by Nagarjuna

The Vigrahavyavartanivrtti — "Commentary on Turning Back Disputes" — is Nagarjuna's prose commentary on his own Vigrahavyavartani (Refutation of Objections, D3828, already in the archive). Written in India in the second century CE, it is the definitive explanation of how the Madhyamaka doctrine of emptiness survives the charge that it is self-refuting.

An opponent poses twenty devastating objections: if all things lack intrinsic nature, then Nagarjuna's own words lack intrinsic nature and cannot refute anything. His means of knowledge are empty and cannot establish anything. His thesis has no ground. In prose and verse, Nagarjuna dismantles every objection from within — showing that emptiness, far from being a deficiency, is precisely what makes refutation, knowledge, and liberation possible.

The crown verse — "For whom emptiness is possible, all things are possible; for whom emptiness is not possible, nothing is possible" — is among the most important lines in Buddhist thought.

Translated from the Classical Tibetan of the Dege Tengyur (Tohoku 3832) by Lotsawa of the New Tianmu Anglican Church, 2026.

Homage to Manjushri, the Youthful!

The Opponent's Twenty Objections

1.
If the intrinsic nature of all entities
does not exist anywhere,
your words too lack intrinsic nature
and cannot refute intrinsic nature.

If the intrinsic nature of all entities does not exist in the causes, the conditions, the assembly of causes and conditions, or apart from them — because all entities are empty — then consider: the sprout does not exist in the seed that is its cause, nor in any individual condition such as earth, water, fire, or wind, nor in the conditions gathered together, nor in the combination of cause and conditions, nor apart from that combination. Since it does not exist in any of these, the sprout lacks intrinsic nature. Therefore it is empty. Just as the sprout lacks intrinsic nature and is empty precisely because of this, so too all entities lack intrinsic nature and are therefore empty.

If this is so, then the words "all entities are empty" — your words — are also empty. Why? Because those words too do not exist in the material elements, the concordant factors, or the discordant factors; nor in the conditions — the chest, the palate, the lips, the tip of the tongue, the teeth ridge, the gums, the nose, the crown of the head, and so forth, and effort; nor in both gathered together; nor in the combination of cause and conditions; nor apart from the combination of cause and conditions. Since they do not exist in any of these, they lack intrinsic nature. Lacking intrinsic nature, they are empty. Therefore they cannot refute the intrinsic nature of all things.

Just as one cannot burn without fire, cannot cut without a weapon, and cannot moisten without water — likewise, without words, one cannot refute the intrinsic nature of all entities. Therefore the statement "the intrinsic nature of all entities is negated" is untenable.

2.
But if those words have intrinsic nature,
your former thesis is destroyed.
There is inconsistency, and if so,
you should state the distinguishing reason.

But if, thinking that fault would follow, you hold that your words have intrinsic nature and are therefore not empty, and thus can negate the intrinsic nature of all entities — then the former thesis "all entities are empty" is destroyed. For furthermore, your words too are included in "all." Why then, while all entities are empty, should the words that say "the intrinsic nature of all entities is negated" not be empty? The statement thus becomes a six-fold consequence.

And what is that? If all entities are empty, your words too are empty, since they are included in "all." What is definitively empty cannot validly negate. Therefore "all entities are empty" is not a tenable negation. If it is tenable, then since all entities are empty, your words too are empty. Being empty, negation through them is untenable. If all entities are empty but the words by which you negate are not empty, then your words are not included in "all" — and that becomes a counter-example. If your words are included in "all," then since all entities are empty, they too are empty, and therefore cannot negate. If, though empty, they can still negate all entities as empty, then all entities, though empty, could still perform functions — which is not your position. If, thinking the counter-example untenable, you say all entities are empty and therefore cannot perform functions, then your empty words too cannot tenably negate the intrinsic nature of all entities.

Furthermore, if something else is said — some are empty, some are not — that becomes inconsistency. If there is inconsistency, then you should state the distinguishing reason by which some are empty and some are not. Since that reason has not been established, the statement "all entities are empty" is untenable.

3.
If you think "it is like saying 'do not make sounds,'"
that is not tenable,
for here a sound exists
by which arising is turned back.

For example, someone says "Do not make sounds!" — uttering a sound that turns back sounds. Similarly, you might think words of empty nature turn back the intrinsic nature of all entities. Here the response: that too is not tenable. In that case, a sound that exists turns back the arising of sounds. But here, your words that exist do not negate the intrinsic nature of all entities. According to your system, the words do not exist, and the intrinsic nature of all entities does not exist either. Therefore the example of "do not make sounds" is an incongruent statement.

4.
If you hold that the refutation of the refutation is likewise,
that too is not good.
Therefore your thesis
has the fault of its defining characteristics, while ours does not.

If you think in this way that the refutation of the refutation is also untenable, then here the response: that too is not good. Why? Because the fault is obtained by you through the defining characteristic of a thesis, while it does not apply to us. If it is like that, then saying "the refutation of the refutation is also untenable" is itself untenable.

5.
If entities are not first apprehended
through direct perception and then refuted,
the direct perception by which entities would be apprehended
does not exist.

If you do not first apprehend all entities through direct perception and then refute them, that is untenable. And that is not tenable either. Why? Because the means of valid cognition of direct perception is also included in "all entities" and is therefore empty. What apprehends entities is also empty. Therefore there is no apprehension through direct perception. Without apprehension, negation is untenable. Therefore the statement "all entities are empty" is untenable.

But if you think that you refute by apprehending through inference, testimony, and analogy, then here the response:

6.
Inference, testimony, and analogy,
and the objects to be established
by inference, testimony, and analogy —
are answered by direct perception.

Inference, analogy, and testimony are also answered by the means of valid cognition of direct perception. For direct perception is empty, since all entities are empty. Likewise, inference, analogy, and testimony are empty, since all entities are empty. The objects to be established by inference, by testimony, and by analogy are also empty, since all entities are empty. That by which inference, testimony, and analogy apprehend entities is also empty. Therefore there is no apprehension. Without apprehension, negation is untenable. Therefore the statement "all entities are empty" is untenable.

7.
Those skilled in the categories of phenomena
conceive the wholesome dharmas
as having a wholesome nature,
and likewise for the rest.

Those skilled in the categories of phenomena conceive 119 types for the wholesome dharmas — consciousness, feeling, perception, volition, contact, attention, aspiration, determination, effort, mindfulness, concentration, wisdom, equanimity, engagement, correct engagement, attainment, superior intention, non-anger, joy, exertion, striving, non-delusion, enthusiasm, non-harmfulness, endowment with faculties, absence of anger, absence of mental engagement, apprehending, non-apprehending, mindfulness, stability, strong attachment, connected delusion, lack of enthusiasm, intention, aspiration, pride, disconnection from objects, non-deliverance, arising, abiding, impermanence, aging, endowment, thorough torment, displeasure, analysis, fondness, faith, desire, discord, concordant apprehension, concordant non-apprehension in reverse, fearlessness, joy, ornamentation, faith, lack of faith, obedience, respect, disrespect, agitation, thorough purification, speech, movement, accomplishment, lack of faith, lack of purification, complete purity, stability, contentment, mental engagement, sorrow, disturbance, pride, discordant apprehension, doubt, vow, complete purity, inner clarity, one direction of fear, faith, shame, conscience, non-deception, proximity to peace, non-heedlessness, heedfulness, loving regard, individual investigation, weariness, absence of torment, absence of pride, absence of attachment, absence of hatred, absence of delusion, omniscience, non-abandonment, prosperity, modesty, non-concealment, compassion, non-abandonment of intention, love, fearlessness, disenchantment, magical power, non-resentment, absence of envy, absence of malice, patience, renunciation, non-contentment, conformity with enjoyment, merit, the attainment of perception, deliverance, omniscience, and the unconditioned.

Thus they conceive the 119 wholesome natures in wholesome dharmas, and likewise the unwholesome natures in unwholesome dharmas, the obscured-indeterminate natures in obscured-indeterminate dharmas, the unobscured-indeterminate natures in unobscured-indeterminate dharmas, the desire-realm natures in desire-realm dharmas, the form-realm natures in form-realm dharmas, the formless-realm natures in formless-realm dharmas, the uncontaminated natures in uncontaminated dharmas, the nature of suffering in what is called suffering, the nature of origination in origination, the nature of cessation in cessation, and the nature of the path in what is called the path; the nature of what is to be abandoned through meditation in what is to be abandoned through meditation, and the nature of what is not to be abandoned in what is not to be abandoned.

Therefore, seeing the multiple natures of phenomena in this way, the statement "all entities lack intrinsic nature and are therefore empty" is untenable.

8.
Of those who teach the dharmas of the deliverance categories
and their natures —
the deliverance nature of dharmas
and the non-deliverance, in the same way.

Those who teach the categories of deliverance dharmas — the deliverance nature in the deliverance dharmas, the non-deliverance nature in the non-deliverance dharmas, the factor-of-awakening nature in what possesses factors of awakening, the non-factor-of-awakening nature in what does not possess factors of awakening, the nature of the sides of awakening in what possesses the sides of awakening, and the non-nature of the sides of awakening in what does not possess them, and likewise for the rest — seeing the multiple natures of these dharmas, the statement "all entities lack intrinsic nature and are therefore empty" is untenable.

9.
If the intrinsic nature of dharmas does not exist,
the name "lacking intrinsic nature"
also does not exist likewise,
for there is no name without a basis.

If the intrinsic nature of all dharmas does not exist, then the name "lacking intrinsic nature" also does not exist. Why? Because there is no name without a basis. Therefore, since the name cannot exist, the intrinsic nature of entities exists. Since intrinsic nature exists, all entities are not empty. Therefore the statement "all dharmas lack intrinsic nature and are therefore empty" is unreasonable.

10.
But if intrinsic nature exists
yet does not exist in dharmas,
you should demonstrate the intrinsic nature
that belongs to dharmas that do not exist.

But if, thinking the absence of a basis for names is untenable, you hold that intrinsic nature exists but does not pertain to all dharmas — so that dharmas are empty of intrinsic nature, while the name retains its basis — then: you should demonstrate what meaning this intrinsic nature belongs to as a meaning pertaining to dharmas. Since you have not demonstrated this, the conception "intrinsic nature exists but dharmas do not" is defeated.

11.
Since one sees that in the house
the pot does not exist, one says "it is absent" —
therefore what you negate here
is the negation of an existing intrinsic nature.

The purpose here is to negate what exists, not what does not exist. For example, "there is no pot in the house" — the negation concerns the pot that exists, not what does not exist. Similarly, "the intrinsic nature of dharmas does not exist" negates an intrinsic nature that exists, not one that does not exist. Furthermore, because the negation exists, the intrinsic nature of all entities is well established.

12.
If that intrinsic nature does not exist,
what does your statement negate?
If it does not exist, the negation
is established without words.

If that intrinsic nature simply does not exist, what does the statement "all entities lack intrinsic nature" negate? For what does not exist is negated without words — just as fire has no coldness and water has no heat.

13.
Just as children wrongly grasp
a mirage as water,
so too you wrongly grasp —
you negate what does not exist.

If you think: just as children wrongly grasp a mirage as water, and a wise person, to turn back that grasping, says "There is no water there — it is a mirage" — similarly, to turn back the grasping of intrinsic nature in what lacks intrinsic nature by sentient beings, one says "All entities lack intrinsic nature" — then here the response:

14.
Then would not the grasping,
the grasped, the grasper,
the refutation, the refuted, and the refuter —
these six exist?

If so, then the grasping of sentient beings exists, the grasped exists, the grasper exists, the refutation of that wrong grasping exists, the wrong grasping that is to be refuted exists, and you and others who refute that grasping exist — are these six not established? If these six exist, then nothing has been negated, and the statement "all entities are empty" is untenable.

