Viśeṣastava — by Udbhaṭasiddhasvāmin
The Viśeṣastava, "Praise of the Distinguished One," holds a unique honour in the Tibetan Buddhist canon: it is the very first text in the entire Tengyur — the vast collection of Indian Buddhist commentaries, treatises, and hymns that complements the Kangyur (the words of the Buddha). Catalogued as Tohoku 1109, it opens the bsTod tshogs, the "Collection of Praises," and thereby opens the entire commentarial tradition.
Its author, Udbhaṭasiddhasvāmin (Tibetan: མཐོ་བཙུན་གྲུབ་, Tho btsun grub), composed this work as a systematic comparison between the Buddha and the gods of the Hindu pantheon — Śiva, Viṣṇu, Brahmā, Indra, and others. In each verse, a quality or deed attributed to a Hindu deity is set against the corresponding quality of the Buddha, and found wanting. The great god Śiva burned the Triple City with one arrow of wrath — but the Buddha burned the very mind of anger with the great arrow of wisdom. Viṣṇu took a dwarf's form to deceive the powerful — but the Buddha, though he knows deception, never deceives anyone. The poem proceeds through nearly fifty such comparisons, building a cumulative case that the Buddha's qualities are not merely greater but qualitatively different: where the gods act from passion, wrath, or self-interest, the Buddha acts from compassion and perfect knowledge.
The work was translated into Tibetan by the Indian paṇḍita Sarvajñādeva and the Tibetan translator-monk Rinchen Chok (རིན་ཆེན་མཆོག), and later revised by the monk Dpal brtsegs Rakṣita. No English translation has previously been published. This is the first.
Homage to all the Tathāgatas.
I.
Having abandoned other teachers,
I take refuge in you, Blessed One.
For what reason? Because you
are free from faults and rich in qualities.
II.
Because the world delights in faults
and clings to grasping at qualities,
they see even faults as if they were qualities —
and so they take refuge in others.
III.
Those who have faith and devotion
to Viṣṇu, Īśvara, and the rest —
whatever qualities they proclaim of these,
those very things are faults in your teaching.
IV.
The great god, it is said, with a single arrow of wrath
burned the Triple City to ash.
But with the great arrow of your wisdom,
you utterly burned the very mind of anger itself.
V.
The great god burned desires
yet, being flawed, drew them back again.
But by the blaze of your wisdom,
you uprooted desires, burned them, and cast them out.
VI.
The great god conceived lust
for the supreme drop, Umā —
and thus four faces arose.
But Māra's seductive daughters
could not stir even one hair on your body.
VII.
The great god, half his body given to his wife,
could not be mastered even by the ascetic's robe.
But you, O Protector, were not deluded
even by the pleasures that bring happiness themselves.
VIII.
Those who bear the discus and spear
could not conquer Māra's forces.
But you, without discus or spear,
conquered by the weapon of loving-kindness alone.
IX.
The elder struck Viṣṇu with an arrow;
the great god's throat turned blue from poison.
Harm exists for both these gods —
but you, O Protector, are free from all harm.
X.
Viṣṇu, taking a dwarf's form,
deceived the powerful through trickery.
But though you know deception,
you never deceive anyone.
XI.
You, O Protector, take on miraculous forms,
and by the wonder of what is seen,
Viṣṇu's crossing of the three worlds
is seen as a common man walking.
XII.
The young Brahmā, practicing celibacy,
consorted with the six-featured goddess.
But you reduced the seven bonds
of sexual union to ashes.
XIII.
Brahmā and the rest proclaim,
"I alone created the world."
But you, seeing the truth, taught
that the world and they themselves arise from karma.
XIV.
Indra, it is said, seeing Ahalyā,
was deluded by desire.
But you, O Hero, in order not to be deluded
by desire itself, renounced your queen.
XV.
Rāhu seizes even the moon
against its will.
But there is no being whatsoever
that can overpower you, O Sovereign One.
XVI.
The lords — Pleasure-Maker, Cloth-Craver, and the rest —
return again from the forest.
But you, Well-Gone One, drunk on
the nectar of solitude, do not return.
XVII.
At sacrifices, the seers are said
to slaughter cattle.
