by Dharmakīrti

The Hetubindunāmaprakaraṇa (གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐིགས་པ, "A Drop of Reason") is Dharmakīrti's systematic treatise on what makes a logical reason valid. Written in seventh-century India, it is the companion to his Nyāyabinduprakaraṇa ("A Drop of Logic") — where that text covers the entire system of valid cognition (perception, self-inference, and other-inference), this text focuses on the heart of inference: the reason itself.

The treatise opens with a root verse defining the three modes of a valid reason, then systematically unfolds: the thesis-subject, pervasion, the three types of valid reasons (nature, effect, and non-apprehension), the structure of proof statements, and an extended argument for universal momentariness. The momentariness argument is among the most rigorous in all of Buddhist philosophy — Dharmakīrti demonstrates that things must perish by their own nature the instant they arise, requiring no external cause of destruction.

This is the first freely available English translation from the Tibetan. The source text is the Degē Tengyur edition (D4213, Volume 174), translated into Tibetan from Sanskrit by the Indian scholar Prajñāvarma and the chief translator, the monk dPal brtsegs Rakṣita.

Since inference itself is the basis for establishing what is hidden, this is composed in brief so that its distinctions may be understood.

The property of the thesis-subject, its pervasion —
The reason is precisely three-natured.
Because without it, the probandum certainly does not arise.
Other than that are mere semblances of reasons.

The Thesis-Subject

The thesis is the property-possessor, because the universal is designated upon the particular.

If one objects: "Since there is no purpose, designation should not be applied" — that is not so. Designation excludes all other properties of the property-possessor. Otherwise, claims such as "it is apprehensible by the eye" and so forth would be abandoned.

If one objects: "Since the property depends on something else, the substratum is established as the property-possessor, and since stating the property-possessor also establishes proximity, it follows that it is established as the thesis-subject" — that would equally apply to the example's property-possessor. Since the property's pervasion establishes its presence in the example's subject, stating the property of the property-possessor subsumes the thesis-subject. Though established, one might doubt whether it needs to be stated for the sake of certainty: although presence only in the concordant class alone establishes its absence in the discordant class — just as stating "absent" regarding what is to be proved — nonetheless, stating the property's pervasion, though establishing presence in the example's subject, would generate doubt about whether the subject itself needs to be stated for the sake of certainty. Therefore, even though the meaning is understood implicitly, the mere designation, by its equal wording, also eliminates what is difficult to prove.

The Property of the Thesis-Subject

If one objects: "Since it is a property of the thesis itself, no other qualification should apply" — that is not so, because it is particularised by excluding what is unconnected, as in the example "a dark man bearing a bow" rather than "the warrior bears a bow," where excluding connection with others is not the method.

Its component is the property of the thesis. Pervasion means either that which pervades exists in it alone, or that which is to be pervaded exists in it alone. By this, positive agreement or negative agreement, and the property of the thesis-subject, are explained as determined by their respective valid cognitions.

Since for all reasons, if the property to be proved is absent, pervasion would not be established — or alternatively, if the pervader is negated, negative agreement would be absent. Through the certainty of positive and negative agreement, the pervasion of its property is ascertained.

Regarding this: the property of the thesis-subject is ascertained as established through direct perception or through inference — for example, smoke on the mountain, or produced-ness regarding sound. When one perceives by direct perception the unique particular nature of the locus possessing smoke, distinguished from all other objects, a recollective cognition arises of the mark that has a different object from what was previously perceived. Here, only the first cognition — the perception of the unique object — is a valid cognition. Having thus perceived, whatever unique particular is explicitly stated by the power of direct perception as distinct from what is not that — the recollection arising with an object that negates what is not that — is not a valid cognition, because it grasps the aspect of what was previously perceived. Having already perceived the unique particular, the explicit statement "it is unique" produces no understanding of a previously ununderstood object.

Since the accomplishment of purposeful action has already been seen through direct perception, conceptual inference also does not establish the unperceived own-nature that would accomplish that purpose. For all cognitions that possess understanding of the purposeful object — whether one examines them as valid or invalid — universals are utterly incapable of purposeful action. After understanding the particular characteristic, the conceptual cognition that arises from the power of that understanding grasps the object as it appears to conceptual consciousness. For example, just as having perceived blue, the consciousness that thinks "this is blue" has an appearance: the particular characteristic of blue itself, as established by that, is what accomplishes purposeful action, and that is perceived by direct perception alone as having that nature.

The object of conceptual thought about blue that arises after grasping blue's particular characteristic does not accomplish the purposeful action of establishing blue as the object. Therefore, the statement "what has not understood the object is a valid cognition" should be qualified as "what has not understood the particular characteristic." The conceptual thought that arises from the power of grasping the particular characteristic and accords with that is merely recollection through the door of action that is its object, and is not a valid cognition, because there is no understanding of the entity's nature that was not already understood. The positing of valid cognition depends on real things. The engagement with its object is because it has an object capable of purposeful action. Real things have the characteristic of being capable of purposeful action. From that conceptual thought too, through attachment to that, one engages only real things. Having engaged, direct and conceptual establishment and well-being are indistinguishable.

If one objects: "Among earlier and later direct perceptions, since for some the application is indistinguishable, they would absurdly not be valid cognitions" — that is not so, because through the distinction of momentary instances, there is a difference in the established purpose and well-being of what is desired as the object to be proved. Regarding a common result, there is no difference in the power of those. Just as fire measured by different and different smokes in relation to the object of proving mere fire. By this, the conceptual thoughts of property, property-possessor, mark, and so forth that arise after valid cognition are excluded from being valid cognition themselves.

The Three Modes

The certainty of positive agreement, for a nature-reason, is because when the property to be proved is present, it is of that very nature — thus it is established as connected with the mere nature of the property to be proved. This is because a valid cognition that is harmful to the reason arises when the property to be proved is reversed. For example: whatever exists is momentary alone. If it were not momentary, it would contradict purposeful action, and therefore the characteristic of real existence would be lost.

For the effect-reason, the nature of cause and effect is established. Namely, when this is observed, that which is to be known through observation — blue, for instance — is not observed. This is so. Even though other causes exist, when this is absent, it is absent. When it is present, it is present; when absent, absent. The nature of cause and effect is established through direct perception and non-apprehension. That is established.

Thus, the nature of cause and effect pertains only to distinct objects. Wherever smoke is present, fire is certainly present, because smoke is the effect of fire alone when fire is present. The certainty of positive agreement for non-apprehension: the mere non-apprehension of what is fit to be observed, when the convention of absence is posited, is the proof — because no other ground is seen.

The certainty of negative agreement: for effect and nature reasons, when the nature of cause and effect or of pervader and pervaded is established, and the observable causes and pervaders are not apprehended, the reason is established when the probandum is absent. Regarding what shows absence without showing the object: otherwise, since what is not fit to be observed cannot be established as absent anywhere, the conclusion would not follow. What does not show the object demonstrates absence when the probandum is absent, since it is established merely by establishing the connection — therefore, the negation from the probandum that is non-apprehension does not depend on the observable object.

The certainty of negative agreement for non-apprehension: the absence of the non-apprehension of what is fit to be observed shows presence.

Only Three Types of Reasons

The reason possessing that threefold characteristic is of three kinds. The reason is precisely three kinds alone: nature, effect, and non-apprehension. For example: existence for proving impermanence of something; smoke on a locus possessing fire; and the non-apprehension of what is fit to be observed for proving absence.

Only these three kinds. Because without it, the probandum certainly does not arise. The pervasion of the property of the thesis-subject, as previously explained, is what "without it does not arise" means. Since it is absent from reasons other than the three types, this alone is certain.

Possessing merely the nature of the property to be proved is the nature-reason for the property to be proved. Although they are distinct properties through mutual exclusion, the reason is in reality of the very nature of what it marks. For the nature-reason, having particularised by "possessing merely that" in consideration of others' systems, the positive agreement is free from error in its characteristic.

The Proof Statement

Others accept as nature-reasons even properties that are merely of the nature of something due to another purpose — so through the qualifier, what is not truly a nature-reason is shown, and the reason is shown to err regarding the probandum. For example: produced-ness for proving that destruction has a cause.

The application of that is twofold: through concordance and through discordance. For example: "Whatever exists is momentary — like a pot and so forth. Sound also exists, therefore..." Likewise: "If momentariness is absent, existence is also absent; but sound exists, therefore..." Whether through positive or negative agreement, having subsumed all, the application through concordance and discordance is characterised by demonstrating pervasion.