15.
If there is no grasping,
no grasped, no grasper,
then there is no refutation,
no refuted, and no refuter.

If, thinking that fault would follow, you hold that there is no grasping, no grasped, and no grasper — then likewise, the refutation that negates the grasping "all entities lack intrinsic nature" also does not exist, the object to be refuted does not exist, and the refuter does not exist.

16.
If there is no refutation,
no refuted, and no refuter,
then all entities
and their intrinsic nature are established.

If there is no refutation, no object to be refuted, and no refuter, then all entities are un-negated and exist, and the intrinsic nature of entities also exists.

17.
Your reason is unestablished,
for lacking intrinsic nature, where is your reason?
The object that is your purpose —
cannot be established without a reason.

For this meaning — "all entities lack intrinsic nature" — your reason is unestablished. Why? Because if all entities lack intrinsic nature and are therefore empty, then how can there be a reason? Without a reason, the object that all entities are empty cannot be established. Therefore the statement "all entities are empty" is untenable.

18.
If for you, without a reason,
the refutation of intrinsic nature is established,
then for me too, without a reason,
intrinsic nature is established.

If you think the refutation of the intrinsic nature of entities is established without a reason, then: just as for you the refutation of intrinsic nature is established without a reason, so too for me, without a reason, the intrinsic nature of entities is established.

19.
If there IS a reason, then it is untenable
to say entities lack intrinsic nature.
In the world there does not exist
a single entity lacking intrinsic nature.

If you think there certainly is a reason for the lack of intrinsic nature of entities, then it is untenable to say "all entities lack intrinsic nature." Why? Because in the world there does not exist a single entity that lacks intrinsic nature.

20.
If intrinsic nature does not exist
and the negation is prior, the negated later —
that is not tenable.
Nor simultaneous, nor reversed.

Regarding this "lacking intrinsic nature" — if the negation is prior and the object to be negated is later, that is not tenable, for if the object to be negated does not exist, what is the negation of? But if the negation is later and the object to be negated is prior, that too is not tenable, for if the object to be negated is already established, what is there to negate? If the negation and the object to be negated are simultaneous, then the negation is not the cause of the negated, and the negated is not the cause of the negation — like two horns of a rabbit that grow simultaneously from the head, where neither the right horn is the cause of the left, nor the left of the right.

Therefore the statement "all entities lack intrinsic nature" is untenable.

Nagarjuna's Response

Here the response. First, regarding what you have said —

If the intrinsic nature of all entities
does not exist anywhere,
your words too lack intrinsic nature
and cannot refute intrinsic nature —

to this the answer shall be given:

21.
If my words do not exist
in the causes, the conditions,
the assembly, or apart from them,
then the emptiness of entities is established —
for they lack intrinsic nature.

If my words do not exist in the material elements (the causes), the concordant and discordant factors, the conditions — the chest, palate, lips, tongue, teeth ridge, gums, nose, crown of the head, and so forth, and effort — nor in both gathered together, nor in the combination of cause and conditions, nor apart from the combination of cause and conditions — then they lack intrinsic nature. Lacking intrinsic nature, they are empty. Then the emptiness of my words is established, for they lack intrinsic nature.

Just as my words are empty because they lack intrinsic nature, so too all entities are empty because they lack intrinsic nature. Therefore your statement "because words are empty, the emptiness of all entities is untenable" is itself untenable.

22.
Whatever entities arise dependently —
that is called emptiness.
Whatever arises dependently
is declared to lack intrinsic nature.

You seek fault in the meaning of emptiness, saying "because your words lack intrinsic nature, negation of the intrinsic nature of entities is untenable." But here, whatever entities arise dependently — that is emptiness. Why? Because they lack intrinsic nature. Whatever entities arise through dependent origination do not possess intrinsic nature. Why? Because they depend on causes and conditions. If entities existed by intrinsic nature, they would exist even without causes and conditions. But that is not so. Therefore they lack intrinsic nature, and it is tenable to say they are empty.

Likewise, my words too are dependently arisen. Therefore they lack intrinsic nature. Lacking intrinsic nature, it is tenable to say they are empty. Just as a pot, a cloth, and such things — though they are empty of intrinsic nature because they are dependently arisen — can hold honey, water, and yogurt, and can protect from cold, wind, and sun — so too my words, though they lack intrinsic nature because they are dependently arisen, can establish that entities lack intrinsic nature. Therefore your statement "because your words lack intrinsic nature, negation of the intrinsic nature of all entities is untenable" is itself untenable.

23.
Just as an emanation blocks an emanation,
and an illusion-person created by a magician
blocks another coming for some purpose —
this refutation is likewise.

Just as an emanated person blocks another emanated person from coming for some purpose, and a magician's illusion-person blocks another illusion-person from coming for some purpose — there, the emanated person to be refuted is empty, and the one who refutes is also empty. The illusion-person to be refuted is empty, and the one who refutes is also empty. Likewise, my empty words can negate the intrinsic nature of all entities as empty. Therefore your statement "because your words are empty, negation of the intrinsic nature of all entities is untenable" is unreasonable.

As for the six-fold consequence you stated — that too is refuted by this very reasoning. If my words are not included in "all" and are not empty, and all entities are also not empty — your own argument dissolves.

Now, regarding your statement:

But if those words have intrinsic nature... you should state the distinguishing reason —

to this the answer:

24.
My words lack intrinsic nature.
Therefore my statement is not destroyed.
There is no inconsistency,
and therefore no distinguishing reason need be given.

My words are dependently arisen and therefore lack intrinsic nature — as previously shown. Since my words are empty and all remaining entities are also empty, there is no inconsistency. If I were to say "my words are not empty while all remaining entities are empty," that would indeed be inconsistency. But that is not so. Therefore there is no inconsistency, and no distinguishing reason need be given. Your statement that the thesis is destroyed, that there is inconsistency, and that a distinguishing reason should be stated — is untenable.

Now, regarding your statement about the example of "do not make sounds":

25.
The example of "do not make sounds" —
what you proposed is not our example.
For there, sound turns back sound.
Here, it is not like that.

This is not our example. When someone says "Do not make sounds" — sound itself turns back sound. But our words, which lack intrinsic nature, do not turn back the lack of intrinsic nature. Why? Because:

26.
If the lack of intrinsic nature
were to turn back the lack of intrinsic nature,
then the lack of intrinsic nature would be reversed
and intrinsic nature would be well established.

If, as in the "do not make sounds" example, words lacking intrinsic nature were to turn back the lack of intrinsic nature of entities, then the lack of intrinsic nature would be negated, and entities would possess intrinsic nature and would not be empty. But we teach the emptiness of entities, not non-emptiness. Therefore the example does not apply.

27.
Or again: someone develops
the wrong grasping "this is a woman"
toward an emanated woman —
this refutation is like that.

Or again: just as a man develops the wrong grasping "she is a real woman" toward an emanated woman who is empty by nature, and then a Tathagata or a disciple of the Tathagata creates another emanation to turn back that wrong grasping — so too my empty words, like an emanation, turn back the grasping of intrinsic nature toward entities that lack intrinsic nature, which — like the emanated woman — are devoid of the nature of a real person, wrongly grasped by childish beings confused by ignorance. Therefore this example is appropriate for establishing emptiness, while the other is not.

28.
Since the object to be established
and this reason are alike — a sound does not exist.
Without accepting conventional designations,
we do not teach.

The object to be established and the "do not make sounds" reason are alike — for all entities are without distinction in lacking intrinsic nature. That sound too is dependently arisen and therefore does not have intrinsic nature. Furthermore, without accepting and relying upon conventional truth, we do not teach "all entities are empty." Without accepting conventional truth, the Dharma cannot be taught, as it is said:

"Without relying on convention,
the ultimate cannot be shown.
Without attaining the ultimate,
nirvana is not realized."

Therefore, since both are tenable as lacking intrinsic nature, all entities are empty, just like my words.

Now, regarding your statement about the refutation of the refutation:

29.
If I had any thesis,
then that fault would be mine.
But I have no thesis,
and therefore I alone am faultless.

If I held some thesis, then, as you say, the fault obtained through the defining characteristic of a thesis would be mine. But I have no thesis whatsoever. Therefore, when all entities are empty, thoroughly pacified, and by nature free from elaboration — how could there be a thesis? How could there be the defining characteristic of a thesis? How could there be the fault arising from the defining characteristic of a thesis? Therefore your statement "the fault is obtained by you through the defining characteristic of a thesis" does not stand.

Now, regarding your statements about direct perception, inference, testimony, and analogy:

30.
If through direct perception and so forth
something were apprehended,
there would be establishing or refuting.
Since that does not exist, this fault does not apply to me.

If I apprehended something through any of the four means of valid cognition — direct perception, inference, analogy, or testimony — then there would be establishing or refuting. But since I have not apprehended any object whatsoever, I neither establish nor refute. Since that is so, the fault you attribute to me — about direct perception and the other means of knowledge being empty and therefore unable to apprehend — does not arise.

31.
If through your means of valid cognition
those objects are well established,
how then do you establish
those means of valid cognition?

If you think objects to be known are well established by means of valid cognition, then how are the four means of valid cognition — direct perception, inference, analogy, and testimony — themselves established?

If you say means of valid cognition are established by other means of valid cognition, and objects are established by means of valid cognition, then the thesis is destroyed.

32.
If means of valid cognition
are established by other means of valid cognition,
there is an infinite regress.

If you think objects are established by means of valid cognition, and those means of valid cognition too are established by other means of valid cognition — then there is an infinite regress.

In that case:

Neither first, nor middle, nor last
is established.

If those means of valid cognition are established by other means, and those by still others — there is no first. Without a first, how can there be a middle? How can there be a last? Therefore the statement "means of valid cognition are established by other means" is untenable.

33.
If, however, those means of valid cognition
are established without means of valid cognition,
your statement is destroyed.
There is inconsistency, so state the distinguishing reason.

If those means of valid cognition are established without any means of valid cognition, and objects are established by means of valid cognition — then your statement "objects are established by means of valid cognition" is destroyed, and there is inconsistency: some things are established by means of valid cognition, others are not. You should state the distinguishing reason. Since you have not, this reasoning too is untenable.

Here someone says:

34.
Just as fire illuminates
both itself and others —
so too, you say, means of valid cognition
establish both self and other.

Just as fire illuminates both itself and others, so too means of valid cognition establish both their own nature and the nature of others. Here the response:

35.
That statement is not concordant.
Like a pot in a dark room —
fire is not perceived, is not seen —
fire does not illuminate itself.

That the means of valid cognition establish both self and other, like fire — this is not concordant. Fire does not illuminate itself. Just as before fire burns, a pot in a dark room is not perceived, but after fire is brought, the pot is later perceived — if, before being illuminated, fire existed in the darkness and was later illuminated by fire, then it would illuminate itself. But that is not the case. Therefore this reasoning is untenable.

36.
If by your statement
fire illuminates itself,
then fire should also burn itself,
just as it burns others.

If fire illuminates both itself and others, as you say, then just as it burns others, it should also burn itself. But it does not. Therefore the statement "fire illuminates both itself and others" is untenable.

37.
If by your statement
fire illuminates both self and other,
then darkness too should conceal
both self and other.

If fire illuminates both itself and others, then its opposite — darkness — should conceal both itself and others. But that is not the case. Therefore "fire illuminates both self and other" is untenable.

38.
Illumination means dispelling darkness.
Darkness does not abide in fire
or where fire is.
If there is no darkness elsewhere, how does it illuminate?

Here, darkness is not in fire, nor where fire is. Illumination means dispelling darkness. Since darkness is neither in fire nor where fire is, what does fire dispel? How can it illuminate both self and other if there is no darkness for it to dispel?

