by Maitreyanātha

The Bhavasamkrantitiika — "Commentary on the Transference of Existence" (Tibetan: srid pa 'pho ba'i tiika) — is a detailed philosophical commentary on Nagarjuna's Bhavasamkranti, preserved in the Dege Tengyur (Tohoku 3841). The commentator, identified in the colophon as Maitreyanatha (Byams pa mgon po), systematically glosses each of the root text's five chapters — on the nature of reality, the selflessness of the aggregates, wisdom, skillful means, and the two truths — drawing extensively on sutra citations from the Lankaavatara, the Samadhiraja, the Saalistamba, and others, as well as treatise verses by Nagarjuna and Aryadeva.

The commentary enriches the root text's compressed Madhyamaka arguments with vivid examples — rat-poison dormant until thunder sounds, lotuses rising from clear water, fire struck from flint, a scale tipping as the seed ceases and the sprout arises — and develops a detailed exposition of the six perfections within its treatment of skillful means. The Sanskrit original is lost; the Tibetan was translated by Dru Ton Chung at the instruction of Pandita Candrakumara. No previous English translation is known to exist. This is the first.

Homage to the Omniscient One!

Chapter One — The Selflessness of Phenomena

"Because there is no entity, there is no arising."

Regarding this: if things arose like a seed from a seed, then it would follow that a pot too should arise from a pot. Since the seed's own function has ceased, a seed cannot arise from itself. The nature of things transformed by the five elements is the nature of dependent origination. If so, who bears the burden of virtue and sin? That would fall into annihilation. Such arising is not the case. It is like poison from a rat bite — when thunder sounds, it aches. This is the nature of things arisen from dependent origination.

Then, arising from an entity is not the nature of things. "With regard to that non-entity — the taking of birth is existence." If things arose from non-entities, then a barren woman's child, a sky-flower, and a rabbit's horn would also be possible. Since such impossible things cannot arise, arising from nothing is impossible. If one plants a seed in fire, it cannot grow.

The teaching that "with regard to that non-entity, the taking of birth is existence" means: just as lotuses and moisture arise in a lake filled with clear water; just as fire arises from a fire-stick and a flint.

Even granted that things arise, what fault is there? To maintain that things always arise from entities — that is delusion.

If what the sense faculties apprehend were reality itself, then the knower of reality would be a child. There would be no purpose for the wisdom of reality. The Lankavatara Sutra says:

To think "all entities exist" —
childish beings examine it so.
If things were truly seen that way,
all would become knowers of reality.

Furthermore, the Teacher says: just as the eye does not see form, worldly beings, through delusion — whatever arises through the path of the sense faculties — the examples are these: like an illusion, a mirage, a dream, an echo, a rainbow, the reflection of the moon in water, a magical emanation, an illusory city, a conceptual thought.

Aryadeva also said:

Existence and non-existence, arising and ceasing —
what is without cessation
is the emptiness of entities.
Those who see the marks of entities —
seeing entities, they are deluded.

How so? Like thinking of a sky-flower. "The nature of reality is equal to space" — since reality is equal to space, entities are empty. Unstained by the defilements of arising and ceasing, the nature of things — including form, feeling, and the rest — is equal to space.

Furthermore, when arising, things arise through the gathering of dependent origination. Even that belongs only to the conventional and worldly. In ultimate truth there is no opposition. The inconceivable and illusory is the characteristic of phenomena.

The Saalistamba Sutra says:

Whatever has arisen through dependent origination,
seen through the five causes —
it is not self-determined. It is not annihilated.
There is no one who transfers. No cause arises by itself.
No result arises from a ripened cause.
These do not relate harmoniously.

Why is it not self-determined? Just as the seed and the sprout are not alike. No — if they were, then whatever is the seed would itself be the sprout. If so, when the seed ceases and the sprout arises: why is this not annihilation? Because the former seed was not blocked so that the sprout could arise. Rather, merely through the cessation of the seed, at that time the sprout arises — like the rising and falling of a scale.

Why is there no one who transfers? The sprout is not like the seed.

Why does the cause not arise by itself? Because initially the result did not arise by itself.

Why does the result not arise from a ripened cause? The result is established in the nature of a result — a result does not produce a result.

What is the inharmonious connection? In this way, things arise through dependent origination, and the result is produced by these causes.

The manner in which the aggregates are produced: through ignorance, formations arise; through consciousness, name-and-form arises; through the six sense bases and the five aggregates, the aggregates are established.

Whatever arises from emptiness —
the nature of those forms
is arisen from the conditions of dependent origination.
Thus established, it is widely known.
Thus emptiness itself —
having arisen, form is seen.
All entities are emptiness.
Thus emptiness is fully arisen.

In this way, all inner and outer phenomena are empty. Since the nature of entities arose from what cause, all phenomena are equal to space. Thus non-entities are existence.

"Without cause there is no result" through to "This world and the next" —

Regarding this: those who assert that a Lord is the cause, and those of the Mind-Only school who assert that karma arises from mind alone — if they do not assert this, who bears the burden of virtue and sin? They would fall into the extremism of the annihilationists.

The answer is:

Entities have no truth.
Though arising from karma, they are like a dream.
Since entities do not exist in this way,
for the unarisen non-existent —
merely by depending on distant dependent origination,
at that time the fruits of karma are experienced.

The Samadhiraja Sutra says:

In this world there is no one who dies.
No one goes to the next world.
Without karma, nothing is possible.
Karma bestows its fruit.
In beginningless cyclic existence —

The Lankavatara Sutra says:

One who always teaches emptiness,
having abandoned existence and annihilation —
cyclic existence is dream, illusion, name.
Without karma, one does not go.

The Sutra of the Samadhi Equal to Space says:

What was done before does not perish.
That imperishable karma is virtuous or non-virtuous.
What the Sugata did before —
that too does not perish.
The bodhicitta of the bodhisattva —
that too does not perish.
Having achieved stability —
that too does not perish.
And karma too does not perish.
Even for billions of aeons,
when the time of dependent origination's gathering arrives,
embodied beings experience the fruit.

"Of the nature of non-arising" — regarding this: if the Lord had not emanated, how would worldlings have come into being?

Even for a barren woman's child —
who could bring about her birth?
This worldling was never born before.

Consciousness and the rest did not initially arise of themselves — they are entities arisen from dependent origination. No one, including the Lord, causes them to arise. Since the first sentient being did not arise by itself, and the Lord himself is not established, no Lord arising from dependent origination has caused anything to arise.

