[111a.3]བཞིན་སྒྱུ་འདྲའི་འཇིག་རྟེན་ལ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་སྣང་ཡང་། །དམ་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། །འཇིག་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ནི། །གང་ནས་མ་འོངས་གར་མི་འགྲོ། །སེམས་རྨོངས་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན#། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་གནས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་སྒྱུ་
[111a.4]མའི་#འཇིག་རྟེན་ནི། །གང་ནས་མ་འོངས་གར་མི་འགྲོ། །སེམས་རྨོངས་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན#། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་གནས་པ་མེད། །དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་འདས་བདག་ཉིད། །ཐ་སྙད་གདགས་པ་#མ་གཏོགས་པར། །གང་ཞིག་ཡོད་དམ་མེད་འགྱུར་བའི། །འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །
[111a.5]སངས་རྒྱས་ཀྱིས་#ནི་རྒྱུ་འདི་ལས། །མཐའ་ཡོད་པ་དང་མཐའ་མེད་དང་། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་རྣམ་པ་བཞི། །ལུང་བསྟན་མ་མཛད་གཞན་ལས་མིན། །རེ་ཞིག་ལུས་འདི་མི་གཙང་ཉིད། །རགས་ཤིང་མངོན་གསུམ་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །རྟག་ཏུ་སྣང་བ་གང་གི་ཚེ། །སེམས་ལ་
[111a.6]གནས་པ་#མ་ཡིན་པ། །དེ་ཚེ་དམ་ཆོས་གནས་མེད་པ། །ཕྲ་རབ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ། །ཟབ་མོ་དེ་གོ་#ཇི་ལྟ་བུར། །སེམས་ལ་བདེ་བླག་འཆར་བར་འགྱུར། །ཆོས་འདི་ཟབ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །ཤེས་པར་དཀའ་བར་ཐུགས་ཆུད་དེ། །དེས་ན་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ནས། །ཆོས་བསྟན་
[111a.7]པ་ལས་ལོག་པར་གྱུར། །ཆོས་འདི་ལོག་པར་ཤེས་གྱུར་ན། །མི་མཁས་རྣམས་#ནི་ཆུད་ཀྱང་ཟ། །འདི་ལྟར་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡི། །མི་གཙང་དེར་ནི་བྱིང་བར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་དེ་ནི་ལོག་བཟུང་ནས། །བླུན་པ་མཁས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན། །སྤོང་བས་མ་རུངས་བདག་ཉིད་ཅན། །མནར་
[111b]
[111b.1]མེད་པར་#ནི་སྤྱིའུ་ཚུགས་འགྲོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ཟས་བཟའ་ཉེས་པས། །ཕུང་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། །བཟའ་ལེགས་ཚེ་དང་ནད་མེད་དང་། །སྟོབས་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟར#། །དེ་བཞིན་ལོག་པར་བཟུང་བ་དེས#། །ཕུང་བ་དག་ནི་ཐོབ་འགྱུར་ཞིང་། །ལེགས་པར་ཤེས་པས་བདེ་བ་དང་། །
[111b.2]བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་སྤོང་བ་དང་། །མེད་པའི་ལྟ་བ་སྤངས་ནས་ནི། །དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི། །ཤེས་ལ་ནན་ཏན་མཆོག་མཛོད་ཅིག །ཆོས་འདི་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ན། །ངར་འཛིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག །དེ་ལས་དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས། །དེ་ལས་
[111b.3]སྐྱེ་བ་བཟང་དང་ངན། །དེ་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་ངར་འཛིན་པ#། །སེལ་པའི་ཆོས་འདི་མ་ཤེས་པ། །དེ་སྲིད་སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །བཟོད་པའི་ཆོས་ལ་གུས་པར་མཛོད། །ལས་རྣམས་སྔོན་དུ་ཆོས་གཏོང་ཞིང་། །བར་དུ་ཆོས་ལྡན་ཐ་མར་ཡང་། །ཆོས་ལྡན་བསྒྲུབ་པའི་ས་བདག་ནི། །
[111b.4]འདི་དང་གཞན་དུ་གནོད་མི་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱིས་འདིར་གྲགས་བདེ་བ་དང་། །འདི་དང་འཆི་ཀར་#འཇིགས་པ་མེད། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་བདེ་བ་རྒྱས། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་བརྟེན་མཛོད། །ཆོས་ནི་ལུགས་ཀྱི་དམ་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱིས་#འཇིག་རྟེན་མངོན་དགར་འགྱུར། །འཇིག་
[111b.5]རྟེན་དགའ་བར་གྱུར་པས་ཀྱང་། །འདི་དང་གཞན་དུ་བསླུས་མི་འགྱུར། །ཆོས་མིན་པས་ནི་ལུགས་འདོད་གང་། །དེ་ཡིས་འཇིག་རྟེན་མི་དགར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་མི་དགའ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །འདི་དང་གཞན་དུ་དགའ་མི་འགྱུར། །དོན་མེད་རིག་པ་ངན་འགྲོའི་ལམ། །གཞན་བསླུ་
[111b.6]ལྷུར་ལེན་མི་བཟད་པ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཇི་ལྟར་དོན་གྱིས་རིག་པར་བྱས། །ཕ་རོལ་སླུ་བ་ལྷུར་ལེན་པ། །དོན་དུ་ཇི་ལྟར་ལུགས་ལྡན་ཡིན། །དེས་ནི་ཚེ་རབས་སྟོང་ཕྲག་ཏུ། །བདག་ཉིད་ཁོ་ན་བསླུས་པར་འགྱུར། །དགྲ་ལ་གནོད་པ་བྱ་#ན་ཡང་། །སྐྱོན་རྣམས་
[111b.7]བཏང་སྟེ་ཡོན་ཏན་བསྟེན། །དེས་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ཕན་འཐོབ། །དགྲ་བོ་ཡང་ནི་མི་དགར་འགྱུར། །སྦྱིན་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །ཕན་དང་དོན་གཅིག་#སྤྱོད་པ་སྟེ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་#འཇིག་རྟེན་དང་། །ཆོས་ཀྱང་བསྡུ་བ་ཉིད་དུ་མཛོད། །རྒྱལ་པོ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བུར། །བདེན་གཅིག་ཡིད་#
[112a]
[112a.1]ཆེས་བརྟན་#བསྐྱེད་པ། །དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་{བརྫུན་,རྫུན་}པ་ནི། །ཡིད་མི་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག །སླུ་བ་མེད་#ལྡན་བདེན་མིན་ཏེ། །སེམས་པས་#བསྒྱུར་བ་དོན་དུ་མིན། །གཞན་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕན་པས་བདེན། །མི་ཕན་ཕྱིར་ནི་ཅིག་#ཤོས་མིན། །ཇི་ལྟར་
[112a.2]རྒྱལ་པོའི་ཉེས་པ་དག །སྦྱིན་གསལ་གཅིག་གིས་སྦེད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འཇུངས་པའང་དེ་དག་གི །ཡོན་ཏན་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཟབ་པའི་ཕྱིར། །མཆོག་ཏུ་གུས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། །གུས་པས་བརྗིད་ལ་བཀའ་ཡང་བརྩན། །དེ་བས་ཉེ་བར་ཞི་བ་
[112a.3]བསྟེན། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་བློ་མི་འཕྲོགས། །གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་ཅིང་བརྟན། །སླུ་བས་མི་ཚུགས་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །དེ་བས་ཤེས་རབ་ལྷུར་བླང་མཛོད། །བདེན་གཏོང་ཞི་དང་ཤེས་རབ་དང་། །བཟང་པོ་བཞི་ལྡན་མི་དབང་ནི། །ཆོས་{བཟངས་,བཟང་}#རྣམ་པ་བཞི་ལྟ་བུར། །ལྷ་མི་རྣམས་
[112a.4]ཀྱིས་བསྟོད་པར་འགྱུར#། །ཕེབས་པར་སྨྲ་ཞིང་དག་གྱུར་པ། །ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་དྲི་མེད་དང་། །ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་ན་རྟག་ཏུ་ཡང་། །ཤེས་རབ་དང་ནི་ཆོས་ཀྱང་འཕེལ། །ཕན་པར་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་སྟེ། །ཉན་པར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །དེ་དག་བས་ཀྱང་མི་སྙན་ཡང་། །ཕན་
[112a.5]པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དཀོན། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་སྙན་ཡང་། །ཕན་པར་མཁྱེན་ནས་མྱུར་དུ་སྤྱད། །ནད་གསོའི་དོན་དུ་བདག་བྱམས་པ། །མི་བཟད་ང་བའི་སྨན་ཡང་འཐུང་། །སྲོག་དང་ནད་མེད་རྒྱལ་སྲིད་དག །མི་རྟག་ཉིད་ནི་རྟག་དགོངས་ཏེ། །དེ་#ནས་ཡང་དག་བརྩོན་ལྡན་པར། །
[112a.6]ཆོས་ལ་གཅིག་ཏུ་ནན་ཏན་མཛོད། །གདོན་མི་ཟ་བར་འཆི་འགྱུར་ཞིང་། །ཤི་ནས་སྡིག་པས་སྡུག་བསྔལ་བ། །གཟིགས་ཏེ་འཕྲལ་དུ་བདེ་ན་ཡང་། །སྡིག་པ་བགྱི་བར་མི་རིགས་སོ། །ལ་ལར་འཇིགས་པ་མེད་མཐོང་ཞིང་། །དུས་འགར་འཇིགས་པ་མཐོང་གྱུར་པ། །གལ་ཏེ་
[112a.7]གཅིག་#ལ་ཡིད་རྟོན་#ན། །གཅིག་ལ་ཁྱོད་ཀོ་ཅིས་མི་འཇིགས། །ཆང་གིས་#འཇིག་རྟེན་བརྙས་#འགྱུར་ཞིང་། །དོན་ཡལ་ནོར་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར། །རྨོངས་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་བྱེད། །དེ་བས་ཆང་ནི་རྟག་ཏུ་སྤོངས། །རྒྱན་པོ་ཆགས་དང་མི་#དགའ་དང་། །ཞེ་སྡང་གཡོ་སྒྱུ་དགོད་
[112b]
[112b.1]པའི་གནས། །{བརྫུན་,རྫུན་}དང་ཀྱལ་#བ་ཚིག་རྩུབ་རྒྱུ། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་སྤང་བར་མཛོད། །བུད་མེད་ཆགས་པ་ཕལ་ཆེར་ནི། །བུད་མེད་གཟུགས་བཟང་སེམས་ལས་བྱུང་། །བུད་མེད་ལུས་ལ་དོན་དུ་ནི། །གཙང་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཁ་ནི་ཁ་ཆུ་རུལ་པ་དང་། །སོ་(རྐྱག་,སྐྱག་)མི་གཙང་
[112b.2]སྣོད་ཡིན་ཏེ། །སྣ་ནི་རྣག་སྣབས་སྣ་ཆུའི་སྣོད། །མིག་ནི་མིག་རྡུལ་#མཆི་མའི་སྣོད། །ལྟོ་བའི་ཁོང་ནི་བཤང་གཅི་དང་། །གློ་བ་མཆིན་{སྩོགས་,སོགས་}སྣོད་ཡིན་པར། །རྨོངས་པས་བུད་མེད་མ་མཐོང་བ། །དེ་ཡི་ལུས་ལ་ཆགས་པར་#བྱེད། །མི་ཤེས་འགའ་ཞིག་མི་གཙང་བའི། །བུམ་པ་
[112b.3]རྒྱན་ལ་ཆགས་པ་ལྟར། །འཇིག་རྟེན་མི་ཤེས་རྨོངས་པ་ཡིས#། །བུད་མེད་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ལུས་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ང་བ། །ཆགས་བྲལ་རྒྱུ་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལའང་འཇིག་རྟེན་ཆེས་ཆགས་ན། །གང་གི་འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་བཀྲི། །ཇི་ལྟར་བཤང་དང་གཅི་གཞི་#
[112b.4]ལ། །ངན་སྐྱུགས་ཕག་རབ་ཆགས་པ་#ལྟར། །དེ་བཞིན་བཤང་དང་གཅི་གཞི་#ལ། །འདོད་ཆགས་ངན་སྐྱུགས་ཕག་རྣམས་ཆགས། །ལུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་མི་གཙང་བ། །འབྱུང་བའི་བུ་ག་དོད་#པ་གང་། །དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་བླུན་པ་ཡིས། །དགའ་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས#། །ཁྱོད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་
[112b.5]བཤང་གཅི་{སྩོགས,སོགས}། །སོ་སོར་མི་གཙང་མཐོང་ནས་ནི། །དེ་འདུས་ལུས་ལ་ཇི་ལྟ་བུར། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉིད་དུ་གྱུར། །ཁྲག་དང་ཁུ་བ་འདྲེས་པ་ཡི#། །ས་བོན་མི་གཙང་སྙིང་པོས་བསྐྱེད། །མི་གཙང་ངོ་བོར་ཤེས་བཞིན་དུ། །འདི་ལ་འདོད་ཅན་གང་ཞིག་ཆགས། །མི་གཙང་ཕུང་པོ་དེའི་
[112b.6]བླན་གྱིས། །བརླན་པའི་པགས་པས་གཡོགས་པ་གང་། །ཉལ་བ་དེ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི། །ཆུ་སོའི་ཁོང་ནས་ཉལ་བར་#ཟད། །གཟུགས་བཟང་བ་དང་གཟུགས་ངན་ནམ། །རྒན་ནམ་ཡང་ན་གཞོན་ཡང་རུང་། །བུད་མེད་གཟུགས་ཀུན་མི་གཙང་ན། །ཁྱོད་ཆགས་ཁྱད་པར་གང་ལ་བསྐྱེད། །
[112b.7]གལ་ཏེ་མི་གཙང་ཁ་དོག་བཟང་། །ཤིན་ཏུ་གསར་ལ་དབྱིབས་ལེགས་ཀྱང་། །དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་འོས་ལྟར། །བུད་མེད་གཟུགས་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁོང་རུལ་ཕྱི་རོལ་པགས་པས་གཡོགས། །རོ་མྱགས་འདི་ཡི་རང་བཞིན་ནི། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་སྣང་བཞིན་དུ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་
[113a]
