Anonymous Prasangika Madhyamaka Commentary

The tshad ma rnam par 'joms pa mdor bshad pa'i 'grel pa — "Commentary on the Concise Refutation of Valid Cognition" — is a Madhyamaka commentary from the Dege Tengyur (Tohoku D3904), located in the Madhyamaka section, Volume 109. The text systematically explains Nagarjuna's refutation of the sixteen categories (padarthas) of Nyaya epistemology — the foundational framework of Indian logic.

The author, writing from the Prasangika Madhyamaka perspective, demonstrates that all three types of logical evidence — effect, nature, and non-observation — are unestablished. The commentary's philosophical climax is the argument that when no positive determination remains, reality ceases to be an object of mind and speech, and is therefore designated "ultimate." The Madhyamaka does not build a fortress of its own. It only dismantles the fortresses of others, until nothing remains to defend.

The author is unattributed in the surviving text — the colophon naming the Indian author and Tibetan translator appears to have been lost in transmission. The author identifies their philosophical school as "Great Madhyamaka" (dbu ma chen po pa), the Prasangika self-designation. The Sanskrit title is partially corrupted in the Tibetan transliteration.

This is the first English translation. Translated from the Classical Tibetan of the Dege Tengyur by Rinchen of the New Tianmu Anglican Church, 2026.

The Opening Verse

Having crossed what is like a river
And abandoned even the most subtle —
Radiant like space,
I bow to the Perfect Guide.
To bring joy to the wise,
I shall explain the meaning of the Refutation.

The Purpose and Connection of the Treatise

These opening words — "by the great master Nagarjuna" and so forth — show that this was not the author's own invention, and they demonstrate the purpose, connection, and so forth. For if one does not state the purpose and so forth, those endowed with discernment will not engage with the text. Therefore, it must certainly be stated.

How will they not engage? Those who lead with discernment, if the purpose is not stated, will rest on the side of absence and doubt will arise. Here, those endowed with doubt will certainly not engage.

Furthermore, if the subject to be discussed is not stated, a perception of fault toward the treatise will arise, as though it were an objectionable statement. Likewise, if the purpose is not stated, no one will engage — just as with a treatise examining the teeth of a crow.

What is the consequence of stating no connection? It is like jewels in the domain of the naga king — here, the connection must certainly be stated.

Furthermore, if the purpose of the purpose is not stated, it will be like the instructions in a non-Buddhist treatise for accomplishing secret mantras — the procedure of circling one's own mother with fire — which is conventionally untenable and generates wrong understanding. Therefore, it must certainly be stated.

One might object: has not the great master Nagarjuna already stated many collections of reasoning to remove attachment to the extreme of pramana? Indeed so, but this was arranged concisely for the benefit of those who desire a complete meaning in brief.

Then, how are the purpose and so forth demonstrated? They are demonstrated directly and implicitly. Directly: the treatise presented here makes known what is to be abandoned and what is to be adopted — this is the purpose. Engaging in the conventions of abandoning and adopting, and accomplishing their goals — this is the purpose of the purpose.

What is implicitly demonstrated is the connection: the concisely arranged treatise is the method, and the purpose arises from it. Here too, the method and what arises from the method — this is connection through the relation of cause and result.

Then, what does the treatise set forth to be engaged? Since it states the meaning of refutation and establishment, that is the subject to be discussed.

The Meaning of the Title

Now, in order to demonstrate the meaning of the words, "the master" and so forth is stated.

"Great" — because he possesses knowledge and is a supreme abode that all follow, he is the "great master."

"Nagarjuna" is a name of distinction surpassing ordinary humans. In times past, he went to the realm of the nagas for someone's sake. When the nagas displayed their respective magical powers and could not overpower him, the naga king Upananda gave him his daughter, and the nagas made offerings to him. Having obtained his name there, he became renowned even in the human realm during his time as a monk.

"In his presence" means "invited in the manner of service by all of us."

"By means of valid cognition" shows the cause of error — that which is uncontradicted, established, and non-deceptive. Since its characteristics are unestablished, it is "refuted."

"Treatise" — from the Sanskrit prakarana: "supreme action" and "that which demonstrates the meaning."

"From" should be understood as indicating the source.

The Summarized Meaning

The summarized meaning is as follows: in the great Refutation and so forth, many collections of reasoning for refutation and establishment are demonstrated. The refutation here demonstrates that pramana is unestablished and so forth. As for the rest, the author says: "I did not write it, fearing it would be too many words."