The Lankavatara Sutra says:

Arising and ceasing, those two —
confused childish beings see them.
Non-arising and non-ceasing, those two —
those possessed of wisdom see them so.

The Samadhiraja Sutra says:

For the existent and the non-existent,
both extremes are absent.
For the pure and the impure,
those two also have no extremes.
Having abandoned those two,
there is nothing that abides in the middle.
Thus the wise should realize.

From the Madhyamaka tradition:

Whatever thought examines through mere thought —
that thought has no result.
Thus the Knower has taught:
conceptual thought binds the ordinary.
Having examined, liberation is attained.
By doing so, one is liberated.
The yogin sees emptiness.

Just as one afflicted with an eye disease sees falsely —
through the application of medicine, sight is restored,
and the eye disease becomes clear.
Through the eye-disease of ignorance,
the obscured eye is taught about arising and ceasing,
grasping at them.

This is taught for those unable to be liberated through the power of habitual tendencies: "In the purposeless world of cyclic existence, wandering like through an illusory city — "

There is no agent, no experiencer, and so forth. Not pursuing the purpose of liberation — ultimately, that is purposeless wandering. Or: purposeless wandering in the ocean of existence, like an illusory city.

Aryadeva said:

Neither existent nor non-existent.
Mixing existence and non-existence — that too is not.
Something other than these — that too is not.
Even examining for a long time,
it is extremely difficult to express in words.

The chapter teaching the selflessness of phenomena regarding existence, non-existence, arising, and ceasing — the first.

Chapter Two — The Selflessness of the Aggregates

Now, the teaching of the selflessness of the aggregates is spoken in dependence upon the conventional.

The manner in which worldlings arise: "From conceptual thought the world arises." Conceptual thought consists of virtuous and non-virtuous thinking. From these, through dependent origination, the world arises. Through virtue and non-virtue, beings take up the aggregates in the six realms of existence — this is called "worldly." It is produced by conceptual thought.

Water, fruit, and the rest are taken up by conceptual thought and dependent origination. Through taking birth, mind arises. From mind, self-grasping arises. From that, other things also arise. The Ratnaavalii says:

Until the aggregates are destroyed,
self-grasping will arise regarding them.
At the time self-grasping is enacted,
karma is performed and birth is taken.
In the three times without end,
the wheel of cyclic existence in the middle
turns like a firebrand wheel.
Through the gathering of dependent origination, there is cycling.

"When body arises from mind" — if self exists, other arises. Through the portions of self and other, hatred arises. Through those two, bound tightly, all faults are fully produced.

"When one examines the body" — the position of the Mind-Only school should be understood as examined previously.

The external aggregates are examined: "Form, feeling, and name" — form arises from the elements. When form, color, and the rest are examined as to whether they arise from existence, non-existence, both, or neither — since they are untrue, they cannot withstand examination, and are like bubbles — emptiness.

Feeling, whose nature is pleasure and pain — since it too arises without cause from dependent origination, it is like a water-bubble.

Perception — entities do not truly exist; it is merely name, or like a mirage — non-existent.

Formations — entities do not exist. Eating, drinking, thirst, and the pleasure they produce arise through conditions of elements and the rest. They too are entities without conceptual thought, like a plantain tree.

Consciousness — mind arises without autonomy; that is its characteristic. Mind is merely conceptual elaboration — like an illusion. In ultimate truth, it does not exist.

The Prajnaapaaramitaa also says: mind is empty of existence, non-existence, and also of other natures. When mind looks at mind, nothing whatsoever is seen — empty.

If so, would the Sugata become inert matter? That is not the case: when mind, consciousness, and false conceptual thought cease, the dharmakaya is attained — the state of a buddha, the wisdom-body.

Furthermore:

In this way, that entity does not exist.
That which is to be known also does not exist in this way.
There is no one who abides.
There is no abiding.

Measuring reality by marks — that is the conceptual thought of childish beings. The Sugata knows the past, the future, and what is so. Through the eye of clairvoyance, all is seen.

What arises from mind is the conceptual elaboration of mind. Examination is as before. Form is like a bubble. Feeling is like a water-bubble. Perception is like a mirage. Formations are like a plantain tree. Consciousness is like an illusion.

Conceptual thought — the aggregates are selfless, consciousness is selfless, entities are thus not established — like the son of a barren woman claiming to be a lord.

The chapter teaching the selflessness of the aggregates — the second.

Chapter Three — Wisdom

Now, to expand wisdom, the two selflessnesses are condensed and explained: "Because there is no mind, phenomena too are non-existent."

Phenomena are entities — conditioned and unconditioned. The aggregates, the earth element, and so forth — likewise. Since mind is the root of all phenomena, mind is stopped. Above, the words were spoken from the nature of mental events about the distortion of mind.

Furthermore, the Buddha also said:

For the nature of phenomena without letters,
what is there to hear? What is there to explain?
Hearing, explaining, and meaning —
are equal: without letters.

Furthermore, the Buddha said:

Without depending on conventional conduct,
there is no explanation of ultimate truth.
Without understanding ultimate truth,
nirvana does not arise.

Furthermore, from the treatises:

Whatever has arisen dependent on dependent origination —
that is declared to be emptiness.
Whatever has arisen through dependent origination —
that is of the nature of non-arising.
Whatever arises dependent on dependent origination —
is declared to be empty.
Whoever knows emptiness —
is the knower without attribution.
Much explanation is purposeless.

Thus through the path of non-duality, the buddha is accomplished — the Omniscient One. The path that is non-dual — to know it with certainty — is itself non-dual. Or: since there is no arising and ceasing, existence and non-existence, permanence and impermanence, existence and non-existence of entities — free from all such duality of conceptual thought — that is the wisdom of non-duality. Thus it is non-dual.

The doubt regarding those two, which is beyond expression, is the wisdom of the perfection of wisdom. Having known that, whatever is done directly — the knower of reality is the Buddha, the Blessed One. That Buddha teaches through the power of compassion.

As long as ignorance and the rest exist, birth is taken. When ignorance and the rest have ceased — as soon as that is known — one becomes a knower of reality.

"All these are without foundation." Without foundation means: the compassion without foundation — through the eye of wisdom, selfless. The emptiness of entities — the doer and the experiencer — without foundation in compassion, through wisdom, selfless. The emptiness of entities — the doer and the experiencer — are without foundation. All this, without remainder in the three realms, is non-existent — emptiness. That is the ultimate.

From the Prajnaapaaramitaa also: "Form is utterly unseen" and so forth was spoken to Subhuuti. From the nature of the cessation of the twelve links of dependent origination, the definite portion of the Buddha's qualities — the dharmakaya — the entity of emptiness — is taught. Thereby the perfection of wisdom is taught.