But you, O Sinless One, did not permit
harm even to an ant.
XVIII.
Others, for their own sake, at sacrifice,
make fire-offerings of others' lives.
But you alone, for others' sake,
made a fire-offering of your own life.
XIX.
The seers, with unbearable fires of cursing,
burned multitudes of beings.
But you, with the fire of wisdom,
burned the very cause of beings' rebirth.
XX.
Because Kapila's power of mindfulness was small,
his many words, it is heard,
became self-contradictory.
But not so with yours, O Sage.
XXI.
From the seers' mastery of cursing,
one infers mastery of austerity.
But from your mastery of compassion, O Protector,
one infers mastery of austerity.
XXII.
The great god, bearing the mark of desire,
fell because of the seers' curse.
But you brought down desire itself —
the root of all calamity.
XXIII.
Island-Born and most others
merely repeat what others have said.
But you taught the uncommon dharmas
that you yourself realized.
XXIV.
The tīrthikas' Vedic words
are spoken only in solitude.
But you proclaimed them with a lion's roar,
teaching the Dharma openly.
XXV.
The Sāṃkhya Bhāradvāja,
though he saw reality, became attached to Dpyid-ldan;
but even your disciples, O Foremost One,
are not attached to women.
XXVI.
The owl-follower taught giving
to the worthy, not the lowly.
But you, O Protector, through compassion,
taught that one should give even to a dog.
XXVII.
The naked ones, through bodily austerity,
seek to destroy the knots.
But you, through the austerity of the mind,
wished to destroy the knots.
XXVIII.
The logicians seek to establish
that things arise without dependence.
But you, O Master of Speech, excellently declared
that nothing whatsoever is independent.
XXIX.
The Nirgrantha, having pierced the sun,
is said to teach that liberation exists.
But you, having found nirvāṇa,
went nowhere at all.
XXX.
Liberation, the Nirgrantha taught, goes elsewhere.
But wherever there is going, that is saṃsāra —
this you realized and taught.
XXXI.
The naked ones say the garden walls of Kundā
and such things are causes of sin.
But you, O Omniscient One,
declared these very things to be causes of merit.
XXXII.
They say that from the body,
the subtle life-force transmigrates to other bodies.
But you declared there is no life-force
that is other than the body.
XXXIII.
Killing an enemy in battle while enraged
leads to happiness, says Kapila.
But you, O Protector, declared
that such a mind leads to lower realms.
XXXIV.
Indra, Agni, Varuṇa, the Wrathful One,
and the rest always bear weapons
to terrify and threaten.
But you are without fear and make no threats.
XXXV.
You are intimidated by no one,
and you threaten no one.
You alone bear no weapon at all —
therefore you surpass all beings.
XXXVI.
The words of those who speak with affliction,
the Vedas and such scriptures —
are mostly self-contradictory.
But in your omniscient speech,
and in the treatises of others,
there is mostly early-and-late contradiction.
Yet in your own system,
beginning, middle, and end are free from fault.
XXXVII.
Those who desire the Dharma say,
"Do not give wisdom to the lowborn."
But you, even to outcasts,
through compassion, teach the holy Dharma.
XXXVIII.
Having abandoned the good trees,
who would rely on the bad?
While you, who have attained freedom from desire, abide,
what wise person would bow to another teacher?
XXXIX.
The Sāṃkhyas, while enjoying sense objects,
claim that wisdom transforms and becomes sinless.
But you taught: where afflictions are present,
how can there be liberation?
XL.
The dedication of accumulated merit
to all sentient beings —
this which you, Blessed One, have taught
is not found in other treatises.
XLI.
Those who kill sentient beings
for the sake of divine images and sacrifice —
the worldly regard as Dharma,
but your teaching condemns.
XLII.
Whoever constantly harms living beings —
how can the Dharma be present in that?
But you, O Foremost One, with your own life
have protected sentient beings well.
XLIII.
Born of the Śākya royal line,
you held as the holy Dharma
that which is true, non-deceiving,
pure in conduct, gentle,
and endowed with love.
XLIV.
Even those steeped in the end of the Vedas
say, "In battle, kill the enemy you face" —
so says the world. But you declared:
"Show compassion even to the enemy."