Here, the thesis statement need not be made, since the meaning of the thesis is understood implicitly alone. If one objects: "If the object to be measured is not explicitly stated, how is it understood?" — who is there to demonstrate the object to be measured to one who understands it themselves? When one perceives smoke present on the mountain and recalls the pervasion of that by fire, by the power of that alone one knows "there is fire here." In this, no one demonstrates "there is fire here," nor does one understand anything additional oneself, because without valid cognition there is no ground for such understanding. If one already understands, then the mark would be purposeless.

If one thinks: "I shall first posit the object to be measured provisionally, and later follow the components that establish it" — what is this order of understanding? Even if others state it, since there is no purpose, it is minor. If the purpose is showing the object — first, what benefit does that very showing provide? If otherwise one would not understand, then all would be well. Therefore, when one understands by these alone, without any positing of the object, one recognises — and seeing the inquirer's purpose, like a festival Brahmin, one waits for the clear reward to appear. Even when I state it, if understanding comes only from following the already-established mark, what difference is there between these two situations?

Even without stating a thesis, understanding is seen from merely stating the property of the thesis-subject and the connection — so what need is there for it? Because one wishes to produce in others the same certainty one has in oneself, it is called a proof. In this, even without the demonstration of the object to be measured, one understands through these alone; and when making others comprehend, what ground is there for the objection "the earlier sequence of meaning was not demonstrated"? Therefore, since understanding arises even otherwise, stating the object to be measured is not needed at all. By this, applications such as joining and concluding are also abandoned, since understanding is accomplished by this much proof-statement alone.

Now, setting aside the attachment to mere talk, close your eyes and consider: is understanding accomplished by just this much, or is it not? If it is accomplished, what need is there for garlands of elaboration? Only this much application should be applied to a proof-statement. And in this, there is no fixed order between stating the property of the thesis-subject and stating the connection, since understanding is produced either way.

The Nature-Reason and the Proof of Momentariness

In stating the connection, the application alone differs. In either case, though the properties differ, it shows the very nature of that — for if what is not of that nature exists, there is no certainty that the other exists, just as when produced-ness exists, the property of arising through effort exists. And when what is not of that nature is negated, the negation of the non-effect does not follow — as in the negation of these two properties alone. Therefore, from positive and negative agreement, having properly applied whichever one characteristic, the second is entailed — so applying both in a single proof-statement is not accepted, since it would be purposeless. If positive agreement is established by its being of that very nature, then its absence when that is absent is established; and if absence when that is absent is established, positive agreement is thereby established.

The negative agreement application: how does one show that it is absent only in what lacks that? One need not specifically demonstrate that it is absent in what is other and in what is contradictory, because what is other and what is contradictory are also the discordant class.

Whatever necessarily has the nature of destruction through positive and negative agreement — how is this understood? Because a cause of destruction is untenable.

Things perish by their own nature alone. For things that have arisen, destruction arising from something else does not exist, because there is no capacity for it. A cause of destruction does not produce the very own-nature of the thing, because that is already established. If it produces a different nature, then since it does nothing at all to what stands in its presence, it would absurdly follow that observation and so forth would be the same. A different nature is the concealer of this — since if standing in its presence, concealment would also be untenable.

A cause of destruction also does not make the thing non-existent, because in admitting a mode of non-existence, whether as different or not different, it does not pass beyond conceptual thought. If the nature of negating the thing is one, then it would follow that the thing is not produced. In that case, what is not an agent is not a cause — therefore there is no cause of destruction whatsoever.

Also because it is purposeless: if a thing perishes by its own nature, there is not the slightest need for a cause of destruction, because it perishes by its very nature alone. Whatever is of whatever nature becomes so from its own cause alone when arising, but does not depend on another cause to be made into that nature — like the substances of luminosity, moisture, heat, hardness, and so forth. Those things that have arisen as such do not depend on another cause to be made luminous and so forth, because if their nature lacked their own nature, they would lack nature entirely.

Similarly, if it is something with the property of not remaining, then that which is established by its own nature also does not depend on another cause for being of that nature. If one thinks: "It is uncertain, like seeds and so forth" — thinking: "Seeds and so forth, though of a nature that produces sprouts and so forth, do not produce them by themselves alone, because they depend on other causes such as water" — that does not apply, because its nature arises with it, and what does not produce it is not of its nature. For this very reason, those two states are definitely distinct: since the nature of things does not change into something else, its nature would absurdly produce the earlier as well as the later, because there is no transformation of their nature. Therefore, whatever final state-distinction exists, that alone is the nature that produces sprouts and so forth. The distinctions that existed in the earlier states, being of the causal continuum itself, are indefinite.

Therefore, since things in each moment arise as other and other, there is no identity. If the final ones are potent, why do they not produce? They produce them precisely. In this there is no transformation, because the nature cannot be reversed.

Co-operating Conditions

If one asks: "If all those co-operating factors are of a potent nature, what need is there for another's application?" — among things, there are absolutely none that, deliberating and acting, withdraw thinking: "If this one alone is capable, what shall I do?" Being agents without deliberation, they are things whose own causes have fully transformed and gathered. Since from their nature they become thus, no fault should be sought in it.

If one asks: "Why do the potencies not produce other and other?" — that is not so, because they are potent for that alone. Each one alone is capable of producing that very thing, but not something else — therefore they do not produce other and other.

If one objects: "Since a single result arises from co-operating conditions of different natures such as the eye and so forth, the distinction of causes would not produce the distinction of effects" — that is not so, because through the distinction of their own particular natures, the application produces that distinction. Since there is no confusion of the distinction of effects produced by their respective applications. For example: from a lump of clay, a potter, thread, and so forth, a pot is produced. From the clay comes the nature that is not wood and so forth — the nature other than non-clay. From the potter comes that very clay-nature particularised by the distinction of shape — distinct from others. From the thread comes that very thing of clay-nature and shape-distinction — the nature distinguished from a wheel and so forth.

Thus from the potter comes not the clay-nature, and from the clay comes not the shape-distinction. Though the domains of the capacities of those two are distinct, the fruit-nature produced by the distinction of their respective features is not distinct, because clay and shape are not of each other's nature — otherwise they would absurdly not appear as shape-nature and clay-nature respectively.

Momentary Things Alone Have Co-operating Conditions

Since things are momentary, the potencies of each moment — following naturally the different natures of each moment — abide uninterruptedly capable of producing the fruits of their respective particularities, as the basis where the fruit-nature of the assemblage abides. Thus, from all of those, the single nature with the particularities of apprehension-nature, the determination to grasp form, and the nature resembling the object is produced.

If one asks: "For conditions whose potency is unobstructed, whose fruit follows immediately, and whose momentary distinction cannot be enhanced — what is the purpose of co-operating?" — co-operating does not in all cases mean producing enhancement. Then what? It is when many accomplish a single purpose — like a final assemblage. This very assemblage is the co-operating of the actual co-operating conditions, because the final moment itself is the cause. In that moment, since the single nature cannot be divided — because the characteristic of distinction arising is the arising of a different nature, and if a different nature arises, it would not be the final moment, and therefore would not become the cause of direct perception — therefore, from the co-operating conditions, no distinction of cause arises.

Those conditions whose nature is without earlier, later, or separate existence, and immediately after which the fruit arises, whose final nature is potent and momentary — those arise together. In that case, performing a single action alone constitutes co-operating. If one asks where those potencies come from — from their own respective causes.

Therefore, the co-operating of producing one thing as a characteristic is only for momentary things, and not for non-momentary things that can exist separately, because if they can produce separately, being determined as co-operating would be untenable.

Where conditions serve as causes through benefiting the continuum, such as cooked rice and seeds producing rice-gruel and sprouts through fire, water, earth, and so forth — the co-operating of conditions is explained in terms of the distinction arising from the cause, not from the substance, because no distinction arises in the momentary substance.

The Pervasion Established

Therefore, whatever exists has the nature of destruction, and when destruction is negated, existence is negated — thus positive and negative agreement are established. Even if by nature it is destructible, some might not be of that nature — since not everything has all natures, positive and negative agreement would not be established. That is not so: if it were not momentary, it would absurdly follow that the thing does not exist. The characteristic of a thing is its capacity. Complete absence of all capacity is the characteristic of a non-thing. What is not momentary has no capacity anywhere, because accomplishing purpose gradually and all at once are contradictory. Therefore, whatever exists is momentary alone — and thus pervasion is established.

The Effect-Reason

For understanding other objects, the effect is the reason — because it is unerring. If one objects: "If cause and effect things are what make things known, then in every respect they are what is to be known and what makes known, since in every respect they are what is to be produced and what produces" — that is not so, because what arises in the absence of something is not certain to arise from that thing. Therefore, whatever aspects of the causal nature, without which the effect does not arise — those are the causes, because they are ascertained as the effects of those alone.

If one objects that it absurdly follows that there would be production by parts — that is not so, because one grasps the universals possessing the particularities of what is to be produced and of the mark, as desired. If one wishes to state universals without particularities, it would be erroneous and is not accepted.

