Compendium of the Essence of the Middle Way — Vidyakaraprabha

A treatise (prakarana) by Acarya Vidyakaraprabha, translated into Tibetan by the author himself with the great lotsawa Dpal brtsegs Rakshita. The text follows the classic Svatantrika-Madhyamaka method: first using Yogacara arguments to refute external objects, then turning those same arguments against consciousness itself, and finally establishing the Middle Way through extensive sutra citations. Never before translated into English. From the Dege Tengyur, Volume 108, Madhyamaka section (Tohoku catalogue D3893).

In the language of India: Madhyamakanayasarasamasaprakaranam
In the language of Tibet: A Treatise Setting Forth in Brief the Essence of the Middle Way

Homage to the Omniscient One.

Praise

To the one who, abiding in the nature of compassion,
Reveals the limitless paths of the Middle Way to sentient beings,
And completely vanquishes
Every peak of the lofty mountain of doubt —
Who bears the youthful form of the Lord of Speech,
To that Samantabhadra —
Having bowed, I shall set forth this treatise.

That supreme one among the eloquent sons of the Sugata,
Who through brilliant, melodious speech satisfied all beings without exception,
Who bears a youthful form and holds a blue utpala in hand —
The Mighty Sage and his heirs together praised and lauded him as Victor.

The one invited by the Nagas, with stainless intellect,
Reverently relying on the two truths,
Established his teaching in accord with the Mighty Sage's scriptural authority and reasoning.
Yet through ignorance and reliance on evil companions, some find fault —
Therefore those with intelligence should always show great reverence to this teaching.

The supreme bull among sages, the holy one endowed with compassion,
From these and those sutra collections taught sentient beings this dharma —
The excellent gate of worldly existence and the journey to peace,
In its singular and twofold nature.

Regarding the earlier explanations, even though the wise have through their debate responses
Left no area unaddressed, even the greatly intelligent are bewildered
About the definitive good. Therefore they exerted themselves in this subject.

Having reflected thus, the great ones entered this subject desiring their own benefit.
Therefore I too, though of small intellect, by following in their footsteps
Have entered. May the wise not examine me critically —
For a child who follows in his father's path should not be disparaged.

The Thesis

Reflecting that sentient beings wander in the three realms
Seized by the demons of existence and non-existence,
The absence of these is declared here.

In order to remove every obscuring path for yogins,
Through scripture and reasoning
The refutation of external objects is set forth.

The Ascending Staircase

Relying on the mere existence of the internal,
If the existence of the external is negated,
Then afterwards this internal too
Will be easily overcome.

Refutation of External Objects

The existence of the aggregates and so forth
And their non-existence are counterparts of each other.
Therefore what they are —
Their very non-existence — must be clearly stated.

Whatever is like a hare's horns —
For the wise, these are known to be non-existent.
Since those are negated, why would one not accept
That the aggregates and so forth exist?

That is not reasonable, because
For those who assert existence and non-existence,
Neither of those two is established,
For they depend on each other.

Here, depending on a cow's horns,
One negates hare's horns and so forth.
When even the cow's horns do not exist,
How can one accept the hare's horns as non-existent?

Whether gross objects exist as unitary
Or as an aggregate of atoms,
Neither alternative is tenable,
Because valid cognition contradicts them.

Because being apparent, non-apparent, and so forth is untenable,
Because they are not objects of perception —
Therefore form is not possible
As either nature.

If atoms are individually analyzed,
Cow's horns are not observed.
Without them, those atoms too
Are not their own essence.

Even atoms are not ultimately
Tenable as unitary,
Because faults are explained
Through the division of directional parts.

Therefore, by those with wisdom,
That in dependence on which hare's horns and so forth
Are held to be non-existent —
That itself should be understood as non-existent.

All these entities, having such characteristics —
The wise should ascertain with great certainty
That what is mutually dependent
Is unestablished.

Therefore, the external apprehended object
Does not exist in its own nature whatsoever,
But just as to one with an eye disease floaters appear,
This very deluded awareness appears as external.

Scripture on Mind Alone

Seeing all this, the Blessed One,
The omniscient protector, supreme among speakers,
The holy one whose nature is compassion,
In the Noble Sutra of the Descent to Lanka,
In order to show the intelligent
That all is mind alone,
Having summoned the bodhisattva Mahamati,
Clearly proclaimed:

Falling hairs, illusions,
Dreams, and a gandharva city,
A wheel of fire, a mirage — various things,
Though non-existent, appear to people.

Just as a mirage in the sky
And a dream of a dead child —
So too the mind that appears as entities
Appears as various forms.

Again from that very sutra it is said:

Conditions, elements, aggregates,
The specific characteristics of phenomena,
Designation, self, person, mind —
Are like a dream, like falling hairs.