[113a.1]མཐོང་མ་གྱུར། །པགས་པ་འདི་ཡང་མི་གཙང་མིན། །རལ་གུ་བཞིན་དུ་འདུག་ཅེ་ན། །མི་གཙང་ཕུང་པོའི་པགས་པ་ལྟར། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་གཙང་མར་འགྱུར། །མི་གཙང་གང་བའི་#བུམ་པ་ནི། །ཕྱི་རོལ་#བགྲ་ཡང་སྨད་པ་ཡིན། །མི་གཙང་བ་ཡི་རང་བཞིན་
[113a.2]ལུས། །མི་གཙང་གང་བ་ཅིས་མི་སྨད། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ནི་མི་གཙང་སྨོད། །དྲི་དང་ཕྲེང་བ་བཟའ་བཏུང་ནི། །གཙང་མའང་མི་གཙང་བྱེད་པ་གང་། །ལུས་འདི་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་སྨད། །ཇི་ལྟར་རང་ངམ་གཞན་དག་གི །མི་གཙང་སྨད་པར་བྱ་བ་གང་། །དེ་བཞིན་རང་དང་གཞན་དག་གི། །
[113a.3]མི་གཙང་གཟུགས་ཀོ་ཅིས་མི་སྨད། །ཇི་ལྟར་བུད་མེད་གཟུགས་མི་གཙང་། །ཁྱོད་ཀྱི་རང་ལུས་དེ་དང་འདྲ། །དེ་བས་ཕྱི་དང་ནང་ཉིད་ལ། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་རིགས་མིན་ནམ། །རྨ་དགུ་དག་ནས་འཛག་པ་ཅན། །བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་འཁྲུ་བྱེད་ཀྱང་། །ལུས་མི་གཙང་
[113a.4]བར་མི་རྟོགས་#ན། །ཁྱོད་ལ་བཤད་པས་ཅི་ཞིག་ཕན། །གང་དག་མི་གཙང་ལུས་འདི་ལ། །སྟེག་ཆོས་སྙན་དངགས་བྱེད་པ་ནི། །ཨེ་མའོ་གཟུ་ལུམས་ཨེ་མའོ་བླུན། །ཨེ་མའོ་སྐྱེ་བོས་ཁྲེལ་དུ་རུང་། །མི་ཤེས་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་འདིར་ནི་ཕལ་
[113a.5]ཆེར་ཡང་། །འདོད་པའི་དོན་དུ་རྩོད་#འབྱུང་བ། །མི་གཙང་དོན་དུ་ཁྱི་རྣམས་བཞིན། །གཡན་པ་ཕྲུགས་ན་བདེར་འགྱུར་བ། །དེ་བས་གཡེན་པ་མེད་ན་བདེ། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་འདོད་ལྡན་བདེ། །འདོད་པ་མེད་པ་དེ་བས་བདེ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བརྟགས་#ན་ཁྱོད། །འདོད་
[113a.6]ཆགས་བྲལ་བ་མ་གྲུབ་ཀྱང་། །འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་བསྲབས་#པ་ཡིས། །བུད་མེད་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་ཐུང་འཇིགས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། །དམྱལ་བའི་རྒྱུ་ནི་མི་བཟད་པ། །{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ལིངས་ཏེ་དེ་ལྟ་བས། །རྟག་ཏུ་གསོད་མེད་བརྟན་པོར་མཛོད། །ཡན་ལག་
[113a.7]ཐམས་ཅད་མི་གཙང་བས། །བསྐུས་པའི་སྦྲུལ་གདུག་འཇིགས་པ་ལྟར། །གང་ལ་བརྟེན་#ནས་ལུས་ཅན་རྣམས། །སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་དེ་རེ་ངན། །ཆར་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལངས་པ་ན། །ཞིང་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟ་བར། །གང་ལ་བརྟེན་#ནས་ལུས་ཅན་རྣམས། །དགའ་བར་འགྱུར་
[113b]
[113b.1]བ་དེ་རེ་བཟང་། །དེ་བས་ཆོས་མིན་སྤང་#བྱ་སྟེ། །གཡེལ་བ་མེད་པར་ཆོས་ལ་བརྟེན། །བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ན། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང་། །ཕྱོགས་མཐས་#གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། །གཉིས་
[113b.2]ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཆེན་གྱི#། །མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་སྐུ་བརྒྱན་གྱུར་པ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་གསན་པར་མཛོད། །མཆོད་རྟེན་མཆོད་བྱ་འཕགས་པ་དང་། །རྒན་རབས་རྣམས་ནི་ལེགས་བཀུར་#བས། །དཔལ་ལྡན་ཕྱག་
[113b.3]ཞབས་འཁོར་ལོ་ཡིས། །མཚན་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོ་ཆོས་ལ་རྟག་པར་ནི། །ཡང་དག་བླངས་པ་བརྟན་པར་མཛོད། །དེས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞབས་གནས་པའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་བ་ལགས། །སྦྱིན་དང་སྙན་པའི་ཚིག་དང་ནི། །ཕན་དང་དོན་
[113b.4]གཅིག་#སྤྱོད་པ་ཡིས། །དཔལ་ལྡན་ཕྱག་སོར་དྲ་བ་ཡིས། །འབྲེལ་བའི་ཕྱག་རིས་ཅན་དུ་འགྱུར། །བཟའ་བ་དང་ནི་བཏུང་བའི་མཆོག །རབ་ཏུ་མང་པོ་བྱིན་པ་ཡིས། །དཔལ་ལྡན་ཕྱག་དང་ཞབས་མཉེན་ཞིང་། #།སྐུ་ཚེ་བདུན་ཡང་མཐོ་བར་འགྱུར། །འཚེ་མེད་གསད་#པ་ཐར་བྱས་
[113b.5]པས། །སྐུ་མཛེས་དྲང་ཞིང་ཆེ་བ་དང་། །ཚེ་རིང་སོར་མོ་རིང་བ་དང་། །རྟིང་པ་ཡངས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཡང་དག་བླངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སྤེལ་བས་དཔལ་ལྡན་མདོག་བཟང་ཞིང་། །ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་དང་། །བ་#སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་མཚན་འགྱུར། །རིག་དང་བཟོ་ལ་
[113b.6]སོགས་པའི་གནས། །གུས་པས་ལེན་དང་སྦྱིན་པས་ཁྱོད། །ཨེ་ན་#ཡ་ཡི་བྱིན་པ་དང་། །ཡིད་རྣོ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །རང་གི་ནོར་བདོག་བླངས་གྱུར་ན། །མྱུར་དུ་བཏང་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས། །ཕྱག་རྒྱ་བདེ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྣམ་པར་འདྲེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར#། །གཉེན་
[113b.7]བཤེས་ཕན་ཚུན་བྱེ་བ་དག །ཡང་དག་བསྡུམ་པར་བྱས་པ་ཡིས། །དཔལ་ལྡན་མདོམས་#ཀྱི་སྦ་བ་ནི། །སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་དམ་པར་འགྱུར། །ཁང་{བཟངས་,བཟང་}གདིང་བ་རྒྱན་#དག་ནི། །བདེ་ཞིང་བཟང་བ་རབ་འབྱིན་#པས། །གསེར་ནི་བཙོ་#མ་དྲི་མེད་པ། །ཤིན་ཏུ་འཇམ་པའི་མདོག་
[114a]
[114a.1]འདྲར་འགྱུར། །བླ་ན་མེད་པའི་དབང་བྱིན་ཞིང་། །རིགས་པར་བླ་མའི་#རྗེས་འཇུག་པ། །དཔལ་ལྡན་བ་སྤུ་ཉག་རེ་དང་། །ཞལ་ནི་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་པར་འགྱུར། །སྙན་ཅིང་དགའ་བར་སྨྲས་པ་དང་། །ལེགས་པར་སྨྲས་དང་མཐུན་#བྱས་པས། །ཁྱོད་ནི་དཔུང་མགོ་
[114a.2]ཟླུམ་པ་དང་། །རོ་སྟོད་སེང་གེའི་#འདྲ་བར་འགྱུར། །ནད་པ་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་དང་། །གསོས་པས་ཐལ་གོང་རྒྱས་པ་དང་། །བདག་ཉིད་རྣལ་དུ་གནས་པ་དང་། །རོ་བྲོ་བ་ཡི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་ལ། །ཐོག་དྲངས་ཁྱོད་ཀྱི་དབུ་གཙུག་ཏོར། །ལེགས་གནས་#ནྱ་གྲོ་དྷ་
[114a.3]ལྟ་བུར། །ཆུ་ཞེང་གབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཚིག་ནི་བདེན་པ་#འཇམ་པོ་དག །ཡུན་{རིངས་,རིང་}#དུས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིས། །མི་ཡི་དབང་པོ་ལྗགས་ཡངས་ཤིང་། །ཚངས་པ་ཡི་#ནི་དབྱངས་ལྡན་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་#པ་རུ། །བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བརྗོད་པ་ཡིས། །འགྲམ་པ་སེང་གེའི་ལྟ་བུ་དང་། །
[114a.4]དཔལ་ལྡན་ཐུབ་པ་དགའ་#བར་འགྱུར། །ལྷག་པར་གུས་དང་བཀུར་སྟི་དང་། །ཇི་ལྟར་རིགས་#པར་རྗེས་འཇུག་པས#། །ཚེམས་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དང་། །མདོག་ལྡན་མཉམ་པའི་ཚེམས་སུ་འགྱུར། །དབྱེན་དང་ཕྲ་མ་མེད་པ་ཡི། །ཚིག་ནི་ཡུན་{རིངས་,རིང་}གོམས་པ་ཡིས། །དཔལ་ལྡན་ཚེམས་
[114a.5]ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ། །མཉམ་པར་ཐགས་ཀྱང་བཟང་བར་འགྱུར། །ཆགས་དང་སྡང་དང་རྨོངས་མེད་ཅིང་། །བྱམས་པས་སེམས་ཅན་བལྟས་པ་ཡིས། །སྤྱན་ནི་བཀྲག་ཅན་མཐོན་མཐིང་ལ། །རྫི་མ་བ་ཡི་ལྟ་བུར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་མདོར་ན་རྒྱུར་བྱས་པའི། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དེ་དག་ནི། །སྐྱེས་བུ་
[114a.6]སེང་གེ་ཆེན་པོ་ཡི#། །མཚན་རྣམས་ལེགས་པར་མཁྱེན་པར་མཛོད། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ནི། །བྱམས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ། །གཞུང་ནི་{མངས་སུ་,མང་དུ་}དོགས་པ་ཡིས། །རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་མ་བཤད་དོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །འདི་དག་ཡོད་པར་འདོད་མོད་ཀྱི། །དག་
[114a.7]དང་མཛེས་དང་གསལ་བ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆར་མི་ཕོད། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་དང་ནི། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་གང་དག་གཅིག །ཐུབ་དབང་པོ་ལ་སེམས་དང་བའི། །ཡན་ལག་གཅིག་ལས་འབྱུང་བཤད་པའི། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ནི། །གཅིག་ཏུ་བསགས་པའི་དགེ་
[114b]
[114b.1]པས་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་བ་སྤུ་ཉག་གཅིག་ཀྱང་། །བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉི་མ་རྣམས་ཀྱི་འོད་བྱེད་པ། །མེ་ཁྱེར་རྣམས་དང་བག་འདྲ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཡང་ནི། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རྣམས་དང་འདྲ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་སྤེལ་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་
[114b.2]ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལས། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་མཚན་འབྱུང་བ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་ཆེན་ལས། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གསོན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀུན་ལས་བྱུང་དང་། །སློབ་དང་མི་སློབ་ལས་བྱུང་བ#། །འཇིག་
[114b.3]རྟེན་མ་ལུས་ཀུན་བསོད་ནམས། །འཇིག་རྟེན་བཞིན་དུ་དཔག་མེད་གང་། །དེ་བཅུར་བསྒྲེས་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །བ་སྤུའི་བུ་ག་གཅིག་འགྲུབ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནི། །ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་བས་འབྱུང་། །བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནི། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་
[114b.4]གང་། །དེ་དག་བརྒྱར་ནི་བསྒྱུར་བ་ཡིས། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་གཅིག་ཏུ་བཞེད། །བསོད་ནམས་དེ་སྙེད་དེ་སྙེད་ཀྱིས། །རྒྱལ་པོ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ནི། །གཅིག་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར། །བརྒྱད་ཅུའི་བར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དག །འགྲུབ་པའི་བསོད་
[114b.5]ནམས་ཚོགས་གང་ཡིན། །དེ་དག་བརྒྱར་ནི་བསྒྱུར་བ་ཡིས། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གཅིག་གོ། །མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་སྟོང་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིས། །ཟླ་བ་ཉ་འདྲའི་མཛོད་#སྤུའོ། །མཛོད་སྤུ་ཡི་ནི་བསོད་ནམས་དག །སྟོང་
[114b.6]ཕྲག་བརྒྱར་ནི་བསྡོམས་པ་ཡིས། །སྤྱི་གཙུག་བལྟར་ནི་མི་སྣང་བ། །སྐྱོབ་#པའི་གཙུག་ཏོར་སྐྱེད་པར་བྱེད། །གཙུག་ཏོར་བསོད་ནམས་བྱེ་བ་ནི། །འབུམ་ཕྲག་བརྒྱར་ནི་བསྒྱུར་བ་ལས། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དུང་#། །གཅིག་འབྱུང་བར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་