If one objects: "How do we know that something arising from something at one time arises from all similar things?" — that is not so. What is not of a nature to arise from that never arises from it, because the effects are characterised by being what is to be produced and what produces through mutual dependence. If smoke were to arise from assemblages other than fire and so forth, then since it would not be of a nature to be produced by them, it would never arise — like any other object. Even the assemblage would not produce it, because it is not of a nature to produce that — like any other assemblage.

Smoke is also not logically of a nature to be produced by both what produces it and what does not, because they are of a single nature. If it arose from a nature that produces both smoke and non-smoke, it would become of smoke-and-non-smoke nature, because the natures of effects are made by the natures of causes. And if it did not depend on causes, it would absurdly become causeless.

Therefore, what produces smoke is the particular assemblage of fire and so forth, and what is produced by the particular assemblage of fire and so forth is smoke. Thus, because the natures of cause and effect are determined, it does not arise from a dissimilar class. Therefore, the effect does not err regarding the cause. When the real nature of cause and effect is established, the pervasion of the effect by the cause is established.

If one objects: "Something is seen to arise from a dissimilar class — for example, the shāluka insect and so forth from cow dung and so forth" — that is not arising from a dissimilar class. Since precisely that is the first ground of such a kind, the cause is not different. If it arises through continuity, it arises from reeds. Alternatively, cow dung and the other organisms, though similar in form, have different natures.

The mere similarity of form among things is not the cause of its own kind, because some things that are not different in form are seen to be of different kinds through other distinguishing features.

Non-Apprehension

The non-apprehension of what is fit to be observed is the reason for designating a thing as non-existent. Regarding this: if observation is the property of what causes observation, then its cognition is observation. Since it is other than the observation one wishes to express, the observation of what is other is non-apprehension — like the inedible and the intangible, through the application of negation.

If observation is the property of what is to be observed, then observation — having the nature of the object's capacity to produce a cognition of its own object — is characterised by that very capacity, because capacity is the nature of a real thing. The non-apprehension of what is merely fit to be observed other than that is non-apprehension — as before.

Since there is no distinction in capacity: wherever something is observed, whatever would certainly be observed — that is connected with it, because connected through a single cognition. But if both exist, it does not certainly belong to a single nature, because that is impossible. Therefore, what is here accepted as "other" is merely the mutual dependence of those possessing the nature of undifferentiated capacity connected with cognition.

That alone, being other in dependence on that, is: not apprehending its nature that would make it known, or the characteristic of what is to be known — that is non-apprehension. It is a companion of non-existence, or proves the designation of non-existence.

How is it that what exists as other proves non-existence? Since the non-apprehension of the nature unconnected with anything else — the observation of its existence is itself the establishment of the other's non-existence. Therefore, "the other exists and that does not" is the designation. Whether the nature characterised as other's existence is established by its own valid cognition, or established by that establishment — there is no difference in what proves the designation of non-existence.

The Definition of the Valid Mark

If one objects: "One who wishes to state a number is not a characteristic, because there is nothing to be excluded" — cognition itself is not the property of the mark, so how would it become the mark's characteristic?

Regarding the question "What kind of mark produces understanding of the object?" — one should understand the nature that is non-deceptive in producing understanding. Having seen a mark of such a kind, one distinguishes proof from non-proof, and trusting that the desired object is established thereby, one engages.

In this, whatever is its own nature is the characteristic — the nature of another is not. If mere application to the production of understanding were the characteristic, there would be overextension. In that case, the object to be measured, the person, and so forth would also become its characteristic, because without them, cognition of the mark-possessor would not arise.

If one objects that then certainty need not be stated — that is not so, because it is for the sake of others. Those who hold that seeing and not seeing make the reason known would not succeed in making the reason capable, because even when seeing and not seeing are present, they are seen not to make it known. Therefore, one should understand that presence and absence are what makes it known — and for establishing that certainty, certainty is stated.

Therefore, the nature of another is not the characteristic, because it does not show the particularities of the mark's nature. Presence and absence are to be understood through the engagement of the proof establishing its nature, because there is no other means. Therefore, though merely stating presence and absence entails the valid cognition establishing that proof, certainty is expressed to make these two clear.

If not, since positing the knowable as existent would be the cause and condition for cognition being existent, and those two would not be established as existent, the establishment of existence for everything would be that which possesses the proof's valid cognition.

Since composing a treatise is for the sake of others: regarding "the presence of a triple-moded mark advises the object" — for those who do not know that mode, since they do not engage through it, making them know is the purpose, and thus cognition is established. However, some merely posit observation and non-observation of presence and absence alone — and to refute that, the word "certainty" is expressed.

Even when presence and absence exist, there is doubt about whether positive and negative agreement exist. The establishment of existence depends on whichever valid cognition ascertains these two — and this should be known, which is why I have stated it.

Since merely stating presence and absence entails the valid cognition establishing the proof, cognition is not a separate characteristic — because it understands the very same object, like the property of the thesis-subject itself in relation to what is to be joined.

If one objects: "Then positive and negative agreement also would not be separate, since by applying one, both are understood" — that is not so. The presence and absence of the reason in the concordant and discordant classes makes both understood through a single statement by mutual reference — but it is not identical in meaning to the second.

"Presence in that alone and absence in what lacks that" — these are words that mutually entail. Does not the one establishing certainty also entail the second? Without the second, the first cannot exist. Therefore, this statement implicitly entails both — it does not entail presence and absence singly. Those that possess certainty are not singular, because certainty is the nature of both.

Therefore, whatever entails the second as presence or absence — "presence" is not applied to presence alone, and the other is not applied to absence alone. Since cognition is thus not separate from the third characteristic of making others know, it is not a separate characteristic.

Therefore, the reason does not have a sixth characteristic.

Colophon

From the treatise called A Drop of Reason, composed by the master Dharmakīrti, this is complete.

Translated into Tibetan by the Indian scholar Prajñāvarma and the chief translator, the monk dPal brtsegs Rakṣita.

Good Works Translation from Tibetan (Degē Tengyur, D4213). Translated by Lotsawa of the New Tianmu Anglican Church, with reference to the Esukhia digital etext. This is the first freely available English translation.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

🌲

Source Text: གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐིགས་པ (D4213)

Classical Tibetan source text from the Esukhia Dege Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, Volume 174, D4213). CC0 / public domain. Presented for reference and verification.