And again:

I have analyzed into atoms
And do not conceptualize form.
The presentation of mere mind
I do not reject through wrong views.

Debate on Mind Only

If, regarding this, one argues for external objects and says, "The presentation of mere mind I do not even accept" — then why do you impute this fault to me, saying "through wrong views you reject the presentation of mere mind"?

Those who are ignorant speak thus. Regarding those who assert this, here — from the Noble Lankavatara and other sutras, the Victorious Ones have in many ways extensively proclaimed the three realms to be mere mind. That good reasoning endowed with scripture is clearly set forth for the intelligent.

If what was said there is not valid,
Why is your scripture valid?
Since the Buddha spoke both, they are equal.
Why do you not apply the same standard to this?

Furthermore: if form as substance exists externally,
How would the minds of gods, humans,
Hungry ghosts, and others
Come to perceive differently and in conflict?

When a meditator in the absorption of cessation
Experiences earth — how does it become water and such?
For one in the absorption of infinite space,
How does it become space?

Since for one thing such a true nature is not reasonable,
Therefore by valid cognition it is established
That things lack inherent nature — how beautiful!

Therefore, the immeasurably renowned Master Dharmakirti, having contemplated various cognitions, said in his own treatise:

Otherwise, for a single entity,
By appearing as various forms,
How could the appearances be true?
For that would undermine its unity.

If forms were truly as they appear,
Then even without effort
All beings would be liberated.

If entities truly arise from their own causes,
Since they would abide in their own nature,
Why would they depend on mind?

If luminosity and such, from their own causes,
Arise with a nature of luminosity and such,
Since they would have their own nature,
They would never depend on anything else.

A pot produced by a potter —
How could it depend on anything else
For fulfilling its own purpose,
Such as carrying water?

If the external existed in its own continuum,
It would be apprehended even without mind.
But such is not observed —
So how can one accept that it is apprehended?

Therefore the supreme one endowed with intelligence, of immeasurable renown, Master Dharmakirti, said in his own treatise:

Devoid of the distinctions of views,
Not apprehending — that is the apprehended and apprehender.
Like the appearance of blue —
External objects do not exist.

Furthermore:

When entities are analyzed,
They do not exist as real entities.
Thus they are neither
Unitary nor multiple in nature.

The specific characteristics of aggregates and so forth
Are themselves the distinctions of function.
Since those too are not real,
By that, these are devoid of characteristics.

A consciousness bearing the aspect of an object —
Determining an external object through another consciousness
Is utterly untenable by reasoning,
Because the aspects of dreams and such
— other appearances —
Show that aspects are not valid cognition.

Since it lacks proximity,
It is not established by a formless mind.
If a cognition that reveals
Other appearances determines the external,
Then since there is no distinction,
It would follow that all cognitions know all things.

Having contemplated all such arguments, the supreme among the wise, the one who generates the pure dharma, the renowned one also proclaimed:

The appearance — the nature of its object —
Apart from appearance is inaccessible. If one apprehends the object,
In what way could it be true?
Even I do not understand such a thing.

Therefore, by the intelligent, form should not be conceptualized as substance.

The Demon of Reification

From beginningless time,
By the evil omen called "existence,"
The minds of those beings whose minds are disturbed
By the terrible wind called
"The conceptuality of grasped and grasper"
Do not rest in clarity.

The Realist Objection

"If there are no external objects, then the Sage's teaching of the characteristics of the great elements in the Abhidharma would be greatly contradicted."

No wise person teaches characteristics without a basis for designation. Therefore it should be clearly understood that these do possess conventional nature.

"The omniscient Protector, that physician, never anywhere taught the characteristics of the non-existent — for example, like the characteristics of the self."

Some good-minded Madhyamaka proponents say: "To reverse the external regarding this is extremely unreasonable."

The All-seeing One taught characteristics not because things exist ultimately, but relying on the cognition to which they appear, he merely taught conventionally.

All things, such as the nature of solidity —
They appear solely to awareness alone.
An appearance other than mind
Has never existed at all.

Since this was taught in the Noble Lankavatara, it should be accepted. Since non-duality was taught from that sutra, it is explained as the cognition that appears there. As it is said:

The properties of heat, moisture, movement, and solidity —
Superimposed from the unreal,
Childish beings conceptualize them.
Without basis and without characteristics,

The minds of embodied beings break
Into the entities of grasped and grasper,
But as childish beings conceptualize —
The characteristics of appearances do not exist.

Just as a painting appears
High and low but does not really exist as such,
So too entities appearing as entities
Appear but do not exist.

Just as a person with an eye disease
Falsely apprehends falling hairs,
So too this conceptualization of entities
Is falsely imagined by the childish.