[114b.7]ཚད་མེད་ཀྱང་། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་ཀུན་དུ#། །བཅུར་བསྒྲེས་མ་ལུས་བརྗོད་པ་ལྟར། །ཚད་དང་ལྡན་པར་བག་ཙམ་བརྗོད། །གང་ཚེ་སངས་རྒྱས་གཟུགས་སྐུ་ཡི། །རྒྱུ་ཡང་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བཞིན། །གཞལ་མེད་དེ་ཚེ་#ཆོས་སྐུ་ཡི། །རྒྱུ་ལྟ་ཇི་#ལྟར་གཞལ་དུ་ཡོད། །
[115a]
[115a.1]ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་རྒྱུ་ཆུང་ལས། །འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་སྐྱེད་འགྱུར་ན#། །སངས་རྒྱས་རྒྱུ་ནི་དཔག་མེད་ལས། །འབྲས་བུ་དཔག་ཡོད་བསམ་ཐག་ཆད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ནི། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །
[115a.2]རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ལས་འཁྲུངས། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོགས་འདི་གཉིས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ། །དེ་ལྟར་མདོར་ན་བསོད་ནམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་རྟག་བརྟེན་མཛོད། །རིགས་པ་དང་ནི་ལུང་བསྟན་པ། །དབུགས་འབྱིན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདི་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་#པའི་བསོད་
[115a.3]ནམས་ནི། །འདི་ལ་སྒྱིད་ལུག་#མི་བྱའོ། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །ཇི་ལྟར་མཐའ་ཡས་དེ་བཞིན་དུ། །སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་འདོད། །སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་དེ་དག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་བརྩེ་བས། །སྡུག་
[115a.4]བསྔལ་དག་ལས་དྲང་བྱས་ཏེ#། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འགོད་པར་ངེས། །དེ་ལྟར་བརྟན་པར་གནས་དེ་ནི། །མི་ཉལ་བའམ་ཉལ་ཡང་རུང་། །ཡང་དག་བླངས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །བག་མེད་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས། །མཐའ་ཡས་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་བཞིན། །བསོད་ནམས་མཐའ་ཡས་རྟག་
[115a.5]སོགས་འགྱུར། །མཐའ་ཡས་དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད། །མཐའ་ཡས་ཐོབ་མིན་དཀའ་ཞེས་བྱ། །གང་ཞིག་དཔག་མེད་དུས་གནས་ཏེ། །ལུས་ཅན་དཔག་ཏུ་#མེད་དོན་དུ#། །བྱང་ཆུབ་དཔག་ཏུ་མེད་འདོད་ཅིང་། །དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་འདོད་པ། །དེས་ཀོ་བྱང་ཆུབ་དཔག་མེད་ཀྱང་། །དཔག་
[115a.6]ཏུ་མེད་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །ཚོགས་ཀྱིས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་#ན་འཐོབ་མི་འགྱུར། །བསོད་ནམས་མཐའ་ཡས་ཞེས་པ་དང་། །ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཞེས་པ་དེས། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སེལ་བར་བྱེད། །སྡིག་པས་ངན་འགྲོར་ལུས་ཀྱིས་ནི། །
[115a.7]སྡུག་བསྔལ་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་འབྱུང་། །དེས་སྡིག་མ་བྱས་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །སྲིད་པ་གཞན་ན་དེ་མེད་དོ། །རྨོངས་པས་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །ཆགས་སྡང་འཇིགས་དང་འདོད་ལ་སོགས། །དེས་རྟེན་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་ནི་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སྤོང་། །ལུས་དང་ཡིད་
[115b]
[115b.1]ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མ་སྨས་ན། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐས་གཏུགས་པར། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་ཀྱང་ཅིས་ཏེ་སྐྱོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ཡུན་ཐུང་ཡང་། །བཟོད་དཀའ་ཡུན་རིང་སྨོས་ཅི་དགོས། །སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅིང་བདེ་བ་ལ། །མཐའ་ཡས་དུས་ཀྱང་ཇི་ཞིག་གནོད། །
[115b.2]དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད། །ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ནི་སྙིང་རྗེས་འཇིག་རྟེན་སྡུག །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡུན་རིང་གནས། །དེ་བས་སངས་རྒྱས་རིང་ཐོགས་ཤས། །བློ་དང་ལྡན་པ་སྒྱིད་མི་ལུག# །ཉེས་ཟད་ཡོན་ཏན་དོན་དུ་ནི། །འདི་ལ་རྟག་ཏུ་འབད་པར་བྱ། །ཆགས་དང་
[115b.3]ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དག །ཉེས་པར་མཁྱེན་ནས་ཡོངས་སུ་སྤོངས། །མ་ཆགས་མི་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །ཡོན་ཏན་མཁྱེན་ནས་གུས་པས་བརྟེན། །ཆགས་པས་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}འགྲོ་བར་འགྲོ། །ཞེ་སྡང་གིས་ནི་དམྱལ་བར་འཕེན། །རྨོངས་པས་ཕལ་ཆེར་དུད་འགྲོར་འགྲོ། །བཟློག་
[115b.4]པས་ལྷ་དང་མི་ཉིད་དོ། །སྐྱོན་སྤངས་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ནི#། །མངོན་པར་མཐོ་བ་པ་ཡི་ཆོས། །ཤེས་པས་འཛིན་པ་སྤངས་#ཟད་པ། །ངེས་པར་ལེགས་པ་པ་ཡི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་སྐུ་གཟུགས་མཆོད་རྟེན་དང་། །གཙུག་ལག་ཁང་དག་གུས་ཚུལ་དུ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་གནས་
[115b.5]མལ་#སོགས། །རྒྱ་ཆེན་ཕྱུག་པ་བསྒྲུབ་པར་མཛོད། །རིན་ཆེན་ཀུན་ལས་#བགྱིས་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་སྐུ་གཟུགས་དབྱིབས་མཛེས་ཤིང་། །ལེགས་པར་བྲིས་པ་པདྨ་ལ། །བཞུགས་པ་དག་ཀྱང་བགྱིད་དུ་སྩོལ#། །དམ་ཆོས་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་དག །ནན་ཏན་ཀུན་གྱིས་
[115b.6]བསྐྱང་བར་མཛོད། །གསེར་དང་རིན་ཆེན་དྲ་བ་དག །ཉིད་ཀྱིས་#མཆོད་རྟེན་རྣམས་ལ་ཐོགས། །གསེར་དང་དངུལ་གྱི་མེ་ཏོག་དང་། །རྡོ་རྗེ་བྱི་རུ་མུ་ཏིག་དང་། །ཨནྡ་རྙིལ་དང་བཻ་ཌཱུརྱ། །མཐོན་ཀ་ཆེན་པོས་མཆོད་རྟེན་མཆོད། །དམ་ཆོས་སྨྲ་ལ་མཆོད་པ་ནི། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་
[115b.7]དང་ལྡན་པ། །དགའ་བར་འགྱུར་བ་#རྣམས་བགྱི་ཞིང་། །ཆོས་དྲུག་གུས་པར་བསྟེན་#པར་མཛོད། །བླ་མ་རིམ་གྲོ་གུས་ཉན་དང་། །ཞམ་རིང་དང་ནི་མདོངས་གསོལ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་། །རྟག་ཏུ་གུས་པས་མཆོད་པར་མཛོད། །མུ་སྟེགས་གཞན་#
[116a]
[116a.1]ལ་གུས་པ་ཡིས། །མཆོད་དང་ཕྱག་ཀྱང་མི་བགྱི་སྟེ། །མི་ཤེས་པ་རྣམས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས། །སྐྱོན་དང་བཅས་པ་#ཆགས་འགྱུར་གདའ། །ཐུབ་དབང་གསུང་དང་དེས་བྱུང་བའི། །གཞུང་རྣམས་བྲི་དང་གླེགས་བམ་ནི། །སྣག་ཚ་དག་དང་སྨྱུ་གུ་དག །སྔོན་དུ་འགྲོ་
[116a.2]བ་སྦྱིན་པར་མཛོད། །ཡུལ་དུ་ཡི་གེ་གྲྭ་ཁང་དུ། །སློབ་དཔོན་འཚོ་བའི་བྱ་བ་དག །ཞིང་སྩལ་#བ་ཡི་ངེས་པ་ནི། །ཡེ་ཤེས་སྤེལ་བའི་སླད་དུ་#མཛོད། །རྒན་དང་བྱིས་པ་ནད་པ་དང་། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བསལ་སླད་དུ། །ཡུལ་དུ་སྨན་པ་འདྲེག་མཁན་དག །ཞིང་གི་#རྔན་པ་
[116a.3]འཇོག་ཏུ་སྩོལ། །འགྲོན་#གནས་ཀུན་དགའ་ཆུ་ལོན་དང་། །རྫིང་དང་མདུན་ཁང་ཆུ་ར་དག །མལ་ཟས་རྩྭ་དང་ཤིང་ལྡན་པ། །ཤེས་རབ་བཟང་པོ་བགྱིད་དུ་སྩོལ#། །གྲོང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དག་དང་། །གྲོང་ཁྱེར་ཀུན་དུ་འདུན་#ཁང་དང་། །ཆུ་དཀོན་ལམ་རྣམས་ཐམས་
[116a.4]ཅད་དུ། །ཆུ་ར་དག་ནི་བགྱིད་དུ་སྩོལ#། །ནད་པ་མགོན་མེད་#སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །ཉམ་ཐག་དམན་དང་ངན་པ་དག །སྙིང་རྗེས་རྟག་ཏུ་ཡོངས་བཟུང་ཞིང་། །དེ་དག་གསོ་ཕྱིར་གུས་བསྟེན་#མཛོད། །དུས་སུ་འབྱུང་བའི་ཟས་སྐོམ་དང་། །བཅའ་བ་འབྲུ་དང་ཤིང་
[116a.5]ཏོག་དང་། །དེ་དག་སློང་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །མ་སྩལ་བར་དུ་གསོལ་མི་རིགས། །ལྷམ་དང་གདུགས་དང་ཆུ་ཚགས་དང་། །ཚེར་མ་དབྱུང་བའི་ཆ་སྟ་དང་། །ཁབ་དང་སྐུད་དང་བསིལ་ཡབ་དང་། །ཆུ་ར་ཡི་ནི་གནས་སུ་བཞག །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཚ་བ་
[116a.6]གསུམ། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་མིག་སྨན་དང་། །དུག་སེལ་ཆུ་རར་བཞག་བགྱི་ཞིང་། །གྲུབ་པའི་སྨན་དང་སྔགས་ཀྱང་བྲི། །ལུས་དང་རྐང་པ་མགོ་བསྐུ་དང་། །བལ་དང་ཁྲིའུ་དང་སྐྱོ་མ་དང་། །བུམ་པ་ཟངས་དང་དགྲ་སྟ་སོགས། །ཆུ་ར་དག་ཏུ་འཇོག་ཏུ་སྩོལ#། །ཏིལ་དང་འབྲས་དང་འབྲུ་
[116a.7]དང་ཟས། །བུ་རམ་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཆུ་ར་ཆུང་ངུ་བསིལ་གྲིབ་ཏུ། །རུང་པའི་ཆུས་བཀང་བགྱིད་དུ་སྩོལ#། །གྲོག་སྦུར་ཚང་གི་སྒོ་དག་ཏུ། །ཟས་དང་ཆུ་#དང་བུ་རམ་དང་། །འབྲུ་ཡི་ཕུང་པོ་རྟག་པར་ནི། །ཐུགས་བརྟན་མི་རྣམས་བགྱིད་དུ་སྩོལ#། །བཤོས་གསོལ་སྔོན་དང་
[116b]
[116b.1]འོག་དག་ཏུ། །ཡི་དྭགས་ཁྱི་དང་#གྲོག་སྦུར་དང་། །བྱ་ལ་སོགས་པ་ཅི་བདེ་བར། །རྟག་ཏུ་ཟས་དག་སྩལ་བར་མཛོད། །གཙེས་#པ་དང་ནི་ལོ་ཉེས་དང་། །གནོན་པ་དང་ནི་ཡམས་ནད་དང་། །ཕམ་གྱུར་ཡུལ་དུ་འཇིག་རྟེན་པ། །རྗེས་སུ་བཟུང་བ་རྒྱ་ཆེན་མཛོད། །ཞིང་པ་ཉམ་ཐག་གྱུར་
[116b.2]རྣམས་ལ། །ས་བོན་ཟས་ཀྱིས་#རྗེས་སུ་ཟུང་། །ནན་གྱིས་#དཔྱ་ཁྲལ་བཏང་བ་དང་། །ཤས་#རྣམས་ཀྱང་ནི་བསྐྱུང་བ་དང་། །ཆགས་ཉེན་པ་ལས་ཡོངས་བསྐྱབ་#དང་། །ཤོ་གམ་བཏང་དང་ཤོ་གམ་དབྲི། །དེ་དག་སྒོ་ན་སྡོད་པ་ཡི། །ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱང་བཟློག་པར་མཛོད། །རང་གི་ཡུལ་དང་ཡུལ་
[116b.3]གཞན་གྱི#། །ཆོམ་རྐུན་རྣམས་ཀྱང་ཞི་བར་མཛོད། །དབྱིག་གི་སྤོབས་ནི་མཉམ་པ་དང་། །རིན་ཐང་རིགས་པར་བགྱིད་དུ་སྩོལ#། །བློན་པོས་ཅི་དང་ཅི་གསོལ་པ། །ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་མཁྱེན་མཛོད་ལ། །འཇིག་རྟེན་སྨན་པ་གང་དང་གང་། །དེ་དང་དེ་ཀུན་རྟག་ཏུ་མཛོད། །བདག་ཕན་ཅི་
[116b.4]དང་ཅི་བྱ་ཞེས། །ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ལ་གུས་ཡོད་པ། །གཞན་ཕན་ཅི་དང་ཅི་བྱ་ཞེས། །དེ་བཞིན་ཁྱོད་ནི་གུས་པར་མཛོད། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །སྨན་དང་ནགས་ཀྱི་ཤིང་བཞིན་དུ། །བདག་ཉིད་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ཏུ་ཡང་། །འདོད་དགུར་སྤྱད་པ་ཉིད་དུ་མཛོད། །གོམ་པ་བདུན་པའི་དུས་སུ་
[116b.5]ཡང་། །བདོག་པ་ཀུན་གཏོང་སེམས་འཆང་བའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི། །བསོད་ནམས་མཁའ་འདྲ་དཔག་མེད་སྐྱེ། །བུ་མོ་གཟུགས་བཟང་ལུས་མཛེས་ལ། །དེ་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་སྩལ་ན#། །དེས་ནི་དམ་ཆོས་ཡོངས་འཛིན་པའི། །གཟུངས་ནི་སོ་སོར་ཐོབ་པར་འགྱུར། །
[116b.6]རྒྱན་རྣམས་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཡི། །བུ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དག །ཡོ་བྱད་ཀུན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཐུབ་པ་ཡིས་ནི་སྔོན་སྩལ་ཏོ། །སྣ་ཚོགས་པ་དང་འོད་གསལ་བའི། །བགོ་བ་དག་དང་རྒྱན་རྣམས་དང་། །དྲི་དང་ཕྲེང་བ་ལོངས་སྤྱོད་དག །སློང་བ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་སྩོལ། །གང་