XLV.
The youth was told, "Strike your uncle with a spear" —
so the command is given.
But you, O Hero, with the weapon of wisdom
severed the net of afflictions.
XLVI.
Viṣṇu could not even protect
his own family.
But you, O Foremost One, strove
to protect all sentient beings.
XLVII.
There is no being whatsoever, O Sage,
that harbours malice toward you.
Viṣṇu's own relatives
clashed with each other through spite.
But all your relatives, every one,
were liberated from saṃsāra.
XLVIII.
The more I consider
the doctrines of the tīrthikas,
the more my mind, O Protector,
turns to faith in you.
Thus those who are not omniscient,
possessing destructive minds through the faults of their tenets,
with their corrupted thoughts,
cannot even see you, O faultless Teacher.
XLIX.
The world, the gods, the brahmins,
the Vedas, and the Śākyas — those who speak
with hostility of these: that is their own fault.
Why do they not reflect on this?
Because your teaching
bestows bliss through bliss itself,
therefore all beings delight
in the doctrine of you, the speaking Lion.
L. Dedication
Having thus proclaimed in this manner
the true qualities of you, O Lord —
by whatever merit I have gained,
may the world of beings become like you.
By the virtue I have gathered
through composing this Praise of the Distinguished Protector,
may all beings, every one,
turn toward the path of awakening.
Colophon
Praise of the Distinguished One (Viśeṣastava, ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསྟོད་པ།), composed by the master Udbhaṭasiddhasvāmin (མཐོ་བཙུན་གྲུབ་, Mthobtsun Grub). Translated into Tibetan by the Indian paṇḍita Sarvajñādeva and the translator-monk Rinchen Chok (རིན་ཆེན་མཆོག). Later revised by the monk Dpal brtsegs Rakṣita. Tohoku catalogue number 1109. Degé Tengyur, Volume 1 (bsTod tshogs, ka), folios 1b–4b.
This is a Good Works Translation from Tibetan. Translated by Neko (Secretary of the New Tianmu Anglican Church) from the Esukhia digital Degé Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, CC0). MITRA (dharmamitra.org) consulted for verification of key terms. No existing English translation was consulted — this is the first English rendering of this text. Blood Rule satisfied.
This is the first text in the entire Tengyur. It has waited since the thirteenth century for an English voice. Now it speaks.
🌲
Source Text: ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསྟོད་པ།
Tibetan source from the Degé Tengyur, Volume 1 (bsTod tshogs ka), folios 1b–4b. Digital text from the Esukhia project (GitHub: Esukhia/derge-tengyur). Folio markers removed for readability.