The Madhyamaka Turn

Therefore, the Tathagata's word, just as it was spoken, was thoroughly established by the one who relinquished the happiness of Sukhavati, whose intent was bent on finding the path of beings, prophesied by the Omniscient One, called Nagarjuna — the foremost lord — who also said:

The teaching of great elements and such
Is truly subsumed in consciousness.
If by knowing that one becomes free,
Is that not a false conceptualization?

If there were external objects, then the omniscient lord would have been unreasonable to speak thus in the great Mahayana sutras, and the compassionate master who follows his system and knows reality — for him too it would never be reasonable to teach thus.

Here, some, in order to establish external objects, even speak of contradictions with the Mahayana sutras themselves.

Thus the Protector, the Blessed One, the omniscient sage, supreme among beings, and his word as taught here — for all the wise who hold that teacher as authoritative, it is valid cognition for all. Nothing else is valid.

The Mahayana scriptures of the Victorious Ones were taught from these and those sutras. If you accept that external objects absolutely do not exist, then many contradictions appear with the sutras taught by him.

On the Two Truths and Dependent Origination

Therefore, like mind, external objects too were taught by the perfect Buddha, and because they clearly appear, they exist conventionally.

If external objects absolutely did not exist, then the perfect Buddha's teaching of the twofold specific characteristics of dependent origination in the Salistamba Sutra would be unreasonable. From that sutra: all entities are clearly taught in twofold form through the distinction of external and internal.

Without purpose, even the Blessed One, the Omniscient, would not make a point of teaching things in twofold form. But since what all beings engage with is the forerunner of understanding, even disciples of ordinary intellect should not disrespect that conventional teaching.

Regarding what the Teacher taught equally, your accepting only some and rejecting others — what is the reason for this certainty?

Therefore, in order to teach the specific characteristics of dependently arisen entities, just like the links such as ignorance, external entities too are tenable conventionally. If it were not so, there would be no difference whatsoever from a horse's horns, which are entirely non-existent. The same absurdity would apply here.

The unwise who speak thus, not understanding the Blessed One's intention, and who fiercely debate — to them too this should be said:

What was taught as twofold was for beings in accordance with what is known to them. By that much, entities do not become twofold. Although there is no distinction in the form aggregate, just as it was taught as having an external and internal nature in twofold form, so too should this be understood.

Thus, the eye and such abide as internal, and form, sound, and so forth are external, yet there is no contradiction in their being unified. Both, by those with composed intellect who truly know reality, are established as non-moving and such — that is taught as without distinction.

Therefore, even in unity, this diverse teaching does not contradict. In accordance with disciples, the Protector taught in various ways.

Furthermore: if one says "it was taught in the sutra" and without examining the Sugata's intention takes everything literally — then why should this too not be taken literally, for he taught it from that sutra? Therefore, examine and then accept. Otherwise, it becomes excessively absurd.

For example, the Blessed One, looking at the needs of disciples, showed an emanated birth though already awakened. Similarly, he taught aggregates and so forth.

Therefore, from Nagarjuna, the great master who illuminated the Sage's Middle Way system, the greatly intelligent wise one, the Yuktishtika says:

By the power of purpose, the Victors
Spoke of "I" and "mine."
Similarly, aggregates, elements, and sense bases
Were taught by the power of purpose.

Therefore, by that power, let the wise who hold the correct system reflect that entities with inherent nature do not exist in any way whatsoever.

Valid Cognition for Mind Alone

Enough of tangential discussion. Regarding this claim of "mind alone" — there is also clear valid cognition. Words devoid of valid cognition do not please the wise.

For a person who is an object of debate, the eye and other cognitions of one who is awake do not truly reveal the external, because they are mind — like a dream cognition.

By such valid cognition and others, it is established in the manner of being mind only. The scriptural proof that mind alone is established is the Lankavatara Sutra, which develops the intellect of the intelligent. As it is said:

Just as childish beings conceptualize,
External objects do not exist.
The mind, disturbed by habitual tendencies,
Appears as objects.

Refutation of Mind Only

Even though external apprehended objects are negated,
Your mind-only system does not become established,
Because mind is said to depend on that external object.

If the knowable does not exist,
How is the knower established as depending on that?
To say that consciousness is free from appearing as dual
Is a great deception.

Having contemplated that very point, the great master who possesses the treasure of the Sugata's compassion, called Nagarjuna, made a praise. From that praise it is also said:

Without cognition, there is no object of cognition.
Without that, there is no cognition either.
Therefore you have declared that
Cognition and the knowable lack inherent nature.

Since there is no valid cognition that apprehends it,
Its existence is utterly unestablished.
Even without effort regarding its existence,
You will see truly.