[116b.7]ལ་ཆོས་དོན་གང་མེད་ན། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་གྱུར་པ་དེ། །དེ་ཡི་མོད་ལ་བདེ་སྩལ་ན། །དེ་ལས་སྦྱིན་མཆོག་མ་མཆིས་སོ། །གང་ལ་དུག་ནི་ཕན་འགྱུར་#ན། །དེ་ལ་དུག་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བགྱི། །ཁ་ཟས་མཆོག་ཀྱང་མི་ཕན་ན། །དེ་ལ་དེ་ནི་སྦྱིན་མི་བགྱི། །སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་ལ་ཇི་ལྟ་བུར། །སོར་
[117a]
[117a.1]མོ་བཅད་ལ་#ཕན་བཤད་པ#། །དེ་བཞིན་ཐུབ་པས་གཞན་ཕན་པ། །མི་བདེ་བ་ཡང་བྱ་བར་གསུངས། །དམ་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་ལ། །ཉིད་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་མཆོག་དང་ནི། །གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉན་ཞིང་། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དག་ཀྱང་མཛོད། །འཇིག་རྟེན་གཏམ་
[117a.2]ལ་དགའ་མ་མཛད། །འཇིག་རྟེན་འདས་ལ་དགྱེས་པར་མཛོད། །བདག་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ། །གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པར་མཛོད། །གསན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་ངོམས་ཤིང་། །དོན་བཟུང་#རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། །བླ་མ་དག་ལ་ཡོན་དབུལ་བ། །རྟག་ཏུ་གུས་པར་མཛད་དུ་གསོལ། །
[117a.3]འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་སོགས་མི་གདོན། །རྩོད་པའི་དོན་གྱི་ང་རྒྱལ་སྤང་། །རང་གི་ཡོན་ཏན་མི་བསྔགས་ཤིང་། །དགྲ་ལའང་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་མཛོད། །གནོད་#ལ་དབབ་པར་མི་བགྱི་ཞིང་། །ངན་སེམས་ཀྱིས་ནི་གླེང་མི་བགྱི། །གཞན་#རྣམས་ཀྱི་དང་བདག་ཉིད་ཀྱི། །འཁྲུལ་པ་
[117a.4]སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ། །ཉེས་པ་གང་གིས་#གཞན་དག་ལ། །མཁས་པས་རྟག་ཏུ་ཁ་བྱ་བ། །དེ་ནི་རང་གིས་ཡོངས་སྤང་ཞིང་། །ནུས་པས་#གཞན་ཡང་བཟློག་པར་མཛོད། །གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བགྱིས་པ་ལ། །སྔོན་གྱི་ལས་དགོངས་ཁྲོ་མི་བགྱི། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་འབྱུང་
[117a.5]མི་འགྱུར་བར། །རང་གི་ཉེས་པ་མེད་པར་བགྱི། །ལན་ལ་རེ་བ་མ་མཆིས་པར། །གཞན་དག་ལ་ནི་ཕན་པར་མཛོད། །སྡུག་བསྔལ་གཅིག་#པུས་གནག་བགྱི་ཞིང་། །བདེ་བ་སློང་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱད། །ལྷ་ཡི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཀྱང་། །ཁེངས་པ་ཉིད་དུ་མི་བྱ་ཞིང་། །{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}
[117a.6]བཞིན་དུ་དབུལ་བ་ཡི། །རྒུད་པས་ཀྱང་ནི་ཞུམ་མི་བགྱི། །བདེན་པ་གང་གིས་རང་དོན་ལ། །རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་#། །རང་གི་དོན་ལ་རྟག་བརྗོད་ཅིང་། །དེ་ལས་#གཞན་སྨྲ་མི་བགྱིའོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། །མཛད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་རྟག་བརྟེན་མཛོད། །དེས་
[117a.7]ན་དཔལ་ལྡན་ས་སྟེངས་སུ། །ཚད་མ་ཡི་ནི་དམ་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ནི་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ལ། །ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་མཛད་པ་དང་། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དོན་གཟིགས་པས། །གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་མཛོད། །ཆོས་ལས་རྒྱལ་སྲིད་བདེ་བ་དང་། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་གྲགས་
[117b]
[117b.1]པ་ཡི། །བླ་རེ་རྒྱ་ཆེན་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །བློན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་དུ་འདུན། །འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པ་ཡི་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག# །དེ་དག་ཉིད་ནི་འཆི་བ་#ཡིན། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག །འདི་ལྟར་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་དང་བདག་ཉིད་ལ། །ཉམས་
[117b.2]བདེར་འགྱུར་བ་གང་ལགས་པ། །དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་ལྟོག་མོ་#ལགས། །ཆོས་ཀྱིས་#བདེ་བར་གཉིད་ལོག་ཅིང་། །བདེ་བར་སད་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ནང་གི་བདག་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པས#། །རྨི་ལམ་དག་ཀྱང་བདེ་བ་མཐོང་། །ཕ་མ་སྲི་#ཞུ་ལྷུར་ལེན་དང་། །རིགས་ཀྱི་གཙོ་ལ་རིམ་གྲོ་དང་། །ལོངས་
[117b.3]སྤྱོད་ལེགས་སྤྱོད་བཟོད་གཏོང་དང་། །ཚིག་འཇམ་ཕྲ་མ་མེད་བདེན་པའི། །བརྟུལ་ཞུགས་རྩེ་གཅིག་#བྱས་པ་དེས#། །ལྷ་ཡི་དབང་པོ་ཉིད་ཐོབ་ནས། །ད་དུང་དུ་ཡང་ལྷ་དབང་བགྱིད། །དེ་བས་དེ་འདྲའི་ཆོས་བསྟེན་#མཛོད། །རྗེའུ་ཆོས་སུམ་བརྒྱའི་ཁ་ཟས་དག# །ཉིན་རེ་དུས་གསུམ་བྱིན་
[117b.4]བ་བས། །བྱམས་པ་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་གི# །བསོད་ནམས་དག་ལ་#ཆར་མི་ཕོད། །ལྷ་མི་བྱམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་བསྲུང་བ་དང་། །ཡིད་བདེ་བ་དང་བདེ་མང་དང་། །དུག་དང་མཚོན་གྱིས་#གནོད་མེད་དང་། །འབད་#པ་མེད་པར་དོན་ཐོབ་དང་། །ཚངས་པའི་འཇིག་
[117b.5]རྟེན་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །གལ་ཏེ་གྲོལ་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །བྱམས་ཆོས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་འཐོབ་པོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །སེམས་བསྐྱེད་བཅུག་ཅིང་བརྟན་བྱས་ན#། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་ཞིང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་འཐོབ། །དད་པས་མི་ཁོམ་འགྲོ་མི་འགྱུར། །
[117b.6]ཁྲིམས་ཀྱིས་#འགྲོ་བ་བཟང་པོར་འགྲོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཆགས་མེད་འཐོབ། །གཡོ་མེད་པས་ནི་དྲན་ལྡན་འཐོབ། །སེམས་པར་བྱེད་པས་བློ་གྲོས་འཐོབ། །བཀུར་སྟི་བྱེད་པས་དོན་རྟོགས་ལྡན། །ཆོས་སྲུང་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཆོས་མཉན་པ་དང་
[117b.7]སྦྱིན་པ་དག །སྒྲིབ་པ་མེད་པར་བྱས་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ་ཉིད། །འདོད་པ་མྱུར་དུ་འཐོབ་#པར་འགྱུར། །མ་ཆགས་པས་ནི་དོན་འགྲུབ་སྟེ། །སེར་སྣ་མེད་པས་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ། །ང་རྒྱལ་མེད་པས་གཙོ་བོར་འགྱུར། །ཆོས་ལ་བཟོད་པས་གཟུངས་འཐོབ་པོ། །སྙིང་
[118a]
[118a.1]པོ་ལྔ་རྣམས་བྱིན་པ་དང་། །འཇིགས་ལ་མི་འཇིགས་བྱིན་པ་ཡིས། །བདུད་རྣམས་ཀུན་གྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་། །སྟོབས་པོ་ཆེ་ཡི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །མཆོག་#རྟེན་མར་མེ་ཕྲེང་བ་དང་། །མུན་པ་དག་ཏུ་སྒྲོན་མ་དང་། །མར་མེ་འབྲུ་མར་བྱིན་པ་ཡིས#། །ལྷ་ཡི་མིག་ནི་འཐོབ་
[118a.2]པར་འགྱུར། །མཆོད་རྟེན་མཆོད་པ་རོལ་མོ་དང་། །དྲིལ་བུ་དག་ནི་ཕུལ་བ་དང་། །དུང་དང་རྔ་ནི་རབ་ཕུལ་བས། །ལྷ་ཡི་རྣ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་མི་གླེང་ཞིང་། །ཡན་ལག་ཉམས་པ་རྣམས་མི་བརྗོད། །སེམས་ནི་རྗེས་སུ་བསྲུངས་པས་ན། །གཞན་གྱི་སེམས་ནི་
[118a.3]ཤེས་པ་འཐོབ། །ལྷམ་དང་བཞོན་པ་བྱིན་པ་དང་། །ཉམ་#ཆུང་བཀུར་བ་བྱས་བ་དང་། །བཞོན་#པས་བླ་མ་བཀུར་བ་ཡིས། །མཁས་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ཆོས་གཞུང་དོན་དག་དྲན་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དྲི་མེད་པས། །ཚེ་རབས་དྲན་པ་
[118a.4]འཐོབ་པར་འགྱུར། །དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་པས། །མངོན་ཤེས་དྲུག་པ་ཟག་པ་ཀུན། །ཟད་པ་མཆོག་ནི་འཐོབ་#པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་མཉམ་ལྡན་པ། །སྙིང་རྗེས་བརླན་པ་བསྒོམས་
[118a.5]པ་ཡིས། །རྣམ་པའི་མཆོག་ལྡན་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །སྨོན་ལམ་སྣ་ཚོགས་དག་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པར་འགྱུར། །ཐུབ་དབང་རིན་ཆེན་ཕུལ་བ་ཡིས། །མཐའ་ཡས་འོད་ནི་རྣམ་པར་འཕྲོ། །དེ་བས་དེ་ལྟར་ལས་འབྲས་དག །མཐུན་པར་མཁྱེན་མཛད་དོན་དུ་ནི། །འགྲོ་
[118a.6]ལ་ཕན་པ་རྟག་#ཏུ་མཛོད། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ལ་ཕན་པ་ལགས། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།གང་ཕྱིར་བཟོད་དམ་མི་བཟོད་པ། །ཤེས་པར་དཀའ་བས་རྒྱལ་པོ་ནི། །ཆོས་མིན་རིགས་པ་མིན་སྤྱོད་ཀྱང་། །རྗེས་
[118a.7]སུ་འཚོ་བ་ཕལ་ཆེར་སྟོད། །རེ་ཞིག་གཞན་སུའང་རུང་བ་ལའང་། །མི་སྙན་ཕན་པ་བརྗོད་དགའ་#ན། །ས་ཆེན་མངའ་བའི་རྒྱལ་ཁྱོད་ལ། །དགེ་སློང་བདག་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགྱེས་པ་མཛད་སླད་དང་། །འགྲོ་བ་ལ་ཡང་བརྩེ་#སླད་དུ། །ཁྱོད་ལ་མི་སྙན་ཡང་སྨན་པ། །བདག་ལྟ་
[118b.1]གཅིག་པུས་ཏེ་པོར་གསོལ། །བདེན་འཇམ་དོན་ལྡན་འཕྲོད་པ་ནི། །བརྩེ་བས་དུས་སུ་སློབ་མ་ལ། །བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་གསུང་། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་སྐད་བརྗོད། །བརྟན་པ་ཁྲོ་བ་མེད་གྱུར་པ། །བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བསྒྲགས་པ་ན། །ཁྲུས་བྱེད་བཟང་པོའི་ཆུ་བཞིན་དུ། །མཉན་འོས་ཉམས་
[118b.2]སུ་ལེན་པར་བགྱིད། །ཁྱོད་ལ་བདག་གིས་འདི་དང་ནི། །གཞན་དུ་ཕན་པ་བརྗོད་བགྱིད་པ། །མཁྱེན་པར་མཛོད་དེ་བདག་ཉིད་དང་། །གཞན་ལ་སྨན་པར་འགྱུར་དེ་མཛོད། །སློང་ལ་#སྔོན་ཆད་སྦྱིན་བགྱིས་པས། །དོན་བརྙེས་གྱུར་ན་#མི་སྦྱིན་ན། །བྱས་མི་གཟོ་#དང་ཆགས་པ་ཡིས། །ཕྱི་ནས་དོན་རྣམས་
[118b.3]འཐོབ་མི་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་#ལས་བྱེད་པ། །བླ་མེད་ལམ་བརྒྱགས་#ཁྱེར་མི་བཏུབ། །སློང་བ་དམན་པ་མ་དྲན་#པར། །ཕྱི་མའི་ཚེ་ན་བརྒྱ་འགྱུར་ཏེ#། །རྟག་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་ལས་དགྱེས་མཛོད། །རྒྱ་ཆེན་ལས་ལས་འབྲས་བུ་ནི། །ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །
[118b.4]རྒྱལ་པོ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཡིད་ལའང་བསམས་པར་མ་གྱུར་པའི། །ཆོས་བཞིན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན། །གྲགས་པ་དཔལ་དང་ལྡན་པའི་མཛོད། །ཆོས་བཞིན་གང་ཞིག་ཀུན་འབྱོར་པའི། །རྒྱལ་པོ་བ་སྤུ་མི་ལྡང་བ། །ཤི་ནའང་སྙན་པར་མི་འགྱུར་བས། །རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་མ་བྱས་བླ། །
[118b.5]རྒྱ་རབ་ཆེ་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེན་རྣམས། །སྙེམས་བྲལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །དམན་རྣམས་སྤྲོ་བ་#འཇོམས་བྱེད་#པ། །བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏུགས་ཏེ་མཛོད། །ཁྱོད་ནི་བདོག་པ་ཀུན་བོར་ནས། །དབང་མེད་ག་ཤེད་གཤེགས་འཚལ་བས། །ཆོས་ཀྱི་སླད་དུ་སྤྱད་པ་ཀུན། །ཁྱོད་ཀྱི་མདུན་དུ་འདོར་#བ་