The chapter teaching wisdom — the third.

Chapter Four — Skillful Means

Having taught wisdom thus, now skillful means is taught within the conventional: "Generosity, discipline, patience —" and so forth. Just as when the sun rises a shadow appears — so skillful means is taught.

Generosity is taught as the root. Furthermore it is said:

All worldly beings
hope for happiness alone.
For people without resources,
how can even a little happiness be found?
Through giving, resources arise.
Therefore generosity is taught as the root.

Generosity is of four kinds: dharma, material gifts, fearlessness, and loving-kindness. Giving away one's kingdom, one's own head — everything to the end: wealth, grain, gold, silver, precious stones, pearls, coral, chariots, elephants, servants, male and female attendants, friends, wives, daughters, sons, cherished possessions, head, ears, nose, hands, feet, eyes, one's own flesh, blood, bones, marrow, fat, skin, heart — all entities are to be given.

If so, is the bodhisattva's practice not extremely difficult? The method of happiness that achieves buddhahood — the happiness of buddhahood is incomparable. Even practicing through hundreds of sufferings, one does not suffer. For example, it is like a father's love when his only child is being killed. When the mind is habituated, there is nothing it cannot do. Through the differentiations of the body, snake and poison become the peacock's nectar. Through habituation, even poison becomes an elixir. Especially, joy and happiness arise. Whatever one habituates becomes nectar — suffering is merely the conceptual thought of mind.

The method of discipline: discipline is the conduct of the path. Abandoning the ten non-virtues. Guarding the vows of individual liberation. Benefiting all living beings with a mind of loving-kindness. Being content with one's own resources. Abandoning sexual misconduct. Speaking truthfully. Not speaking harshly. Not dividing others. Gentle conduct, speaking according to the dharma. Speaking respectfully. Not craving what others possess. Not generating desirous thoughts. Abandoning wonder at spectacles and the like. Being straightforward. Being without deceit. Having great devotion to the Buddha, Dharma, and Sangha. Having great enthusiasm for causing sentient beings to become buddhas.

Through giving, discipline, and the rest,
even if merit is accumulated over a long time,
if patience is absent,
the sutras say there is no merit.

Shaantideva also said:

Whatever wholesome deeds there are —
giving, offerings to the Sugatas, and the rest —
accumulated over a thousand aeons,
a single moment of anger destroys them all.
There is no evil like hatred.
There is no austerity like patience.
Therefore, toward patience with dedication,
one should meditate in various ways.

Patience is of three kinds: the patience of enduring suffering, the patience of not retaliating when scorned, and the patience of certainty regarding the dharma.

The first: if someone were to say: "In order to attain unsurpassable, perfect, complete enlightenment through the dharma, and to purify the bodhisattva's conduct, listen to what I say! If you do not listen, enter into a great blazing fire and be burned! Bear extreme suffering with your body!" — the answer is: "Even so, I would be greatly delighted! For the sake of purifying the bodhisattva's conduct and attaining unsurpassable, perfect, complete enlightenment through the dharma alone — even if the billion-fold world-system were ablaze with fire, I would jump down from the brahma-realm and endure it! How much more so the fire you describe!"

The patience of not retaliating when scorned: when struck, not seeing anger — even when one's flesh is cut while still alive, generating even greater patience, and carrying upon one's head even those who cut off one's hundred hands. On top of that, possessing a mind of loving-kindness.

The patience of certainty regarding the dharma: regarding the extremely profound vehicle, the excellent teachings of the Sage — from the very first encounter, not even for an instant generating doubt in mind. The position of this patience: like the patience of not retaliating when scorned, relying on one's own nature of the dharma-entity.

Diligence — Shaantideva said:

Enlightenment abides in diligence.
Without wind, there is no movement.
Without diligence, merit does not arise.
Diligence is enthusiasm for virtue.

The purpose of practicing diligence: certainly being separated from the beloved, accompanying the unbeloved, illness, aging, death, grief, and the rest — falling into suffering in the lower realms and the rest — always looking at even a moment of happiness. At the time of being freed from the eight states of non-leisure, having rightly observed the conduct of enlightenment, abandoning laziness, having become stable, without doubt, for the purpose of abandoning suffering, one should engage in diligence.

Meditation: having made wisdom and means into two, making the mind one-pointed — that is meditation. Wisdom is as previously taught.

The perfection of giving and the rest — giver, receiver, nothing whatsoever is apprehended — contemplating emptiness. Just as the sun circles the continents and returns, so the perfection of wisdom pervades the perfection of giving and the rest. Thus it pervades.

The perfections summarized: abandoning one's own interests is generosity. Benefiting others is discipline. Abandoning anger is patience. Striving in virtue is diligence. Being unstained by evil, alone — that is meditation. Teaching ultimate truth is wisdom. Pervading all sentient beings with compassion is wisdom.

Accomplishing buddhahood: father, mother, daughter, relatives, retinue, wife, and so forth — wealth, riches, happiness, and the rest — abandoning them like leftover food, for the purpose of liberation, one should go to the forest.

Giving and the rest are not suffering, and the happiness of attaining buddhahood is incomparable.

The chapter teaching skillful means — the fourth.

Chapter Five — The Two Truths

"For one who abides in means and wisdom" — wisdom is as previously taught. Just as through dependent origination things arise as the characteristics of conceptual entities, means are as previously taught — generosity and the rest are performed. Making those two into one, teaching this — without a guru, it does not arise even in dreams.

If means and wisdom become two, and if later they divide further — generosity and the rest multiplied would become many, and the fault would arise. "All these are merely names" — means and wisdom are mere examples, established in dependence on convention alone.

The Prajnaapaaramitaa also says: the perfection of giving is merely a name. The perfection of wisdom is merely a name. The three realms too are merely a name.

Having taught those two clearly: "Those names — whatever they arise from" — as examined before, phenomena are taught as merely names. In ultimate truth, entities do not exist.

"Because those phenomena are non-existent, the nature of reality is" — merely established as names, entities are emptiness. Arisen from dependent origination — it is mere convention. "The unarisen name is emptiness" — in convention, it is merely the designation of names. The grammarians say all things arise from sound — but that too is established merely as a name in convention.

"Whatever conceptual thought arises thus" — this is also merely name. Examining as emptiness is easily understood as before.

"The form seen by the eye" — the Blessed One's teaching that the eye sees form and the rest is taught for the sake of the conventional.