Therefore this consciousness too, like the external,
Is neither unitary nor multiple in nature —
Untenable, like a reflection and such.
Knowing clearly that it lacks inherent nature —

From the scriptures that extensively teach the Mahayana —
The Prajnaparamita and others —
One should definitely realize
The selflessness of all phenomena.

If a non-dual consciousness truly existed,
Then the Victor would not have spoken
Of negating even the subtlest entity.

In the sutra called Prajnaparamita,
Even a fraction of the tip of a hair is eliminated.
Therefore consciousness not existing is reasonable alone.

In the mother of all buddhas, called the Vajra Sutra,
The Protector also proclaimed
That the continuum of mind is without continuum.
Therefore mind is not truly existent.

Past mind was not found by the Buddha in any way.
Future mind does not exist.
And present mind too is not found.

If mind truly existed, then what the great Mahakashyapa said in the Ratnakuta would also not be tenable.

From the King of Samadhis Sutra too: the negation of abiding even in the middle of existence and non-existence was taught obliquely as lacking inherent nature.

From the Noble Sutra called Lankavatara, the Buddhas also clearly proclaimed in verses the reasonableness of non-entity. As it is said:

Just as a form in a mirror
Appears having abandoned both identity and otherness,
But is not of that nature —
So too with entities as entities.

The nature of those analyzed by the mind
Cannot be definitively grasped.
Therefore they are inexpressible
And are declared to lack inherent nature.

If any entities existed,
When Manjushri asked about reality,
Why then did the Noble Vimalakirti
Remain without speaking?

Regarding those who accord with the system, an established person who abides in truth, when asked by the intelligent — it would not be reasonable to remain silent.

Sutra Testimonies on Emptiness

Furthermore, in the sutra called Anavatapta, the Blessed One taught that beings, depending on conditions, lack inherent nature. As it is said:

What arises from conditions is not arisen.
In that there is no arising by inherent nature.
What depends on conditions is declared to be empty.
One who knows emptiness is heedful.

Similarly, from the Sagaranagarajaparipriccha, the Blessed One also taught:

Because entities are dependently arisen,
They are declared to lack inherent nature.

Whatever arises dependently —
Those have no inherent nature whatsoever.
Whatever lacks inherent nature
Does not arise anywhere.

Similarly, from the Hastikakshya, the Blessed Sage, supreme among beings, clearly proclaimed the entities realized in the three times to lack inherent nature:

No phenomenon whatsoever
That has arising is found.
Regarding unarisen phenomena,
Childish beings conceive arising.

From the Ratnakara too, the All-seeing One clearly showed the producer of entities and taught that all entities are selfless:

What has no own-nature —
Having no own-nature, how would it be produced by other conditions?
Having no own-nature, what could it produce?
This cause was taught by the Sugata.

Similarly, from the larger Sagaranagarajaparipriccha, the Sage taught that entities conceived in the three times lack own-nature:

The prior end is empty, the latter end is empty,
Entities of arising, destruction, and abiding are empty.
This is neither an existent entity nor a non-existent one.
All phenomena are empty by inherent nature.

Furthermore: if the acceptance of entities existed, how would the equality of the sense bases taught in the Dashabhumika Sutra be undisputed?

As it is said: "Having completed the path of the fifth level, one enters the sixth bodhisattva level through ten equalities." What are the ten? "The equality of all phenomena as signless, the equality of all phenomena as characteristicless, the equality of all phenomena as unarisen," and so forth.

Since these equalities proclaim the lack of own-nature of all entities, the kinds of entities abiding in the three times are clearly without inherent nature.

Similarly, from the Noble Sutra of Dispelling Ajatashatru's Remorse, all entities are taught to be without inherent nature, just as they are. Having taught that:

If some entity existed likewise,
Then from the Dispelling of Ajatashatru's Remorse,
How would it be reasonable
To teach phenomena as equal to nirvana?

As it is said: "Great King, all phenomena truly converge in nirvana." And Manjushri said: "Great King, what do you think? Can a phenomenon that is unarisen and unproduced be defiled?" "No, Manjushri." "Can it be purified?" "No, Manjushri." "Then, Great King, the Tathagatas fully know that all phenomena converge in nirvana. Therefore they do not engage in removing your remorse. Great King, you should therefore apply yourself correctly."

Thus, by teaching equality with nirvana, the lack of inherent nature is clearly demonstrated.

Analysis of Nirvana

Since nirvana is not an entity
And is not a non-entity either,
Therefore entities, being equal to that,
Lack inherent nature.

If nirvana were an entity,
It would follow that it is conditioned.
Therefore, without effort,
It would possess the characteristics of the conditioned.