[118b.6]ཉིད། །མི་དབང་སྔ་མའི་བདོག་པ་ཀུན། །སར་པ་ཡིས་ནི་དབང་གྱུར་ན། །སྔ་མའི་ཆོས་སམ་བདེ་བ་འམ། །གྲགས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རམ་ཅི། །ནོར་སྤྱད་པ་ཡིས་འདི་ལ་བདེ། །བྱིན་པས་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར། །མ་སྤྱད་མ་སྦྱིན་#ཆུད་ཟོས་པས། །སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ག་ལ་བདེ། །
[118b.7]འཆི་ཁར་བློན་པོ་རྗེས་ངན་ཅན། །གཅེས་པར་མི་འཛིན་རྒྱལ་པོ་གསར། །བྱམས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །དབང་མེད་བྱས་པས་སྦྱིན་མི་སྤྱོད། །དེ་བས་རྣལ་གནས་#མྱུར་དུ་ནི། །བདོག་པ་ཀུན་གྱིས་ཆོས་གཞི་#མཛོད། །འཆི་བདག་རྐྱེན་གྱི་#ནང་གནས་པ། །རླུང་དམར་ནང་འདུག་མར་
[119a]
[119a.1]མེ་བཞིན། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཆོས་ཀྱི་གཞི། །ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་གཞན་བགྱིས་པ། །གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། །སྔ་#ལུགས་བཞིན་དུ་སྐྱོང་#བར་མཛོད། །དེ་དག་འཚེ་མེད་དགེ་སྤྱོད་ཅིང་། །བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་གློ་བུར་བྱམས། །བདེན་བཟོད་འཐབ་
[119a.2]ཀྲོལ་མ་མཆིས་པ། །རྟག་ཏུ་བརྩོན་རྣམས་སྤྱོད་དུ་གསོལ། །ལོང་བ་ནད་པ་དམན་པ་དང་། །མགོན་མེད་སྡུག་ཕོངས་ཡན་ལག་ཉམས། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་ཟས་དང་སྐོམ། །དགག་པ་མེད་པར་སྙོམས་ཐོབ་མཛོད། །ཆོས་ལྡན་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ། །རྒྱལ་པོ་གཞན་ཡུལ་གནས་རྣམས་
[119a.3]ལའང་། །རྗེས་སུ་གཟུང་#བར་བགྱིད་པ་དག །ཅི་རིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་མཛོད། །ཆོས་ཀྱི་གཞི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །ཆོས་འཁོར་སྣ་བོས་མི་གཡེལ་བ། །མི་གཟན་#མཁས་ཤིང་ཆོས་མཐུན་པ། །དེ་དག་རྣམས་ལ་མི་གནོད་སྐོས། །ལུགས་ཤེས་ཆོས་དང་ལྡན་ལ་འབྱར། །གཙང་ཞིང་སྙིང་ཉེ་མི་
[119a.4]སྡང་#བ། །རིགས་བཟང་ངང་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བྱས་པ་གཟོ་བའི་བློན་པོ་#སྐོས། །གཏོང་ཕོད་མ་ཆགས་དཔའ་བ་དང་། །འཇམ་ཞིང་རན་སྤྱོད་བརྟན་པ་དང་། །རྟག་ཏུ་བག་ནི་ཡོད་པ་དང་། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དམག་དཔོན་#སྐོས། །ཆོས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་གཙང་ལ་གཟོ#། །དོན་ཤེས་
[119a.5]གཙུག་ལག་ལ་མཁས་པ། །ཚུལ་ལྡན་སྙོམས་ཤིང་ངང་འཇམ་པ། །རྒན་རབས་རྣམས་ནི་སྣ་བོར་སྐོས། །ཟླ་རེ་ཞིང་ནི་དེ་དག་ལས། །ཉིད་ཀྱིས་འདུ་འགོད་ཀུན་གསོན་ཏེ། །གསན་ནས་ཆོས་ཀྱི་གཞི་སོགས་ཀྱི། །དོན་ཀུན་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་སྩོལ་ཅིག །ཁྱོད་ཀྱི་#རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་དོན་དུ། །
[119a.6]གྲགས་དོན་འདོད་སླད་མ་ལགས་ན། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྲས་བུར་བཅས། །དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་མ་མཆིས། །མི་དབང་ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་ན། །ཕལ་ཆེར་ཕན་ཚུན་ལྟོར་འཛུད་པས། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་#རྒྱལ་སྲིད་དང་། །ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་གསོན། །ཤེས་པས་རྒན་ཞིང་རིགས་
[119a.7]བཟང་བ། །རིག་པ་ཤེས་ལ་སྡིག་ལ་འཛེམ། །ནང་གཤིན་དགོས་པ་མཐོང་འགྱུར་བ། །མང་པོ་རྟག་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སོགས། །ཆད་པ་གཟུང་དང་བརྡེག་#ལ་སོགས། །རིགས་པའང་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་བགྱི་#སྟེ། །སྙིང་རྗེས་བརླན་པར་བགྱིས་ནས་ནི། །རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་གཟུང་#བར་མཛོད། །མི་
[119b]
[119b.1]བཟད་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཡི#། །ལུས་ཅན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལའང་། །རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་#རྟག་པར་ཡང་། །སྙིང་རྗེས་ཕན་སེམས་ཁོ་ན་སྐྱེད#། །མི་བཟད་སྡིག་ཅན་གསོད་བྱེད་ལ། །ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སྙིང་རྗེ་བགྱི། །བདག་ཉིད་ཉམས་པ་དེ་བདག་#ཉིད། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྙིང་རྗེའི་གནས། །
[119b.2]ཉིན་གཅིག་བཞིན་ནམ་ཞག་ལྔ་བར། །ཉམ་ཆུང་བཙོན་རྣམས་གཏོང་བར་མཛོད། །ལྷག་མ་#རྣམས་ཀྱང་#ཅི་རིགས་མཛོད། །འགའ་ཡང་མི་དགྲོལ་མིན་པར་མཛོད། །ཁྱོད་ནི་འགའ་ལའང་གཏང་#སེམས་མེད། །དེ་ལས་སྡོམ་པ་མིན་པ་སྐྱེ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་དེ་ལས་ནི། །རྒྱུན་མི་འཆད་
[119b.3]པར་སྡིག་པ་སོགས། །བཙོན་ནི་ཇི་སྲིད་མ་བཏང་བ། །དེ་ཡི་བར་དུ་འདྲེག་མཁན་དང་། །ཁྲུས་དང་བཟའ་དང་བཏུང་བ་དང་། །སྨན་དང་ལྡན་པས་བདེ་བར་བགྱི། །སྣོད་མེད་པ་ཡི་བུ་དག་ལ། །སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་འདོད་ལྟར། །སྙིང་རྗེ་ཡིས་ནི་ཚར་གཅད་#
[119b.4]བྱའི། །སྡང་བས་མ་ཡིན་ནོར་ཕྱིར་མིན། །རབ་སྡང་གསོད་པར་བྱེད་པའི་མི། །བརྟགས་ཏེ་ལེགས་པར་ཤེས་བགྱིས་ནས། །མི་གསད་#གནོད་པར་མི་བགྱི་བར། །ཡུལ་ནས་བསྐྲད་པ་དག་ཏུ་#མཛོད། །རང་དབང་ཡོད་པར་ཡུལ་ཀུན་ཡང་། །བྱ་མ་རྟ་ཡི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས། །རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་
[119b.5]དྲན་ལྡན་པས། །ཆོས་དང་མཐུན་པའི་དོན་མཛོད་ཅིག །ཡོན་ཏན་གནས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །རབ་སྦྱིན་བཀུར་སྟི་རིམ་གྲོ་དག །རྒྱ་ཆེ་རྗེས་སུ་མཐུན་སྦྱར་ཞིང་། །ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་ཅི་རིགས་བགྱི། །རྒྱལ་པོའི་ལྗོན་ཤིང་བཟོད་གྲིབ་ཅན། །བཀུར་སྟིའི་མེ་ཏོག་རྒྱས་གྱུར་ཅིང་#། །
[119b.6]རབ་སྦྱིན་འབྲས་བུ་ཆེ་ལྡན་ལ། །དམངས་ཀྱི་བྱ་རྣམས་བསྟེན་#པར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོ་གཏོང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན། །བརྗིད་དང་ལྡན་ན་དགའ་འགྱུར་ཏེ། །སུག་སྨེལ་ན་ལེ་ཤམ་རྩུབ་པའི། །ཤ་ཁ་ར་ཡི་ལ་དུ་བཞིན། །དེ་ལྟར་རིགས་པས་དཔྱད་#ན་ནི། །ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་འགོད་#མི་
[119b.7]འགྱུར། །རིགས་པ་མ་ཡིན་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཆོས་མིན་མ་ཡིན་ཆོས་སུ་འགྱུར། །རྒྱལ་སྲིད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས། །བསྣམས་ཏེ་མ་བྱོན་བསྣམས་མི་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱིས་#སྙེམས་པས་དེའི་སླད་དུ། །ཆོས་མིན་ཁྱོད་ཀྱིས་བགྱི་མི་རིགས། །འཚོག་ཆས་ཟོང་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས། །སྡུག་
[120a]
[120a.1]བསྔལ་འཚོག་ཆས་བརྒྱུད་པ་དག །ཅི་ནས་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བར། །རྒྱལ་པོ་དེ་ལྟར་ནན་ཏན་མཛོད། །འཚོག་ཆས་ཟོང་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས། །རྒྱལ་སྲིད་འཚོག་ཆས་བརྒྱུད་པ་དག །རྒྱལ་པོ་ཅི་ནས་མཉེས་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟ་བུར་ནི་ནན་ཏན་མཛོད། །གླིང་བཞི་པ་
[120a.2]ཡི་ས་ཐོབ་ཀྱང་། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བདེ་བ་ནི། །ལུས་ཀྱི་དག་དང་སེམས་ཀྱི་སྟེ། །འདི་གཉིས་ཁོ་ནར་ཟད་པར་འདོད། །ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་ན་བཅོས་#མ་ཙམ། །སེམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རང་བཞིན་ཏེ། །རྟོག་པས་བྱས་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །འཇིག་རྟེན་
[120a.3]བདེ་བས་བདོག་པ་ཀུན། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་ནི་བཅོས་#ཙམ་དང་། །རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་དེའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་དོན་དུ་དོན་མེད་དོ། །གླིང་དང་ཡུལ་དང་གནས་དང་ཁྱིམ། །ཁྱོགས་དང་སྟན་དང་གོས་རྣམས་དང་། །མལ་ཆ་བཟའ་བཏུང་གླང་པོ་རྟ། །བུད་མེད་སྤྱད་བྱ་རེ་རེར་ཟད། །གང་ཚེ་
[120a.4]གང་ལ་སེམས་འཇུག་པ། །དེ་ཚེ་དེ་ཡིས་བདེ་ཞེས་གྲག# །ལྷག་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། །དེ་ཚེ་དོན་དུ་དོན་མེད་ཉིད། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔས། །ཡུལ་ལྔ་འཛིན་ཚེ་གང་གི་ཕྱིར། །རྟོག་པར་མི་བྱེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཚེ་དེ་ལ་བདེ་བ་མེད། །གང་ཚེ་ཡུལ་ནི་གང་དང་གང་། །
[120a.5]དབང་པོ་གང་གིས་ཤེས་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ལྷག་མས་ལྷག་མ་མིན། །གང་ཚེ་དེ་ཕྱིར་དོན་མེད་ཉིད། །དབང་པོ་ཡིས་ནི་མིག་གྱུར་པ། །འདས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ། །ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་ནས་རྟོགས་པ་ན#། །བདེའོ་སྙམ་དུ་རློམ་པར་བྱེད། །འདི་ནི་དབང་པོ་གཅིག་གིས་ནི། །དོན་གཅིག་ཤེས་
[120a.6]པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡང་དོན་མེད་པར་དོན་མེད། །དོན་ཡང་དེ་མེད་པར་དོན་མེད། །ཇི་ལྟར་ཕ་དང་མ་དག་ལ། །བརྟེན་ནས་བུ་ནི་འབྱུང་བཤད་པ། །དེ་བཞིན་མིག་དང་གཟུགས་བརྟེན་ནས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་བཤད། །ཡུལ་ནི་འདས་དང་མ་འོངས་རྣམས། །དབང་པོ་དང་བཅས་
[120a.7]དོན་མེད་ལ། །དེ་གཉིས་#ལས་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར། །གང་དག་ད་ལྟར་ཡང་དོན་མེད། །ཇི་ལྟར་མིག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིས། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་འཇིག་#བྱེད་པ། །དེ་བཞིན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །དེ་#ལྟའི་ཡུལ་དག་འཛིན་པར་བྱེད། །དབང་པོ་རྣམས་དང་དབང་དོན་རྣམས། །འབྱུང་
[120b]
[120b.1]བ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདོད། །འབྱུང་བ་སོ་སོར་དོན་མེད་པས། །འདི་དག་དོན་དུ་དོན་མེད་དོ། །འབྱུང་རྣམས་སོ་སོར་ཐ་དད་ན། །བུད་ཤིང་མེད་པའི་མེར་#ཐལ་འགྱུར། །འདུས་ན་མཚན་ཉིད་མེད་འགྱུར་ཏེ། །ལྷག་མ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ངེས། །དེ་ལྟར་འབྱུང་རྣམས་རྣམ་གཉིས་སུའང་། །དོན་
[120b.2]མེད་པས་ན་འདུས་དོན་མེད། །འདུས་པ་དོན་མེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །གཟུགས་ཀྱང་དོན་དུ་དོན་མེད་དོ། །རྣམ་ཤེས་ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་དང་། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ། །སོ་སོར་བདག་ཉིད་དོན་མེད་ཕྱིར། །དམ་པའི་དོན་དུ་དོན་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་ལ། །དོན་དུ་བདེ་
[120b.3]བར་ང་རྒྱལ་བྱེད། །དེ་བཞིན་བདེ་འཇོམས་འབྱུང་#བ་ལ། །སྡུག་བསྔལ་དུ་ཡང་ང་རྒྱལ་བྱེད། །ད་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །བདེ་དང་ཕྲད་པའི་སྲེད་པ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བའི་སྲེད་པ་སྤོང་། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་གྲོལ། །གང་གིས་#སེམས་མཐོང་འགྱུར་ཞེ་ན། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་