"The false pride of worldly beings" — through pride, sentient beings depend on appearances. Depending on objects and times, the Blessed One taught as if deceptive. In ultimate truth there is no explanation. To establish ultimate truth, the conventional is taught as false.

The Four Noble Truths — the truth of suffering, the truth of origination, the truth of cessation, the truth of the path — and the rest are taught for the sake of the conventional.

"Whatever is seen through the gathering of dependent relations" — the Guide, the Blessed One, taught this. For sentient beings who desire the gathering of forms, sounds, and the rest, appearances are taught. Through various means, the Guide tames the sentient beings to be tamed, liberates them, and thus leads them — therefore the Blessed One.

"That the ground of grasping and conduct exists" — depending on convention, the first ground and so forth are taught. The ultimate ground — the mind extremely subtle, without end, free from conceptual thought, knowing emptiness — whoever possesses that wisdom is the intelligent one. That is the Blessed One.

"The eye does not truly see form" — like one with an eye disease, the eye by itself does not see the eye and form. Mind and phenomena — when mind looks at mind, mind is not seen. Therefore it does not exist.

The Samadhiraja Sutra also says: eye, ear, nose, tongue, body, mind, form, sound, smell, taste, touch, phenomena — these do not exist.

Now the conclusion is taught: "All appearances" and so forth — the previously taught combination of means and wisdom into one, the wisdom and the rest, are taught as false. "What worldly beings have abandoned" — that which is undeceived, reality — that which ordinary worldly beings have not realized, have not conceived in mind, is inconceivable to the intellect, has not become the object of the sense faculties, is unseen through the darkness of the thunderbolt of ignorance — having abandoned that darkness, through the extremely sharp wisdom of the noble ones' cognition, the domain that is seen is ultimate truth.

The Ghanavyuuha Sutra says:

Reality is wondrous indeed.
That profound truth is without limit.
It is difficult to find.
Therefore, the intellect of worldly beings
does not have wisdom as its domain.

The chapter on conventional and ultimate truth — the fifth.

Colophon

The method for transferring from the six realms of existence to attain buddhahood through the Transference of Existence is complete.

Composed by Pandita Maitreyanatha (Byams pa mgon po).

Translated into Tibetan at the instruction of Pandita Candrakumara (Zla ba gzhon nu) by Dru Ton Chung, who made his own translation.

Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by Dawa (Tibetan Translator, life 104) of the New Tianmu Anglican Church, March 2026. Source text: Dege Tengyur, Tohoku 3841, Madhyamaka section (dbu ma), from the Esukhia Unicode etext (CC0). No previous English translation is known to exist.

The translation was derived independently from the Tibetan source text. No existing English translation was consulted — none is known to exist. The MITRA AI toolkit was not used for this translation. The commentary's sutra citations were translated directly from the Tibetan as they appear in the commentary text, not from any independent English translation of those sutras.

Companion text: Transference of Existence — Nagarjuna (D3840) — the root text on which this commentary is based.

Related Madhyamaka texts in the Good Work Library: Sixty Verses on Reasoning — Nagarjuna (D3825)    Seventy Verses on Emptiness — Nagarjuna (D3827)    Refutation of Objections — Nagarjuna (D3828)    The Akutobhaya — Nagarjuna (D3829)    Twenty Verses on the Great Vehicle — Nagarjuna (D3833)    One Hundred Letters (D3834)

