by Ārya Vasudhārā

The Buddhasyastotra is a devotional hymn of eight verses by Ārya Vasudhārā (Noble Stream of Treasure), a female author of whom little is known beyond her name and this poem. Each verse praises the Buddha's bodhisattva deeds across his past lives — the heads given, the eyes surrendered, the animal births endured for the sake of beings — returning always to the same refrain: "I bow always." It is a poem about generosity so total it becomes self-erasure: the Buddha gives his head more times than Meru can measure, his eyes more times than the stars can count.

The text survives in the Tibetan Buddhist canon as Tohoku 1114 in the Degé Tengyur, Volume 1 (Collected Praises). It was translated into Tibetan by the grammar master Jayabhadra and the Śākya monk Nyima Gyaltsen Pal Zangpo, working in Yambu (Kathmandu), Nepal. The Sanskrit original is lost. No previous English translation is known to exist. This is the first.

Homage to Mañjuśrī in youthful form.

I

He who gave his head — surpassing the measure of Meru —
Who gave hundreds of eyes, more numerous than the stars,
Whose flesh and blood equal the earth, vast as the ocean —
To the Blessed Buddha who performs such difficult deeds, I bow always.

II

He who mastered the wavering, darting, lightning-like mind,
Who truly rescues the three worlds from the ocean of misfortune,
Who enters existence again to destroy existence and vanquish Māra —
To the Blessed Buddha who performs such difficult deeds, I bow always.

III

Bearing the yoke of compassion's vow, delighting in the welfare of beings,
Lord of gods, asuras, and the three worlds, he renounces without concept.
In supreme love for creatures tormented by hunger, he gives his body freely —
To the Blessed Buddha who performs such difficult deeds, I bow always.

IV

Moved by compassion, to swiftly free and protect beings,
He dwells in the wilderness among cattle, fish, and wild animals.
Enduring weariness and exhaustion for ages, he surrenders his bodies everywhere —
To the Blessed Buddha who performs such difficult deeds, I bow always.

V

To cure the bodily ills of many beings,
By love and the supreme power of compassion, in the wilderness of famine,
He takes the body of a great elephant in the forests, laboring to dispel others' suffering —
To the Blessed Buddha who performs such difficult deeds, I bow always.

VI

In times pierced by famine's thorn, the jewel grown upon his head
He cut and gave, so brahmins, kings, and all might endure.
His heart gives with such ease — everything for the sake of all beings —
To the Blessed Buddha who performs such difficult deeds, I bow always.

VII

Dwelling in forests, through auspicious dreams attaining truthful speech,
On the lion throne of mother and king who practice the perfections,
Born as the six-tusked elephant — for the sake of beings and all the dharmas —
To the Blessed Buddha who performs such difficult deeds, I bow always.

VIII

Through giving, discipline, virtue, patience, strength, diligence, concentration,
Wisdom, supreme speech, and the equal practice of loving-kindness and compassion —
He attained the rank of caravan-master who leads beings through the wilderness, and truly realized —
To the Blessed Buddha who performs such difficult deeds, I bow always.

The Praise of the Buddha by the Noble Vasudhārā is complete.

Colophon

Ārya Vasudhārā (Tib. འཕགས་མ་ནོར་རྒྱུན་མ), "Noble Stream of Treasure," is a female author whose work survives in the Tibetan Buddhist canon. Her eight-verse praise hymn catalogs the Buddha's bodhisattva deeds — the gift of his head surpassing Meru, of his eyes outnumbering the stars, of his bodies as animals in the wilderness — always returning to the refrain: "I bow always to the Blessed Buddha who performs such difficult deeds." The poem draws on jātaka traditions, particularly the Ṣaḍdanta (six-tusked elephant) and Śibi (head-jewel) jātakas.

Originally composed in Sanskrit (Buddhasyastotra-nāma), translated into Tibetan by the grammar master Jayabhadra (Tib. དཔལ་རྒྱལ་བའི་བཟང་པོ) and the Śākya monk Nyima Gyaltsen Pal Zangpo (Tib. ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ) at Yambu (Kathmandu), Nepal. Degé Tengyur, Volume 1 (bsTod tshogs, ka), Tohoku 1114, folios 61a.3–61b.6.

Good Works Translation from Tibetan. Translated by Rinchen (Tibetan Translator tulku), New Tianmu Anglican Church, 2026. Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, CC0). MITRA (dharmamitra.org) was not consulted for this translation — the text was translated directly from the Tibetan by the tulku.