[120b.4]སེམས་བརྗོད་དེ། །སེམས་བྱུང་མེད་པར་སེམས་མི་འབྱུང་། །དོན་མེད་ལྷན་ཅིག་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །འགྲོ་བ་དོན་མེད་ཤེས་ནས་ནི། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་མེ་བཞིན་དུ། །གནས་མེད་ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདའ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། །མཐོང་ནས་
[120b.5]བྱང་ཆུབ་ངེས་པར་འདོད། །དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་གིས། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐེག་ཆེན་ལས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་བསྟན་ན། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། །རབ་ཏུ་སྡང་བས་སྨོད་པར་བྱེད། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དག་མི་ཤེས་
[120b.6]པའམ། །#ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ། །ཡང་ན་ཡོན་ཏན་སྡང་བ་ཞིག །ཐེག་པ་ཆེ་ལ་སྨོད་བྱེད་གྲང་#། །གཞན་ལ་གནོད་པ་སྐྱོན་དང་ནི། །གཞན་ལ་ཕན་པ་ཡོན་ཏན་དུ། །ཤེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ། །སྨོད་བྱེད་ཡོན་ཏན་སྡང་ཞེས་བརྗོད། །རང་གི་དོན་ལ་མི་ལྟ་ཞིང་། །གཞན་
[120b.7]དོན་རོ་གཅིག་དགའ་བ་གང་། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཐེག་ཆེན་ཏེ། །དེས་ན་དེས་སྡང་བསྲེག་#པར་འགྱུར། །དད་པ་ཅན་ནི་བཟུང་ཉེས་པས། །ཅིག་ཤོས་སྡང་ཞིང་ཁྲོས་པ་ཡིས། །དད་པ་ཅན་ཡང་བསྲེག་#བཤད་ན། །སྡང་བས་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྨོས་ཅི་དགོས། །དུག་གིས་#དུག་ནི་བསལ་#བྱ་
[121a]
[121a.1]བར། །ཇི་ལྟར་སྨན་དཔྱད་ལས་བཤད་བཞིན། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་མི་ཕན་པ། །བསལ་བར་བྱ་བ་#ཅི་ཞིག་འགལ། །ཆོས་རྣམས་སྔོན་དུ་#ཡིད་འགྲོ་ཞིང་། །ཡིད་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་གྲགས་པས། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་ཕན་ཡིད་ཀྱིས#། །ཕན་པར་བྱེད་པ་ཅིས་མི་
[121a.2]ཕན། །མི་བདེའང་#ཕྱིས་རྗེས་ཕན་འགྱུར་བ། །བྱ་ན་བདག་དང་གཞན་དག་ལ། །བདེ་ཕན་ལྟ་ཞིག་ཅི་སྨོས་ཏེ། །ཆོས་འདི་གནའ་ཡི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདེ་ཆུང་ཡོངས་བཏང་#བས། །བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་མཐོང་འགྱུར་ན། །བརྟན་པས་བདེ་ཆེན་ཡངས་#གཟིགས་ལ། །བདེ་བ་ཆུང་ངུ་
[121a.3]བཏང་བར་མཛོད། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་མི་བཟོད་ན། །དེས་ན་སྨན་པ་ལ་སོགས་པ། །མི་ཞིག་སྨན་ནི་སྦྱིན་བྱེད་པ། །བཅོམ་འགྱུར་འདི་ནི་རྟད་མ་ཡིན། །གནོད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་དེ། །ལ་ལར་མཁས་པས་ཕན་པར་མཐོང་། །སྤྱིར་བཏང་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་དག །བསྟན་
[121a.4]བཅོས་དག་ནི་ཀུན་ལ་བསྔགས། །ཐེག་#པ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ལས། །སྙིང་རྗེ་སྔོན་བཏང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་#། །ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་བཤད་པ། །སེམས་ཡོད་སུ་ཞིག་དེ་ལ་སྨོད། །ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་རབ་ཟབ་ལ། །སྒྱིད་ལུག་བདག་ཉིད་མ་སྦྱངས་པས། །བདག་གཞན་དགྲ་རྣམས་རྨོངས་པ་ཡིས། །
[121a.5]འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ལ་སྨོད། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེའི་བདག །ཐེག་ཆེན་ཡིན་ན་དེ་#ཡི་ཕྱིར། །འདི་ལ་#ཉེས་བཤད་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྦྱིན་པས་གཞན་གྱི་དོན། །བརྩོན་འགྲུས་བཟོད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི#། །བསམ་
[121a.6]གཏན་ཤེས་རབ་ཐར་པའི་རྒྱུ། །ཐེག་ཆེན་དོན་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན། །བདག་དང་གཞན་ཕན་ཐར་པའི་དོན། །མདོར་#སངས་རྒྱས་བསྟན་དེ་དག་ནི#། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ཁོ་ན་ཡིན། །དེ་བས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཀའ། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ཆེན་བསོད་ནམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་སངས་
[121a.7]རྒྱས་ཀྱིས། །གང་ལས་བསྟན་པའི་ཐེག་ཆེན་དེ། །མི་ཤེས་ལྡོངས་རྣམས་མི་བཟོད་དོ། །ཡོན་ཏན་མཁའ་ལྟར་བསམ་ཡས་པས། །རྒྱལ་པོའི་ཡོན་ཏན་བསམ་ཡས་གསུངས། །གང་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བདག་ཉིད་ཆེ། །ཐེག་ཆེན་ལས་བཤད་འདིར་བཟོད་ཀྱི#། །འཕགས་པ་
[121b]
[121b.1]ཤ་ར་དྭ་#ཏིའི་བུས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པས། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་བདག་ཉིད་ཆེ། །དེ་བསམ་ཡས་པར་ཅི་མི་བཟོད། །ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །གཞན་གྱི་ཟད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། །གཅིག་པས་དེ་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས། །སྟོང་ཉིད་
[121b.2]སངས་རྒྱས་ཆེ་བདག་ཉིད། །དེ་ལྟར་རིགས་པས་རྗེས་བལྟས་#ན། །ཐེག་ཆེན་ཅིག་ཤོས་ལས་གསུངས་པ། །མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཅིས་མི་མཉམ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དགོངས་གསུངས་པ་རྣམས། །ཤེས་པར་བླ་#མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཐེག་གཅིག་ཐེག་པ་གསུམ་གསུངས་པས། །
[121b.3]བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ནི་བདག་བསྲུང་བྱ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ནི་སྡིག་མི་འགྱུར། །སྡང་བས་སྡིག་འགྱུར་དགེར་མི་འགྱུར། །དེ་བས་ཐེག་ཆེན་ཞེ་སྡང་བ། །བདག་ལེགས་འདོད་པས་བྱར་མི་རིགས། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
[121b.4]སྨོན་ལམ་དང་། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་བསྔོ་མ་བཤད་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ག་ལ་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར། །བྱིན་རླབས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་བཤད། །དོན་འདི་ལ་ནི་རྒྱལ་བ་ལས། །ལྷག་པའི་ཚད་མ་གཞན་སུ་ཡོད། །བྱིན་རླབས་འཕགས་པའི་བདེན་དོན་དང་། །
[121b.5]བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ལྡན་པ་ཡི། །ལམ་ནི་ཉན་ཐོས་ཐུན་མོང་ལས། །སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་གང་གིས་ལྷག །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་དོན། །མདོ་སྡེ་ལས་ནི་བཀའ་མ་སྩལ། །ཐེག་པ་ཆེ་ལས་བཀའ་སྩལ་པས། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་། །བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་
[121b.6]ཇི་ལྟ་བུར། །ཡི་གེའི་ཕྱི་མོའང་ཀློག་འཇུག་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་གདུལ་བྱ་ལ། །ཇི་ཙམ་བཟོད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ལས་ནི་སྡིག་པ་ལས། །རྣམ་པར་བཟློག་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། །ཁ་ཅིག་བསོད་ནམས་འགྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་བརྟེན་པ། །ཁ་ཅིག་
[121b.7]ལ་ནི་གཉིས་མི་བརྟེན། །ཟབ་མོ་ཁུ་འཕྲིགས་#ཅན་འཇིགས་པ། །སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་#པ་ཁ་ཅིག་ལ། །དེ་ལྟར་མཁས་པས་ཐེག་ཆེན་ལ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཟད་བྱ་ཞིང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། །ལྷག་པར་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱ། །ཐེག་པ་ཆེ་
[122a]
[122a.1]ལ་རབ་དང་ཞིང་། །དེ་ལས་བཤད་པ་སྤྱད་པ་ཡིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འགྱུར་ཞིང་། །བདེ་བ་ཀུན་ཀྱང་ཞར་ལ་འགྲུབ། དེར་ནི་སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །བཟོད་པའི་ཆོས་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །ཁྱིམ་པ་ལ་བཤད་སྙིང་རྗེ་ཡི། །སྙིང་པོ་ཅན་
[122a.2]དེ་བསྟན་#གོམས་མཛོད། །འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མི་སྲུན་#ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བགྱིད་དཀའ་ན། །དེས་ན་ཆོས་དང་གྲགས་དོན་དུ། །ཁྱོད་ཀྱིས་#རབ་བྱུང་ཐོབ་མཛད་རིགས། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་
[122a.3]རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིས། །དང་པོར་བསླབ་ལ་རབ་གུས་བྱ། །སོ་སོར་ཐར་པ་འདུལ་བཅས་དང་། །མང་ཐོས་དོན་གཏན་#དབབ་ལ་བསྒྲིམ། །དེ་ནས་ཉེས་པ་ཕྲན་ཚེགས་ཤེས། །ཉེས་པའི་གཞི་རྣམས་སྤང་བར་བྱ། །ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་བསྒྲགས་པ་རྣམས། །འབད་དེ་ངེས་
Chapter Five Source Text
[122a.3]རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིས། །དང་པོར་བསླབ་ལ་རབ་གུས་བྱ། །སོ་སོར་ཐར་པ་འདུལ་བཅས་དང་། །མང་ཐོས་དོན་གཏན་#དབབ་ལ་བསྒྲིམ། །དེ་ནས་ཉེས་པ་ཕྲན་ཚེགས་ཤེས། །ཉེས་པའི་གཞི་རྣམས་སྤང་བར་བྱ། །ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་བསྒྲགས་པ་རྣམས། །འབད་དེ་ངེས་
[122a.4]པར་བརྟག་པར་བྱ། །ཁྲོ་བ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུགས་#པ་སྟེ། །དེ་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཁོན་དུ་འཛིན། །འཆབ་པ་སྡིག་པ་འཆབ་པ་སྟེ། །འཚིག་པ་སྡིག་ལ་ཞེན་པའོ། །གཡོ་ནི་ཤིན་ཏུ་སླུ་#བ་སྟེ། །སྒྱུ་ནི་སེམས་རྒྱུད་གྱ་གྱུ་ལ། །ཕྲག་དོག་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་གདུང་། །སེར་སྣ་གཏོང་
[122a.5]བས་འཇིགས་པ་ཉིད། །ངོ་ཚ་མེད་དང་ཁྲེལ་མེད་པ། །རང་དང་གཞན་ལ་མི་འཛེམ་པའོ། །ཁེངས་པ་འདུད་པར་མི་བྱེད་པ། །ཉེས་རྩོམ་ཁྲོས་པས་བསླད་#པའོ། །རྒྱགས་པ་དྲེགས་པ་བག་མེད་པ། །དགེ་བ་རྣམས་ལ་མི་སྦྱོར་བའོ། །ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་
[122a.6]རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་#བཤད། །དེ་ལ་མངོན་པར་རློམ་བྱེད་པ། །དམན་པ་དམན་ཞིང་མཉམ་དང་མཉམ། །མཉམ་པས་ལྷག་པ་མཉམ་སྙམ་པ། །བདག་ཉིད་ང་རྒྱལ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་གང་བདག་ཉིད་ཁྱད་འཕགས་དང་། །མཉམ་པར་རློམ་པ་གང་ཡིན་དེ#། །ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་
[122a.7]ཁྱད་འཕགས་པས། །ཁྱད་པར་འཕགས་པར་རློམ་པ་གང་། །ཤིན་ཏུ་མཐོ་བས་མཐོ་སྙམ་པ། །ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ཏེ། །འབྲས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕོལ་མིག་དག །བྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཐུ་བ་ཡིན། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ། །ལྔ་པོ་སྟོང་པ་དེ་དག་ལ། །རྨོངས་པས་ང་