Here someone says: fire dispels darkness at the very moment of its arising. It does not exist in fire, nor where fire is, but fire dispels it in arising.

39.
Fire arising does not illuminate —
this statement is untenable.
Fire at the moment of arising
simply does not meet darkness at all.

That fire at the moment of arising illuminates both self and other — this is untenable. Why? Because fire at the very moment of arising simply has not met darkness. Not having met it, it does not dispel it. Not dispelling darkness, it does not illuminate.

40.
Or if fire dispels darkness
without meeting it,
then fire here in this place
would dispel darkness in all world-realms.

But if you think fire dispels darkness even without meeting it — then, by the same logic, fire here in this place would dispel darkness throughout all world-realms, since it equally has not met that darkness. But that is not the case. Therefore fire does not dispel darkness without meeting it.

41.
If means of valid cognition are self-established,
they are established without dependence on objects.
Your means of valid cognition are established
independently of anything.

If, like fire, means of valid cognition are self-established, then they are established without dependence on objects to be known. What is self-established does not depend on another. But if they depend, they are not self-established.

If means of valid cognition are established without dependence on objects — then they are not anyone's means of valid cognition, and there is the fault that they serve no purpose.

42.
If, however, they are established in dependence on objects,
what fault is there?
What is unestablished does not depend on what is not —
what is established establishes the established.

But if means of valid cognition are established in dependence on objects — then objects, being unestablished, do not yet have anything to depend on. You have the means of valid cognition establishing what is already established — and establishing what is already established is not accepted, for what has been done does not need doing.

43.
If means of valid cognition are completely established
in dependence on objects,
then without depending on means of valid cognition,
objects would be established.

If means of valid cognition are established in dependence on objects, then without depending on means of valid cognition, objects would be established. And if objects are established without means of valid cognition, what is the purpose of examining your means of valid cognition?

If your means of valid cognition are established
in dependence on objects,
then your means of valid cognition and objects
become reversed.

If means of valid cognition depend on objects, then means of valid cognition become objects (since they are established by objects), and objects become means of valid cognition (since they establish means of valid cognition).

44.
If the father produces the son,
and that very son
produces the father —
then say: which produces which?

Just as someone says "the father produces the son, and the son produces the father" — then who produces whom?

Both bear the defining characteristics
of father and son.
Therefore I am doubtful —
say: which is the father? Which is the son?

Since both produce and are produced, both bear the characteristic of father (producer) and son (produced). Which is the father and which the son? Similarly, which are the means of valid cognition and which the objects? Both establish and both are established.

Means of valid cognition are not established
by themselves, by each other,
by other means of valid cognition,
by objects, or without a cause.

Direct perception is not established by direct perception itself; inference is not established by inference itself; testimony by testimony; analogy by analogy. Nor are they established by each other — direct perception by inference, analogy, and testimony; inference by direct perception, analogy, and testimony; and so forth. Nor by other means of the same kind. Nor by objects. Nor without a cause. The reasons previously shown — whether by twenty, thirty, forty, or thirty-six arguments — refute them all.

Therefore your statement "objects are comprehended by means of valid cognition, and therefore objects exist, and the means of valid cognition by which objects are comprehended also exist" is untenable.

45—46.
Now, regarding your statement about those skilled in dharma categories:

That which you who are skilled in dharma categories
call the wholesome nature of wholesome dharmas —
that should be distinguished in detail.

You should distinguish what the wholesome nature is and what the wholesome dharmas are — this consciousness is wholesome, this is the intrinsic nature of that wholesome consciousness. And so it should be shown for all. Since you have not shown this, the statement "the intrinsic nature of dharmas exists as described" is untenable.

If the wholesome nature
of wholesome dharmas arises in dependence,
then how can it be their own nature,
since it depends on other entities?

If the wholesome nature of wholesome dharmas arises in dependence on the assembly of causes and conditions, then — having arisen in dependence on other entities — how can it be the own nature of wholesome dharmas? The same analysis applies to the unwholesome and the rest.

47.
But if the own nature of wholesome dharmas
arises without depending on anything at all,
then there would be no abiding in the holy life.

If the own nature of wholesome dharmas arises without depending on anything — and the same for the unwholesome and the rest — then there would be no abiding in the holy life. Why? Because that would mean abandoning dependent origination. Abandoning dependent origination means abandoning the seeing of dependent origination. Without seeing dependent origination, there is no seeing of dharma — for the Blessed One said: "The monk who sees dependent origination sees the Dharma." Without seeing dharma, there is no abiding in the holy life.

Furthermore, abandoning dependent origination means abandoning the origin of suffering, since the origin of suffering is dependent origination. Abandoning the origin means abandoning suffering — for without origination, from what would suffering arise? Without suffering and origination, what would be abandoned to constitute cessation? Without cessation, what path leads to its realization? Then the Four Noble Truths would not exist. Without them, the fruits of the ascetic life would not exist. Without the fruits, there would be no abiding in the holy life.

48.
Since they lack causes and are permanent,
all dharmas would become permanent.
There would be no dharma or non-dharma,
and no worldly conventions.

If that is so, then — with no dharma, no non-dharma, and no worldly conventions — where would any of this come from, since all of this is dependent origination and dependent origination does not exist? Furthermore, possessing own nature, not being dependently arisen, and arising without cause — entities would be permanent, since what lacks causes is permanent.

49.
The same fault applies to the unwholesome and the indeterminate,
and to the deliverance categories and the rest.
Therefore all your conditioned things
would become unconditioned.

The same permanence shown for wholesome dharmas applies equally to the unwholesome, the indeterminate, and the deliverance categories and the rest. Therefore all conditioned things would become unconditioned. Why? Without causes, there is no arising, abiding, or ceasing. Without these, there are no characteristics of the conditioned.

Therefore the statement "the intrinsic nature of entities such as wholesome dharmas exists, and therefore all entities are not empty" is untenable.

50.
Now, regarding your statement about names:

Whoever says there is a name
that has intrinsic nature —
to that person the answer about names applies.
I do not say names exist.

Whoever holds that names have intrinsic nature — to that person you should give the answer. But if the basis of the name does not exist, then the name too does not have intrinsic nature. Since entities' intrinsic nature does not exist, the intrinsic nature of names also does not exist. Therefore it is empty. Being empty, it does not exist. Therefore your statement "since names exist, intrinsic nature exists" is untenable.

51.
This "there is no name for what does not exist" —
is it itself existent or non-existent?
If existent or non-existent,
both your positions are destroyed.

Is the absence of a name existent or non-existent? If the "name that does not exist" is existent, then the thesis "names do not exist" is destroyed — for now it is not absent, now it exists. If the "name that does not exist" is itself non-existent, then "since there is no name for what does not exist, the intrinsic nature of names exists" — your thesis is destroyed.

52.
The emptiness of all entities
has been shown previously.
Therefore, even without a thesis,
whatever fault you seek — you are seeking fault where there is none.

Since we have previously shown the emptiness of all entities in detail, names too have been shown to be empty. Therefore, even without a thesis, you seek faults where we do not say names exist.

53.
Now, regarding your statement about intrinsic nature existing yet not pertaining to dharmas:

If you say "But intrinsic nature exists
yet does not exist in dharmas" —
if you entertain this doubt,
that doubt does not exist.

We neither negate the intrinsic nature of dharmas nor accept that intrinsic nature belongs to some object other than dharmas. If so, then your objection "intrinsic nature pertaining to dharmas that do not exist should be demonstrated as belonging to what other object" is an extended quibble, not a genuine objection.

54.
Now, regarding your statement about the pot in the house:

If negation operates only on what exists,
then emptiness is well established —
for you negate
the very lack of intrinsic nature in entities.

If negation operates only on what exists and not on what does not exist, and you too negate the lack of intrinsic nature of all entities — then is not the lack of intrinsic nature of all entities well established? Since your reasoning requires a negation, and the negation exists, the lack of intrinsic nature is proven.

55.
The emptiness that you negate —
if that emptiness too does not exist,
then does not "negation operates on what exists" —
your own statement — collapse?

If you negate the emptiness of all entities, and that emptiness also does not exist — then your own thesis "negation operates only on what exists, not on what does not exist" is destroyed.

56.
Since there is nothing whatsoever to be negated,
I do not negate anything.
Therefore the accusation "you negate"
is a slander you have cast.

Since I negate nothing — since there is nothing to negate and no negation — all entities are empty. The accusation "you negate" is a baseless slander you have cast.

Now, regarding your statement "if intrinsic nature does not exist, what do your words negate?":

57—58.
Even the negation of what does not exist
being established without words —
"without words" here means making known,
not producing or eliminating.

The words "all entities lack intrinsic nature" do not MAKE entities lack intrinsic nature. Rather, where entities already lack intrinsic nature, these words MAKE KNOWN that entities lack intrinsic nature.

For example, suppose someone says "Devadatta is in the house" when Devadatta is in fact not there. Then another person says "He is not there." Those words do not make Devadatta absent — they merely communicate that Devadatta is not present.

Similarly, the words "entities lack intrinsic nature" do not make entities lack nature. Rather, since all entities — like illusory persons devoid of the nature of real persons — are objects of confusion for childish beings who, obscured by ignorance, superimpose intrinsic nature where there is none — the words merely communicate that intrinsic nature does not exist. Whether the words exist or not, the lack of intrinsic nature is already established. Therefore your statement "what do the words 'lacking intrinsic nature' accomplish?" is unreasonable.

59—60.
Now, regarding the mirage example and the four verses you cited — listen:

As for the example of the mirage
and what the great being said —
consider how that example is appropriate.
Listen to the determination.

If that grasping had intrinsic nature,
it would not arise dependently.
Whatever grasping arises dependently —
is that not itself emptiness?

If the grasping of "water" toward a mirage had intrinsic nature, it would not arise dependently. But it depends on the mirage, on wrong views, and on incorrect attention — and therefore arises dependently. Because it arises dependently, it is empty of intrinsic nature by nature.

If grasping had intrinsic nature,
who could turn it back?
The same applies to the remaining five.
Therefore that fault does not exist.

If the grasping of the mirage as water had intrinsic nature, no one could turn it back — just as the heat of fire, the wetness of water, and the unobstructedness of space cannot be reversed, for intrinsic nature cannot be reversed. Yet it IS reversed. Therefore grasping lacks intrinsic nature. The same analysis applies to the remaining five — the grasped, the grasper, the refutation, the refuted, the refuter. Therefore the statement "because these six exist, all entities are not empty" is untenable.

61.
Now, regarding the unestablished reason and the three-time argument:

The answer about the unestablished reason has already been given, since the object to be established is the same — what was said previously when refuting the six-fold analysis with the mirage example applies here.

The three-time reasoning that you offer
actually applies to those who teach emptiness,
not to you.

The reasoning about negation not being tenable in any of the three times — this same reasoning applies to negate the intrinsic nature of all entities. If your words cannot negate in the three times, then neither can the object to be negated exist in the three times. Without negation and without an object of negation, there is nothing you are negating — and therefore the accusation "you negate" is a slander you have cast.

Alternatively:

If you accept that negation can occur in the three times — prior, later, or simultaneous — with causes such as the father (for prior), the teacher (for later), and the lamp (for simultaneous), then those very faults previously shown apply. And if you accept that negation exists, your thesis is destroyed. By this reasoning, the refutation of intrinsic nature is itself established.