As for the establishment — first I shall state just a portion. We Great Madhyamikas designate the negation of all that is to be negated as "establishment."

What Is to Be Negated

What is to be negated? First, the Cittamatra-Madhyamaka and all others who assert substances or mere substances as ultimately real — these are refuted by the reasoning that follows. And the conventional truth that depends on those assertions, and what is non-substantial — these too are to be refuted and negated.

Here, the conventional — from the Sanskrit word samvrti — means obscuring, or delusion, and so forth. Therefore, it too is to be negated.

The illusion that is non-substantial — that too is a ground, like the Cittamatra-Madhyamikas hold.

The Master's Intention

Thus the master's intention is: to negate what is to be negated, to first employ the method of establishment, and finally to insist only on thorough cutting — while making no positive determination whatsoever. Others explain this differently.

Why does the master not make a positive determination? Because in the many collections of reasoning arranged by the venerable Nagarjuna, there is nothing positively determined — there is only what is to be negated.

Then, in what sequence is what is to be negated? This is true, but the sequence is due to the stages of the mind.

The Sixteen Categories

Having thus demonstrated the meaning arising from the context in brief, now I shall enter into the meaning of the words of the earlier portion that was refuted.

Here, two types of investigation have closely examined these. Therefore, "by reasoning" and so forth is stated. "This is" is the word of exposition. There are sixteen meanings of the words.

What are those? "Pramana and" and so forth is stated. Regarding these, "extreme" refers to those who claim that the meaning of pramana is established by itself and is uncontradicted by others.

The object of cognition is that which is measured by pramana. They claim there is one true cause of accomplishing a person's aim.

Doubt is claimed to be one true obstacle to the accomplishment of aims.

Purpose is that for which the convention is made suitable.

Example is held as the basis for establishing the pervasion and connection that support the evidence.

Established conclusion is also held to be one true thing that establishes the meaning of the object of cognition through pramana.

Members of a syllogism are held to be the respective capacities that serve to establish what is to be proven — the capacities of the subject, the evidence, the example, and the established nature of what is to be proven, together with positive concomitance and negative concomitance.

Reasoning is held to be that which examines through its own respective reasoning.

Ascertainment, like the established conclusion, is the meaning established by pramana.

Likewise, debate, disputation, and destructive argument are established.

Pseudo-reason is unmixed and held to be established as having the nature of a fault.

The characteristic of quibble is held to be an established fault, such as repetition of words, at the time of debate with the opponent.

Futile reply is established as the stating of faults in the manner demonstrated below.

Likewise, point of defeat is also held to be established as demonstrated below.

The Refutation Begins

Having thus stated the attachment to the extreme of the meanings of the words and pramana, in order to remove that attachment, "thus" and so forth is stated.

Having thus arranged the exposition, the classification according to name — "pramana is established and" and so forth — is demonstrated.

How is this shown to be unestablished? The classification of clarification is given. For that, "regarding this" and so forth is stated.

Having thus demonstrated the numerical classification and the clarificatory classification beginning with "pramana is unestablished" and so forth, what reasoning refutes and removes these?

The Three Types of Evidence Are Unestablished

This is as follows: the foundation of the reasoning of those who hold to extremes is evidence. That is asserted to be of three types: effect, nature, and non-observation.

Effect is not established. In the mind of the opponent, at the time when the effect is established, the producing cause has already ceased, and there is no certainty that the continuum of causes will not also cease.

Nature is also not established. For example, when they say "because it is produced, it is impermanent" — is "produced" the conditioning of the wheel and the potter's hand upon the pot? Or does it refer to the earlier moment producing the later?

The conditioning is not "produced" — what is compounded has already ceased before, and impermanence is established only afterward. Since the production and the impermanence involve different times, the connection of a single nature is simply not established.

Furthermore, the momentary instant is also not established as evidence — because the minds of both the proponent and the opponent are already established.

If someone says, "The nature of having been produced earlier is also the nature of evidence later" — this is not so. For if the nature of having been produced earlier exists at the later time, then what has not been produced would also exist, and it would absurdly follow that a pot is permanent.

Non-observation is also not established, because nature and effect are unestablished. Therefore, non-observation is certainly unestablished.

The Madhyamaka Position

Therefore, regarding pramana and so forth, the logicians hold evidence as the chief of their reasoning, but that is simply unestablished.

Then, having removed the assertions of others, what is our own position? We Great Madhyamikas do not make any positive determination — is this not what was said above?

Furthermore, the intention of the scriptures is not discussed here, because the great master refutes in common with the non-Buddhist conception of pramana.