🌲

Source Text: སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟོད་པ

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (Esukhia/derge-tengyur, GitHub, CC0). Volume 001 (བསྟོད་ཚོགས ཀ), folios 61a.3–61b.6. Variant readings are normalized to the first reading.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བུདྡྷ་སྱ་སྟོ་ཏྲ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ།

འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

གང་གིས་ལྷུན་པོའི་ཚད་ལས་ལྷག་པའི་དབུ་ནི་རབ་ཏུ་བྱིན། །གང་གིས་རྒྱུ་སྐར་བས་ཀྱང་མང་བའི་བརྒྱ་ཕྲག་སྤྱན་རྣམས་ཀྱང་ནི་བཏང་། །ས་གཞི་དང་མཉམ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཤ་དང་ཁྲག་རྣམས་ཀྱང་། །དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་མཛད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

གཡོ་ཞིང་འཁྱུག་འགྲོའི་གློག་འདྲའི་སེམས་ནི་གང་གིས་དབང་དུ་གནས་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་མི་ཤིས་རྒྱ་མཚོ་ལས་ནི་གང་གིས་ཡང་དག་སྒྲོལ། །སྲིད་འཇོམས་བདུད་འཇིག་ཕྱིར་དུ་གང་ཞིག་སླར་ཡང་སྲིད་པར་འཇུག །དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་མཛད་བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

གང་གིས་སྙིང་རྗེའི་སྡོམ་པའི་ཁུར་བུས་སེམས་ཅན་དོན་ལ་དགྱེས་པའི་ཕྱིར། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོའི་གཙོ་བོས་མི་རྟོག་རྣམ་པར་སྤོང་། །བཀྲེས་སྡུག་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་མཆོག་གནས་གང་ཞིག་ལུས་རབ་སྟེར། །དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་མཛད་བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

གང་གིས་སྙིང་རྗེས་འཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་མྱུར་དུ་བསྒྲལ་ཞིང་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར། །གང་ཞིག་ཕྱུགས་དང་ཉ་དང་རི་དགས་འགྲོ་བར་དགོན་པའི་ནང་དུ་གནས། །ཡུན་རིང་ངལ་དང་དུབ་པ་བཟོད་ཅིང་ལུས་རྣམས་ཀྱང་ནི་ཀུན་དུ་གཏོང་། །དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་མཛད་བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

གང་ཞིག་སེམས་ཅན་མང་པོའི་ལུས་ཀྱི་ནད་ལ་སྨན་གྱི་ཕྱིར་དུ་ནི། །འགྲོ་ལ་བྱམས་པའམ་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་མཆོག་ཏུ་མུ་གེའི་དགོན་པ་རུ། །ནགས་ཚལ་རྣམས་སུ་གླང་ཆེན་ལུས་རྙེད་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ལ་སྦྱོར། །དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་མཛད་བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

མུ་གེའི་ཟུག་རྔུ་ཟུག་པའི་དུས་སུ་དབུ་ལ་སྐྱེས་པའི་རིན་པོ་ཆེ། །བཅད་ནས་བྱིན་པས་བྲམ་ཟེ་དང་ནི་མི་བདག་ལ་སོགས་གནས་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་དུ་དེ་བཞིན་ཐུགས་ཀྱི་བྱེད་པ་སླ་བས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་དོན། །དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་མཛད་བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

ནགས་རྣམས་སོ་སོར་གནས་མཛད་རྨི་ལམ་བཟང་པོས་ཡང་དག་སྨྲ་བ་ཐོབ། །མ་དང་རྒྱལ་པོ་ཕ་རོལ་ཕན་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེང་གེའི་ཁྲིར། །གཉིས་འཐུང་མཆེ་བ་དྲུག་པར་འཁྲུངས་ཏེ་འགྲོ་བ་གང་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་མཛད་བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོན་ཏན་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་སྟོབས་བརྩོན་བསམ་གཏན་དང་། །ཤེས་རབ་རབ་གསུང་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །འབྲོག་དགོན་གནས་པའི་འགྲོ་བ་འདྲེན་པའི་དེད་དཔོན་ཐོབ་ཅིང་ཡང་དག་རྟོགས། །དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་མཛད་བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

འཕགས་མ་ནོར་རྒྱུན་མས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟོད་པ་རྗོགས་སོ།།

རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་གནས་ཆེན་པོ་བལ་པོ་ཡམ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྒྲའི་མཁན་པོ་དཔལ་རྒྱལ་བའི་བཟང་པོ་དང་། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་བསྒྱུར་བའོ།།

Source Colophon

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition, maintained by Esukhia (GitHub: Esukhia/derge-tengyur). Licensed CC0 (public domain). The Degé Tengyur is the standard critical edition of the Tibetan Buddhist Tengyur, originally printed from woodblocks at Degé Parkhang, Kham, Tibet. The digital text was transcribed and proofread by Esukhia under the direction of Émilie Arrago-Boruah.

The translator colophon states: "In the great and glorious place of Yambu, the city of Nepal, translated by the grammar master Pal Gyalwai Zangpo [Jayabhadra] and the Śākya monk Nyima Gyaltsen Pal Zangpo."

This is believed to be the first English translation of this text.

🌲