The Crown Verse

70.
For whom emptiness is possible,
all things are possible.
For whom emptiness is not possible,
nothing is possible.

For whom this emptiness is possible — for that person all worldly and transcendent purposes are possible. Why? Because where emptiness is possible, dependent origination is possible; and the Four Noble Truths, the fruits of the ascetic life, and all realizations are possible. Where all realizations are possible, the Three Jewels — the Buddha, the Dharma, and the Sangha — are possible. Where dependent origination is possible, dharma and non-dharma, causes and results, afflictions and their origins and bases are possible. Where all of the above is possible, fortunate and unfortunate rebirths, the beings who go to them, the means of going beyond, and all worldly conventions are possible — all that can be expressed in words. One should understand the implications in this direction.

Here also:

To the peerless Buddha,
the supreme speaker,
who taught emptiness, dependent origination,
and the middle way as having a single meaning —
to that one I bow.

The Commentary on the Refutation of Objections, composed by the noble master Nagarjuna, dwelling on the first bhumi, Pramudita, is complete.

Dispelling the darkness of disputes about existence and non-existence,
when the profound teaching of non-dual suchness becomes the light of dharma,
may all beings born in the womb of existence —
gods, humans, and asuras alike — be virtuous.

This pure and unshakeable lineage
perpetually turns back the plague
of those afflicted by the demon of grasping at entities
and dispels the darkness of this world.

Translated by the Indian master Jnanagarbha and the translator Dpal brtsegs rakshita, who revised and finalized it.

Colophon

This is a Good Works Translation from Classical Tibetan, produced by the New Tianmu Anglican Church. The translator is Lotsawa (ལོ་ཚཱ་བ, life 114), a tulku of the Tibetan Translator lineage.

The English is independently derived from the Tibetan source text of the Dege Tengyur (Tohoku 3832), using the Esukhia Unicode etext (CC0, GitHub: Esukhia/derge-tengyur, Volume 096, lines 1900—2160). The translation was produced by reading the Tibetan directly. No existing English translation was consulted, as none is freely available.

The Vigrahavyavartanivrtti is the auto-commentary on the Vigrahavyavartani (Tohoku 3828), whose root verses were translated by Rinchen (life 107) and are already in the archive. The two texts are a pair and should be read together.

This is the second Madhyamaka commentary in the archive, following the Sunyatasaptativrtti (D3831, translated by Sherab, life 113). Both are from Volume 096 of the Dege Tengyur, the Madhyamaka section.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

Root text: Refutation of Objections (Vigrahavyāvartanīkārikā, D3828) — the seventy verses on which this auto-commentary expands.

Related Madhyamaka texts: Sixty Verses on Reasoning — Nagarjuna (D3825) · Seventy Verses on Emptiness — Nagarjuna (D3827) · Commentary on the Seventy Verses on Emptiness — Nagarjuna (D3831) · The Akutobhaya — Nagarjuna (D3829) · Twenty Verses on the Great Vehicle — Nagarjuna (D3833) · Transference of Existence — Nagarjuna (D3840)

🌲

Source Text: རྩོད་པ་བཟློག་པའི་འགྲེལ་པ

Classical Tibetan source text from the Esukhia Dege Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, Volume 096, lines 1900—2160). Unicode Tibetan. CC0 license. Presented for reference and verification.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བི་གྲ་ཧ་བྱ་བརྟ་ནི་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། རྩོད་པ་བཟློག་པའི་འགྲེལ་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་