[238a.7]{D4213}༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཧེ་ཏུ་བིན་དུ་ནཱ་མ་པྲ་ཀ་ར་ཎ། བོད་སྐད་དུ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་
[238b]
[238b.1]བྱ་བའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུས་ནས་འདི་བརྩམ་མོ། །ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ནི། །གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དེ་ལས་གཞན། །ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཡན་ལག་ལ་སྤྱི་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
[238b.2]གལ་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་གདགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ནི་གཞན་
[238b.3]ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ཀྱང་། རྟེན་ཆོས་ཅན་འགྲུབ་ལ། ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་ཀྱང་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆོས་ཁྱབ་པས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་
[238b.4]ཕྱིར། ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་སྨོས་པས་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྡུས་སོ། །གྲུབ་ཀྱང་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྨོས་སུ་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ལྡོག་པ་ལ་དེ་མེད་པར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་བཞིན་
[238b.5]དུ། དེའི་ཆོས་ཁྱབ་པ་སྨོས་པས། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་ཡོད་པར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་སྨོས་སུ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་དོན་གོ་ཡང་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡི་གེ་མཉམ་པས་སྒྲུབ་དཀའ་བ་ཡང་ཡོངས་
[238b.6]སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་གཞན་དུ་མི་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནག་པ་གཞུ་ཐོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། དཔེར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་ཐོགས་པ་ལྟ་བུའོ།
[238b.7]ཞེས་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཆ་ནི་དེའི་ཆོས་སོ། །ཁྱབ་པ་ནི་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའམ། ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའོ། །འདིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ། ལྡོག་པ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་གི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བ་དག་གིས་ངེས་པར་བཤད་
[239a]
[239a.1]པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན། ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་ན་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་ངེས་པ་དག་གིས་ནི། དེའི་ཆོས་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་
[239a.2]བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་སུམ་མམ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་ན་དུ་བའམ། སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །དུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དོན་གཞན་གྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་
[239a.3]ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ལ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་རྟགས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཡུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་གང་དང་གང་གིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེའི་
[239a.4]ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་ནས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་
[239a.5]པས་ནི། སྔོན་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་མཐོང་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དེ་སྒྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་མཐོང་བ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་
[239a.6]ཅད་ནི་ཚད་མའམ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཚོལ་ན། སྤྱི་ནི་དོན་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་འོག་ཏུ་དེའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཡིན་པས། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་མཐོང་ནས་སྔོན་པོའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་
[239a.7]ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་བཞིན་ཏེ། སྔོན་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྔོན་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་
[239b]
[239b.1]གྱིས་ནི། སྔོན་པོ་དོན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་མ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ནས་དེའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དང་
[239b.2]མཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ནི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་
[239b.3]ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས། དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུགས་ནས་མངོན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
[239b.4]གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ལ་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་
[239b.5]ལ་ནི་དེ་དག་གི་མཐུ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །མེ་ཙམ་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་དུ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་གཞལ་བའི་མེ་ཉེ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚད་མའི་རྗེས་ལ་འབྱུང་བ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་
[239b.6]ངེས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་སུ་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།
[239b.7]དཔེར་ན་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དོན་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་དམིགས་ན་དམིགས་པའི་
[240a]
[240a.1]རིག་བྱར་གྱུར་པ་སྔོན་པོ་མི་དམིགས་པ་འདི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གཞན་དག་ཡོད་ཀྱང་འདི་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་མེད་ན་ནི་མེད་པས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པའི་གྲུབ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་
[240a.2]དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མེ་ཡོད་དེ། མེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་
[240a.3]འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དག་གིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གྲུབ་ན་ཡུལ་བལྟར་རུང་བ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་མི་དམིགས་
[240a.4]པས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་འགྲུབ་པའོ། །ཡུལ་བསྟན་པ་ཅན་མེད་པར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་གང་དུ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་མ་བསྟན་པ་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།
[240a.5]འབྲེལ་པ་ཙམ་གྲུབ་ན་འགྲུབ་པས་དེ་ལས་ནི་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡུལ་ལྟར་རུང་བ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པའི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཅན་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ།
[240a.6]གཏན་ཚིགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དང་། མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། མེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དུ་བ་ལྟ་བུ་དང་། མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་
[240a.7]ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཁོ་ནར། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་ཇི་སྐད་དུ། བཤད་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་མེད་པས་འདི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་དང་ལྡན་
[240b]
[240b.1]པ་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་། དངོས་སུ་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ལས་མཚན་ཉིད་ལ་
[240b.2]གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་ནས། དེ་ཙམ་དང་ལྡན་པ་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ། །གཞན་དག་ནི་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དེའི་ངོ་བོ་ཙམ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པས། ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་
[240b.3]དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པར་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དང༌། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དཔེར་ན་
[240b.4]གང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་ན་ཡོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན། སྒྲ་ནི་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ། ལྡོག་པས་
[240b.5]ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས། ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཤུགས་ཁོ་ནས་དམ་བཅས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གཞལ་བྱའི་
[240b.6]དོན་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་ན། དེ་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལ་གཞལ་བྱ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་ན་ཡོད་པའི་དུ་བ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་དེ་ལ་མེས་ཁྱབ་པ་དྲན་ན། དེའི་མཐུ་ཁོ་ནས་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ། །དེ་ན་འདི་ལ་
[240b.7]འགའ་ཡང་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྟོགས་ཏེ། ཚད་མ་མ་རྟོགས་པར་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་ན་ནི་རྟགས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་བབ་ཅོལ་དུ་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་
[241a]
[241a.1]གཞལ་བྱ་རྣམ་པར་བཞག་ནས། ཕྱིས་དེ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་སྙམ་ན། རྟོགས་པའི་རིམ་པ་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་ན་ཡང་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཆུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དགོས་པ་ཡུལ་བསྟན་པ་
[241a.2]ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་ཕན། གལ་ཏེ་གཞན་དུ་ན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ན། ཡུལ་ཉེ་བར་འགོད་པ་འགའ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་ལ། ཁོ་བོ་དོན་དུ་
[241a.3]གཉེར་བ་མཐོང་ནས། དུས་སྟོན་གྱི་བྲམ་ཟེ་བཞིན་དུ། གསལ་བར་རྔན་པ་སྒུགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོས་བརྗོད་ཀྱང་བདག་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་པའི་རྟགས་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་གནས་སྐབས་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། དམ་
[241a.4]བཅའ་བ་སྨོས་པ་མེད་པར་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། རང་ལ་ངེས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་ཉེ་
[241a.5]བར་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་ལ། གཞན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ན། དོན་གྱི་རིམ་པ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དུ་ན་ཡང་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་སྨོས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་སོ། །འདིས་
[241a.6]ནི་ཉེ་བར་གཏོད་པ་དང་། མཇུག་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ཁ་བྱའི་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་བོར་ལ་མིག་ཚུམས་ཏེ། ཅི་འདི་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བཏུབ་བམ། འོན་ཏེ་མི་བཏུབ་ཅེས་
[241a.7]སོམས་ཤིག །བཏུབ་པ་ལྟར་ན་ནི་སྤྲོས་པའི་ཕྲེང་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ལ་སྦྱོར་བ་འདི་ཙམ་ཁོ་ན་ཞིག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་སྨོས་པ་དག་གི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ་ཇི་ལྟར་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
[241b]
[241b.1]འབྲེལ་པ་སྨོས་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་ཐ་དད་པར་ཟད་དེ། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐ་དད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡོད་ན་གཞན་ཡོད་པར་ངེས་པ་མེད་དེ། བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་བརྩལ་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེའི་རང་
[241b.2]བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལོག་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྡོག་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་ཆོས་འདི་གཉིས་ཁོ་ན་བཟློག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་གཅིག་རབ་ཏུ་སྦྱར་བས་ཀྱང་གཉིས་པ་འཕེན་པས་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་གཅིག་ལ་གཉི་
[241b.3]ག་སྦྱོར་བར་མི་འདོད་དེ། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་ན། དེ་མེད་ན་མེད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་མེད་ན་མེད་པ་གྲུབ་ན་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་སྦྱོར་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ན་དེ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གཞན་ལ་ཡང་
[241b.4]མ་ཡིན་ལ་འགལ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡང་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དང་འགལ་བ་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་
[241b.5]ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེ་ན། འཇིག་པའི་རྒྱུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི་གྲུབ་པ་རྣམས་གཞན་ལས་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་འདི་ནི་མེད་དེ། དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པའི་རྒྱུས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་
[241b.6]ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཞིག་བྱེད་ན་ཡང་དངོས་པོ་དེའི་སོ་ན་འདུག་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པས། དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ནི་འདིའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སོ་ན་འདུག་ན་དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་ཡང་
[241b.7]མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པའི་རྒྱུས་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དགག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི། དངོས་པོ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་
[242a]
[242a.1]འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དོན་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་འཇིག་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་བདག་
[242a.2]ཉིད་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ན་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱི། དེ་ངོ་བོར་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་ཏེ། གསལ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་དང་འདྲའོ། །གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་
[242a.3]བདག་ཉིད་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཡང་གསལ་བ་ལས་ངོ་བོར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་མེད་ན་བདག་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་གལ་ཏེ་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་
[242a.4]དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །གལ་ཏེ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སྟེ། འདི་སྙམ་དུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་། ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་
[242a.5]སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དངོས་པོ་འཇིག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ལ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་པོ་ཐ་དད་པར་ངེས་ཏེ། དངོས་པོ་
[242a.6]རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་མེད་པས། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཕྱིས་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ཡང་སྐྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་
[242a.7]ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུད་ཉིད་ཡིན་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བས་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་མ་དག་ནུས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །
[242b]
[242b.1]འདི་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ། གཞན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅི་ཞིག་དགོས་ཤེ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནི་གང་གིས་ན་འདི་གཅིག་པུས་ཀྱང་ནུས་ན་བདག་གིས་ཅི་
[242b.2]ཞིག་བྱ་ཞེས་གཞན་དག་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་ཞིང་བྱེད་པ་ཅན་དག་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སེམས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཅན་རང་གི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་འདུ་བའི་ཆོས་ཅན་དག་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ལས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བར་
[242b.3]འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་ནུས་ཀྱི། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས། གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་