But if it were accepted as unconditioned,
It would be like space,
And as an entity, in neither
Alternative would it be tenable.

If nirvana were non-existent,
Meditating on the path to it would be meaningless.
It would not be tenable
To attain it by the power of that path.

Just as by no power
Can a barren woman's child be obtained —
Similarly, since nirvana as non-entity has no distinction
From other non-entities, that too is unreasonable.

By no one's power
Can a barren woman's child be obtained.
Since it cannot even arise,
Even the non-existence of nirvana does not exist.

Having truly seen all this, the glorious one called Nagarjuna, who attained the first bhumi, the supreme among the wise, said:

If nirvana is not a non-entity,
How much less could it be an entity?
The exhaustion of grasping at entity and non-entity —
That is called nirvana.

Since teaching from both positions has faults, nirvana is not the nature of both entity and non-entity either. Among things whose natures are mutually non-existent, if one is cut away, it would follow that the other exists. Since it is neither both nor self — all of them are like a flower in the sky: impossible.

The Grand Conclusion

When analyzed, by the power of valid cognition, entities
Clearly do not abide anywhere in the three times.
Since what depends on them is established as the counterpart of entities,
How could their natures purely exist?

If entities are refuted by conceptual analysis,
Would that not become merely mentally fabricated analysis?
Since neither entity nor its negation is established by the power of reasoning,
Therefore the wise should cast off the rope of grasping at them.

Therefore the one of excellent deeds with intellect, possessing immeasurable compassion, the wise one whose essence is wisdom, for the sake of developing disciples, said:

Since there is nothing to be negated,
In reality there is clearly no negation.
Not grasping any phenomena in reality —
That is the realization of reality.

From the Lankavatara Sutra too, the Great Being, out of compassion, in order to reverse sentient beings' grasping at duality, taught:

Whatever arises from what has not arisen,
And having arisen will perish —
Through conditions, existing and not existing —
Such does not abide in my teaching.

Where nothing at all arises,
And no cessation whatsoever exists,
One who sees beings as solitary —
For that one, existence and non-existence do not exist.

Thus, freedom from dualistic view was clearly and extensively taught. Similarly, from this sutra it is also said:

Non-existence is derived from the counterpart of existence.
And existence is derived from the counterpart of non-existence.
Therefore one should not declare non-existence,
Nor should one conceptualize existence.

Thus the Blessed One himself clearly established the system of being free from the demons of both existence and non-existence. This is the conclusion.

Author's Closing

For my own remembrance,
I have proclaimed this brief compendium.
For those who understand the introduction,
This is a direction of the Middle Way path.

Through the greatness elevated by the Buddha's destruction of both existence and non-existence, supreme lordship was attained, and by remaining in samsara through compassion while knowing the true nature of the three realms — whatever immeasurable merit was attained by clearly illuminating this through scripture and reasoning — may it completely remove all doubt arising from the view of entities, and may there be delight in this!

The Compendium of the Essence of the Middle Way, composed by Master Vidyakaraprabha, is complete.

Colophon

Good Works Translation from Classical Tibetan (Dege Tengyur, Volume 108, Tohoku D3893). Translated by Dawa, Tibetan Translator of the New Tianmu Anglican Church, March 2026. The translation is independently derived from the Tibetan source text. Dharmakirti and Nagarjuna quotations were verified against standard Buddhist philosophical corpus.

The Indian preceptor Vidyakaraprabha and the great translator-monk Dpal brtsegs Rakshita translated, revised, and finalized the original Tibetan version.

Vidyakaraprabha's dates are uncertain but the collaboration with Dpal brtsegs Rakshita (Peltsek), one of the most important early Tibetan translators who worked under King Tri Songdetsen (r. 755-797 CE), places this text firmly in the early translation period (late 8th to early 9th century).

First English translation. Dedicated to the lineage.

🌲

Source Text: དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མདོར་བསདུས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ

Classical Tibetan source text from the Esukhia Dege Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, CC0). Volume 108, Madhyamaka section. Text begins at folio 43b line 5 and ends at folio 50a line 6.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱ་མ་ཀ་ན་ཡ་
[43b.6]སཱ་ར་ས་མཱ་ས་པྲ་ཀར་ཎཾ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་ཐུགས་བརྩེའི་ངང་གྱུར་པས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དབུ་མའི་ལམ། །མཐའ་ཡས་པ་དག་སྟོན་མཛད་ཅིང་། །
[43b.7]ཐེ་ཚོམ་རི་བོ་མཐོན་པོའི་རྩེ། །མ་ལུས་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་པོ། །ཚིག་དབང་གཞོན་ནུའི་གཟུགས་མངའ་བ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དེ་ལ་ནི། །ཕྱག་འཚལ་ནས་དེ་རྒྱས་པར་བྱ། །བདེ་གཤེགས་སྲས་པོ་སྨྲ་མཁས་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་གང་། །གསུང་
[44a]
[44a.1]སྙན་གསལ་བས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཚིམ་པར་མཛད། །གཞོན་ནུའི་གཟུགས་འཆང་ཕྱག་ན་ཨུཏྤལ་སྔོ་བསྣམས་པ། །ཐུབ་དབང་རྒྱལ་སྲས་བཅས་པས་གླེང་བསྟོད་རྒྱལ་བ་མཛད། །ཀླུས་བོད་དྲི་མ་མེད་བློས་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་གུས་པར་ནི། །ཐུབ་དབང་
[44a.2]བཀའ་ལུང་རིགས་པ་དག་དང་མི་འགལ་གཏན་ལ་ཕབ་མོད་ཀྱི། །རྨོངས་དང་སྡིག་པའི་གྲོགས་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་གིས་སྐྱོན་དག་རྗོད་བྱེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ལྡན་རྣམས་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་རབ་གུས་བྱ་བའི་རིགས། །ཐུབ་པ་ཁྱུ་མཆོག་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ལྡན་པས་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་ལས་སེམས་
[44a.3]ཅན་ལ། །སྲིད་འགྲོའི་སྒོ་བཟང་དང་དེ་ཞི་བའི་བགྲོད་པ་གཅིག་དང་རྣམ་གཉིས་བདག་ཉིད་ཆོས་འདི་བསྟན། །བཤད་པ་གོང་མ་ལ་ནི་མཁས་རྣམས་རྩོད་པའི་ལན་གྱིས་ཡུལ་རྣམས་མང་པོ་ཡོད་མིན་ན། །ངེས་པར་ལེགས་ལ་བློ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་རྨོངས་ཏེ་དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་འབད་པ་
[44a.4]བྱས། །དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཆེ་རྣམས་རང་དོན་འདོད་པས་འདི་ལ་ཞུགས། །དེས་ན་བདག་ཀྱང་བློ་གྲོས་ཆུང་བཞིན་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཡིས། །ཞུགས་པ་ཡིན་པས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་ཀྱང་མི་དཔྱད་དེ། །བྱིས་པ་ཕ་ཡི་ལམ་རྗེས་འབྲང་བ་སྨད་པར་བྱ་མ་ཡིན། །དངོས་
[44a.5]དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡི། །གདོན་གྱིས་ཐེབས་པས་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་བསམས་ནས་ནི། །དེ་དག་མེད་པ་འདིར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་ལམ་མ་ལུས་པ། །དཀྲོལ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་ལ། །ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་ནི། །ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་
[44a.6]དགག་པ་བརྗོད། །ནང་ཙམ་ཡོད་པ་ཉིད་བརྟེན་ནས། །ཕྱི་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་བཀག་ན། །འདི་ལྟར་ཕྱི་ནས་འདི་ཡང་ནི། །བདེ་བླག་ཁོ་ནར་ཁེགས་པར་འགྱུར། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ཡོད་པ་དང་། །དེ་ནི་མེད་པ་བཟློག་ཡིན་པས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས། །མེད་པ་ཉིད་ནི་
[44a.7]གསལ་བརྗོད་དགོས། །རི་བོང་རྭ་སོགས་གང་ཡིན་པ། །དེ་མཁས་རྣམས་ལ་མེད་པར་གྲགས། །དེ་དག་བཀག་པས་ཕུང་{སྩོགས་,སོགས་}ལ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཅིས་མི་འདོད། །དེ་ནི་རིགས་མིན་གང་གི་ཕྱིར། །ཡོད་དང་མེད་པར་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དེ་དག་གཉི་གའང་མ་གྲུབ་སྟེ། །
[44b]
[44b.1]ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གནས་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་རྭ་ལས་ལྟོས་ཏེ་འདིར། །རི་བོང་རྭ་{སྩོགས་,སོགས་}འགོག་བྱེད་ན། །གང་ཚེ་དེ་གོ་ཡོད་མིན་ན། །ཇི་ལྟར་དེ་གོ་མེད་པར་འདོད། །རགས་པ་གཅིག་པུར་འགྱུར་བའམ། །རྡུལ་བསགས་བདག་ཉིད་འགྱུར་གྲང་ན། །རྣམ་པ་གཉི་ག་འང་རུང་མིན་ཏེ། །
[44b.2]དེ་དག་ཚད་མས་གནོད་ཕྱིར་རོ། །སྣང་མི་སྣང་སོགས་མི་རུང་ཕྱིར། །སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་བས་གཟུགས་ནི་གཉི་ག་ཡི། །བདག་ཉིད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །རྡུལ་ཕྲན་སོ་སོར་གསེ་བྱས་ན། །བ་ལང་རྭ་ནི་མི་དམིགས་ཏེ། །དེ་མ་གཏོགས་མེད་དེ་དག་ཀྱང་། །དེ་ཡི་རང་