[121a.5]ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཡོད་མིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཀུན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་
[121a.6]གུ་ནི་རྒྱུ་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་མེད། རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མེད། རྐྱེན་འདུས་པ་དག་ལ་ཡང་མེད། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དག་ལ་ཡང་མེད། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འདི་ཐམས་
[121a.7]ཅད་ལ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་མེད་དེ་དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་
[121b]
[121b.1]ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད། རྐྱེན་བྲང་དང་། ལྐོག་མ་དང་། མཆུ་དང་། ལྕེ་རྩེ་དང་།
[121b.2]སོའི་བྲུན་དང་། རྐན་དང་། སྣ་དང་། སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་། འབད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད། གཉི་ག་ཚོགས་པ་ཡང་མེད། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་མེད། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་
[121b.3]རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཟློག་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །མེ་མེད་པས་ཀྱང་སྲེག་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །མཚོན་ཆ་མེད་པས་ཀྱང་གཅད་པར་མི་ནུས་ཤིང་ཆུ་མེད་པས་ཀྱང་བངས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་
[121b.4]དུ་ཚིག་མེད་པས་ཀྱང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟློག་པར་བྱེད་མི་ནུས་པས་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བཀག་གོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ཚིག་དེ་རང་བཞིན་བཅས། །ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་བཅས་སྔ་མ་ཉམས། །མི་འདྲ་ཉིད་དེ་དེ་ཡིན་ན། །
[121b.5]གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱོས། །འོན་ཏེ་སྐྱོན་དེར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་ངའི་ཚིག་དེ་ནི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བཀག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འོ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་
[121b.6]ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་དམ་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་འདུས་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་དངོས་པོ་
[121b.7]ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་བཀག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྨྲས་པ་མུ་དྲུག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་
[122a]
[122a.1]འདུས་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ངེས་པ་ནི་དགག་པ་མི་འཐད་པས་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ཞེས་བཀག་པས་དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་
[122a.2]ཚིག་ཀྱང་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ནི་འགོག་པ་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། གང་གིས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་མ་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འགལ་
[122a.3]བའི་དཔེར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་བསྡུས་སོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་འགོག་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་འདིས་འགོག་པ་ཡོད་
[122a.4]དོ་ཞེ་ན། དེས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འགལ་བའི་དཔེར་གྱུར་ནས་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་སྟོང་བས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་
[122a.5]བཞིན་འགོག་པར་མི་འཐད་དོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་ཡང་དེ་སྐད་ཟེར་ན་ནི་ཁ་ཅིག་ནི་སྟོང་། ཁ་ཅིག་ནི་མི་སྟོང་ངོ་ཞེས་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གང་གིས་ན་ཁ་ཅིག་ནི་སྟོང་ཁ་ཅིག་ནི་མི་སྟོང་པར་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་སྨྲོས་ཤིག །
[122a.6]གཏན་ཚིགས་དེ་ཡང་མ་བརྟན་པས་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། དེ་སྒྲ་མ་འབྱིན་ལྟ་བུའོ་ཞེས། ཁྱོད་བློ་སེམས་ན་དེ་མི་འཐད། །འདི་ལ་སྒྲ་ནི་ཡོད་པ་ཡིས། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཟློག་ཡིན། །
[122a.7]དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྒྲ་མ་འབྱིན་ཅིག་ཅེས་བདག་ཉིད་སྒྲ་འབྱིན་ཏེ། སྒྲ་དེས་སྒྲ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཞེས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚིག་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེར་ཡང་འཐད་པ་མ་
[122b]
[122b.1]ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་སྒྲ་ཡོད་པས་སྒྲ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། འདིར་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཚིག་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འགོག་པར་མི་བྱེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་
[122b.2]པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་མ་འབྱིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་མཐུན་པར་སྒྲ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པའི་འགོག་པའང་དེ་ལྟ་ཞེས། །འདོད་ན་དེ་ཡང་བཟང་མིན་ཏེ། །དེ་ལྟ་བས་ནའང་ཁྱོད་དམ་བཅས། །མཚན་ཉིད་སྐྱོན་ཡོད་ངེད་ལ་མེད། །ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ལ་རྣམ་
[122b.3]པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འགོག་པའི་འགོག་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འགོག་པའི་ཚིག་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱེད་
[122b.4]ལ་ནི་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདི་འཐོབ་ཀྱི། ངེད་ལ་ནི་མེད་པས་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འགོག་པའི་འགོག་པ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། རེ་ཞིག་དངོས་རྣམས་མངོན་སུམ་གྱིས། །དམིགས་ནས་ཟློག་པར་བྱེད་
[122b.5]མིན་ན། །གང་གིས་དངོས་རྣམས་དམིགས་འགྱུར་བ། །མངོན་སུམ་དེ་ནི་མེད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཟློག་པར་བྱེད་ན་ནི་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་
[122b.6]ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡང་འདུས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་དམིགས་པ་མེད་དོ། །མི་དམིགས་པ་འགོག་པ་ཡང་མི་འཐད་པས་དེ་
[122b.7]ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་དང་དཔེས་སེམས་འཇལ་བས་དམིགས་ནས་དངོས་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་འདིར་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། རྗེས་དཔག་ལུང་དང་
[123a]
[123a.1]དཔེས་འཇལ་དང་། །རྗེས་དཔག་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། །དཔེས་བསྒྲུབ་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ལན་བཏབ་པོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དཔེས་འཇལ་བ་དང་། ལུང་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་
[123a.2]ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དཔེས་འཇལ་བ་དང་། ལུང་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་
[123a.3]པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། དཔེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་དང་། དཔེས་འཇལ་བ་དག་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་
[123a.4]དམིགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་དོ། །མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་འགོག་པ་མི་འཐད་པས་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། སྐྱེ་
[123a.5]བོ་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མཁས། །དགེ་བ་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ནི། །སེམས་ཤིང་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་། །འདི་ལ་སྐྱེ་བོ་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་དགུར་སེམས་ཏེ། འདི་
[123a.6]ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། མོས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཡང་
[123a.7]དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། རྨོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་དང་། དབང་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་དང་།
[123b]
[123b.1]འཛིན་པ་དང་། མི་འཛིན་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྨོངས་འབྲེལ་དང་། སྤྲོ་བ་མེད་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། ཡུལ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་།
[123b.2]མི་རྟག་པ་དང་། རྒ་བ་དང་། ལྡན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུངས་པ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། དང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་དང་། མཐུན་པར་འཛིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པར་བཟུང་བ་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། ཞེས་དང་། རི་མོར་བྱེད་པ་དང་།
[123b.3]དད་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། བསྒོ་བ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་། གུས་པ་དང་། མ་གུས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ངག་དང་། འགུལ་བ་དང་། གྲུབ་པ་དང་། མ་དང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མ་སྦྱངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། དེས་པ་དང་། ཡིད་ལ་
[123b.4]གཅགས་པ་དང་། མྱ་ངན་དང་། འཁྲུགས་པ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། སྡོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ནང་ལེགས་པར་དང་བ་དང་། འཇིགས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། དད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། གནམ་པ་དང་། མི་འདྲིད་
[123b.5]པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། རྟབ་བག་མ་ཡིན་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་དང་། བྱམས་པར་ལྟ་བ་དང་། སོ་སོར་བརྟག་པ་དང་། ཡིད་བྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུངས་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱགས་པ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་
[123b.6]ཤེས་པ་ཉིད་དང་། མི་གཏོང་བ་དང་། འབྱོར་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། མི་འཆབ་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། སེམས་པ་མི་གཏོང་བ་དང་། བྱམས་པ་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། དགའ་བྲལ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཁོན་དུ་མི་འཛིན་པ་དང་། ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་
[123b.7]གདུག་པ་མེད་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། དེས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་། འདུ་ཤེས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། འདུས་
[124a]
[124a.1]མ་བྱས་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་དགུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་དགེ་བའི་རང་བཞིན་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་དང་།
[124a.2]མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་དང་། འདོད་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པར་གསུངས་པ་དང་། གཟུགས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་གཟུགས་སུ་གསུངས་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་
[124a.3]གཟུགས་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དང་། བསྒོམས་
[124a.4]པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་སེམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། རང་བཞིན་
[124a.5]མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། ངེས་འབྱིན་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས། །གནས་སྐབས་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ལ། །ངེས་འབྱིན་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་དང་། །ངེས་འབྱིན་མིན་གང་ཚུལ་དེ་བཞིན། །འདི་ལ་
[124a.6]ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རང་བཞིན་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱང་
[124a.7]ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་
[124b]
[124b.1]བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྟོང་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ཅེས་
[124b.2]བྱ་བའི་མིང་། །མིང་ཡང་དེ་བཞིན་མེད་འགྱུར་ཉིད། །གཞི་མེད་མིང་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་མེད་པའི་མིང་ནི་འགའ་ཡང་མེད་
[124b.3]པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ། །རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་
[124b.4]རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་རང་བཞིན་ཡོད། །དེ་ནི་ཆོས་ལ་མེད་ཅེ་ན། །ཆོས་རྣམས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། །གང་གི་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་རིགས། །འོན་ཏེ་གཞི་མེད་པའི་མིང་དུ་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །
[124b.5]དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ནི་སྟོང་པར་འགྱུར་ལ། མིང་གཞི་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་དེ་ཆོས་ལ་གཏོགས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པའི་དོན་དེ་བསྟན་པར་རིགས་སོ། །དེ་ཡང་མ་བསྟན་པས་དེའི་ཕྱིར་
[124b.6]རང་བཞིན་ནི་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ནི་མེད་དོ་ཞེས་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་སོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གང་ཕྱིར་ཁྱིམ་ན་བུམ་པ་དེ། །མེད་ཅེས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་འགོག །མཐོང་སྟེ་དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི། །ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འགོག་པ་ཡིན། །འདི་ལ་
[124b.7]དོན་ཡོད་པ་ལ་འགོག་པར་བྱེད་ཀྱི། མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱིམ་ན་བུམ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། བུམ་པ་ཡོད་པ་ལ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་འགོག་པར་
[125a]
[125a.1]འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་འགོག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རང་
[125a.2]བཞིན་དེ་མེད་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་དེས་ཅི་ཞིག་དགག །མེད་པ་ཡིན་ན་ཚིག་མེད་པར། །འགོག་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཇི་སྟེ་རང་བཞིན་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་འགོག་པར་བྱེད། འདི་ལྟར་
[125a.3]མེད་པ་ལ་ནི་ཚིག་མེད་པར་ཡང་འགོག་པར་འགྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མེ་ལ་གྲང་བ་ཉིད་དང་། ཆུ་ལ་ཚ་བ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ། །ཇི་ལྟར་ལོག་པར་ཆུར་འཛིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོག་པར་འཛིན། །ཡོད་པར་མིན་ལ་
[125a.4]དགག་པར་བྱ། །ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ལོག་པར་ཆུར་འཛིན་པ་ན། དེ་སྐྱེས་བུ་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་འཛིན་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དེ་ན་ཆུ་མེད་ཀྱི། དེ་ནི་སྨིག་རྒྱུའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་
[125a.5]བཞིན་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་འཛིན་པ་དང་། །གཟུང་བ་འཛིན་པ་པོ་དེ་དང་། །འགོག་པ་དགག་བྱ་འགོག་པ་པོ། །དེ་དྲུག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། །
[125a.6]གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་རེ་ཞིག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། གཟུང་བ་ཡོད་པ་དང་། དེ་འཛིན་པ་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལོག་པར་འཛིན་པ་དེ་འགོག་པ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། དགག་པར་བྱ་བ་ལོག་པར་འཛིན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། ཁྱེད་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དེ་
[125a.7]འགོག་པ་པོ་ཡང་ཡོད་དེ། དྲུག་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི། མ་བཀག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་འཛིན་པ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །གཟུང་མེད་འཛིན་པ་པོ་མེད་ན། །འོ་ན་འགོག་
[125b]
[125b.1]དང་དགག་བྱ་དང་། །འགོག་པ་པོ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཅི་སྟེ་སྐྱོན་དེར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་འཛིན་པ་ཡང་མེད། གཟུང་བ་ཡང་མེད་འཛིན་པ་པོ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འཛིན་པ་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་
[125b.2]ལ། དགག་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད། འགོག་པ་པོ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་འགོག་དང་དགག་བྱ་དང་། །འགོག་པ་པོ་ཡང་ཡོད་མིན་ན། །དངོས་པོ་ཀུན་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་ཡིན་ན། །གལ་ཏེ་འགོག་པ་ཡང་མེད། དགག་པར་བྱ་བ་
[125b.3]ཡང་མེད། འགོག་པ་པོ་ཡང་མེད་ན་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་བཀག་པར་ཡོད་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། ཁྱོད་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། །རང་བཞིན་མེད་ཕྱིར་ཁྱོད་གཏན་ཚིགས། །གང་ལ་ཡོད་དེ་ཁྱོད་
[125b.4]དོན་ཏེ། །གཏན་ཚིགས་མེད་ཕྱིར་གྲུབ་མི་འཐད། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ག་ལ་ཡོད།
[125b.5]གཏན་ཚིགས་མེད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ལ་གྲུབ་པས་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། ཁྱོད་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཡང་། །རང་བཞིན་བཟློག་པ་གྲུབ་
[125b.6]ཡིན་ན། །ང་ལའང་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ནི། །རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡོད་པར་འགྲུབ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་རང་བཞིན་བཟློག་པ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ།
[125b.7]ང་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འགྲུབ་བོ། །ང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེད་ལ་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ན་དངོས། །རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱ་མི་འཐད། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་རང་བཞིན་མེད། །དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ནོ། །གལ་
[126a]
[126a.1]ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་
[126a.2]ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རང་བཞིན་ཡོད་མིན་ན། །གལ་ཏེ་འགོག་སྔ་དགག་ཕྱི་ཞེས། །ཟེར་ན་འཐད་པ་མ་ཡིན་ལ། །འཕྱི་ཞིང་ཅིག་ཅར་འང་མི་འཐད་དོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་གལ་ཏེ་འགོག་པ་ནི་སྔ་ལ་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་འཕྱིའོ་ཞེ་ན། འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགག་
[126a.3]པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གི་འགོག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འགོག་པ་ནི་འཕྱི་ལ་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་སྔའོ་ཞེ་ན། དེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགག་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ཟིན་ན། ཅི་ཞིག་འགོག་པར་བྱེད། འོན་ཏེ་འགོག་པ་དང་དགག་པར་བྱ་བ་འགོག་མཉམ་མོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་
[126a.4]ན་ཡང་འགོག་པ་ནི་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། དགག་པར་བྱ་བ་ཡང་འགོག་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་གཉིས་མགོ་མཉམ་དུ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྭ་གཡས་པ་ཡང་གཡོན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ། གཡོན་པ་ཡང་གཡས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་
[126a.5]པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདིར་བཤད་པ་རེ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཀུན་ལའང་ཡོད་མིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚིགས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །
[126a.6]ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ངའི་ཚིག་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་། །ཚོགས་དང་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད། །འོ་ན་དངོས་རྣམས་སྟོང་གྲུབ་སྟེ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ངའི་ཚིག་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། ལྡན་པ་མ་
[126a.7]ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད། རྐྱེན་བྲང་དང་། ལྐོག་མ་དང་། མཆུ་དང་། ལྕེ་དང་། སོའི་བྲུན་དང་། རྐན་དང་། སྣ་དང་། སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་། འབད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད། གཉི་ག་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་མེད། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་མེད། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་མ་
[126b]
[126b.1]གཏོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ངའི་ཚིག་དེ་སྟོང་པར་གྲུབ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ངའི་ཚིག་དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན་
[126b.2]པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིག་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། དངོས་རྣམས་རྟེན་ནས་
[126b.3]བྱུང་བ་གང་། །དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་དང་། །གང་ཞིག་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དེ། །རང་བཞིན་ཉིད་མེད་ཡིན་པར་སྨྲ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགོག་པ་
[126b.4]མི་འཐད་དེ་ཞེས་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། འདིར་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་
[126b.5]ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྟོང་པའོ། །
[126b.6]ཞེས་བྱ་བར་འཐད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངའི་ཚིག་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་དོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་
[126b.7]ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་པ་སྦྲང་རྩི་དང་། ཆུ་དང་། འོ་ཐུག་འཛིན་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། གྲང་བ་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངའི་ཚིག་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་
[127a]
[127a.1]ཏུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འགོག་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། སྤྲུལ་པ་ཡིས་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་། །སྒྱུ་མ་ཡིས་
[127a.2]ནི་སྐྱེས་བུ་ཡི། །སྒྱུ་མས་ཕྱུང་ལ་འགོག་བྱེད་ལྟར། །འགོག་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་དོན་འགའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་འོང་བར་བྱེད་པ་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་ཕྱུང་བའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་