Here an objection: when there is no positive determination, there is no antidote. Therefore, the perfection of abandonment will not occur, and it becomes pointless.

This is not so. For as long as things are made into objects of the mind, they are conventional. We as conventionalists do not in the slightest prevent things from being objects of the mind.

Furthermore, regarding the complete pacification of all proliferations — the claims that "the perfection of abandonment will not occur" and so forth are mere preferences, because the ultimate is free from all proliferations whatsoever.

Therefore, the meaning of positive determination and establishment as others assert is as described above. But as for the Cittamatra-Madhyamikas, who assert that the other-dependent, empty of the imagined, is the thoroughly established and is permanent — even that cannot be refuted on their own account, which is absurd.

If someone says that too is merely a preference — this is not so. The great master Nagarjuna has already refuted this in the Vaidalyajvala and other treatises, through reasoning such as the non-observation of pervasion. Here, the author says: "I did not write it, fearing too many words."

Therefore, the master's intention is: having completely removed all positive determinations of others' assertions, finally, by dependent reasoning, having also cut off the collection of his own apparent reasonings, he does not make any positive determination.

When there is no positive determination whatsoever, reality does not become an object of mind and speech. Therefore, it is designated "ultimate."

Therefore, your objection that it becomes pointless is itself pointless.

The Detailed Analysis Begins

Now, in order to demonstrate the detailed analysis, "regarding this" and so forth is stated. "Regarding this" is a phrase that indicates with reference.

"Pramana is the subject — because it depends on the object of cognition": with this reason, "it is established" is the proposition. In order to demonstrate the general pervasion by example, "whatever and whatever" is stated.

If pramana were established by itself, it would be determined without reliance on anything else. Therefore, the exclusion too is implicitly demonstrated.

Colophon

Good Works Translation from Classical Tibetan (Dege Tengyur, Volume 109, Tohoku D3904). Translated by Rinchen of the New Tianmu Anglican Church, March 2026.

The original Tibetan source text is from the Esukhia Dege Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, CC0). The author of this commentary is unattributed in the surviving text; the colophon that would normally name the Indian author and Tibetan translator appears to have been lost in transmission. The text is classified in the Madhyamaka section of the Tengyur. The author identifies as a "Great Madhyamaka" philosopher — the Prasangika self-designation — and the commentary explicates Nagarjuna's method of refuting the Nyaya epistemological framework through the sixteen categories of logic.

This text has never previously been translated into English or any other modern language. It is presented here as a first translation for study and reference.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

🌲

Source Text: ཚད་མ་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་མདོར་བཤད་པའི་འགྲེལ་པ

Classical Tibetan source text from the Esukhia Dege Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, CC0). Tohoku D3904, Volume 109, folios 293b–296a. Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above.

[293b.1]{D3904}༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཏརྐ་བི་ཧཱ་ན་ཏ་ཊི་པི་ཏ་ཀ་བྲྀཏྟི་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཚད་མ་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་མདོར་བཤད་པའི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་ལས་བརྒལ་ཞིང་། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་རྣམ་པར་སྤངས། །ནམ་

[293b.2]མཁའ་ལྟ་བུར་རབ་གསལ་བ། །འདྲེན་པ་རྫོགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །མཁས་པ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་དོན་བཤད་བྱ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་པོ་འདིས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཟོ་མ་ཡིན་ཞིང་། དགོས་པ་དང་

[293b.3]འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བརྗོད་ན་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མི་འཇུག་ཅེ་ན། དེ་ལ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ནི་མ་བརྗོད་ན་མེད་

[293b.4]པའི་ཆ་ལ་གནས་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ལ། འདིར་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་བརྗོད་ན། བསྟན་བཅོས་ལ་བསྙོན་པའི་ཚིག་ལྟ་བུར་དགོས་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དགོས་པ་མ་བརྗོད་ན་ཁྭའི་སོ་བརྟག་པའི་བསྟན་བཅོས་བཞིན་དུ་

[293b.5]འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཀླུ་སྦྱིན་བྱེད་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་པ་བཞིན་ཏེ། འདིར་ནི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་དགོས་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་དགོས་པའི་དགོས་པ་མ་བརྗོད་ན། ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་གསང་ཚིག་བསྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་རང་གི་མ་ལ་མེ་སྐོར་བྱེད་པའི་རིམ་

[293b.6]པའི་མན་ངག་ལྟར། ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་ཞིང་བློ་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་དགོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཚད་མའི་མཐའ་ལ་ཞེན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པའི་ཚོགས་དུ་མ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། མདོར་བསྡུས་པས་དོན་