[44b.3]གི་ངོ་བོ་མིན། །རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རུང་མིན་ཏེ། །ཕྱོགས་ཆ་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི། །ཉེས་པ་ལ་སོགས་བཤད་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟས་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །གང་ལ་ལྟོས་ནས་རི་བོང་གི། །རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་འདོད་པ། །དེ་མེད་ཉིད་དུ་
[44b.4]ངེས་རྟོགས་བྱ། །དངོས་པོ་འདི་ཀུན་དེ་ལྟ་བུའི། །ཆོས་ཅན་ཉིད་པས་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་འགྲུབ་མེད་པ། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་བས་ཕྱི་རོལ་གཟུང་བ་ནི། །རང་གི་ངོ་བོར་འགའ་མེད་ཀྱི། །རབ་རིབ་ཅན་ལ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཤེས་པ་འཁྲུལ་
[44b.5]པ་འདི་ཉིད་སྣང་། །འདི་ཀུན་གཟིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཀུན་མཁྱེན་མགོན་པོ་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་མདོ་ལས་བློ་ཅན་གྱིས། །བློ་ཙམ་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་སྲས་བློ་གྲོས་ཆེན་
[44b.6]པོ་ལ། །བོས་ནས་གསལ་བར་བཀའ་སྩལ་པ། །སྐྲ་ཤད་འཛིངས་དང་སྒྱུ་མ་དང་། །རྨི་ལམ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། །མགལ་མེ་སྨིག་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་དག །མེད་བཞིན་དུ་ནི་མི་ལ་སྣང་། །ཇི་ལྟར་མཁའ་ལ་སྨིག་རྒྱུ་དང་། །རྨི་ལམ་མོ་གཤམ་བུ་རྨི་བ། །དེ་བཞིན་དངོས་པོར་སྣང་བའི་
[44b.7]སེམས། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། རྐྱེན་དང་ཁམས་དང་ཕུང་པོ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། །བཏགས་རང་གང་ཟག་སེམས་དང་ནི། །རྨི་ལམ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་འདྲ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གསུངས་པ།
[45a]
[45a.1]རྡུལ་ཕྲན་དུ་ནི་ངས་གཞིགས་ཤིང་། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་མི་བརྟག་གོ། །སེམས་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། །ལྟ་བ་ངན་པས་མི་དང་ངོ་། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི། །དོན་དུ་སྨྲ་བ་སོགས་བྱེད་དེ། །སེམས་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་
[45a.2]ནི། །ཁོ་བོ་ཁས་ཡང་མི་ལེན་ན། །དེ་ཅི་ཁྱོད་ནི་ཁོ་བོ་ལ། །སེམས་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། །ལྟ་བ་ངན་པས་མི་དང་ཞེས། །སྒྲོ་བཏགས་སྐྱོན་འདི་རྗོད་པར་བྱེད། །གང་དག་མི་ཤེས་དེ་སྐད་དུ། །རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་ལ་འདིར། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་སོགས་ཀྱི། །མདོ་ལས་
[45a.3]རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཁམས་གསུམ་པོ་དག་སེམས་ཙམ་དུ། །རྣམ་པ་མང་དུ་རབ་གསུངས་པ། །ལུང་ལྡན་རིགས་པ་བཟང་པོ་དེ། །བློ་ལྡན་མདུན་དུ་གསལ་བར་བརྗོད། །གལ་ཏེ་དེར་གསུངས་ཚད་མ་མིན། །ཅི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལུང་ཚད་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་གསུངས་ཕྱིར་གཉི་ག་མཚུངས། །
[45a.4]ཅི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཆོས་མི་བྱེད། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་གཟུགས་རྫས་གུད་ན་ཡོད། །ལྷ་མི་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་ཀྱི། །བློ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་སྒོ་ནས། །ཐ་དད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཟད་པར་ཆུ་སོགས་བསམ་གཏན་པའི། །ས་ནི་ཇི་ལྟར་ཆུ་སོགས་འགྱུར། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ལྡན་
[45a.5]པ་ལ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་མཁར་ཡང་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་གཅིག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི། །ངོ་བོ་ཡང་དག་མི་རིགས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་རྣམ་པར་མཛེས། །དེ་བས་གྲགས་པ་གཞལ་ཡས་པའི། །སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཡིས། །ཤེས་རྣམ་སྣ་ཚོགས་བསམས་
[45a.6]ནས་ནི། །ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པ། །གཞན་དུ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ནི། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཡིས། །སྣང་བ་ཇི་ལྟར་བདེན་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཡིས་གཅིག་ཉིད་ཉམས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན། །གཟུགས་ནི་