[127a.3]གཞན་ཞིག་དོན་འགའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་འོང་བར་བྱེད་པ་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ཏེ་དེ་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་དགག་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན། འགོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དགག་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་འགོག་པར་བྱེད་པ་
[127a.4]གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངའི་ཚིག་སྟོང་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འགོག་པ་འཐད་པ་ན་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འགོག་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་
[127a.5]ཡིན་པ་དེ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མུ་དྲུག་ཏུ་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ངའི་ཚིག་ཀྱང་མ་འདུས་པ་ཡིན་ཞིང་མི་སྟོང་པའང་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁྱོད་
[127a.6]ཀྱིས། འོན་ཏེ་ཚིག་དེ་རང་བཞིན་བཅས། །ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅས་སྔ་མ་ཉམས། །མི་འདྲ་ཉིད་དེ་དེ་ཡིན་ན། །གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱོས། །ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངའི་ཚིག་དེ་རང་བཞིན་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྨྲས་པ་མ་ཉམས་ལ། །མི་འདྲ་
[127a.7]ཉིད་ཀྱང་མེད་པས་ན། །གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་བཤད་མི་བྱ། །རེ་ཞིག་ངའི་ཚིག་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྔར་རང་བཞིན་འཐད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངའི་ཚིག་དེ་
[127b]
[127b.1]ཡང་སྟོང་པ་ཡིན། དངོས་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ང་ན་རེ་ཚིག་དེ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་དེས་ན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ན། དེ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མི་
[127b.2]འདྲ་བ་ཉིད་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་དེ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འདྲ་བ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་གཏན་ཚིགས་དེས་ན་ཚིག་དེ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་
[127b.3]བཤད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཡང་ཉམས་ལ། མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་། དེ་སྒྲ་མ་འབྱིན་ལྟ་བུའོ་ཞེས། །ཁྱོད་བློ་སེམས་ནི་དེ་མི་འཐད། །འདི་ལ་སྒྲ་
[127b.4]ནི་ཡོད་པ་ཡིས། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཟློག་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲ་མ་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བཞིན་ཞེས། །ཁྱོད་ཀྱིས་གང་བརྩམས་དཔེ་འདི་མིན། །དེ་ནི་སྒྲ་ཡིས་སྒྲ་བཟློག་པས། །འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ངེད་ཀྱི་དཔེ་མ་ཡིན་ཏེ།
[127b.5]ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ན་རེ། སྒྲ་མ་འབྱིན་ཞེས་དེ་སྐད་ཟེར་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་འབྱིན་ཅིང་སྒྲ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ལྟར་ཚིག་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་འགོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་དཔེས་སྒྲ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངེད་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་
[127b.6]མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ཀྱིས། །ཇི་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་ལ་བཟློག །རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལོག་ན། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་གྲུབ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྒྲ་མ་འབྱིན་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྒྲས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།
[127b.7]གལ་ཏེ་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཟློག་པར་བྱེད་ན་ནི་དེས་ན་དཔེ་འདི་འཐད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདིར་ནི་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་
[128a]
[128a.1]རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་ན་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ། རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་ཡི། སྟོང་པ་ཉིད་
[128a.2]མ་ཡིན་པར་ནི་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཁ་ཅིག་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །བུད་མེད་ལ་ནི་བུད་མེད་སྙམ། །ལོག་འཛིན་འབྱུང་ལ་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །འགོག་བྱེད་འདི་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དམ་པར་
[128a.3]བུད་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ལོག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལོག་པར་འཛིན་པ་དེས་དེའི་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ཞིག་སྤྲུལ་ལ། དེས་དེའི་ལོག་པར་འཛིན་པ་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངའི་
[128a.4]ཚིག་སྟོང་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་དང་འདྲ་བ་དག་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དཔེ་འདི་འཐད་པ་ཡིན་གྱི། ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་
[128a.5]ན་གང་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། །གཏན་ཚིགས་འདི་མཚུངས་སྒྲ་ཡོད་མིན། །ཐ་སྙད་ཁས་རྣམས་མ་བླངས་པར། །ངེད་ཅག་འཆད་པར་མི་བྱེད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲ་མ་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
[128a.6]དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདི་ལ་སྒྲ་ནི་ཡོད་པ་ཡིས། །འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་བཟློག་ཡིན། །
[128a.7]ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ཁས་མ་བླངས་ཤིང་མ་བརྟེན་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་མི་འཆད་དོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ཁས་མ་བླངས་པར་ནི་ཆོས་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །
[128b]
[128b.1]དམ་པའི་དོན་ལ་མི་སྟོན་ལ། །དམ་པའི་དོན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མི་རྟོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཉི་ག་འཐད་པ་ན་ངའི་ཚིག་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁྱོད་
[128b.2]ཀྱིས། འགོག་པའི་འགོག་པའང་དེ་ལྟ་ཞེས། །འདོད་ན་དེ་ཡང་བཟང་མིན་ཏེ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱོད་དམ་བཅས། །མཚན་ཉིད་སྐྱོན་ཡོད་ངེད་ལ་མེད། །ཅེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅས་འགའ་ཡོད། །དེས་ན་ང་ལ་སྐྱོན་དེ་ཡོད། །
[128b.3]ང་ལ་དམ་བཅས་མེད་པས་ན། །ང་ལ་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །གལ་ཏེ་དམ་བཅས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ། ང་ལ་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁས་བླངས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཞིག་ན་ང་ལ་དམ་བཅས་པ་
[128b.4]འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་གཏན་དུ་ཉེ་བར་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་དག་ལ་དམ་བཅས་པ་ག་ལ་ཡོད། དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད། དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་ཡང་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཁྱོད་ལ་དམ་
[128b.5]བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས། རེ་ཞིག་དངོས་རྣམས་མངོན་སུམ་གྱིས། །དམིགས་ནས་ཟློག་པར་བྱེད་ཡིན་ན། །གང་གིས་དངོས་རྣམས་དམིགས་འགྱུར་བ། །མངོན་སུམ་དེ་ནི་མེད་པ་
[128b.6]ཡིན། །རྗེས་དཔག་ལུང་དང་དཔེས་གཞལ་དང་། །རྗེས་དཔག་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། །དཔེས་བསྒྲུབ་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ལན་བཏབ་པོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི། །དོན་གྱིས་
[128b.7]འགའ་ཞིག་དམིགས་ན་ནི། །བསྒྲུབ་པའམ་བཟློག་པར་བྱ་ན་དེ། །མེད་ཕྱིར་ང་ལ་ཀླན་ཀ་མེད། །གལ་ཏེ་ངས་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དཔེས་འཇལ་བ་དང་། ལུང་རྣམས་ཀྱིས་སམ། ཚད་མ་བཞི་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་འགའ་ཞིག་དམིགས་ན་ནི་
[129a]
[129a.1]དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ། དོན་བཟློག་པར་བྱ་ན་ངས་དོན་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བྱ། བཟློག་པར་ཡང་མི་བྱ། དེ་ལྟར་གྱུར་དང་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཚད་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་
[129a.2]གིས་དངོས་པོ་རྣམས་དམིགས་ནས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཚད་མ་དེ་དག་ཀྱང་མེད། དེ་དག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡང་མེད་པས་ཞེས་ཀླན་ཀ་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཀླན་ཀ་དེ་ང་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དེ་རྣམས། །ཚད་མ་
[129a.3]ཉིད་ཀྱིས་རབ་གྲུབ་ན། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་མ་དེ་རྣམས་ཀྱང་། །ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞལ་བར་བྱ་བ་དག་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་གཞལ་བར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་པར་སེམས་ན། འོ་ན་ད་ཚད་མ་
[129a.4]རྣམས་པ་བཞི་པོ་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དཔེས་གཞལ་བ་དང་། ལུང་དེ་རྣམས་གང་གིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཚད་མ་དེ་རྣམས་ནི་ཚད་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་པར་འགྲུབ་ལ། དོན་རྣམས་ནི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དམ་
[129a.5]བཅས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་། གལ་ཏེ་ཚད་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས། །ཚད་མ་འགྲུབ་ན་ཐུག་པ་མེད། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲུབ་ལ། ཚད་མ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཚད་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་སེམས་ན། དེ་
[129a.6]ལྟ་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་འདི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་འགྲུབ་མིན་ལ། །བར་མ་མིན་ཞིང་ཐ་མའང་མིན། །ཐུག་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། །དང་པོ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
[129a.7]ཚད་མ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཚད་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པས་འདི་ལ་དང་པོ་མེད་དོ། །དང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བར་མ་ཡང་ག་ལ་ཡོད། ཐ་མ་ཡང་ག་ལ་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དེ་རྣམས་ནི་ཚད་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་
[129b]
[129b.1]འགྲུབ་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་འཐད་དོ། །འོན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པར་ཡང་། །དེ་རྣམས་འགྲུབ་ན་སྨྲ་བ་ཉམས། །མི་འདྲ་ཉིད་དེ་དེ་ཡིན་ན། །གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་སྨྲ་བར་གྱིས། །འོན་ཏེ་ཚད་མ་རྣམས་མེད་པར་ཡང་ཚད་མ་དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ།
[129b.2]གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ནི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་རྣམས་འགྲུབ་པོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ་དོན་ཁ་ཅིག་ནི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན། ཁ་ཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
[129b.3]མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ན་དོན་ཁ་ཅིག་ནི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མ་བསྟན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་འདི་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
[129b.4]འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་མེ་ཡིས་གཞན་བདག་ཉིད། །གསལ་བྱེད་དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་ནི། །རང་གཞན་བདག་ཉིད་འགྲུབ་ཅེ་ན། །ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུར་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་
[129b.5]བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེས་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་ཏེ། །མུན་ཁུང་གི་ནི་རྫ་མ་ལྟར། །
[129b.6]དེ་ལ་མི་དམིགས་མ་མཐོང་བས། །མེ་ནི་རང་ལ་གསལ་བྱེད་མིན། །མེ་དང་འདྲ་བར་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གཉིས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེ་ནི་རང་ལས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེ་མི་འབར་
[129b.7]བའི་སྔ་རོལ་ན་མུན་ཁུང་ན་བུམ་པ་མི་དམིགས་པ་ལ། མེས་གསལ་བར་བྱས་ནས་ཕྱིས་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་གསལ་བར་མ་བྱས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་མེ་མུན་ཁུང་ན་ཡོད་ལ། ཕྱིས་མེས་གསལ་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་དེ་ལྟ་
[130a]
[130a.1]མ་ཡིན་པས་རྟོག་པ་འདི་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི། །མེ་འདིས་རང་བདག་གསལ་བྱེད་ན། །འོ་ན་མེ་ཡིས་གཞན་བཞིན་དུ། །རང་ལ་སྲེག་པའང་བྱེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཟེར་བ་ཇི་ལྟར་
[130a.2]མེས་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་སྲེག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་མེ་ནི་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་
[130a.3]ཡང་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི། །མེ་ཡིས་རང་གཞན་བདག་གསལ་བྱེད། །མེ་བཞིན་དུ་ནི་མུན་པ་ཡང་། །རང་གཞན་བདག་ལ་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་མེ་ནི་རང་
[130a.4]དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གཉིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ད་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་མུན་པ་ཡང་རང་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གཉིས་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་མེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱིས་བདག་ཉིད་གཉིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
[130a.5]སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གསལ་བྱེད་དེ་ནི་མུན་སེལ་ཏེ། །མེ་དང་གང་ན་མི་གནས་པ། །གཞན་ནའང་མུན་པ་ཡོད་མིན་ན། །ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །འདིར་མེ་ལ་ཡང་མུན་པ་མེད་ལ། །གང་ན་མེ་ཡོད་པ་དེ་ན་ཡང་
[130a.6]མུན་པ་མེད་དོ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུན་པ་སེལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མེ་ལ་ཡང་མུན་པ་མེད་ལ། གང་ན་མེ་ཡོད་པ་དེ་ན་ཡང་མུན་པ་མེད་ན་མེས་གང་ཞིག་སེལ་བས་རང་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གཉིས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མེས་མུན་པ་གང་ཞིག་སེལ་བར་བྱེད།
[130a.7]འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་གང་གི་ཕྱིར་མེ་ལ་ཡང་མུན་པ་མེད། མེ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ན་ཡང་མུན་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གཉི་ག་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མེ་འབྱུང་བ་ཉིད་ན་མེ་དེས་མུན་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་མུན་པ་དེ་མེད།
[130b]
[130b.1]མེ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ན་ཡང་མུན་པ་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་མེ་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གཉི་ག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། མེ་འབྱུང་བ་ན་གསལ་བྱེད་པ། །ཡང་དག་མིན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། །མེ་འབྱུང་བ་ན་མུན་པ་དང་། །
[130b.2]ཕྲད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །མེ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་(ཁོན་,ཁོ་ན་)ན་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེ་འབྱུང་བ་ཉིད་ན་མུན་པ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། མེ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་
[130b.3]གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེ་འབྱུང་བ་ཉིད་ན་མུན་པ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་དེ་སེལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །མུན་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་།
[130b.4]ཡང་ན་མེ་དང་མ་ཕྲད་ཀྱང་། །མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་ན་ནི། །འདི་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པས། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་མུན་སེལ་འགྱུར། །འོན་ཏེ་མེ་ནི་མུན་པ་དང་ཕྲད་པར་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འོ་ན་ནི་དེ་མ་ཕྲད་པར་འདྲ་བས་འདི་ན་གནས་པའི་མེས་འཇིག་
[130b.5]རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མེ་ནི་མུན་པ་དང་མ་ཕྲད་པར་སེལ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་རང་ལས་ཚད་མ་གྲུབ། །གཞལ་བྱ་རྣམས་
[130b.6]ལ་མ་ལྟོས་པར། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་འགྲུབ་འགྱུར་འདིར། །གཞན་ལ་མི་ལྟོས་རང་འགྲུབ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མེ་བཞིན་དུ་རང་ལས་ཚད་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡང་ཚད་མ་རྣམས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་
[130b.7]ན། རང་ལས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལྟོས་ན་ནི་རང་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་རྣམས་གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ལ་ནི། མི་ལྟོས་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱའི་དོན་རྣམས་ལ། །
[131a]
[131a.1]མ་ལྟོས་ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་འགྲུབ། །ཚད་མ་འདི་རྣམས་ཁོ་ན་ནི། །གང་གིའང་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་རྣམས་གཞལ་བར་བྱ་བ་དོན་རྣམས་ལ་མི་ལྟོས་པར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་མ་འདི་རྣམས་གང་གི་
[131a.2]ཕྱིར་ཚད་མ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཚད་མ་རྣམས་དོན་འགའ་ཞིག་གི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མ་རྣམས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལྟོས་ནས་དེ་རྣམས་འགྲུབ། །འདོད་ན་དེ་ལ་སྐྱོན་ཅིར་
[131a.3]འགྱུར། །མ་གྲུབ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པས། །གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །འོན་ཏེ་གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མ་རྣམས་འགྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་སྦྱིན་མ་གྲུབ་པ་ན་ནི་དོན་འགའ་
[131a.4]ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་མ་གཞི་འགྱུར་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་བྱེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཡོང་ཡེ་གཞལ་བྱ་ལ། །ལྟོས་ནས་ཚད་མ་
[131a.5]གྲུབ་ཡིན་ན། །ཚད་མ་རྣམས་ལ་མ་ལྟོས་པར། །གཞལ་བར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་རྣམས་ནི་གཞལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཚད་མ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་གཞལ་བར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་
[131a.6]པར་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ལ། ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་གཞལ་བྱ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲག་གོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཚད་མ་རྣམས་ལ་ནི། །མ་ལྟོས་པར་ཡང་གཞལ་བྱ་འགྲུབ། །གང་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་གྲགས་པ། །ཚད་མ་གྲུབ་
[131a.7]པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་རྣམས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཞལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་འགྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཅི་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་གྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་དོན་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་གཞལ་བར་བྱ་བའི་
[131b]
[131b.1]དོན་དེ་རྣམས་ནི་ཚད་མ་རྣམས་མེད་པར་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་རྣམས། །གཞལ་བྱ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲུབ། །དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་རྣམས། །གཞལ་བྱ་ངེས་པར་བཟློག་པར་འགྱུར། །ཅི་
[131b.2]སྟེ་སྔར་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་ཚད་མ་རྣམས་ནི་གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་དང་གཞལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་བཟློག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་གཞལ་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །
[131b.3]གཞལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡང་ཚད་མ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་གྲུབ་པས། །གཞལ་བར་བྱ་བ་འགྲུབ་འགྱུར་ལ། །གཞལ་བྱ་གྲུབ་པས་ཚད་གྲུབ་ན། །
[131b.4]ཁྱོད་ཀྱིས་གཉི་གའང་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ཚད་མ་གྲུབ་པས་གཞལ་བར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་བར་བྱ་བ་འགྲུབ་པས་ཀྱང་ཚད་མ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞལ་བར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་
[131b.5]ཁྱོད་ཀྱིས་གཉི་ག་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་འགྲུབ། །གཞལ་བྱ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཡིན་ན། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཞལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་འགྲུབ་
[131b.6]པར་བྱེད་ལ། གཞལ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚད་མ་དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཞལ་བར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་དག་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱས་ཚད་མ་འགྲུབ། ཚད་
[131b.7]མ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཡིན་ན། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡང་གཞལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། ཚད་མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞལ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཚད་མ་མ་གྲུབ་པ་
[132a]
[132a.1]རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་རྒྱུ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་གྲུབ་པ་དག་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཕ་ཡིས་བུ་བསྐྱེད་བྱ། །གལ་ཏེ་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཅི་སྟེ་ཕ་དེ་བསྐྱེད་བྱ་ན། །དེ་ནི་གང་གིས་གང་བསྐྱེད་སྨྲོས། །ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ན་རེ་ཕས་
[132a.2]བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཕ་དེ་ཡང་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། ད་དེ་ན་གང་གིས་གང་བསྐྱེད་པར་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ན་རེ་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་གཞལ་བར་བྱ་བ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་གཞལ་བར་བྱ་བ་