[242b.4]ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེ་ན་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ལས་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འཆོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་
[242b.5]རོ། །དཔེར་ན་འཇི་བའི་གོང་བུ་དང་། རྫ་མཁན་དང་སྐུད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བུམ་པར་འགྱུར་བ་ལ། འཇི་བའི་གོང་བུ་ལས་ནི་འཇི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། རྫ་མཁན་ལས་ནི་འཇི་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་
[242b.6]ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ། སྐུད་པ་ལས་ནི་འཇི་བ་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྫ་མཁན་ལས་ནི་འཇི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། འཇི་བ་ལས་ཀྱང་དབྱིབས་ཀྱི་
[242b.7]བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཡུལ་ཐ་དད་ཀྱང་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇི་བ་དང་དབྱིབས་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་གཉིས་དབྱིབས་དང་འཇི་བའི་ངོ་བོ་དག་ཏུ་མི་སྣང་བར་
[243a]
[243a.1]ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དབྱིབས་ནི་རྫས་ལས་གཞན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྫ་མཁན་དང་། འཇི་བའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འདི་ལས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་འཇི་བ་ལ་དབྱིབས་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན།
[243a.2]རྫ་མཁན་གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ནི་རྫས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་རྫས་དེ་དབྱིབས་དེའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའམ། དབྱིབས་དེ་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན། རྫ་
[243a.3]མཁན་ལ་ལྟོས་ཅི་དགོས་ཤེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་དུ་རུང་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་རུང་བ་ཁོ་ནས། སྔོན་ཡང་འཇི་བའི་གོང་བུ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་དུ་རུང་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་
[243a.4]པར་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འོ་ན་རྫས་འཇི་བའི་རུང་བ་དེ་རྫ་མཁན་ལས་འགྱུར་བས་འདི་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རྐྱེན་དུ་མས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་
[243a.5]འགའ་ཡོད་པས། འཇི་བ་དང་དབྱིབས་དག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་དོ། །དེས་ན་དངོས་སུ་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དག་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་འདིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་གཅིག་པ་
[243a.6]ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འདིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་
[243a.7]པ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་མིག་གི་དབང་པོ་ལས་ནི་གཟུགས་འཛིན་དུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན། ཡུལ་ལས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་། རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་
[243b]
[243b.1]དད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་དག་ཏུ་འགྱུར་བས། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་དེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཆོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་
[243b.2]བར་གནས་པ་ནི་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་པའི་གཞི་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་དེ་མཐའ་དག་ལས་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དང་། གཟུགས་འཛིན་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་དང་། ཡུལ་དང་ངོ་བོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་སྐྱེས་སོ། །གལ་
[243b.3]ཏེ་ནུས་པ་འགོག་པ་མེད་པ་འབྲས་བུ་མཇུག་ཐོགས་པ་སྐད་ཅིག་པ་ཁྱད་པར་དུ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་དག་གི་རྐྱེན་རྣམས་ལ། ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དོན་གཅིག་པའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བོགས་འབྱིན་པ་སྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་
[243b.4]ཞེ་ན། མང་པོ་དག་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཚོགས་ཐ་མ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཉིད་དངོས་སུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་
[243b.5]ཏེ། ཁྱད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་ན་ནི་ཐ་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ལ་སྔོན་དང་ཕྱིས་དང་ཐ་དད་པའི་
[243b.6]ངོ་བོ་མེད་པ། གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཐ་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པར་སྐད་ཅིག་པ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལ་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་དེ་དག་ག་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་འདི་རྐྱེན་གཞན་
[243b.7]དང་ཉེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེད་དེ་རེས་འགའ་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལ་ལར་གཅིག་པུས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྒྱུད་མ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པས། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་དག་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་པས་ངོ་བོ་འདྲ་བར་ཤེས་མོད་ཀྱི། དེ་
[244a]
[244a.1]ལ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡུལ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །
[244a.2]དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་ཡང་མེད། ཕྱིས་ཀྱང་མེད། སོ་སོ་ན་ཡང་མེད་པས་ནུས་ཀྱང་སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱང་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཉེས་པ་དག་གིས་མི་གོས་སོ། །དེ་དག་ན་འདི་
[244a.3]དག་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །ཚུལ་འདིས་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དངོས་པོའི་ནུས་པ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཞན་དང་གཞན་
[244a.4]གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དག་ལ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པས་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ཀྱི་འགའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་འབའ་ཞིག་
[244a.5]གིས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་སམ། མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྐྱེད། མི་བསྐྱེད་ན་ཇི་ལྟར་ནུས། གལ་ཏེ་ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པ་རས་ཡུག་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་ནུས་མོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། བརྩེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་བླུན་པོ་རྣམས་དགའ་བ་(སྐྱིད་,བསྐྱེད་)དེ་བར་བསྐྱེད་པ་ནི་བྱས་ཤིང་བྱས་
[244a.6]པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་བྱེད་དུ་གཞུག་སྟེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འགོད་པར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་བཟློག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །ཐ་མའི་གནས་སྐབས་
[244a.7]ན་སྔོན་ནུས་པ་མེད་པ་ལས་ནུས་པ་སྐྱེ་ན། ནུས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། སྔོན་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མཐའ་
[244b]
[244b.1]དག་དང་ལྡན་པ་འབྲས་བུ་ཇི་སྟེ་སྐྱེད། བསྐྱེད་པ་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །མཐུ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་མཐོང་བ་དངོས་པོ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་ཇི་ཞིག་
[244b.2]ལྟར་འདིར་ཁྱོད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་འདས་ན། ཀྱེ་མ་མི་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་བསམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ལ་གདུང་ངོ་། །ཁོ་བོ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལས་བདག་གིས་མཐོང་བས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་མི་ཟེར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དེ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་
[244b.3]ཀྱིས་དེ་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དག་མཐོང་ན་འདི་དག་ནི་སྐྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་ཟད་དོ། །འདི་ཡང་ཡོད་པར་བདེན་ན་དེ་དག་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན། རྐྱེན་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མ་བསྐྱེད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འཁོད་དོ་
[244b.4]ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དེ་དག་གི་མི་སྡོད་པར་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཐ་མའི་གནས་སྐབས་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེ་འབྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་སྔོན་ཡང་ཡོད་དེ་མ་ཉམས་མ་བྱུང་བ་བརྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་འགའ་མེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
[244b.5]དེ་ནི་ཅི་དེ་མ་ཡང་ཡིན་མོ་གཤམ་ཡང་ཡིན་ནམ། མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། མི་སྐྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་འདིའི་དོན་ཅི་ཡིན། གལ་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་གྱི། འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འབའ་ཞིག་ཀྱང་གཞན་ལ་
[244b.6]ལྷན་ཅིག་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ལ། འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་སྔོན་ཡང་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་ན། ཇི་ལྟར་རེས་འགའ་སྐྱེད་པ་དང་འབྲལ། གང་གི་
[244b.7]དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་སྟེ་འབའ་ཞིག་གིས་མི་སྐྱེད། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་སྐྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །མ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྐྱེད་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་འབྱུང་བ་ཅན་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར། གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་
[245a]
[245a.1]མ་ཡིན་པས་ཐལ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེའི་རྒྱུ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་མི་སྡོད་པར་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྐྱེན་
[245a.2]གཞན་ལ་ལྟོས་པས། ལྷན་ཅིག་པ་ཁོ་ན་ལས་སྤྱིའི་འབའ་ཞིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནས་སྐབས་དེ་ནི་འགལ་ལོ། །གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་གིས་སྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་
[245a.3]ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་མི་འདོད་པར་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་སྐྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ནུས་པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་སྟེ། གཞན་ལ་མི་འཆོལ་བར་འདི་གསལ་བར་སྐྱེད་པར་
[245a.4]འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འདིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། དེ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལས་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་ཡིན་ན། འདི་དག་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་
[245a.5]ན་ཕྲག་དོག་གི་ཟུག་རྔུས་གནད་དུ་བརྒྱབ་པ་ཅན་འདི་འཆལ་ཞིང་འཁང་བར་ཟད་པས། བཏང་སྙོམས་སུ་དོར་བར་འོས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་སྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ནི། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི་
[245a.6]མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་སྐྱེད་པར་སྲིད་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་རྒྱུན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དཔེར་ན་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྲས་ཆན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས། མེ་དང་ཆུ་དང་ས་ལ་
[245a.7]སོགས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ནི། རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ལ། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་བཤད་ཀྱི། རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་སྐད་ཅིག་པ་ལ་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་པར་གྱུར་པ་མི་འབྱུང་
[245b]
[245b.1]ན། འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པའམ། སྣང་བ་ནས་མུན་ཁང་དུ་ཞུགས་པའི་དབང་པོ་ལ་རང་གིས་ཕན་འདོགས་པ་དག་ལས་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འབྱུང་ན་དོན་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཐོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི། ཕན་ཚུན་ལས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེར་
[245b.2]ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་རུང་བའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་ཅན་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པས། ཤེས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པས་ལྷན་ཅིག་
[245b.3]བྱེད་པ་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་པ་དེར་ནི། རྒྱུའི་རྒྱུན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་རང་གི་ངང་གིས་ལོག་ན། དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐད་ཅིག་མ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རིམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུའི་
[245b.4]ཚོགས་ཐ་མ་ལས་འབྲས་བུའི་བར་དུ་འབྱུང་ངོ་། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེན་ནི། ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་མི་རུང་ངོ་། །ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་སྐྱེ་ན་ནི། འབྲས་བུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཕན་ཚུན་འབྱུང་བ་
[245b.5]ལ་མི་ལྟོས་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ལྟོས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་འབྱུང་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཉེ་
[245b.6]བར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་གང་གིས་ན་འདི་དག་ཕན་ཚུན་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་ཕན་ཚུན་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དང་། མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པར་རུང་བར་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་
[245b.7]ཏེ། དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གི་འབྲས་བུ་གསལ་བ་དང་། བྲལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་ཕན་མ་བཏགས་པ་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་
[246a]
[246a.1]གྱིས་རིགས་པ་གོ་བར་འགྱུར་བ་ལྟར་ན་ད་དུང་ཡང་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་གང་གིས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ཁོ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དོན་གཅིག་
[246a.2]བྱེད་པས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་སོ་སོ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་འབའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་རྐྱེན་གཞན་དང་གཞན་དག་གིས་ཇི་ལྟར་
[246a.3]དངོས་པོའི་རྒྱུན་ལ་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། ཡུལ་རུང་བ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་པ་དག་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་དག་ཀྱང་གང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། སོ་སོར་ནུས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འབའ་ཞིག་གིས་མི་སྐྱེད་དེ། བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་
[246a.4]པོ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་སྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། གཞན་ཏེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་
[246a.5]དག་ལས་རྒྱུན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མཇུག་ཐོགས་ཅན་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་
[246a.6]དེ་དག་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་པོའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མ་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བསྐྱེད་ལ་ནི་རག་སྟེ། གལ་ཏེ་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་
[246a.7]ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་སྲིད་པས་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དག་ལས། དོན་གཅིག་བྱེད་པས་འགའ་ཡང་ལྷན་
[246b]
[246b.1]ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད་དོ། །རྒྱུན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པས། དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོའི་རྒྱུན་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཅན་ནི། ཕལ་ཆེར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པས་
[246b.2]རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་མཐོང་སྟེ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་ནི། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཞིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔོན་ཡང་ཡོད་ན་ནི།