[293b.7]རྫོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཀོལ་ཞིང་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། དངོས་དང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བསྟན་པས་དོར་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དོར་བ་དང་བླང་

[294a]

[294a.1]བའི་ཐ་སྙད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་གྲུབ་པ་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའོ། །དེ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ཤིང་བཀོལ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཡིན་ལ། དགོས་པ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི། འདིར་ཡང་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་དང་

[294a.2]འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པས་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་གང་བརྗོད་ཅེ་ན། དེས་ན་བསལ་བ་དང་བསྒྲུབ་པའི་དོན་བརྗོད་པས་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །ད་ནི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པའོ། །དེ་ལ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་

[294a.3]ཀུན་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་གནས་དམ་པ་ཡིན་པས་ན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་མི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་མཚན་གྱི་ཆེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔོན་གང་ཞིག་གི་དོན་དུ་ཀླུའི་ཡུལ་དུ་བྱོན་པ་ལ། ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མ་ནུས་པས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཉེ་དབང་

[294a.4]གི་བུ་མོ་བྱིན་ནས་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་ཅིང་དེར་མཚན་ཐོབ་ནས་མིའི་ཡུལ་དུ་དགེ་སློང་གི་དུས་སུ་ཡང་གྲགས་སོ། །ཞལ་སྔ་ཞེས་པ་ནི་བདག་ཅག་ཀུན་གྱིས་སྲི་ཞུའི་ཚུལ་གྱིས་བོད་པའོ། །ཚད་མས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་ཏེ་མི་གནོད་ཅིང་གྲུབ་ལ་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེ་

[294a.5]དེའི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་ན་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་པྲ་ཀ་ར་ནའི་སྒྲ་ལས་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་པའོ། །ནས་ཞེས་པ་ནི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་

[294a.6]པར་སེལ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་ཚོགས་དུ་མ་བསྟན་པ་ཏེ། དེ་ཡང་སེལ་བ་ནི་འདིར་ཚད་མ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ལ། གཞན་ནི་ཡི་གེ་{མངས་ཀྱིས་,མང་གིས་}དོགས་པས་མ་བྲིས་སོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་

[294a.7]ཀྱིས་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བཀག་པ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་སོ། །དགག་བྱ་ཡང་རེ་ཞིག་སེམས་ཙམ་དབུ་མ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་རྫས་དང་རྫས་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རིགས་པ་ལ་སོགས་པས་བསལ་ནས། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་རྫས་སུ་མེད་པ་

[294b]

[294b.1]ཡང་བསལ་ཞིང་དགག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་སཾ་བྲི་ཏའི་སྒྲ་སྟེ། སྒྲིབ་པའམ་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སྒྱུ་མ་རྫས་སུ་མེད་པ་དེ་ཡང་ས་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་དབུ་མ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ནི། དགག་བྱ་

[294b.2]དགག་པ་དང་། རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་། མཐར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དགོངས་ལ། གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་ཡང་འཆད་དོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མི་བྱེད་ཅེ་ན། ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་

[294b.3]རིགས་པའི་ཚོགས་དུ་མ་བཀོད་པ་ལས། གང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་ཅིང་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་དགག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བློའི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྐབས་ལས་བྱུང་བའི་དོན་མདོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཕྱོགས་

[294b.4]སྔ་མ་བསལ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་གེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་དགོད་པའི་ཚིག་སྟེ། ཚིག་གི་དོན་བཅུ་དྲུག་གོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚད་མ་

[294b.5]དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་མཐའ་ལ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་ཚད་མའི་དོན་རང་ཉིད་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་གནོད་པ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞལ་བྱ་ནི་དེས་གཞལ་བར་བྱ་བ་སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པ་གཅིག་ཡོད་ཅེས་ཟེར་ལ། གཞན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ནི་དོན་འགྲུབ་པའི་

[294b.6]གེགས་བྱེད་པ་ཡང་དག་པ་གཅིག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དགོས་པ་ནི་གང་གི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བར་བྱས་པ་ཞེའོ། །དཔེ་ཞེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གྲོགས་ཁྱབ་པ་དང་འབྲེལ་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་གཞིར་འདོད་ལ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་ཚད་མས་གཞལ་བྱའི་དོན་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་དག་པ་གཅིག་གོ་

[294b.7]ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཆ་ཤས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་ཆ་སོ་སོར་འདོད་དེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་གྱི་ནུས་པ་དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དང་ལྡན་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ནུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་