[132a.3]དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ། ད་དེ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་དག་གིས་གང་དག་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གཉི་གའང་ཕ་དང་བུའི། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཐེ་ཚོམ་གྱུར། །དེ་ན་ཕ་གང་བུ་གང་སྨྲོས། །གང་གི་ཕྱིར་
[132a.4]ཕ་དང་བུ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་གཉིས་ལས། བུ་ནི་གང་ཕ་ནི་གང་དེ་གཉི་ག་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཁོ་བོ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་དེ་ལ་ཕ་ནི་གང་བུ་ནི་གང་ཞེས་བྱ་
[132a.5]བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་མ་དང་གཞལ་བར་བྱ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ནི་ཚད་མ་དག་ནི་གང་ཡིན། གཞལ་བར་བྱ་བ་དག་ནི་གང་ཡིན། འདི་དག་གཉི་ག་ཡང་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དག་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
[132a.6]གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཁོ་བོ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་ཚད་མ་དག་ནི་གང་ཡིན་གཞལ་བར་བྱ་བ་དག་ནི་གང་ཡིན། ཚད་མ་རྣམས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས། །འགྲུབ་མིན་ཕན་ཚུན་གྱིས་མིན་པའམ། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ལ། །གཞལ་བྱས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །རང་གིས་
[132a.7]ཏེ་མངོན་སུམ་ནི་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ལུང་ནི་ལུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། དཔེས་གཞལ་བ་ནི་དཔེས་འཇལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་ལ་ཕན་ཚུན་གྱིས་ཏེ། མངོན་སུམ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དཔེས་འཇལ་བ་
[132b]
[132b.1]དང་། ལུང་རྣམས་ཀྱིས་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་། དཔེས་འཇལ་བ་དང་། ལུང་རྣམས་ཀྱིས་དང་། དཔེས་འཇལ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་རྣམས་ཀྱིས་དང་། ལུང་ནི་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དཔེས་
[132b.2]འཇལ་བས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དཔེས་འཇལ་བ་དང་། ལུང་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དཔེས་འཇལ་བ་དང་། ལུང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། གཞལ་
[132b.3]བར་བྱ་བ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱིས་བསྡུས་པ་མཐའ་དག་དང་། རེ་རེས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ཀུན་བསྡུས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི། ཉི་ཤུའམ། སུམ་ཅུའམ། བཞི་བཅུའམ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་ཀྱང་
[132b.4]མི་བསྒྲུབ་ན། དེ་ལ་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞལ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཚད་མས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཞལ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་དག་གིས་དངོས་པོ་གཞལ་བར་བྱ་བ་དག་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཚད་མ་དེ་དག་
[132b.5]ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས། སྐྱེ་བོ་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མཁས། །དགེ་བ་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ནི། །སེམས་ཤིང་ལྷག་མ་རྣམས་དང་ཡང་། །ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བཤད་
[132b.6]པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་རབ་མཁས་པ། །དགེ་བ་ཡི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དགེ་བའི་རང་བཞིན་སྨྲ་བ་གང་། །དེ་ལྟར་རབ་ཕྱེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན། །ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་མཁས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དགེ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་སེམས་པ་དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ།
[132b.7]འདི་ནི་དགེ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན། འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན། འདི་ནི་དགེ་བ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་པས་དེའི་ཕྱིར་རང་
[133a]
[133a.1]གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དགེ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ། །བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ན་དེ་ལྟ་ན། །གཞན་དངོས་རང་ངོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །
[133a.2]གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གང་གི་
[133a.3]ཕྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་བསྟན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། འོན་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །
[133a.4]རང་གི་ངོ་བོ་དེ་འགའ་ལའང་། །མ་བརྟེན་སྐྱེ་ན་དེ་ལྟ་ནའང་། །ཚངས་པར་སྤྱོད་ལ་གནས་མི་འགྱུར། །འོན་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་འགའ་ལའང་མ་བརྟེན་པར་སྐྱེ་ལ། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་
[133a.5]ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གཏང་བའི་ཕྱིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་བཏང་བ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་
[133a.6]པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མཐོང་བ་སྟེ། དམིགས་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་མེད་ན། ཆོས་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་དགེ་སློང་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
[133a.7]ཆོས་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཏང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་བཏང་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་
[133b]
[133b.1]བཏང་བས་སྡུག་བསྔལ་བཏང་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་ན་གང་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་གཏང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་གཏང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་བཏང་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་གཉིས་མེད་
[133b.2]ན་གང་ཞིག་སྤངས་པས་འགོག་པར་འགྱུར་བས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་མེད་ན་གང་ཞིག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་དུ་འགྱུར། དེས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་
[133b.3]འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་ལས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་མེད་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། རྒྱུ་མི་ལྡན་པ་རྟག་
[133b.4]པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་འགྱུར། །ཆོས་སམ་ཆོས་མ་ཡིན་མེད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་མེད། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཏོང་བ་དེ་ལ་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་མེད་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་
[133b.5]རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་མེད་ན་གང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། གཞན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བཅས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་།
[133b.6]རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་
[133b.7]ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན། །ངེས་འབྱིན་{སྩོགས་,སོགས་}ལའང་སྐྱོན་དེ་བཞིན། །དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱི་འདུས་བྱས་ཀུན། །འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དགེ་བའི་
[134a]
[134a.1]ཆོས་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དེ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད། དེ་ཉིད་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་འདུས་བྱས་འདི་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྱུར་
[134a.2]རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་དངོས་པོ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་
[134a.3]ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་མེད་འགྱུར་ཏེ། །གཞི་མེད་མིང་ནི་མེད་པས་སོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་
[134a.4]བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་རང་བཞིན་བཅས་པ་ཞེས། །མིང་ནི་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ། །དེ་ལྟར་མིང་གི་ལན་བཏབ་ཀྱིས། །ང་ནི་མིང་ཡོད་མི་སྨྲའོ། །གང་ཞིག་མིང་འདི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མིང་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལན་གདབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གལ་
[134a.5]ཏེ་མིང་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་མེད་ན། དེའི་ཕྱིར་མིང་དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མིང་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བས་ངེད་ཅག་ཀྱང་མིང་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་མི་སྨྲའོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་
[134a.6]མིང་གི་རང་བཞིན་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མིང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། མེད་ལ་མིང་མེད་ཅེས་གང་འདི། །
[134a.7]ཅི་དེ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཡིན། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་གཉི་གའང་ཉམས། །མེད་པ་ལ་མིང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཅི་མིང་མེད་པ་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་མིང་དེ་ཡོད་པ་ཞིག་གི་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་
[134b]
[134b.1]མེད་པ་ཞིག་གི་ཡིན་ན་དམ་བཅས་པ་གཉི་ག་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་མིང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དམ་བཅས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་ནི་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་དེ་ཡོད་པས་སོ་ཅི་སྟེ་མིང་མེད་པ་ཞེས་
[134b.2]བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་པ་ལ་ནི་མིང་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་མིང་གི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྔར་བསྟན་པས། །དེ་ཕྱིར་དམ་བཅས་
[134b.3]མེད་པར་ཡང་། །ཀླན་ཀ་གང་ཡིན་དེ་ཚོལ་བྱེད། །འདིར་ངེད་ཅག་གི་སྔར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པས་དེར་མིང་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་མེད་པར་ཡང་ཁྱོད་ཀླན་ཀ་འདི་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། ངེད་མིང་ཡོད་དོ་ཞེས་མི་
[134b.4]སྨྲའོ། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས། འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་རང་བཞིན་ཡོད། །དེ་ནི་ཆོས་ལ་མེད་ཅེ་ན། །ཆོས་རྣམས་མེད་པར་རང་བཞིན་ཏེ། །གང་གི་ཡིན་པར་དེ་བསྟན་རིགས། །ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འོན་ཏེ་རང་བཞིན་ཞིག་ཡོད་ལ། །དེ་ནི་ཆོས་ལ་མེད་
[134b.5]དོ་ཞེས། །དོགས་པ་བསུ་ན་སྨྲ་བ་འདི། །དོགས་པ་གང་ཡིན་དེ་མེད་དོ། །ངེད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་འགོག་པར་མི་བྱེད་ལ། ཆོས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འོན་ཏེ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་
[134b.6]པ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ལས་མ་གཏོགས་པ་དོན་གཞན་གང་ཞིག་གི་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱོད་ཀྱི་ཀླན་ཀ་ཐག་བསྲིངས་པ་ཡིན་པས་ཀླན་ཀར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས། གང་ཕྱིར་ཁྱིམ་ན་བུམ་པ་དེ། །མེད་ཅེས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་
[134b.7]འགོག །མཐོང་སྟེ་དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་འདི། །ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འགོག་པ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ལ་འགོག་ཡིན་ན། །འོ་ན་སྟོང་ཉིད་རབ་འགྲུབ་སྟེ། །དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ལ། །ཁྱོད་ནི་འགོག་པར་བྱེད་པས་སོ། །
[135a]
[135a.1]གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་འོ་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་
[135a.2]ཚིགས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་གང་ལ་ཁྱོད་འགོག་པའི། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་མེད་ཡིན་ན། །འོ་ན་ཡོད་ལ་འགོག་ཡིན་ཞེས། །སྨྲས་པ་དེ་ཉམས་མ་ཡིན་
[135a.3]ནམ། །ཅི་སྟེ་ཁྱོད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་ལ་སྟོང་པ་དེ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཡོད་པ་ལ་འགོག་པར་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་།
[135a.4]དགག་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། །ང་ནི་ཅི་ཡང་མི་འགོག་གོ། །དེ་ཕྱིར་འགོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས། །སྐུར་པ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་བཏབ། །གལ་ཏེ་ངས་ཅི་ཞིག་འགོག་པར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཀྱང་སྨྲ་བའི་རིགས་ན་གང་གི་ཕྱིར་དགག་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ང་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
[135a.5]འགོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་པར་བྱ་བ་དང་། འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་འགོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐུར་པ་ཐོག་ཏུ་མ་བབ་པ་དེ་བཏབ་བོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས། ཅི་སྟེ་རང་བཞིན་དེ་མེད་ན། །ཁྱོད་
[135a.6]ཀྱི་ཚིག་དེས་ཅི་ཞིག་དགག །མེད་པ་ཡིན་ན་ཚིག་མེད་པར། །འགོག་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཚིག་མེད་པར་ཡང་མེད་པ་ཡི། །འགོག་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ། །དེ་ལ་ཚིག་ནི་མེད་ཅེས་པར། །གོ་བར་
[135a.7]བྱེད་ཀྱི་སྐྱེ་སེལ་མིན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་དག་མེད་པར་ཡང་སྟེ། ཚིག་མ་གཏོགས་པར་ཡང་མེད་པའི་འགོག་པ་འགྲུབ་ན། དེ་ལ་ཅིའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་དེས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་
[135b]
[135b.1]ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ན་རེ་ལྷ་སྦྱིན་ཁྱིམ་ན་མེད་བཞིན་དུ་ལྷ་སྦྱིན་ཁྱིམ་ན་
[135b.2]ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། དེ་ནི་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ན། ཚིག་དེས་ལྷ་སྦྱིན་མེད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་སྦྱིན་ཁྱིམ་ན་མི་སྲིད་པར་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་
[135b.3]བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་བུ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་སྐྱེ་བོ་མ་རིག་པས་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་
[135b.4]ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཚིག་མེད་པར་ཡང་སྟེ་ཚིག་མ་གཏོགས་པར་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་
[135b.5]ནོ། །གཞན་ཡང་། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ། །ཇི་ལྟར་ལོག་པར་ཆུར་འཛིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོག་པར་འཛིན། །ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དགག་པར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།
[135b.6]སྨིག་རྒྱུའི་དཔེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་། །འགྲོ་བ་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ་གང་། །དེར་ཡང་ཅི་ནས་དཔེ་དེ་འཐད། །གཏན་ལ་དབབ་ལ་མཉན་པར་གྱིས། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྨིག་རྒྱུའི་དཔེ་དེ་ལ་འགྲོ་བ་ཆེན་པོ་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཡང་དཔེ་དེ་ཅི་ནས་ཀྱང་འཐད་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉོན་
[135b.7]ཅིག །གལ་ཏེ་འཛིན་དེ་རང་བཞིན་ཡོད། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འཛིན་པ་གང་ཞིག་བརྟེན་ནས་འབྱུང་། །དེ་ཉིད་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། །གལ་ཏེ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་
[136a]
[136a.1]བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཡང་བརྟེན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་མ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་
[136a.2]གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་འཛིན་པ་རང་བཞིན་ཡོད། །འཛིན་པ་དེ་ལ་སུ་ཞིག་བཟློག །ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་ཚུལ་དེ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཀླན་ཀ་དེ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པ་འདི་རང་བཞིན་
[136a.3]གྱིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་སུས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེའི་ཚ་བ་ཉིད་དང་། ཆུའི་གཤེར་བ་ཉིད་དང་། ནམ་མཁའི་མི་བསྒྲིབ་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་ནི་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་བཟློག་པར་ཡང་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་དེ་རང་བཞིན་
[136a.4]གྱིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལྷག་མ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དྲུག་ཚན་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་། ཁྱོད་
[136a.5]ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། །རང་བཞིན་མེད་ཕྱིར་ཁྱོད་གཏན་ཚིགས། །གང་ལ་ཡོད་དོ་ཁྱོད་དོན་དེ། །གཏན་ཚིགས་མེད་པར་འགྲུབ་མི་འཐད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་སྔ་མས་གཏན་ཚིགས་མེད། །ལན་བཏབ་བསྒྲུབ་བྱར་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་སྨིག་
[136a.6]རྒྱུའི་དཔེས་བཟློག་པ། །བསྒྲུབ་ཚེ་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་འདི་དག་དང་སྔར་བསྟན་པས་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཡང་ལན་བཏབ་པར་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་དྲུག་ཚན་འགག་པར་བྱེད་པའི་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་ཡང་འགྲོ་བར་བྱ་བ་
[136a.7]ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་ཡོད་མིན་ན། །གལ་ཏེ་འགོག་སྔ་དགག་འཕྱི་ཞེས། །ཟེར་ན་འཐད་པ་མ་ཡིན་ལ། །འཕྱི་དང་ཅིག་ཅར་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་གཏན་ཚིགས་གང་ཡོད་སྔར། །ལན་བཏབ་
[136b]
[136b.1]དེ་དང་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །དུས་གསུམ་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི། །སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་རུང་། །གཏན་ཚིགས་དུས་གསུམ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་
[136b.2]ཚིག་གིས་འགོག་པ་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་འགོག་པ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འགོག་པ་དང་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་ན་འགོག་པ་བཀག་གོ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །འགོག་པ་དུས་གསུམ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་
[136b.3]ཚིགས་དུས་གསུམ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཁྱོད་ལ་ནི་མེད་དོ། །ཡང་ན་འདི་ཇི་ལྟར་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགག་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་པས་
[136b.4]ན། །ང་ནི་ཅི་ཡང་མི་འགོག་གོ། །དེ་ཕྱིར་འགོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས། །སྐུར་བ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་བཏབ། །ཅེས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དུས་གསུམ་ཅར་དུ་ཡང་འགོག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཏེ། སྔོན་གྱི་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཅིག་ཅར་གྱི་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་
[136b.5]ཡང་མཐོང་བས་སོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་ཕ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་ནི་ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་བཞིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་གྱི་དུས་ཀྱི་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་སྒྲོན་མ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཚུལ་འདི་ལ་སྐྱོན་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་
[136b.6]ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དགག་པ་སྲིད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ལ། དེ་ནི་མ་གྲུབ་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་ཡང་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་འདིས་རང་བཞིན་འགོག་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྲིད་པ། །དེ་ལ་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྲིད། །གང་ལ་སྟོང་
[136b.7]ཉིད་མི་སྲིད་པ། །དེ་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གང་ལ་སྟོང་ཉིད་འདི་སྲིད་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་སྲིད་པ་དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་། དགེ་
[137a]
[137a.1]སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྲིད་དོ། །གང་ལ་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་དེ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ། །སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་སྲིད་དོ། །གང་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྲིད་པ་དེ་ལ་ཆོས་
[137a.2]དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་སྲིད་དོ། །གང་ལ་ཆོས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྲིད་པ་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་
[137a.3]རྣམས་སྲིད་དོ། །གང་ལ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་དེ་ལ་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་ལས་འདའ་བ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་།
[137a.4]ངན་འགྲོ་ལས་འགྲོ་བའི་ཐབས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ་ཚིག་གིས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བསྟན་པར་ནུས་པས་ཕྱོགས་འདིས་རང་གིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདིར་ཡང་། གང་ཞིག་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་དག །དབུ་མའི་ལམ་དུ་དོན་གཅིག་
[137a.5]པར། །གསུང་མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྩོད་པ་བཟློག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་འགྲེལ་པ་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་བཞུགས་པ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ནཱ་གཱརྫུ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཡོད་དམ་མེད་པའི་
[137a.6]རྩོད་པ་སྨྲ་བ་མུན་བསལ་ཏེ། །བསྟན་ཟབ་གཉིས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་སྣང་གྱུར་ནས། །སྲིད་པའི་མངལ་དུ་སྐྱེས་པའི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ། །ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མིན་ཐམས་ཅད་དགེ་བར་ཤོག །དངོས་འཛིན་གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་ཡི། །
[137a.7]རིམས་ནད་རྟག་ཏུ་ཟློག་བྱེད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་མུན་སེལ་བ། །དྲི་མེད་མི་གཡོ་རིགས་འདི་ཡིན།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་(ཛྙཱན་,ཛྙཱ་ན་)གརྦྷ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་བརྩེགས་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།
[137b]