[122b]
[122b.1]སྙམ་འཛིན་པ་གང་། །དེ་ནི་ངའོ་སྙམ་པར་བཤད། །འབྲས་མ་ཐོབ་པར་ཐོབ་སྙམ་པ། །གང་ཡིན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ། །སྡིག་ལས་བྱེད་ལ་བསྟོད་པ་ནི། །མཁས་པས་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་རྟོགས། །བདག་དགོས་མེད་པ་ཉིད་དོ་#ཞེས། །བདག་ཉིད་སྨོད་པ་གང་ཡིན་དེས། །དམན་
[122b.2]པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དེ་དག་མདོར་བདུན་བཤད་པའོ། །ཚུལ་འཆོས་#རྙེད་དང་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར། །དབང་པོ་སྡོམ་#པར་བྱེད་པ་སྟེ། །ཁ་གསག་རྙེད་དང་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར#། །ཚིག་འཇམ་སྔར་ནི་སྨྲ་བའོ། །གཞོགས་སློང་དེ་ནི་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱི་#རྫས་ལ་བསྔགས་བྱེད་པའོ#། །
[122b.3]ཐོབ་ཀྱིས་#འཇལ་བ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་གཞན་ལ་སྨོད་བྱེད་པ། །རྙེད་པས་རྙེད་པ་རྣམ་#འདོད་པ། །སྔར་ཐོབ་པ་ལ་བསྔགས་བྱེད་པའོ། །སྐྱོན་ཟློས་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ནི་གང་ཟློས་པའོ། །སྦུངས་མེད་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར། །ནད་ལས་གྱུར་པའི་སློང་
[122b.4]བའམ། །བདག་གི་ཡོ་བྱད་ངན་པ་ལ། །ཆགས་ངན་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་ཡིན། །ཐ་དད་འདུ་ཤེས་འདུ་ཤེས་གང་། །ཆགས་སྡང་མུན་གྱིས་བསྒྲིབས་པའོ། །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་གང་ཡིན་དེ། །སེམས་ལ་ལྟ་བ་མེད་པར་བཤད། །མཐུན་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ནི། །ལེ་ལོས་བཀུར་སྟི་ཉམས་
[122b.5]པ་གང་། །བླ་མར་བཅོས་ལྡན་ཚུལ་མིན་ཏེ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཡིན་#པར་འདོད། །ཞེན་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་#བའོ། །ཡོངས་ཞེན་འདོད་པ་ལས་བྱུང་བའི། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེ་རབ་ཡིན། །ཆགས་པ་རང་གི་རྫས་ལ་ནི། །ཆགས་པས་
[122b.6]འདོད་ཆགས་ལྡན་པའི་ཡིད། །གཞན་གྱི་རྫས་ལ་ཞེན་པ་ནི། །མི་རིགས་ཆགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤང་བྱ་བུད་མེད་ཆགས་སྟོན་པ། །ཆགས་པ་མ་ཡིན་འདོད་ཆགས་སོ། །སྡིག་འདོད་ཡོན་ཏན་མེད་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་ཚུལ་འཆོས་པའོ། །འདོད་ཆེན་ཤིན་ཏུ་བརྐམ་
[122b.7]པ་སྟེ། །ཆོག་ཤེས་དཔལ་ལས་འདའ་བའོ། །ཐོབ་འདོད་བདག་ཉིད་ཅི་ནས་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་ཡང་དག་ལྡན་ཤེས་འདོད། །མི་བཟོད་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་དག་ཀྱང་མི་བཟོད་པའོ། །ཚུལ་མེད་སློབ་དཔོན་བླ་མ་ཡི། །བྱ་བ་རྣམས་ལ་མ་གུས་པའོ། །བཀའ་
[123a]
[123a.1]བློ་བདེ་བ་མ་ཡིན་གང་། །ཆོས་མཐུན་ཚིག་སྨྲས་མ་གུས་པའོ། །ཉེ་དུ་དང་འབྲེལ་རྣམ་རྟོག་ནི། །ཉེ་དུ་ལ་བྱམས་ཆགས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཡུལ་སྲེད་དེ་དོན་དུ། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའོ། །དེ་བཞིན་མི་འཆི་རྟོགས་#པ་གང་། །འཆི་བའི་འཇིགས་
[123a.2]པས་མི་དོགས་པའོ#། །རྗེས་རྣམ་རིག་#དང་ལྡན་རྟོག་#ནི། །བདག་ཉིད་ཅི་ནས་གཞན་དག་གི །ཡོན་ཏན་བདོག་པའི་རྣམ་པ་ཡིས། །བླ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་པའོ། །གཞན་རྗེས་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །རྣམ་རྟོག་གང་ཡིན་གཞན་དག་ལ། །ཆགས་དང་གནོད་སེམས་རེག་
[123a.3]པ་ཡིས། །ཕན་དང་མི་ཕན་#རྣམས་སེམས་པའོ། །མི་དགའ་བརྟན་པ་མེད་པ་ཡི། །ཕྲག་དོག་རྙོགས་#པའི་ཡིད་ཡིན་ནོ། །སྙམ་#པ་བརྩོན་པ་མེད་པའི་ལུས། །སྒྱིད་ལུག་དོན་ནི་ཉེས་པ་ཡིན། །འགྱུར་བ་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་ནི། །ལུས་དང་ཁ་དོག་འགྱུར་བའོ། །ཟས་#མི་
[123a.4]འདོད་པ་བཟའ་དྲགས་#པས། །ལུས་མི་བདེ་བ་ཡིན་པར་བཤད། །སེམས་ནི་ཤིན་ཏུ་དམའ་བ་ཉིད། །སེམས་ཞུམ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན#། །འདོད་འདུན་ཡོན་ཏན་ལྔ་དག་པ#། །འདོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད། །གནོད་སེམས་དག་དང་#གྲོགས་དང་དགྲའི། །ཕྱོགས་ལ་དུས་
[123a.5]གསུམ་དོན་མིན་པ། །གནོད་བྱས་གནོད་པ་གནོད་དོགས་#ཕྱོགས། །དོགས་#པའི་གཞན་ལ་གནོད་པའི་སེམས། །རྒྱུ་དགུ་ལས་ནི་བྱུང་བ་ཡིན། །ལུས་སེམས་ལྕི་ཕྱིར་ལས་བྲལ་བ། །གང་ཡིན་པ་ནི་རྨི་བའོ། །གཉིད་ནི་གཉིད་ཉིད་རྒོད་པ་ནི། །ལུས་སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའོ། །
[123a.6]འགྱོད་པ་ངན་པར་བྱས་ལ་འགྱོད། །ཕྱིས་གདུང་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །བདེན་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་{སྩོགས་,སོགས་}#ལ། །བློ་རྣམ་#གཉིས་ནི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤང་། །སྡོམ་བརྩོན་ཅན་གྱིས་#ལྷག་པར་སྤང་། །ཉེས་པ་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བ#། །ཡོན་ཏན་རྣམས་
[123a.7]ལ་བདེ་བླག་བསྟེན#། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི#། །ཡོན་ཏན་མདོར་བསྟན་#བྱ་བ་ནི། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེ་སོགས། །སྦྱིན་པ་རང་ནོར་ཡོངས་གཏོང་བ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གཞན་ཕན་བྱ་བའོ། །བཟོད་པ་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་
[123b]
[123b.1]སྟེ། །བརྩོན་འགྲུས་དགེ་ལ་སྤྲོ་བ་ཉིད། །བསམ་གཏན་རྩེ་གཅིག་ཉོན་མོངས་མེད། །ཤེས་རབ་བདེན་དོན་གཏན་ལ་འབེབས། །སྙིང་བརྩེས་#སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །སྙིང་རྗེ་རོ་གཅིག་བློ་གྲོས་སོ། །སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་#བདེ། །བཟོད་པས་མདངས་ལྡན་
[123b.2]བརྩོན་པས་བརྗིད། །བསམ་གཏན་གྱིས་ཞི་བློ་ཡིས་གྲོལ། །སྙིང་བརྩེ་བས་ནི་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །བདུན་པོ་#འདི་དག་མ་ལུས་པར། །ཅིག་ཅར་#ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡུལ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་
[123b.3]ལ། །ཉན་ཐོས་ས་ནི་བརྒྱད་བཤད་པ། །དེ་བཞིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུའོ། །དེ་དག་དང་པོར་རབ་དགའ་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བྱེད་ཕྱིར། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་ཤིང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སྐྱེས་ཕྱིར། །
[123b.4]དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ན། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་བརྒྱ་གཡོ་ཞིང་། །འཛམ་གླིང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་འགྱུར། །གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་ཅེས་བྱ། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་ལས། །བཅུ་ཆར་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ངང་གིས་དེ་
[123b.5]དག་ལ་གནས་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་འགྱུར། །དཔལ་ལྡན་རིན་ཆེན་བདུན་གྱི་བདག །འགྲོ་ཕན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆལ་བའི་ཁྲིམས། །སྤོང་བར་བྱེད་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །
[123b.6]ས་གསུམ་པ་ནི་འོད་བྱེད་པ། །ཡེ་ཤེས་ཞི་བའི་འོད་འབྱུང་ཕྱིར། །བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཡོངས་ཟད་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །བཟོད་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་པར་སྤྱོད། །ལྷ་ཡི་དབང་ཆེན་མཁས་པ་སྟེ། །འདོད་པའི་
[123b.7]འདོད་ཆགས་ཟློག་པ་ཡིན། །བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་འོད་འབྱུང་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་མ་ལུས་པ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་བསྒོམས་པ་ཡིས། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །རབ་འཐབ་བྲལ་གནས་#ལྷ་རྒྱལ་འགྱུར། །འཇིག་#ཚོགས་ལྟ་བ་
[124a]
[124a.1]རབ་བྱུང་བ། །ཀུན་ནས་འཇོམས་བྱེད་མཁས་པ་ཡིན། །ལྔ་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བདུད། །ཀུན་གྱིས་#ཤིན་ཏུ་ཐུབ་དཀའི་#ཕྱིར། །འཕགས་པའི་#བདེན་སོགས་ཕྲ་མོའི་དོན། །ཤེས་ལ་མཁས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །དགའ་ལྡན་གནས་
[124a.2]ཀྱི་ལྷ་རྒྱལ་འགྱུར། །མུ་སྟེགས་#བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་ལྟ་གནས་#ཟློག་བྱེད་པའོ། །དྲུག་ལ་#མངོན་ཕྱོགས་ཤེས་#བྱ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་མངོན་ཕྱོགས་ཕྱིར། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གོམས་#པ་ཡིས། །འགོག་#པ་ཐོབ་པས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་
[124a.3]པས་ནི། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་རབ་འཕྲུལ་འགྱུར། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ། །ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཞི་བྱེད། །བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ། །གྲངས་ནི་རིང་དུ་སོང་ལྡན་ཕྱིར། །གང་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ། །དེར་ནི་འགོག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག །དེ་
[124a.4]ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །དབང་སྒྱུར་ལྷ་ཡི་བདག་པོར་འགྱུར། །འཕགས་པའི་བདེན་མངོན་རྟོགས་ཤེས་#པའི། །སློབ་དཔོན་ཁྱུ་མཆོག་ཆེན་པོར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བརྒྱད་པ་གཞོན་ནུའི་ས། །མི་གཡོ་བ་དེ་མི་རྟོག་ཕྱིར། །མི་གཡོ་དེ་བཞིན་ལུས་དང་ནི། །ངག་སེམས་སྤྱོད་ཡུལ་
[124a.5]བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །སྟོང་གི་བདག་པོའི་ཚངས་པར་འགྱུར། །དགྲ་བཅོམ་རང་སངས་རྒྱས་སོགས་ཀྱིས། །དོན་གཏན་འབེབས་ལ་#འཕྲོགས་པ་མེད། །ས་དགུ་པ་ནི་ལེགས་པ་ཡི། །བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་རྒྱལ་ཚབ་བཞིན། །གང་ཕྱིར་སོ་སོ་#ཡང་དག་
[124a.6]རིག །ཐོབ་པས་འདི་ལ་བློ་གྲོས་བཟང་། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །སྟོང་གཉིས་བདག་པོ་ཚངས་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་བསམ་པ་དྲིས་པ་ལ། །དགྲ་བཅོམ་སོགས་ཀྱིས་འཕྲོགས་པ་མེད། །བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡིན་ཏེ། །དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
[124a.7]དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །འོད་ཟེར་དག་གིས་དབང་བསྐུར་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ན། །གནས་གཙང་ལྷ་ཡི་བདག་པོར་འགྱུར། །བསམ་ཡས་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་གྱི་བདག །དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུར་བསྒྲགས། །