🌲

Source Text: སྲིད་པ་འཕོ་བའི་ཊཱི་ཀ

Classical Tibetan source text from the Esukhia Dege Tengyur (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 096, Tohoku 3841). Presented for reference and verification.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྷ་བ་སཾ་ཀྲཱནྟི་ཊཱི་ཀ །བོད་སྐད་དུ། སྲིད་པ་འཕོ་བའི་ཊཱི་ཀ །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དངོས་པོ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ས་བོན་ལས་ས་བོན་འབྱུང་བ་བཞིན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་བུམ་པ་ལས་ཀྱང་བུམ་པ་འབྱུང་བར་
རིགས། རང་ཉིད་བྱ་བ་འགགས་པས་ས་བོན་འབྱུང་མི་སྲིད། །འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔས་བསྒྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དགེ་སྡིག་སུས་ཁུར་ཆད་ལྟར་འགྱུར། སྐྱེ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱི་བས་སོ་བཏབ་པའི་དུག་འབྲུག་
གྲག་ཙ་ན་ན་བ་བཞིན་ནོ། །རྟེན་འབྲེལ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི། །སྐྱེ་བ་བླངས་པ་སྲིད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་བྱུང་ན་ནི། མོ་གཤམ་བུ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་རི་
བོང་གི་རྭ་ཡང་སྲིད། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་བས་ན་འབྱུང་མི་སྲིད། མེའི་ནང་དུ་ས་བོན་བཏབ་ན་སྐྱེ་མི་སྲིད། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི། །སྐྱེ་བ་བླངས་པ་སྲིད་པ་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་དངས་པས་གང་བའི་མཚོ་ལ་ཟིམ་དང་པདྨ་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཙུབ་ཤིང་དང་ལྕགས་
མག་ལས་མེ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །བྱུང་མོད་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་ལས་བྱུང་བར་བདག་འདོད། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་རྙེད་པ། །དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་འགྱུར་ན། །དེ་ཉིད་མཁྱེན་པ་བྱིས་པར་འགྱུར། །དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་མེད། །ལང་
ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་བསམ་པ། །དེ་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་བཞིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མཐོང་གྱུར་ན། །ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་མཁྱེན་པར་འགྱུར། །གཞན་སྟོན་པ་ནི། མིག་གིས་གཟུགས་མི་མཐོང་བ་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་པས་ནི་
གཏི་མུག་གིས། །དབང་པོའི་ལམ་ལས་བྱུང་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་དཔེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན། །སྒྱུ་མ་ལྟར། སྨིག་རྒྱུ། རྨི་ལམ། བྲག་ཅ། འཇའ་ཚོན། ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམ་རྟོག་བཞིན་ནོ། །དཔའ་བོའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཡོད་དང་མེད་
པ་སྐྱེ་དང་འཆི། །དེ་ནི་འགག་པ་གང་མེད་པ། །དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་དངོས་པོ་མཐོང་བ་རྣམས། །དངོས་པོ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བསམ་པ་འདྲ། །མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །ཞེས་པ་ནི་ནམ་
མཁའ་དང་མཉམ་པ་དངོས་པོ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས་ན། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པས་ན། ཆོས་ཉིད་ཙམ་ལ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའོ། །གཞན་སྐྱེ་བ་ན་རྟེན་འབྲེལ་འཛོམ་པས་སྐྱེའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་
རྫོབ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཡིན། དོན་དམ་པ་ལ་མི་མཐུན་མེད། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྒྱུ་མ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས། རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་ནི་སྐྱེས་པ་གང་། །རྒྱུ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་གྱུར་པ། །ཁོ་རང་ངེས་པ་མ་ཡིན། ཆད་པ་པོ་ཡང་མ་ཡིན།
འཕོ་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན། རྒྱུ་རང་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། འབྲས་བུ་སྨིན་ནས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་རྣམས་ནི་མཐུན་པར་མི་འབྲེལ། ཁོ་རང་ངེས་པས་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་མི་མཐུན་པ་བཞིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་
མྱུ་གུ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ས་བོན་འགག །མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ན། ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྔ་མ་ས་བོན་བཀག་པས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན། ས་བོན་བཀག་པ་ཙམ་ལས་དེའི་དུས་སུ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བས་ན། སྲང་ལ་འཇལ་བའི་མཐོ་དམན་བཞིན་ནོ། །འཕོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་
ན། ས་བོན་ལྟར་མ་ཡིན་མྱུ་གུའོ། །རྒྱུ་རང་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་འབྲས་བུ་རང་མ་བྱུང་བས་སོ། །འབྲས་བུ་སྨིན་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་ན། འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་སྟེ། འབྲས་བུས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པར་འབྲེལ་པ་གང་ཞེ་
ན། དེ་ལྟར་དུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཕུང་པོ་བསྐྱེད་ལུགས་ཀྱང་། མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད། རྣམ་པར་ཤེས་པས་མིང་དང་གཟུགས། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་ལྔ་ཡིས་ཕུང་པོ་གྲུབ་པོ། །སྟོང་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་བ་གང་། །དེ་
གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། །རྟེན་འབྲེལ་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པས་རབ་ཏུ་གྲགས། །དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་དེ་རང་ནི། །སྐྱེས་ནས་གཟུགས་ནི་མཐོང་འགྱུར་བ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་རབ་ཏུ་སྐྱེས། །དེ་ལྟར་དུ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ། །རང་བཞིན་དངོས་པོ་ནི་གང་གི་རྒྱུས་བྱུང་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་དང་། །ཞེས་པའི་
བར་ལ། རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པར་འདོད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་འབྱུང་བ་སེམས་ཙམ་པ་འདོད་པའམ། དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་དགེ་སྡིག་སུས་ཁུར། མུ་སྟེགས་ཆད་པ་པོ་རུ་ཐལ། །དེའི་ལན་ནི། དངོས་པོ་ལ་ནི་བདེན་པ་མེད། །ལས་ཀྱིས་འབྱུང་ཡང་རྨི་ལམ་བཞིན། །དངོས་
པོ་འདི་ལྟར་མེད་པས་ན། །མ་སྐྱེས་མེད་པ་དེ་ལ་ནི། །ཡུན་རིང་རྟེན་འབྲེལ་འདོད་ཙམ་ན། །དེ་དུས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་འཆི་བ་གང་ཡང་མེད། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡང་མེད།
ལས་ཀྱིས་མེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད། །ཐོག་མ་མེད་པ་འཁོར་བ་ལ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། གང་གིས་རྟག་ཏུ་སྟོང་ཉིད་བཤད། །ཡོད་དང་ཆད་པ་སྤངས་པ་ཉིད། །འཁོར་བའི་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་མིང་། །ལས་མེད་པར་ནི་མི་
འགྲོའོ། །འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མདོ་ལས། སྔར་བྱས་དེ་ནི་མི་འཛད་དོ། །མི་འཛད་པ་དེ་དགེ་མི་དགེ །བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱིས་སྔར་བགྱིས་པ། །དེ་ཡང་འཛད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དེ་ཡང་
འཛད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྟན་པ་ཐོབ་པར་བྱས་པ་ཡང་། །དེ་ཡང་འཛད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལས་ཀྱང་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བའི་བར་དུ་ཡང་། །རྟེན་འབྲེལ་འཛོམ་པའི་དུས་ལས་ནི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མྱོང་། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་
ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། དབང་ཕྱུག་གིས་ཇི་ལྟར་གལ་ཏེ་མ་སྤྲུལ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་། མོ་གཤམ་མོ་ཡི་བུ་ལ་ཡང་། །དེ་ལ་བུ་སྐྱེས་སྐྱེ་བར་མཛད། །འཇིག་རྟེན་པ་འདི་སྔར་མ་སྐྱེས། །ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་པོར་རང་མ་སྐྱེས་པ་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འབྱུང་
བའི་དངོས་པོ་ཡིན། དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་སུས་ཀྱང་སྐྱེར་འཇུག་པ་མེད། སེམས་ཅན་པ་དང་པོ་རང་སྐྱེས་པ་མེད་པས། དབང་ཕྱུག་ཁོ་རང་མ་གྲུབ་པ་ལ། རྟེན་འབྲེལ་ལས་འབྱུང་བའི་དབང་ཕྱུག་གིས་སྐྱེ་རུ་བཅུག་པ་མེད། ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་
ལས། སྐྱེ་དང་འཆི་བ་དེ་གཉིས་ནི། །བྱིས་པ་རྨོངས་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །སྐྱེ་མེད་འཆི་མེད་དེ་གཉིས་ནི། །ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་དེ་ལྟར་མཐོང་། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། ཡོད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི། །གཉིས་ཀ་མཐའ་ནི་མེད་པ་ཡིན། །
དག་དང་མ་དག་དེ་ལ་ནི། །དེ་གཉིས་ལ་ཡང་མཐའ་མེད་དོ། །དེ་གཉིས་སྤངས་པ་དེ་ལ་ནི། །དབུས་སུ་གནས་པ་གང་ཡང་མེད། །དེ་ལྟར་མཁས་པས་རྟོགས་པར་བྱ། །དབུ་མ་དར་བ་ནས། རྟོག་པ་གང་གིས་རྟོག་ཙམ་ན། །དེ་རྟོག་འབྲས་བུ་མེད་པར་འདུག །
དེ་ལྟར་ན་ནི་མཁྱེན་པས་གསུངས། །རྣམ་རྟོག་གིས་ནི་ཐ་མལ་བཅིངས། །བརྟགས་པ་བྱས་ནས་གྲོལ་བར་བྱེད། །དེ་བྱེད་པས་ནི་གྲོལ་བ་ཡིན། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་སྟོང་པར་མཐོང་། །ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་མཐོང་གྱུར་པ། །སྨན་གྱི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བ་ལྟར། །རབ་རིབ་དེ་
ཡང་གསལ་བར་འགྱུར། །མ་རིག་པ་ཡི་རབ་རིབ་ཀྱིས། །བསྒྲིབས་པའི་མིག་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། །འཆི་བ་བསྟན་པར་གཟུང་ནས་ཏེ། །བག་ཆགས་དབང་གིས་གྲོལ་མ་ནུས་པ་རྣམས་ལ་གསུངས། དོན་མེད་འཁྱམས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་གསུངས་སོ། །བྱེད་
པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ལ། གྲོལ་བའི་དོན་མི་བྱེད་པར་དོན་དམ་པར་འཁྱམས་པའོ། །ཡང་ན་དོན་མེད་དུ་འཁྱམས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟར། འཕགས་པ་ལྷའི་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། ཡོད་དམ་མེད་པ་གཉི་
ག་མེད། ཡོད་མེད་གཉིས་བསྲེས་དེ་ཡང་མེད། །དེ་མིན་ལོགས་ན་དེ་ཡང་མེད། །བརྟག་པ་ཡུན་རིང་བྱས་ཀྱང་ནི། །དེ་ལ་ཚིག་བརྗོད་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བ་གང་ཡང་སྤངས་པའི་ཆོས་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་
ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།ད་ནི་ཕུང་པོ་བདག་མེད་དུ་སྟོན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་སྐྱེ་ལུགས་ནི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ནི། རྣམ་རྟོག་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་
རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་བྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བས་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་ཕུང་པོ་བླངས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་མིང་ངོ་། །རྣམ་རྟོག་གིས་བསྐྱེད་པའོ། །ཆུའམ་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་རྟོག་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་བླངས་པ་ཡིན། སྐྱེ་བ་བླངས་པས་
སེམས་བྱུང་། སེམས་ལས་བདག་འཛིན་བྱུང་། དེ་ལས་གཞན་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་ཕྲེང་བ་ནས་གསུངས་པ། ཕུང་པོ་འཇིག་པའི་བར་དུ་ནི། །དེ་ལ་བདག་འཛིན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བདག་འཛིན་བྱས་པའི་དུས་སུ་ཡང་། །དེ་ལ་
ལས་བྱས་སྐྱེ་བ་ལེན། །དུས་གསུམ་དུ་ནི་མཐའ་མེད་པར། །དབུས་སུ་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ནི། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་དུ་འཁོར། །རྟེན་འབྲེལ་འཛོམ་པས་འཁོར་བའོ། །སེམས་ལས་ལུས་ཀྱང་བྱུང་བ་ལ། །ཞེས་པ་ནི། བདག་ཡོད་པ་ནི་
གཞན་འབྱུང་ངོ་། །རང་གཞན་ཆ་ཡིས་ཞེ་སྡང་འབྱུང་། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རབ་བཅིངས་པ། །སྐྱོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྐྱེས། །ལུས་ལ་བརྟག་པར་བགྱིས་ཙམ་ན། །སེམས་ཙམ་པ་ཡི་འདོད་ལུགས་ལ། །སྔར་བརྟགས་པ་བྱས་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །
ཕྱིའི་ཕུང་པོ་བརྟག་པ་ནི། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་མིང་དང་ནི། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ནི་འབྱུང་བས་འབྱུང་བའོ། །གཟུགས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུས་སྐྱེས་པ་བརྟགས་པ་ཙམ་ན། མི་
བདེན་པས་བརྟགས་མི་ནུས་པས་ལྦུ་བ་དང་འདྲ་སྟེ་སྟོང་ཉིད་དོ། །ཚོར་བ་ནི་བདེ་སྡུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཡང་། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐྱེས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཆུ་བུར་དང་འདྲའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མིང་ཙམ་ཡིན་ནམ། སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་མེད་པའོ། །
འདུ་བྱེད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། སྐོམ་པ་བདེ་བ་སྐྱེད་པ། དེ་ཡང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་དབང་མེད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་
ཉིད་དོ། །སེམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་སྟེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པ་ལ་མེད་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། སེམས་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། གཞན་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོང་པའོ། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བལྟས་ཙམ་ན།
གང་ཡང་མ་མཐོང་བར་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བདེ་གཤེགས་བེམ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་སེམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་ལོག་པའི་དུས་ཙམ་ན་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཐོབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །
དེ་ཡང་། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་དེ་ཡང་མེད། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་མེད། །གནས་པ་པོ་ཡང་མེད། །གནས་པ་ཡང་མེད་པའོ། །རོ་དང་འདྲ་བའི་ཚད་མ་མཁན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ནོ། །བདེ་གཤེགས་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བ་མཁྱེན་
པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱན་གྱིས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གོ། །བརྟག་པ་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ནི་ལྦུ་བ་བཞིན་ནོ། །ཚོར་བ་ཆུ་བུར་བཞིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་ནི་ཆུ་ཤིང་
བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕུང་པོ་བདག་མེད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་མེད་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་འདི་ལྟར་མེད་མོ་གཤམ་མོའི་བུའི་དཔོན་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོ་བདག་མེད་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།ད་ནི་
ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བདག་མེད་གཉིས་སུ་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་སྟེ། སེམས་མེད་པས་ན་ཆོས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས། ཆོས་ནི་དངོས་པོ་སྟེ། བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ། སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་
བཞིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་འདི་སེམས་ཡིན་པས་ན། སེམས་འགོག་པའོ། །གོང་དུ་སེམས་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ལས་སེམས་འཁྱོགས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། ཡི་གེ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་
ལ། །ཐོས་པ་ཅི་ཡོད་བཤད་ཅི་ཡོད། །ཐོས་དང་བཤད་དང་དོན་ལ་ནི། །མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ཡི་གེ་མེད། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་སྤྱོད་ལ་མ་བརྟེན་པར། །དོན་དམ་པ་ལ་བཤད་པ་མེད། །དོན་དམ་པ་དེས་མ་ཤེས་པར། །མྱ་ངན་