[246b.3]མི་བསྐྱེད་པ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱི། གྱུར་ནས་ཡང་དེའི་དངོས་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི། འཇིག་པའི་རྒྱུ་
[246b.4]དག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་སོ། །དངོས་པོ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་སུས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་པའི་རྒྱུ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་བས་བརྟག་པ་སྔ་མར་ཟད་དེ་དེ་ལ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཕ་རོལ་ལས་
[246b.5]གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་སྔ་མ་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པས་དེས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །འདིས་
[246b.6]ནི་ཟངས་ལ་སོགས་པའི་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྙི་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་སྔ་མ་རང་གི་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞིག་ན། མེ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་སྙི་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཁོ་
[246b.7]ན་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རང་གིས་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་མི་སྲིད་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གཞན་གྱིས་འཇིག་ལ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཡང་མེད་དེ། དངོས་པོ་འཕོ་བ་ཁོ་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་འདི་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་
[247a]
[247a.1]ལས་མི་འདའོ། །ཅི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་པ་ཞིག་གམ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཅེས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ། སྔར་རྟག་པར་གྱུར་ནས་ཕྱིས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ནི། རྟག་པར་འདོད་པ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་
[247a.2]གཉིས་དང་། རང་གིས་འཇིག་པ་དང་། མི་འཇིག་པར་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྔ་མ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་མེད་དོ། །སྔར་རྟག་པར་གྱུར་ནས་ཕྱིས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཕྱིས་ཀྱང་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དངོས་
[247a.3]པོ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་དང་མ་འབྲེལ་ན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་འཇིག་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་པ་དང་། འདི་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་པའི་
[247a.4]རྒྱུ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་ཡིན་ཡང་རུང་། མི་འཇིག་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་དགོས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་དེའི་ངོ་བོར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་པ་ཡིན་
[247a.5]ལ། འཇིག་པ་ལོག་ན་ཡོད་པ་ལྡོག་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། ལ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་ནི་མེད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ།
[247a.6]སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འགའ་ཡང་གང་དུ་ནུས་པ་མེད་དེ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་
[247a.7]འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་བོ། །དོན་གཞན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྟགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་
[247b]
[247b.1]བ་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་སྙེད་གཅིག་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།
[247b.2]དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་དེ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་སྤྱི་རྣམས་འཛིན་ན།
[247b.3]འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྤྱིའི་བརྗོད་པར་འདོད་ན། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་རེས་འགའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་གོ་ག་ལས། དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་འབྱུང་བ་
[247b.4]ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལན་འགའ་ཡང་དེ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དུ་བ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་དེས་
[247b.5]བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས། ལན་འགའ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་གཞན་བཞིན་ནོ། །ཚོགས་པས་ཀྱང་དེ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་གཞན་བཞིན་ནོ། །དུ་བ་ནི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་རིགས་
[247b.6]པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་དང་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འབྱུང་ན་ནི། དུ་བ་དང་དུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་ན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
[247b.7]རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པའི་ཕྱིར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་
[248a]
[248a.1]བས་ན་འབྲས་བུས་རྒྱུ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །དེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་ན་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུས་ཁྱབ་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་འབྱུང་བ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤ་ལཱུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།
[248a.2]རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་དེ་འདྲ་བའི་དང་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་ན་ནི། འདམ་བུ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་ན་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་སྐྱེ་བ་ཅན་དག་གཟུགས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡོད་དོ། །དངོས་པོ་
[248a.3]རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་རིགས་ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་ན་ནི། རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་
[248a.4]དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་མ་ཡིན་པས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་
[248a.5]ཀྱང་འགའ་ཡང་མེད་པས། དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ། མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ལྟོས་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་བ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་གནས་པ་དང་ལྡན་པར་
[248a.6]ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་ན་འགའ་ཞིག་འགའ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གཟུང་གི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་དེ་ལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞན་ནི་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་མི་
[248a.7]འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་དེ་འབྱུང་ན་ནི་དེ་བསྐྱེད་པར་ནུས་ན་ངེས་པ་མེད་པས་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། གང་ཡང་རུང་བ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བསྐྱེད་ནུས་པར་མཚུངས་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་རྒྱུ་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་ངོ་། །དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ནི། དངོས་པོ་མེད་
[248b]
[248b.1]པར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་པར་
[248b.2]འཇུག་པས་བཟར་མི་རུང་བ་དང་རེག་ཏུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། རུང་བ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པར་རུང་
[248b.3]པ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རུང་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་དུ་གང་ཞིག་དམིགས་ན། གང་ཞིག་ངེས་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ངོ་བོ་གཅིག་ངེས་པར་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་
[248b.4]ཏེ། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་གཞན་ཉིད་ནི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་འབའ་ཞིག་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་ཡིན་པས། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའམ། ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་
[248b.5]ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཟླ་བོ་དངོས་པོ་མེད་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཞན་ཡོད་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན། གང་གིས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོའི་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདིར་ཅི་ལྟར་མ་ཡིན་
[248b.6]པར་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་གཞན་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས།
[248b.7]གཞན་ཡོད་པ་ཡང་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་སོ། །གཞན་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་རང་གི་ཚད་མས་འགྲུབ་པའམ། དེ་གྲུབ་པས་དེ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་ན་གང་གིས་ན་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་
[249a]
[249a.1]པར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་འགྲུབ་པ་འགལ་བར་འགྱུར། གཞན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སོ་སོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རེ་ཞིག་
[249a.2]གཞན་ཡོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གྲུབ་པ་ན་གང་མི་འགྲུབ་པ་ནི་དེའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། མེ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་དེའི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཁོ་ནས་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་
[249a.3]པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དེའི་རྟགས་ཡིན་ན་དེ་དང་དེར་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བྱས་པ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལྟ་བུའམ། དུ་བ་དང་རྟགས་ཅན་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའམ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའམ་བསྐྱེད་པར་བྱ་
[249a.4]བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དག་ལ་ནི་གང་གིས་ན་འདིའི་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་པ་དེ་ལྟ་བུ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་དེ། སྒྲ་དང་དོན་འབྲེལ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲ་དང་དོན་དག་ནི་དེ་སྟོན་ན་སྦྱོར་
[249a.5]བས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དམ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ན། རྣམ་པ་འདི་ཡང་འདི་ལ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན། དེ་གཉིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོར་གྲུབ་ན་ནི། དེའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་
[249a.6]གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ན། དེ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་ན་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་མ་གྲུབ་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡོད་པ་ལས་མེད་པ་གྲུབ་ན་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་
[249a.7]ལས་གཞན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བུམ་པ་ཐམས་ཅད་ན་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་སྟེ། འདི་སྙམ་དུ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་
[249b]
[249b.1]ཀྱི། འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱི་མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་དང་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གང་ཁོ་ན་
[249b.2]ན་གང་ཞིག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་གཞན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་འདི་བུམ་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན། འདིར་གང་གིས་ན་སྤྱི་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ལ་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་
[249b.3]དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དེའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྟགས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ན་ཕྱོགས་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ན་བུམ་པ་མེད་པ་
[249b.4]ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་བུམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདིར་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་དེ་གང་གི་རྟགས་ཡིན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྨོས་པ་ཡང་
[249b.5]དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འགལ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཡོད་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པ་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་གང་དང་འགལ། གཞན་ཡོད་པ་དང་ཟླ་བོར་རོ། །ཅི་གང་གིས་ན་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་འགལ་བའི་
[249b.6]འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཟླ་བོ་གཞལ་བར་འདོད་དམ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཟླ་བོ་བུམ་པ་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་མེད་དེ། ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་བྱ་དེ་ལ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་ཇི་ལྟར་འགལ། དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་མེད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་སོ་ན་འདུག་
[249b.7]གོ། །དེ་མེད་པ་དང་། གཞན་ཡོད་པ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་ན། གཞན་ཡོད་པར་རྟོགས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་གང་ལས་ཀྱང་གཞན་ཡོད་པ་དེ་མེད་པའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་
[250a]
[250a.1]ནོ། །གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་འབའ་ཞིག་པ་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཉིད་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབའ་ཞིག་ཉིད་གཞན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་མེད་
[250a.2]པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་མི་གཅོད་ན། དེ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དག་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལར་འགའ་ཞིག་མཐོང་ནས་ཐོབ་པ་དང་།
[250a.3]ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ། མེ་མཐོང་ཡང་གང་གིས་ན་ཆུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མེ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པས་ཆུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། གལ་ཏེ་ཆུ་དམིགས་པ་
[250a.4]མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པའམ། རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེའམ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་རུང་འགའ་ཡང་མ་རྟོགས་པར་ཡང་ཡིན་ན་ནི། གཉིད་ལོག་པ་དང་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་དང་། ཆོད་པ་དང་། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་
[250a.5]སྐབས་དག་ཏུ་ཡང་ཅི་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་མ་རྟོགས། གཞན་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིས་མི་མཐོང་ཡང་འདི་ནི་མེ་ཡིན་གྱི། ཆུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་ཤེས་པས། འདུག་པར་ཡང་མི་བྱ། འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྒལ་
[250a.6]དཀའ་བའི་སྐབས་སུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ནས་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཅིག་མཐོང་བས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་ཁོ་བོས་བཤད་པ་ན། ཅི་སྟེ་ཁྱོད་འདི་
[250a.7]ལ་མ་རངས་པ་ལྟར་སྟོན། དེ་ལྟ་བས་ན་འགྲམ་མ་མཐོང་བའི་བྱ་བཞིན་དུ་རིང་དུ་སོང་ཡང་ཕྱིར་འོང་དགོས་པས། གཏིང་མི་ཚུགས་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པས་ནི་ཆོག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཅིག་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཁོ་ནས་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་འགྲུབ་ན། དེ་ན་ཁྱད་པར་མེད་པར་
[250b]
[250b.1]གཞན་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་རུང་བར་མཚུངས་པར་གནས་པ་ཁོ་ན་མི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་བརྗོད་མི་དགོས་ཏེ། དེར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་
[250b.2]བདག་ཉིད་གཅིག་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སྣང་བ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་མ་བཅད་ན། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་མེད་
[250b.3]པས་ཐལ་བ་སྔ་མར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་སྐབས་སུ་ངེས་པ་དེ་བློས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ན་འདིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་པར་རྣམ་པར་གཅོད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཅད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་གདོང་དེ་དེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དང་། དེ་ཁོ་
[250b.4]ན་ཉིད་ཀྱང་དེ་དེ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཚད་མ་གཅིག་འཇུག་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་བློའི་རྒྱུ་