[295a]

[295a.1]རྟོག་གེ་ཡང་རང་རང་གི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་བརྟགས་པར་འདོད་པའོ། །གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཞེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བའི་མཐའ་གྲུབ་པ་དང་། རྩོད་པའི་མཐའ་དང་། རྣམ་པར་རྩོད་པའི་མཐའ་དང་། གཞན་ཡང་

[295a.2]གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་མ་འདྲེས་ལ་སྐྱོན་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །ཚིག་དོར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་རྩོད་པའི་དུས་སུ་ཚིག་ཟློས་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལྷག་ཅོག་ནི་གོ་ནས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ་ཞེའོ། །དེ་བཞིན་

[295a.3]དུ་ཚར་གཅོད་ཀྱང་འོག་ནས་བསྟན་པ་ལྟར་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་གི་དོན་དང་ཚད་མའི་མཐའ་ལ་ཞེན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་རྗེས་མ་མིང་གི་དབྱེ་བ་ཚད་མ་གྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་

[295a.4]ནོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་ཚད་མ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་དབྱེ་བས་བསྟན་པ་ལས་མ་གྲུབ་ཅིང་སེལ་བའི་རིགས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མཐའ་

[295a.5]ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ། འབྲས་བུ་དང་། རང་བཞིན་དང་། མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་རྒོལ་བའི་བློ་ལ་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་དུས་སུ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་འགགས་ལ་རྒྱུན་གྱི་ཚོགས་ཀྱང་མི་འགག་

[295a.6]པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལ་ངེས་སོ་ཞེས་པའི་དུས་སུ་བྱས་པ་ནི་འཁོར་ལོ་དང་རྫ་མཁན་གྱི་ལག་གི་འདུ་བྱེད་ལ་བྱས་པའོ་ཞེའམ། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པ་ལ་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་

[295a.7]ཏེ། འདུས་བྱས་པ་ནི་སྔར་འགགས་ལ། མི་རྟག་པ་ནི་ཕྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ན་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གཅིག་པའི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་བློ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ན་སྔར་བྱས་པའི་ཆོས་

[295b]

[295b.1]ཉིད་ཕྱིས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་བྱས་པའི་ཆོས་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡོད་ན། མ་བྱས་པ་ཡང་ཡོད་པས་བུམ་པ་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡང་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་པར་ངེས་སོ། །

[295b.2]དེ་བས་ན་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ནི་རིགས་གཙོར་གཏན་ཚིགས་འདོད་ལ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་གཞན་གྱི་འདོད་པ་བསལ་ནས་རང་གི་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་ཆེན་པོ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་གོང་དུ་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ་གཞན་

[295b.3]ཡང་ལུང་གི་དགོངས་པ་ནི་འདིར་མ་སྨོས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་ཕྱི་རོལ་པའི་ཚད་མ་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཉེ་བར་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རྒོལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གཉེན་པོ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེ་བས་ན་དོན་མེད་པར་

[295b.4]འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་རེ་ཞིག་བློའི་ཡུལ་དུ་མི་འགོག་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འདོད་

[295b.5]ཐོག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཞན་དག་འདོད་པ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབུ་མ་པ་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་

[295b.6]དགག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་འདོད་ཐོག་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཡང་དག་སྒྲོན་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་བཀག་ཟིན་ལ། འདིར་ནི་ཡི་གེ་

[295b.7]{མངས་,མང་}ཀྱིས་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསལ་ནས། མཐར་ལྟོས་པའི་རིགས་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་རིགས་ཀྱི་ཚོགས་དུ་མ་སྣང་བ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མི་བྱེད་པ་

[296a]

[296a.1]ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཚེ་བློ་དང་བརྗོད་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་སོ། །དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །ད་ནི་རྣམ་པར་དགྲོལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་

[296a.2]ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚད་མ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་གཞལ་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ཁྱབ་པ་དཔེས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་གང་དང་གང་ཞེས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་

[296a.3]ཏེ་རང་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། མི་ལྟོས་པར་ངེས་ལ་དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། །།

Source Colophon

Esukhia Dege Tengyur digital edition, prepared by Esukhia and Barom/Tashi Lhunpo. GitHub: Esukhia/derge-tengyur. CC0 Public Domain Dedication.

The Dege Tengyur was carved in woodblock at Dege Printing House in Kham, Tibet, in the eighteenth century under the patronage of the Dege kings. It remains the standard critical edition of the Tibetan Tengyur.

🌲