འདས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་པ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་རྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་གང་། །དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་གང་སྐྱེས་པ་དང་། དེ་ནི་སྐྱེ་མེད་ངོ་བོ་ཡིན། །རྟེན་འབྲེལ་ལ་རྟེན་གང་འབྱུང་བ། །སྟོང་པ་རུ་ནི་རབ་ཏུ་
བཤད། །སྟོང་ཉིད་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ། །བསྙོ་མེད་མཁྱེན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་བཤད་པ་དོན་མེད་ཡིན། །དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །དེའི་ལམ་དེ་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ལམ་
གང་ཡིན་པ་དེ་རང་ཉིད་གཉིས་མེད་དོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་མེད་པས་ན། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཉི་ག་རྟོག་པ་མེད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉིས་མེད་དོ། །དེ་གཉིས་
ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཤེས་ནས་དངོས་སུ་གང་བྱེད་པ་དེ། དེ་ཉིད་མཁྱེན་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །སངས་རྒྱས་དེ་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསུངས་སོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱི་བར་ལ་
སྐྱེ་བ་ལེན་ནོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ནམ་འགགས་པ་ཤེས་ཙམ་ན་དེ་ཉིད་མཁྱེན་པའོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྟེན་མེད་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་རྟེན་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་བདག་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་རྟེན་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་
ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་མེད་པ། དངོས་པོ་སྟོང་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་རྟེན་པ་མེད་པའོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་སྟེ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་རབ་ཏུ་མི་
མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་གསུངས་སོ། །རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་འགག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ངེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་བཤད་དོ། །དེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་
རབ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་བསྟན་ནས་ད་ནི་ཐབས་བསྟན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ལ། སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉི་མ་ཤར་ཙམ་ན་གྲིབ་མ་འབྱུང་བ་ལྟར་ཐབས་བསྟན་ཏོ། །དང་
པོ་སྦྱིན་པ་རྩ་བར་བཤད། གཞན་ཡང་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི། །བདེ་སྐྱིད་གཅིག་པུ་རེ་བ་ཡིན། །ལོངས་སྤྱོད་མེད་པའི་མི་རྣམས་ལ། །བདེ་བ་རེ་ཡང་ག་ན་ཐོབ། །སྦྱིན་པ་བཏང་བས་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་། །དེ་ནས་སྦྱིན་པ་རྩ་བར་
བཤད། སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། ཆོས་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་བྱམས་པའོ། །རྒྱལ་སྲིད་བདག་གི་མགོ་མཐར་ཐུག་པ་ཚུན་ཆད་སྦྱིན་པའོ། །ནོར་འབྲུ། གསེར། དངུལ། རིན་པོ་ཆེ། མུ་ཏིག །བྱི་རུ། ཤིང་རྟ། གླང་པོ་ཆེ། གཡོག །ཁོལ་པོ། ཁོལ་
མོ། གྲོགས། ཆུང་མ། བུ་མོ། བུ་ཕོ། གཅེས་པའི་ནོར། མགོ །རྣ་བ། སྣ། ལག་པ། རྐང་པ། མིག །རང་གི་ཤ། ཁྲག །རུས་པ། རྐང་མར། ཚིལ་བུ། པགས་པ། སྙིང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་དཀའ་འམ། བདེ་བའི་ཐབས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་མི་མཉམ་པའི་བདེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་སྤྱོད་པ་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་བུ་གཅིག་གསོད་པའི་དུས་
སུ་ཕས་རྗེས་པ་ལྟར་རོ། །སེམས་གོམས་ཙམ་ན་མི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། ལུས་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྦྲུལ་དང་དུག་རྨ་བྱའི་བདུད་རྩིའོ། །དེ་གོམས་པས་དུག་ཀྱང་བཅུད་ལེན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱེའོ། །གོམས་
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདུད་རྩིར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན། སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐབས་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་རྐང་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོངས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་བསྲུང་བ་དང་། སྲོག་ཆགས་ཐམས་
ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་པ་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆོག་ཤེས་པ། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་པ། བདེན་པར་སྨྲ་བ། དེ་ལྟར་བྱེད་པའོ། །ཚིག་རྩུབ་མི་སྨྲ་བ། གཞན་གཉིས་པར་བྱེད་པ། དུལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཆོས་
བཞིན་དུ་སྨྲ་བ། གུས་པར་སྨྲ་བ། གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་ལ་འདོད་སྲེད་མེད་པ། འདོད་པའི་སེམས་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ། ལྟད་མོ་ལ་སོགས་པ་ངོ་མཚར་སྤངས་པ། དྲང་བ། གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་གསུམ་ལ་
ཤིན་ཏུ་མོས་གུས་ཆེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཆེ་བ། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་ཀྱིས། །ཡུན་རིངས་བསོད་ནམས་བསགས་པ་ཡང་། །གལ་ཏེ་བཟོད་པ་མེད་ན་ནི། །མདོ་ལས་བསོད་ནམས་མེད་པར་གྱུར་
ཏེ། ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་གསུངས་པ། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་ཡི། །སྦྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས། །ལེགས་སྤྱད་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ཡང་། །ཁོང་ཁྲོ་གཅིག་གིས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་མེད། །བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་དཀའ་
ཐུབ་མེད། །དེ་བས་བཟོད་ལ་ནན་ཏན་དུ། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཟོད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང་། བརྙས་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། །ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་
པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སུ་དག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲ་ན། འདི་ལྟར་དུ་བདག་གིས་ཁྱེད་ལ་ཆོས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དག་པར་བྱེད་པ་ལ། བདག་གིས་སྨྲས་པ་ཉོན་ཅིག །མི་ཉན་ན་མེ་ཆེན་
པོ་འབར་བའི་ནང་དུ་ཆུག་ལ་སྲེགས་ཤིག །ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་ལུས་པོས་ཁུར་ཅིག །དེའི་ལན་ནི་འདི་སྐད་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་མོད་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ། །བདག་གཅིག་ཆོས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དག་
པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་མེ་འབར་བ་ཡོད་པ་ལ། ཚངས་པའི་གནས་རང་ལྷུང་ནས་འཚོད། ཁྱེད་གསུངས་པའི་མེ་ལྟ་བུ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། གཞན་གྱིས་བརྙས་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་ནི། རྟགས་པས་
ཁྲོ་བ་མ་མཐོང་བར་མཚོན་ནས་ཤ་གཅད་ཅིང་ཡོད་པ་ལ་བླ་ལྷག་བཟོད་པ་བསྐྱེད་ལ། བདག་གི་ལག་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅོད་པ་པོ་ཡང་སྤྱི་བོར་འཁུར་རོ། །དེའི་ཐོག་ཏུ་ཡང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ནོ། །ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཟབ་
པའི་ཐེག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པའི་ཐུབ་པའི་ཆོས་ལ་ཐོག་མ་ནས་རྙེད་པ་ལ། སྐད་ཅིག་ཀྱང་སེམས་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར་ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའི་འདོད་ལུགས་ནི། གཞན་གྱིས་བརྙས་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལ་ཁྱེད་ནི་ཆོས་