[250b.5]ཉིད་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པར་གྲུབ་པོ། །དེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པར། དེས་དོན་དེ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་
[250b.6]པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཚད་མའི་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་ཚད་མ་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་ལ། རྣམ་པ་གསུམ་པ་གཞན་ནི་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ལ་ཚད་མར་
[250b.7]འཇུག་པ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་དེ། དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་དེ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་སྣང་ན་མི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་
[251a]
[251a.1]ལས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་
[251a.2]ལྟར་གཅིག་དམིགས་པས་དེའི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཡུལ་དང་དུས་དག་ཏུ་གཞན་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། དེའི་ཡུལ་དང་དུས་དག་ཏུའང་འགྱུར་ཏེ། རོ་དང་གཟུགས་
[251a.3]ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་རེས་འགའ་ལ་ལ་ཞིག་ཏུ་འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྲུབ་བོ། །གཞན་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ཡང་དེ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རྟགས་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་དངོས་པོ་
[251a.4]མེད་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། འབྲེལ་པ་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་ཁོ་ན་ན་དེ་མེད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་ཡོད་པ་རྟོགས་ནས་འདོད་དེ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་
[251a.5]ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པ་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ནི་དེ་མེད་པ་རྟོགས་ཏེ། མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཆོད་པ་མེད་པར་འདི་ནི་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གང་ཞིག་གང་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དེའི་རྟགས་ཡིན་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ། གང་ན་གཞན་
[251a.6]ཡོད་པའི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ན་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། དམིགས་པ་གཅིག་པུ་དེ་ནི་གང་ན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དཔེ་ལ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས།
[251a.7]དཔེ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྟགས་གང་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པས་གྲུབ་པ་གཞན་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་
[251b]
[251b.1]གོ། །མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་ལ། དངོས་པོ་མེད་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་བྱ་བ་དང་། ཁྱད་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་ལ། དངོས་པོ་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་མི་དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་
[251b.2]ལ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་འགྲུབ་པ་ཡང་གཞན་ཡོད་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དག་དངོས་པོ་མེད་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་
[251b.3]མི་དམིགས་པ་ལ་ནི་མི་དམིགས་པ་རྟགས་སུ་གྱུར་པས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་གཞན་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པས་གྲུབ་པ་དག །གཞན་དངོས་པོ་མེད་པའམ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་
[251b.4]བྱེད་ལ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་ཁོ་ནའི་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན། རྟགས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དག་
[251b.5]གལ་ཏེ་མེད་ན་གཞན་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་པར་ངེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ཤེས་
[251b.6]པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་དྲུག་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་། གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དང་། གྲངས་གཅིག་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་ཉིད་དང་། ཤེས་
[251b.7]པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ལ་
[252a]
[252a.1]དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གནོད་པར་ཞུགས་པ་དག་ནི། དེ་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་
[252a.2]གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ནི། དེ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པས། ཀྱེ་མ་དངོས་པོ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཉམ་ང་བར་གྱུར་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་ནི་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་སྟེ་ཉོན་མོངས་འདི་མ་ནིང་བཅིབས་
[252a.3]ནས་དུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དམ། གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། ཆོས་ཅན་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་གང་གི་ཕྱིར། ཁོ་ནར་གཏན་ཚིགས་
[252a.4]གཞན་དུ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དག་གིས་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་དག་གནོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་
[252a.5]ཚད་མ་འཇུག་པར་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་གནོད་པ་མེད་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་དོ། །གནོད་པ་ཡོད་ན་ཡང་སྒྲུབ་པ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡང་སྲིད་པས་གནོད་
[252a.6]པ་མེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་མེད་པ་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལ་ལར་གནོད་པ་སྲིད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས། དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གནོད་པ་དམིགས་པ་ལའང་
[252a.7]འཇིགས་ཀྱི། གནོད་པ་ལ་མི་འཇིགས་སམ་ཅི་ན་གང་གིས་ན་གནོད་པ་ཚོད་ཡོད་པར་བྱས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ལའང་སྦྱོར་བར་འདོད། གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་གནོད་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། མི་ལྟོས་པར་གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བའམ། ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱ། བསྒྲུབ་པར་
[252b]
[252b.1]བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ལ་ལར་གནོད་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་དམ་ཅི་གང་གིས་ན་འདི་མེད་པར་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སྦྱོར། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་
[252b.2]ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་འདིས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ལ་ཁས་མ་བླངས་ན། འཇུག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་སྲིད་ན་ཡང་ཁས་བླངས་ནས། སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་དུ། གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །
[252b.3]ཁས་ལེན་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཡོད་ན་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྦྱར་ཀྱང་མི་ནུས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས། གནོད་པ་མི་སྲིད་པར་གཏན་ལ་མ་བབ་པར་སྦྱོར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གནོད་པ་མི་དམིགས་ན། ནུས་སོ་སྙམ་ན། དམིགས་པས་གནོད་པ་ལ་
[252b.4]ཁྱབ་བམ་ཅི་ན། གང་གིས་ན་འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གནོད་པ་སྲིད་པས་བྱས་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལོག་ན། གནོད་པ་ལྡོག །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་ན་གནོད་པ་མི་
[252b.5]སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ལོག་ཀྱང་གནོད་པ་མི་ལྡོག་ན་ནི། གཏན་ཚིགས་ནུས་པ་མེད་པ་དེའི་སོ་ན་འདུག་པས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཅན་ལ་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དག་ལས་གཞན་དུ་ཡང་ཡོད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་འཇིག་པར་ཡང་མི་
[252b.6]བྱེད་པས། དེ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གནོད་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གནོད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་ནམ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་སྨོས་པར་འོས་པར་འགྱུར་ན། གང་ཞིག་
[252b.7]ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་གང་ཞིག་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་བཞིན་དུ་གནོད་པ་སྲིད་པ་འདི་ནི་མེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། བཟློག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གཏན་ཚིགས་
[253a]
[253a.1]དང་འགལ་བ་དག་གི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་པ་ནི། ལོགས་ཤིག་ཏུ་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་ལ་དམ་བཅས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་མི་སྲིད་དོ། །དམ་བཅས་པ་འབའ་ཞིག་སྦྱོར་བ་ཡང་མེད་པས་
[253a.2]དམ་བཅས་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །འདིས་ནི་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟ་བུ་གཅིག་ནི་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་གནོད་པར་
[253a.3]བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འགལ་བས་འདིར་གནོད་པ་དང་མཚུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཅི་དངོས་སུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མི་སྲིད་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའམ། བཟློག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན། ཅིར་འགྱུར། གལ་ཏེ་
[253a.4]གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། ངེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ནི། དེའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐེ་ཚོམ་ཅན་བཞིན་ནོ། །
[253a.5]ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པས། འགའ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་ལ་ཟླ་བོ་སྲིད་པ་མཐོང་ན། ཟླ་བོ་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་
[253a.6]ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་གཉེན་པོ་གཅིག་ཏུ་བསལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱེད་པས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འཁྲུལ་པ་
[253a.7]མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འགལ་བར་འདུ་ན་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཞིག་རྟོགས་ནས་ཟླ་བོ་སྲིད་དམ་མི་སྲིད་པ་དག་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དེའི་ངོ་བོ་ཡང་མི་སྟོན་ཏམ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱད་
[253b]
[253b.1]པར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། ཐམས་ཅད་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་། དང་པོར་ཅིག་ཤོས་དང་། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་
[253b.2]རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་བརྟགས་ན་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་སྲིད་པ་དང་མི་སྲིད་པ་དག་མ་ངེས་པས་མཚན་ཉིད་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འོ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་ཁས་
[253b.3]ལེན་པ་དེའི་ཚེ་འདིའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བསྟན་པར་མ་གྱུར་ནའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བསྒྲགས་སུ་ཡང་མི་རུང་ལ། བཅབ་ཏུ་ཡང་མི་རུང་བས་མི་བཟད་པའི་སྐབས་སུ་ཆུད་པ་
[253b.4]ཡིན་ན། ཇི་ལྟ་ཞིག་ཏུ་བརྒལ་བར་ནུས། གཏན་ཚིགས་འདིས་ཇེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། དེའི་ཚད་མ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱང་། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་ནས། ཡང་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་
[253b.5]སྐྱེས་བུས་གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་བྱས་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་དག་དང་། སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་དངོས་པོ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱས་ནས། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་སྲིད་ཤོར་བ་ལྟར་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བས་འདིར་ཇི་སྐད་སྨྲ་བར་བྱ། སྒྲུབ་
[253b.6]པ་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་སྤོབས་པས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་སུ་སྨྲ་བའམ། སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་ཡོད་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་འགལ་
[253b.7]བ་གཉིས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དེའི་ཡོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དག་གི་དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཟླ་
[254a]
[254a.1]བོའི་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཉིད་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར། རྟགས་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་
[254a.2]དོན་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་བསམ་པར་བྱ་བ་ལ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་མཐོང་ནས་འདིས་སྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས། དེ་ལ་འདོད་པའི་དོན་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་
[254a.3]ལ་འདིའི་བདག་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཙམ་གྱིས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞལ་བྱ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་མེད་པར་ནི་
[254a.4]རྟགས་ཅན་ལ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེའོ། །འོ་ན་ནི་ངེས་པ་སྨོས་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ནུས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། མཐོང་
[254a.5]བ་དང་། མ་མཐོང་བ་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་སྨོས་སོ། །དེས་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཁྱད་
[254a.6]པར་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་འཇུག་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་འཕེན་མོད་ཀྱི། འདི་གཉིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ལ་
[254a.7]ལས་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཉིད་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚད་མ་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ། །
[254b]
[254b.1]བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་ནི། དོན་འདོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དག་ཚུལ་དེ་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི། དེས་མི་འཇུག་པས་གཞན་(ཤས་,ཤེས་)པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གྲུབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་
[254b.2]ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་མཐོང་བ་དང་། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པས། དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཡོད་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དག་ཡོད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར། ཡོད་པར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ནི་ཚད་
[254b.3]མ་གང་ལས་འདི་གཉིས་ངེས་པ་དེ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཁོ་བོས་སྨོས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་འཕེན་པར་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ།
[254b.4]དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་དོན་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཀྱང་སོ་སོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་སྦྱར་བས་གཉི་ག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་
[254b.5]ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་ཚིག་གཅིག་གིས་གཉི་ག་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱའི། གཉིས་པ་དང་དོན་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕན་ཚུན་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ངེས་པ་སྟོན་པ་གཅིག་ཀྱང་འཕེན་པ་གཉིས་པ་མེད་ན་
[254b.6]མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་འདིས་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་གཉི་ག་འཕེན་པར་བྱེད་ཀྱི། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་འབའ་ཞིག་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་འབའ་ཞིག་པ་དག་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་ནི་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གིས་ན་ཡོད་པའམ། མེད་པ་གཉིས་པ་
[254b.7]འཕེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་བྱ་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཀྱང་མེད་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས། མཚན་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་
[255a]
[255a.1]ནི་མཚན་ཉིད་དྲུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐིགས་པ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲཛྙཱ་ཝར་མ་དང་ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་དཔལ་བརྩེགས་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།