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བི་ཤིཥྚ་སྟ་བཿ། བོད་སྐད་དུ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསྟོད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདག་ནི་སྟོན་པ་གཞན་སྤངས་ནས། །བཅོམ་ལྡན་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་མཆིས་པ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཁྱོད། །སྐྱོན་མི་མངའ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྡན། །གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྐྱོན་ལ་དགའ། །ཡོན་ཏན་འཛིན་པར་ཞེན་པས་ན། །སྐྱོན་ཡང་ཡོན་ཏན་ལྟར་མཐོང་ནས། །གཞན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིས་པར་གྱུར། །ཁྱབ་འཇུག་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་དགའ་དད་པས། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་གང་བསྒྲགས་པ། །ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་ལ་དེ་དག་སྐྱོན། །ལྷ་ཆེན་ཁྲོས་པའི་མདའ་གཅིག་གིས། །གྲོང་ཁྱེར་སུམ་བརྩེགས་བསྲེགས་ཞེས་གདའ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མདའ་ཆེན་གྱིས། །ཁྲོ་བའི་སེམས་ཉིད་ངེས་པར་བསྲེགས། །ལྷ་ཆེན་གྱིས་ནི་འདོད་པ་དག །བསྲེགས་ཉེས་པས་ན་ཕྱིར་ཡང་དྲངས། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞུགས་ཀྱིས་ནི། །འདོད་པ་རྩད་བཅད་བསྲེགས་ནས་བཏོན། །ལྷ་ཆེན་ཐིག་ལེའི་མཆོག་མ་ལ། །ཆགས་པ་སྐྱེས་པས་གདོང་བཞི་བྱུང་། །བདུད་ཀྱི་བུ་མོ་སྒེག་མོ་ཡིས། །ཁྱོད་ཀྱི་བ་སྤུའི་རྩེ་མ་གཡོས། །ལྷ་ཆེན་ཕྱེད་ནི་ཆུང་མ་བས། །ངུར་པ་ཡིས་ཀྱང་ཐུབ་མ་ལགས། །ཁྱོད་ནི་བདེ་བར་བགྱིད་པ་ཡི། །འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྨོངས་མ་གྱུར། །འཁོར་ལོ་མདུང་ཐུང་ཅན་དག་གིས། །བདུད་སྟོབས་དེ་ལས་རྒྱལ་མི་ནུས། །ཁྱོད་ནི་འཁོར་ལོ་མདུང་མེད་པར། །བྱམས་པའི་མཚོན་གང་ལགས་པས་རྒྱལ། །རྒན་པོས་ཁྱབ་འཇུག་མདའ་ཡིས་བསྣུན། །ལྷ་ཆེན་མགྲིན་པ་སྔོ་གྱུར་པས། །ལྷ་འདི་གཉིས་ལ་གནོད་བགྱིད་མཆིས། །མགོན་ཁྱོད་གནོད་བགྱིད་བྲལ་བ་ལགས། །ཁྱབ་འཇུག་མི་ཐུང་གཟུགས་བསྒྱུར་ནས། །གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་ནི་སྟོབས་ལྡན་བསླུས། །ཁྱོད་ནི་གཡོ་ཡང་མཁྱེན་གྱུར་ལ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་སླུ་མི་མཛད། །མགོན་ཁྱོད་རྫུ་འཕྲུལ་ཙམ་བླང་གི། །རྨད་བྱུང་གང་གིས་མཐོང་བ་དེས། །ཁྱབ་འཇུག་འཇིག་རྟེན་གསུམ་བརྒལ་བ། །འཕྱེ་བོ་མཆི་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་། །གཞོན་ནུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ན། །དྲུག་ལྡན་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད། །ཁྱོད་ཀྱིས་འཁྲིག་པའི་སྦྱོར་བ་བདུན། །ཐལ་བ་བཞིན་དུ་བགྱིས་པར་གྱུར། །ཚངས་སོགས་འཇིག་རྟེན་འབྱིན་པ་པོ། །བདག་གཅིག་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞེས་གྲག །དེ་ཉིད་གཟིགས་ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་དང་། །དེ་ཡང་ལས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བསྟན། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ནི་བཤོལ་མེད་མ། །མཐོང་ནས་འདོད་པས་རྨོངས་ཞེས་གྲག །དཔའ་ཁྱོད་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །མ་རྨོངས་སླད་དུ་བཙུན་མོ་བཏང་། །སྒྲ་གཅན་ལག་པས་ཟླ་བ་ཡང་། །དབང་མེད་པར་ནི་མིད་པ་ལགས། །མངའ་བརྙེས་ཁྱོད་ལ་སེམས་ཅན་གང་། །དབང་མེད་བགྱིད་པ་དེ་མ་མཆིས། །མི་དབང་དགའ་བྱེད་གོས་སྲེད་སོགས། །ནགས་ཚལ་ནས་ནི་ཕྱིར་ཡང་མཆིས། །བདེ་བར་གཤེགས་ཁྱོད་དབེན་པ་ཡི། །བདུད་རྩིས་ངོམས་ལས་ཕྱིར་མི་བྱོན། །མཆོད་སྦྱིན་ལ་ནི་ཕྱུགས་འགུམས་པར། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ནི་སྨྲ་ཞེས་གྲག །སྡིག་མེད་ཁྱོད་ཀྱིས་གྲོག་མ་ལའང་། །གནོད་པ་བགྱིད་པར་རྗེས་མ་གནང་། །གཞན་དག་རང་དོན་མཆོད་སྦྱིན་ལ། །གཞན་གྱི་སྲོག་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཁྱོད་གཅིག་པུ། །རང་གི་སྲོག་གིས་སྦྱིན་སྲེག་མཛད། །དྲང་སྲོང་དམོད་མེ་མི་བཟད་པས། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་བསྲེགས་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་མེ་ཡིས་ནི། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་རྒྱུ་བསྲེགས། །རྒྱས་པ་དྲན་པའི་མཐུ་ཆུང་བས། །མང་པོ་བགྱིས་པའི་ཚིག་དག་ནི། །ལྟག་འོག་འགལ་བར་གྱུར་ཅེས་ཐོས། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཀུན་ཀྱང་མིན། །དྲང་སྲོང་དམོད་པ་གྲུབ་པ་ལས། །དཀའ་ཐུབ་གྲུབ་པར་རྗེས་སུ་དཔག །མགོན་ཁྱོད་ཐུགས་རྗེ་གྲུབ་པ་ལས། །དཀའ་ཐུབ་གྲུབ་པར་རྗེས་སུ་དཔག །ལྷ་ཆེན་འདོད་པ་ཅན་གྱི་མཚན། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་དམོད་པས་ལྷུང་། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཕུང་ཁྲོལ་མཐའ་དག་གི། །རྩ་བ་འདོད་པ་ཉིད་ལྷུང་བགྱིས། །གླིང་ལས་སྐྱེས་སོགས་ཕལ་ཆེར་ནི། །གཞན་གྱིས་གང་སྨྲས་སྨྲ་བར་བགྱིད། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཆོས། །རང་གིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བསྟན། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རིག་བྱེད་ཚིག །དབེན་པ་ཁོ་ནར་སྨྲ་བར་བགྱིད། །ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲགས་ནས་སེང་གེ་ཡི། །སྒྲ་ཡིས་ཆོས་དག་སྟོན་པར་མཛད། །གྲངས་ཅན་བྷ་ར་དྭ་ཛ་ནི། །དེ་ཉིད་མཐོང་ཡང་དཔྱིད་ལྡན་ལ། །ཡོངས་སུ་ཆགས་ཀྱི་གཙོ་ཁྱོད་ཀྱི། །སློབ་མའང་བུད་མེད་ཉིད་མ་ཆགས། །འུག་པ་པས་ནི་དམན་པ་ལས། །ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྦྱིན་ཞེས་བསྟན། །མགོན་པོ་ཁྱོད་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །ཁྱི་ལའང་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས། །ལུས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་བགྱིས་པ་ཡིས། །མདུད་པ་འཇིག་པར་གཅེར་བུས་འཚལ། །ཁྱོད་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས། །མདུད་པ་འཇིག་པར་བཞེད་པ་ལགས། །རྟོག་གེ་པ་དག་དངོས་པོ་རྣམས། །ལྟོས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པར་འཚལ། །ཚིག་དབང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། །མི་ལྟོས་མེད་ཅེས་ལེགས་པར་གསུངས། །ནེ་ཙོས་ཉི་མ་བརྟོལ་ནས་ནི། །ཐར་པ་མཆིས་པར་བཤད་ཅེས་གྲག །ཁྱོད་ནི་མྱ་ངན་འདས་བརྙེས་ལ། །གང་དུ་ཡང་ནི་གཤེགས་མ་མཆིས། །ཐར་པ་རྒྱུད་གཞན་སྐྱེད་པ་དང་། །ནེ་ཙོས་ལམ་གཞན་སོང་བར་གྱུར། །ཁྱོད་ཉིད་ལམ་གང་ནས་གཤེགས་པ། །དེ་ཉིད་ནས་ནི་སློབ་མའང་མཆི། །ཁྱབ་འཇུག་དག་གིས་བུད་མེད་ནི། །སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ཡོངས་བཟུང་གྱུར། །སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་འདས་ཁྱོད་ལ། །བདག་གི་མེད་ཅིང་ཡོངས་འཛིན་མེད། །ཀ་ཤི་མཛེས་དགའ་མོ་ལ་ནི། །རྒྱས་པ་ཡོངས་ཆགས་རྣམ་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཁབ་བཞུགས་ནའང་ཕུང་ཁྲོལ་བའི། །གདོན་གྱིས་དབང་པོ་རྨོངས་མ་གྱུར། །རྒྱས་པ་འདོད་གདུངས་གཡེན་སྤྱོ་བས། །བུད་མེད་ཀྱི་ནི་རྡོག་པས་བསྣུན། །ཁྱོད་ནི་ཁྱིམ་པར་བཞུགས་ན་ཡང་། །ཕྱིར་ཞིང་འཁྲུག་པར་འགྱུར་བ་མེད། །དགའ་བྱེད་ཆུང་མའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་སོན་ཅེས་གྲག །ཁྱོད་ཀྱིས་བུད་མེད་སྟོང་ཕྲག་ནི། །བརྒྱད་ཅུ་སྤངས་ནས་ནགས་སུ་གཤེགས། །རྣ་ཅན་འཐབ་དཀའ་ལ་སོགས་ལ། །ཁྱབ་འཇུག་གིས་ནི་གནོད་པ་བརྩམས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྲོག་ཀྱང་བཏང་བ་མཛད། །ཁྱབ་འཇུག་གིས་ནི་སྒྱུ་བྱས་ནས། །གོམ་གསུམ་གྱིས་ཕྲོགས་གང་ཡིན་པའི། །ས་དེ་ངེས་པར་ཐར་བཞེད་པ། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྩ་བཞིན་བཏང་བར་གྱུར། །དགའ་བྱེད་སྲོག་གཅོད་བྱེད་པའི་མདས། །འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་རིགས་མེད་བྱས་ནས། །གྲགས་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་དེ། །ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་ལ་གྲགས་པ་མིན། །སྒྲ་ངན་དང་ནི་སྐྱ་བསེང་དག །གང་གི་ཕྱིར་ནི་གཡུལ་བཀྱེ་བའི། །དཔལ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཁྲི་ཤིང་ནི། །གདུག་པ་བཞིན་དུ་སྤངས་ནས་གཤེགས། །ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པ་རྙེད་པ་ན། །ཐང་ཤིང་ནགས་ན་ལྷ་ཆེན་པོ། །རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་སྤྱོད་པ་པོ། །དེ་ནི་མི་ཤེས་སྤྱོད་པར་བས། །དབང་པོ་གཤོལ་མེད་བྱི་བོ་ཞེས། །བྲམ་ཟེ་ད་དུང་བར་དུ་སྒྲོགས། །ཁྱོད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མཆོག་བརྙེས་པའི། །གྲགས་པ་བརྒྱ་བྱིན་སྒྲོགས་པར་གྱུར། །ཁྱབ་འཇུག་དག་ནི་ནག་བཀྲ་བོས། །བྲེད་འཐོམས་གྱུར་ནས་ཀུན་གཏོང་གི། །ཁྲི་ཡི་འོག་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར། །གཙོ་ཁྱོད་ཀུན་དུ་བསྙེངས་མི་མངའ། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི། །བུ་མོ་དང་ནི་འཁྲིག་ཅེས་ཐོས། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་སློབ་མ་ཡང་། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྐྱོན་མ་མཆིས། །བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་དགེ་སྡིག་དག །སྦྱིན་པ་ལེན་ཅིང་འཕོ་བར་སྨྲ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ། །མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་མེད་གསུངས། །སེར་སྐྱས་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཤེས་དང་ལྡན་པ་རབ་ཏུ་བརྟགས། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བདག །མི་རྟག་ཉིད་དང་ལྡན་ཞེས་བསྟན། །གཟེགས་ཟན་གྱིས་ནི་ཤེས་ལས་བདག །གཞན་དང་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ནི་ཤེས་མེད་ན། །ཤིང་དང་འདྲ་བར་ཐལ་འགྱུར་གསུངས། །གཅེར་བུས་ལུས་ཀྱི་ཚད་བཞིན་དུ། །སྲོག་ནི་ཞུམ་དང་རྒྱས་པར་སྨྲ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ན། །རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། །བྲམ་ཟེས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི། །རྒྱུ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་གསུངས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དུག་ཅན་པའི། །སྲས་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དག །སེར་སྐྱས་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྲེགས། །དེ་ལའང་ཁྱོད་ནི་ཐུགས་རྗེ་མཛད། །སེར་སྐྱ་དེ་ཉིད་རིག་པས་ནི། །གཙོ་ལས་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བར་བཤད། །ཁྱོད་ཀྱི་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ནི། །ཉོན་མོངས་ལས་ལས་བྱུང་བར་བསྒྲགས། །སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་ཐར་པ་ཡི། །བདག་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་ཟེར། །ཁྱོད་ནི་ཞི་བར་གཤེགས་གྱུར་ནས། །ཞུགས་གུམ་ལྟ་བུར་བགྲང་དུ་མེད། །མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་ནི། །ཐར་པ་འགྲོ་དང་ལྡན་ཞེས་སྨྲ། །གང་ལ་འགྲོ་ཡོད་དེ་འཁོར་བ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བསྟན། །གཅེར་བུས་ཀུན་དགའ་ར་བ་སོགས། །རྩིག་པ་སྡིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་ཟེར། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁྱོད་ཉིད་ནི། །དེ་ཉིད་བསོད་ནམས་རྒྱུ་ཞེས་གསུངས། །ལུས་ལས་ལུས་གཞན་དག་ཏུ་ནི། །ཕྲ་བའི་སྲོག་ནི་འཕོ་ཞེས་གྲག །ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ལས་གཞན་གྱུར་པའི། །སྲོག་ནི་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་གསུངས། །ཁྲོས་པས་གཡུལ་ངོར་བསད་ན་ནི། །བདེ་འགྲོར་འགྱུར་ཞེས་རྒྱས་པ་ཟེར། །མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་དེའི། །སེམས་ནི་ངན་འགྲོ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། །སྐྱ་བསེང་བུ་ནི་བརྗོད་བྱས་ན། །བསོད་ནམས་འགྱུར་ཞེས་སོ་སོར་སྨྲ། །གང་ཞིག་བགྲོད་མིན་བགྲོད་བྱེད་པ། །དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་ལ་སྨད། །སྐེམ་བྱེད་དབང་པོ་ཉེ་དབང་པོ། །དྲག་པོ་ལ་སོགས་འཇིགས་པ་དང་། །བསྡིགས་ཕྱིར་མཚོན་ཆ་རྟག་ཏུ་ཐོགས། །ཁྱོད་བསྙེངས་བྲལ་ཞིང་བསྡིགས་མི་མཛད། །ཁྱོད་ནི་སུས་ཀྱང་མི་བསྙེངས་ལ། །སུ་ལའང་བསྡིགས་པར་མི་མཛད་པས། །ཁྱོད་ཉིད་གཅིག་པུ་མཚོན་མི་བསྣམས། །དེས་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ལས་འཕགས། །སྨྲ་པོ་ཉོན་མོངས་བཅས་པའི་ཚིག །རིག་བྱེད་ལ་སོགས་ཚིག་དག་ནི། །ཕལ་ཆེར་ལྟག་འོག་འགལ་བ་ལགས། །ཁྱོད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་། །གཞན་གྱི་བསྟན་བཅོས་གཞན་དག་ནི། །ཕལ་ཆེར་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ལས། །ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་ནི་གཞུང་ལུགས་དག །ཐོག་མ་བར་མཐར་སྐྱོན་མ་མཆིས། །ཆོས་འདོད་པ་དག་དམངས་རིགས་ལ། །བློ་གྲོས་སྦྱིན་པར་བྱ་མིན་ཟེར། །ཁྱོད་ནི་གདོལ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། །ཐུགས་རྗེས་དམ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད། །ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་རྣམས་སྤངས་ནས། །ངན་པ་ལ་ནི་སུ་ཞིག་བརྟེན། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བརྙེས་ཁྱོད་བཞུགས་ན། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྟོན་གཞན་འདུད། །སེར་སྐྱས་ཡུལ་རྣམས་ལ་སྤྱད་བཞིན། །ཡེ་ཤེས་འགྱུར་མཆི་སྡིག་བྲལ་བ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ལ། །ཐར་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། །བསོད་ནམས་བྱས་པའི་ཚོགས་དག་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོངས་བསྔོ་བར། །བཅོམ་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་གཞན་བསྟན་བཅོས་ལས་མ་བཤད། །ལྷ་རྟེན་དང་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ལ། །སེམས་ཅན་གསོད་པར་བྱེད་པ་གང་། །འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ཆོས་སུ་འཚལ། །ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་ལ་དེ་དག་སྨད། །གང་ཞིག་སྲོག་ཆགས་ལ་རྟག་གནོད། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། །གཙོ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི། །སྲོག་གིས་སེམས་ཅན་ལེགས་པར་བསྲུངས། །ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་རིགས་འཁྲུངས་ཁྱོད་ཀྱིས། །གང་ཞིག་བདེན་དང་མི་སླུ་དང་། །ཚངས་པར་སྤྱོད་དང་དུལ་བ་དང་། །བརྩེར་ལྡན་དམ་ཆོས་ལགས་པར་དགོངས། །རིག་བྱེད་མཐའ་ལ་འབྱམས་པས་ཀྱང་། །གཡུལ་ངོར་དགྲ་མངོན་འོངས་བསད་ཅེས། །འཇིག་རྟེན་སྨྲ་ཡི་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །དགྲ་ལའང་སྙིང་རྗེ་བྱ་ཞེས་གསུངས། །གཞོན་ནུས་རང་གི་ཞང་པོ་ལ། །མདུང་གིས་བསྣུན་ཞེས་བཀའ་མཆིད་གདའ། །དཔའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི། །དྲ་བ་ཤེས་རབ་མཚོན་གྱིས་དྲལ། །ཁྱབ་འཇུག་གིས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི། །སླས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་མ་ནུས། །གཙོ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཀུན། །བསྐྱབ་པའི་སླད་དུ་བརྩོན་པ་ལགས། །རྒན་པོས་སྦྱར་བའི་འཇིགས་ཤེས་ནས། །ཁྱབ་འཇུག་གིས་ནི་བཅོམ་བརླག་བཏང་། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ལ་བསྙིངས་བགྱིད་གང་། །སེམས་ཅན་དེ་ནི་འགའ་མ་མཆིས། །ཁྱབ་འཇུག་གིས་ནི་གཉེན་འདུན་དག །ལེ་ལན་གྱིས་ནི་གཏུགས་པར་གྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་གཉེན་འདུན་ཐམས་ཅད་ནི། །འཁོར་བ་ལས་ནི་རྣམ་པར་སྒྲོལ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་བསམས་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མགོན་ཁྱོད་ལ། །བདག་གི་སེམས་ནི་དད་པར་གྱུར། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་མིན་པའི། །གྲུབ་མཐའི་སྐྱོན་གྱི་བརླག་སེམས་ལྡན། །བསམ་བརླག་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་མེད་པའི། །སྟོན་པ་ཁྱོད་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་བྲམ་ཟེ་དང་། །རིག་བྱེད་ཤཱཀྱ་འདི་དག་ཅེས། །སྡང་བར་སྨྲ་བ་རང་སྐྱོན་ཉིད། །ཅི་ཕྱིར་སེམས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །གང་སླད་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི། །བདེ་བས་བདེ་ཉིད་ཐོབ་བགྱིད་པ། །དེ་སླད་སྨྲ་བའི་སེང་ཁྱོད་ཀྱི། །གཞུང་ལུགས་ལ་ནི་འགྲོ་འདི་དགའ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟར་རབ་བརྗོད་པས། །བདག་གིས་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་དེས། །འགྲོ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཁྱོད་འདྲར་ཤོག །མགོན་པོ་ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་པ། །བཏོན་པས་བདག་གིས་དགེ་བསགས་པ། །གང་ཡིན་དེས་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་གཞོལ་གྱུར་ཅིག །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསྟོད་པ་སློབ་དཔོན་མཐོ་བཙུན་གྲུབ་རྗེས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སརྦ་ཛྙཱ་དེ་ཝ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་རིན་ཆེན་མཆོག་གིས་བསྒྱུར། སླད་ཀྱིས་བན་དེ་དཔལ་བརྩེགས་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།
Source Colophon
Tibetan digital text from the Esukhia Degé Tengyur project (derge-tengyur), released under CC0. Based on the UVA-SOAS 2013 eKangyur, proofread by Esukhia on behalf of Barom Theksum Choling (2012–2018).
🌲