Source Colophon

Dege Tengyur, Tohoku catalogue number D3832. Volume 096 (དབུ་མ་།་ཚ), Madhyamaka section.

Source etext: Esukhia Dege Tengyur (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), CC0 license. Unicode Tibetan, lines 1900—2160 of volume file 096_དབུ་མ་།་ཚ.txt.

Sanskrit title: Vigrahavyavartanivrtti (Commentary on Turning Back Disputes).

Author: Nagarjuna (2nd century CE), described in the colophon as dwelling on the first bhumi (Pramudita).

Tibetan translators: The Indian master Jnanagarbha (ཛྙཱནགརབྷ) and the Tibetan translator Dpal brtsegs rakshita (དཔལ་བརྩེགས་རཀྵིཏ).

Other works by Nāgārjuna in the Good Work Library: A Drop of Nourishment for the People · Awakening the Unawakened · Commentary on the Essence of the Dharma-Realm · Commentary on the One Hundred Letters · Commentary on the Seventy Verses on Emptiness · Deliverance from Hell · Discourse on Giving · Discourse on Transcending Existence · Exposition of the Heart of Dependent Origination · One Hundred Letters · Praise for Pleasing Sentient Beings · Praise in Adoration · Praise of the Compassion of Mañjuśrī · Praise of the Incomparable One · Praise of the Inconceivable · Praise of the Stūpas of the Eight Great Holy Sites · Praise of the Three Bodies · Praise of the Twelve Deeds · Praise of the Vajra of Mind · Praise of the World-Transcendent · Praise of Ultimate Reality · Praise Transcending Praise · Refutation of Objections · Seventy Verses on Emptiness · Sixty Verses on Reasoning · The Akutobhayā · The Door for Entering into the Three Bodies · The Dream Wish-Fulfilling Jewel · The Hundred Wisdoms · The Rite of Generating the Awakening Mind · The Staff of Wisdom · The Vaidaḷyasūtra · Transference of Existence · Twenty Verses on the Great Vehicle · Unsurpassed Praise · Verses on the Heart of Dependent Origination · Verses on the Rice Seedling

🌲