Source Colophon

Source: Esukhia Dege Tengyur digital etext, Volume 174, text D4213 (Hetubindunāmaprakaraṇa). CC0 / Public Domain.

The Tibetan text is from the Esukhia project's digital version of the Dege (sDe dge) Tengyur, based on the xylograph blocks preserved at Dege Parkhang, Sichuan. The original Sanskrit is lost; the Tibetan translation by the Indian scholar Prajñāvarma and the chief translator dPal brtsegs Rakṣita is the sole surviving witness.

Other works by Dharmakīrti in the Good Work Library: A Drop of Logic (Nyāyabinduprakaraṇa, D4212) · Examination of Relations (Sambandhaparīkṣā, D4214) · Commentary on the Examination of Relations (Sambandhaparīkṣāvṛtti, D4215)

Other texts from the Tengyur Epistemology (Pramāṇa) section in the Good Work Library: Dignāga — Examination of the Object of Cognition (D4205) · Dignāga — Commentary on the Examination of the Object of Cognition (D4206) · Dignāga — Examination of the Three Times (D4207) · Dignāga — Engaging in Reasoning (D4208) · Dignāga — Establishing the Wheel of Reasons (D4209) · Dharmakīrti — A Drop of Logic (D4212) · Dharmakīrti — Examination of Relations (D4214) · Dharmakīrti — Commentary on the Examination of Relations (D4215) · Candragomin — The Lamp of Established Reasoning (D4242) · Śīlagupta — Verses on Establishing Omniscience (D4243) · Śīlagupta — Verses on Examining Testimony (D4245) · Śīlarakṣita — Verses on the Destruction of Isvara (D4247) · Śaṅkarānanda — Establishing Relations (D4257) · Ratnavajra — The Application of Reasoning (D4265)

🌲