ཀྱི་དངོས་པོ་རང་ལ་བརྟེན་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཞི་བ་ལྷས་གསུངས་པ། འདི་ལྟར་བརྩོན་ལ་བྱང་ཆུབ་གནས། །རླུང་མེད་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཞིན། །བསོད་ནམས་བརྩོན་འགྲུས་མེད་མི་འབྱུང་། །བརྩོན་གང་དགེ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །
བརྩོན་འགྲུས་བྱེད་པའི་དོན་ལྟ་བ་ནི། ཅིས་ཀྱང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ། མི་མཛའ་བ་དང་འགྲོགས་པ་དང་། ནད་དང་རྒས་དང་འཆི་བ་དང་། །མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་ལྷུང་ནས་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་བདེ་བར་ལྟ་བ། མི་ཁོམ་པའི་
གནས་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བའི་དུས་སུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བལྟས་ནས་ལེ་ལོ་སྤངས་ཏེ། བརྟན་པར་བྱས་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩོམ་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་ནི། ཤེས་རབ་
དང་ཐབས་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེར་བ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་གང་ཡང་མི་དམིགས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །ཉི་མ་ཇི་ལྟར་གླིང་
རྣམས་ལ་བསྐོར་ནས་བཟློག་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཁྱབ་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྡུས་པ་ནི། རང་གི་དོན་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་ལ་ཕན་
འདོགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སྡིག་པས་མི་གོས་པ་གཅིག་པུ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །བདེན་པ་དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་པར་
བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སངས་རྒྱས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཕ་དང་། མ་དང་། བུ་མོ་དང་། གཉེན་དང་། འཁོར་དང་། ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ། རྒྱས་པ་དང་། ཕྱུག་པ་དང་། སྐྱིད་པ་ལ་སོགས་པ་ཟན་ལྷག་མ་བཞིན་དུ་སྤངས་ནས་གྲོལ་བའི་དོན་དུ། ནགས་
གསེབ་དུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་བདེ་བ་དང་མི་མཉམ་མོ། །ཐབས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གནས་པ་ལ། །ཞེས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ནི་
སྔར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་སྐྱེད་པས་དངོས་པོ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཐབས་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། །དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་བླ་མ་མེད་ན་རྨི་ལམ་ན་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡིན་
ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་དེ་ཕྱི་ནས་གཉིས་སུ་བྱུང་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་ན་མང་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བྱུང་ཞེ་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དཔེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །
སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །ཁམས་གསུམ་ཡང་མིང་ཙམ་མོ། །དེ་གཉིས་གསལ་བར་གསུངས་པས། གང་ལས་གང་བྱུང་མིང་དེ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བརྟག་པ་བཞིན་ཆོས་མིང་ཙམ་དུ་བསྟན་
ཏེ། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཆོས་དེ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི། མིང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་སྟེ་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན། རྟེན་འབྲེལ་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་མོ། །མ་བྱུང་མིང་ནི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
སྒྲ་མཁན་པ་ན་རེ་སྒྲ་ལས་ཐམས་ཅད་བྱུང་ཟེར་བ་ལ། དེ་རང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་མིང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་གང་བྱུང་བ། །ཞེས་པ་སོགས་པ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཡིན། སྟོང་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་སྔར་བཞིན་དུ་གོ་སླའོ། །མིག་གིས་མཐོང་བའི་གཟུགས་དེ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། མིག་
གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་བསྟན་པའོ། །བརྫུན་གྱི་ང་རྒྱལ་འཇིག་རྟེན་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ང་རྒྱལ་གྱིས་སེམས་ཅན་བརྟེན་ནས། ཡུལ་དང་དུས་ཚོད་ལ་བརྟེན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྫུན་
ཅན་ལྟ་བུར་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་ལ་བཤད་པ་མེད་དོ། །དོན་དམ་པའི་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཐབས་སུ་བརྫུན་དུ་བཤད་དོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་
པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་བསྟན་ཏོ། །རྟེན་འབྲེལ་འཛོམ་པས་མཐོང་བ་གང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། འདྲེན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འཛོམ་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་བར་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་གང་ལ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་
ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གདུལ་བྱ་བཏུལ་ནས་དེ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱས་ནས་འདྲེན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །འཛིན་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ཡོད་པར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་ས་ནི་བློ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཐར་
ཐུག་མེད་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟོང་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་བློ་ལྡན་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །མིག་གིས་གཟུགས་ཀྱང་མཐོང་མི་འགྱུར། །ལ་སོགས་པ་ནི། རབ་རིབ་ཅན་ལྟ་བུ་མིག་རང་གིས་མིག་དང་གཟུགས་མི་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཆོས་དེ་ཡང་
སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བལྟས་ཙམ་ན་སེམས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེས་ན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་མེད་ཅེས་གསུངས་
སོ། །ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུངས་པ་ནི། གང་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་དུ་བཤད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པས་ནི་གང་སྤངས་པ། །ཞེས་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་
དེ་ཉིད། འཇིག་རྟེན་པ་ཐ་མལ་པས། གང་ལ་མ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་གྱི་བསམ་པར་མ་གྱུར། ཡིད་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །དབང་པོ་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ། །མ་རིག་པའི་ལིང་ཐོག་གི་མུན་པས་མ་མཐོང་བ་སྤངས་པ། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་དོན་དམ་པའོ། །འཕགས་པ་གྷ་ན་བླཱུ་ཧའི་མདོ་ལས། དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཅན། །ཟབ་པ་དེ་ནི་མཐའ་མེད་པ། །དེ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བས་ན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་བློ་ཡིས་ནི། །དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་མེད། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་
པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ལས་སྲིད་པ་འཕོ་བའི་ཐབས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་བྱམས་པ་མགོན་པོས་མཛད་པའོ། །པཎྜི་ཏ་ཟླ་བ་གཞོན་ནུ་ལ། གྲུ་སྟོན་ཆུང་གིས་ཞུས་ནས་རང་འགྱུར་དུ་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།

Source Colophon

Source: Dege Tengyur, Esukhia Unicode edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur). File 096, Tohoku 3841. Madhyamaka section (dbu ma). CC0 license. The text spans folios 151b.7—158a.7 of the Dege Tengyur woodblock print. Folio markers, variant readings, and hash artifacts have been removed for clarity; the primary reading is preserved in all cases.

🌲