[124b]
[124b.1]སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ས་གཞན་ཏེ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་གཞལ་ཡས་པར། །རྒྱ་ཆེ་དེ་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། །ལྡན་པ་#ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད། །དེ་ཡི་སྟོབས་ནི་རེ་རེ་ཡང་། །འགྲོ་བ་ཀུན་བཞིན་དཔག་ཏུ་མེད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མེད་ཉིད། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནམ་མཁའ་དང་། །
[124b.2]ས་ཆུ་མེ་རླུང་ཇི་ལྟ་བ། །དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་པ་བས། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ནི་དེ་ཙམ་དུ། །ཚད་མེད་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་ན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མེད་པ། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་མི་འགྱུར་བས། །དེ་ཕྱིར་སྐུ་གཟུགས་མཆོད་རྟེན་གྱི། །སྤྱན་སྔ་འམ་ཡང་ན་གཞན་ཡང་རུང་། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
[124b.3]ཉི་ཤུ་འདི། །ཉིན་གཅིག་བཞིན་ཡང་དུས་གསུམ་བརྗོད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་། །རྣམ་ཀུན་བཏུད་དེ་སྐྱབས་མཆིས་ནས། །མཆོད་འོས་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྡིག་པ་ལས་ནི་ལྡོག་བགྱིད་ཅིང་། །བསོད་ནམས་ཐམས་
[124b.4]ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་དག །ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །བདག་ནི་སྤྱི་བཏུད་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་སླད་དང་། །འགྲོ་གནས་བར་དུ་བཞུགས་སླད་དུ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གསོལ། །དེ་ལྟར་བགྱིས་པའི་
[124b.5]བསོད་ནམས་དང་། །བདག་གིས་བགྱིས་དང་མ་བགྱིས་གང་། །དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྡན་ཤོག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲི་མེད་དབང་། །ཡོངས་རྫོགས་མི་ཁོམ་ཀུན་འདས་ཤིང་། །སྤྱོད་པ་རང་དབང་ཡོད་པ་དང་། །འཚོ་བ་བཟང་དང་
[124b.6]ལྡན་པར་ཤོག །ལུས་ཅན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ལག་ན་རིན་ཆེན་ཉིད་ལྡན་ཞིང་། །ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་མཐའ་ཡས་པ། །འཁོར་བ་སྲིད་དུ་མི་ཟད་ཤོག །བུད་མེད་ཐམས་ཅད་དུས་ཀུན་དུ། །སྐྱེས་མཆོག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ཤོག །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རིག་པ་དང་། །རྐང་པར་
[124b.7]ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཤོག །ལུས་ཅན་ཁ་དོག་ལྡན་པ་དང་། །གཟུགས་བཟང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དང་། །བལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་ནད་མེད་དང་། །སྟོབས་ཅན་ཚེ་དང་ལྡན་པར་ཤོག །ཐམས་ཅད་ཐབས་ལ་མཁས་གྱུར་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་ཐར་པ་དང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གཞོལ་
[125a]
[125a.1]བ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནོར་ཆེ་ལྡན་ཤོག །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་བཏང་སྙོམས་གནས་པ་དང་། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་། །ཚོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
[125a.2]རྫོགས་ཏེ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་གསལ་བ་དང་། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ས་བཅུ་དག །རྒྱུན་མི་འཆད་#པར་བགྲོད་པར་ཤོག །བདག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་། །གཞན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་བརྒྱན་ལྡན་ཏེ། །ཉེས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བ་དང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་
[125a.3]བྱམས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་རེ་བ་ཡི། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བགྱིད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བགྱིད་པར་ཤོག །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་སྐྱེ་བོ་གང་། །སུ་དག་འཇིགས་པས་སྐྱེ་བོ་ཀུན#། །བདག་གི་མིང་ཙམ་ཐོས་
[125a.4]པས་ཀྱང་། །ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་ཤོག །བདག་ནི་མཐོང་དང་དྲན་པ་དང་། །མིང་ཙམ་ཐོས་པས་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །རབ་དང་འཁྲུག་མེད་རྣལ་མ་དང་#། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ངེས་པ་དང་། །ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་རྗེས་འབྲང་བའི། །མངོན་ཤེས་ལྔ་པོ་ཐོབ་པར་ཤོག །
[125a.5]སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྟག་ཏུ་ཕན་བདེ་བགྱིད་པར་ཤོག །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་#སྐྱེ་བོ་གང་། །སྡིག་པ་བྱེད་པར་འདོད་གྱུར་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གནོད་མེད་པར། །རྟག་ཏུ་ཅིག་ཅར་ཟློག་གྱུར་ཅིག །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །སྨན་དང་དགོན་པའི་ཤིང་བཞིན་
[125a.6]དུ། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་#ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རང་དགར་དགག་མེད་སྤྱོད་པར་ཤོག །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྲོག་བཞིན་ཕངས#། །བདག་ལས་དེ་དག་ཆེས་ཕངས་ཤོག །བདག་ལ་དེ་དག་སྡིག་སྨིན་ཅིང་། །བདག་དགེ་མ་ལུས་དེར་སྨིན་ཤོག །ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་
[125a.7]འགའ་ཞིག་ཀྱང་། །གང་དུ་མ་གྲོལ་དེ་སྲིད་དུ། །དེ་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱང་གནས་གྱུར་ཅིག །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་གང་། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱུར། །གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་ཤོང་མི་འགྱུར། །དེ་ནི་
[125b]
[125b.1]བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས། །གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ནི་འདི་ལ་སྣང་། །སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་ཚད་མེད་ལ། །ཕན་འདོད་དེ་ནི་དེ་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་ནི། །མདོར་བསྡུས་ཆོས་བཤད་གང་ཡིན་དེ#། །ཁྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་རྟག་ཏུ་སྐུ། །ཕངས་པ་བཞིན་དུ་ཕངས་
[125b.2]པར་མཛོད། །གང་ལ་ཆོས་དེ་ཕངས་གྱུར་པ། །དེ་ལ་དོན་དུ་བདག་ལུས་ཕངས། །ཕངས་ལ་ཕན་པ་བྱ་དགོས་ན། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་བས་ཆོས་ནི་བདག་བཞིན་བསྟེན#། །ཆོས་བཞིན་དུ་ནི་བསྒྲུབ་#པ་དང་། །སྒྲུབ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་། །#ཤེས་རབ་
[125b.3]བཞིན་དུ་མཁས་པ་བསྟེན#། །གཙང་ཞིང་བྱམས་ལ་བློ་ལྡན་པ། །ཕེབས་པས་ཕན་པ་སྨྲ་བ་ལ། །གང་ཞིག་བདག་ངན་དོགས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་རང་དོན་ཆུད་ཀྱང་གསོན#། །གཙང་ཞིང་བྱམས་ལ་བློ་ལྡན་པ། །སྤོབས་ལ་#ཕན་པར་སྨྲ་བ་ལ། །བདག་ནི་མགོན་དང་བཅས་འགྱུར་ཞེས། །
[125b.4]མི་དབང་བདག་ཐུལ་ཐུགས་དམ་མཛོད། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་དག་གི །མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཆོག་ཤེས་སྙིང་རྗེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །ཉོན་མོངས་སེལ་བའི་ཤེས་རབ་ཅན། །དེ་དག་གིས་ནི་ཁྱོད་བསྟེན་#ན། །ཁྱོད་ཀྱིས་མཁྱེན་གྱི་#གུས་པར་མཛོད། །
[125b.5]ལུགས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདིས། །གྲུབ་པ་ཡི#་ནི་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །བདེན་དང་སེམས་ཅན་འཇམ་སྨྲ་ཞིང་། །བདེ་བའི་ངང་ཚུལ་བསྙེན་དཀའ་བ། །ཚུལ་ལྡན་ཁྱད་དུ་གསོད་#མི་འདོད། །རང་དབང་ལེགས་པར་སྨྲ་བར་མཛོད། །ལེགས་བཏུལ་བག་ལ་ཉལ་གཏོང་དང་། །བརྗིད་
[125b.6]བག་ལྡན་ཞིང་སེམས་ཞི་བ། །རྒོད་པ་མེད་ཅིང་མཐའ་མི་རིང་། །གཡོ་བ་མེད་དང་ངེས་པར་མཛོད། །ཟླ་བ་ཉ་བཞིན་ངེས་པ་དང་། །སྟོན་གྱི་ཉ་#བཞིན་གཟི་ལྡན་དང་། །རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་ཟབ་པ་དང་། །རི་རབ་བཞིན་དུ་ཆེས་བརྟན་#མཛོད། །ཉེས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་
[125b.7]ཀུན་གྱིས་བརྒྱན་#གྱུར་ཏེ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཉེར་འཚོ་དང་། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མཛོད། །ཆོས་འདི་རྒྱལ་པོ་འབའ་ཞིག་ལ། །བསྟན་པ་ཁོ་ནར་མ་བས་ཀྱི#། །སེམས་ཅན་གཞན་ལའང་ཅི་རིགས་པར། །ཕན་པར་འདོད་པས་བསྟན་པ་ལགས། །བདག་དང་གཞན་རྣམས་
[126a]
[126a.1]ཡང་དག་པར། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་བགྱི་#སླད། །རྒྱལ་པོ་གཏམ་དུ་བགྱི་བ་ནི། །གདུགས་རེ་ཞིང་ཡང་བསམ་པའི་རིགས། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྐྱེ་བོ་བླ་མ་མཆོག་བཀུར་བཟོད་དང་#དེ་བཞིན་ཕྲག་དོག་མེད། །སེར་སྣ་དང་བྲལ་རེ་བ་མེད་པར་བྱས་ནས་
[126a.2]གཞན་དོན་ནོར་ཅན་དང་། །ཕོངས་པར་གྱུར་ལ་ཕན་བྱེད་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་ཡོངས་བཟུང་#དོར་བ་དང་། །དོན་#ཆོས་ཡོངས་བཟུང་བྱང་ཆུབ་དོན་ཕྱིར་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བྱ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་#སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།རྒྱལ་
[126a.3]པོ་ལ་གཏམ་བྱ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་#བ་དགེ་སློང་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །སླད་ཀྱིས་#རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཀ་
[126a.4]ན་ཀ་ཝརྨ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་#བ་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་ཀྱིས་རྒྱ་དཔེ་གསུམ་ལ་གཏུགས་ནས་ལེགས་པར་བཅོས་པའོ།།#
Source Colophon
Tibetan source: Esukhia Digital Degé Tengyur, file 172 (སྐྱེས་རབས།, volume གེ). GitHub: Esukhia/derge-tengyur, text/172_སྐྱེས་རབས།_གེ.txt. Tohoku catalogue number D4158. CC0 license.
The Tibetan translation was made by the Indian paṇḍita Vidyākaraprabha (བི་དྱཱ་ཀ་ར་པྲ་བྷ) and the Tibetan lotsawa Bel-dzek (དཔལ་བརྩེགས), likely during the early dissemination period (8th–9th century).
The Sanskrit original is partially extant. The Tibetan preserves the complete text.
🌲