[45a.7]དེ་བཞིན་ཡང་དག་གྱུར། །དེ་ཚེ་འབད་པ་མེད་པར་ཡང་། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་ཡང་དག་ཏུ། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་འདོད་ན། །རང་གི་ངོ་བོ་གནས་བྱའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཇི་སྟེ་བློ་ལ་ལྟོས། །གསལ་སོགས་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ནི། །
[45b]
[45b.1]གསལ་སོགས་བདག་ཉིད་བྱུང་བ་རྣམས། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་འགྱུར་བྱའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་ནམ་ཡང་མི་ལྟོས་སོ། །རྫ་མཁན་སོགས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །བུམ་པ་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡང་། །ཆུ་མི་འབོ་སོགས་རང་དོན་ལ། །འགའ་ཡང་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་
[45b.2]རོལ་རང་རྒྱུད་ཡོད། །བློ་མེད་པར་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མི་སྣང་སྟེ། །ཇི་ལྟར་དེ་གཟུང་དེ་འཛིན་འདོད། །དེ་བས་བློ་གྲོས་ལྡན་པའི་མཆོག །གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ཟིལ་གནོན་པ། །སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཡིས། །རང་གི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པ། །
[45b.3]ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ། །མི་འཛིན་ཕྱིར་དེ་གཟུང་འཛིན་ཕྱིར། །སྔོན་པོར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འབའ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་དོན་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། དངོས་རྣམས་གང་དུ་དཔྱད་པ་སྟེ། །ངོ་བོར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མེད། །འདི་ལྟར་དེ་དག་གཅིག་པ་དང་། །དུ་
[45b.4]མའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མིན། །ཕུང་སོགས་ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་ནི། །བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་ཡང་ཡང་དག་མ་ཡིན་པས། །དེས་ཀྱང་འདི་དག་མཚན་ཉིད་བྲལ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལྡན་པ་ཡི། །རྣམ་པར་ཤེས་པའང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས། །ཕྱི་རོལ་
[45b.5]ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི། །རིགས་པས་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། །རྨི་ལམ་ལ་སོགས་གཞན་སྣང་བས། །རྣམ་པ་ཚད་མ་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བ་དང་ནི་མི་ལྡན་ཕྱིར། །རྣམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་མིན། །གཞན་དུ་སྣང་བ་བསྟན་པ་ཡི། །ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ན་ཡང་། །ཁྱད་པར་མེད་
[45b.6]པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀུན་བསམས་ནས། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གྱུར་པ། །དག་པའི་ཆོས་ནི་སྐྱེད་པ་པོ། །གྲགས་པ་ཡིས་ནི་ཡང་བསྒྲགས་པ། །སྣང་བ་དེ་དོན་ངོ་བོ་ནི། །མ་གཏོགས་འོལ་ཕྱིར་དོན་འཛིན་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་
[45b.7]བདེན་པ་ཡིན། །དེ་འདྲ་བདག་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བློ་ལྡན་གྱིས། །གཟུགས་ཀྱི་རྫས་སུ་རྣམ་མི་བརྟག །དེ་ཡོད་ཐོག་མ་མེད་དུས་ན། །དངོས་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟས་ངན་གྱིས། །དཀྲུགས་པའི་སེམས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སེམས། །གཟུང་འཛིན་རྣམ་
[46a]
[46a.1]རྟོག་ཅེས་བྱ་བའི། །མི་བཟད་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་གང་། །རབ་ཏུ་དང་བར་མི་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དོན་མེད་ན། །དེ་ཚེ་མངོན་པའི་ཆོས་ལས་ནི། །ཐུབ་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡི། །མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་འགལ། །མཚན་གཞི་མེད་པར་མཚན་
[46a.2]ཉིད་ནི། །མཁས་པ་འགའ་ཡང་སྟོན་མི་བྱེད། །དེ་བས་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། །བཅས་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་རྟོགས་བྱ། །མ་ལུས་མཁྱེན་པའི་སྐྱོབ་པ་པོ། །སྨན་པ་དེས་འདིར་གང་དུ་ཡང་། །མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་གསུངས་ཏེ། །དཔེར་ན་བདག་གི་ལྟ་བུའོ་ཞེས། །མཁས་པ་ཁ་ཅིག་
[46a.3]དེ་སྐད་དུ། །འདི་ལ་ཕྱི་ནི་ཟློག་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཞེས། །བློ་བཟང་དབུ་མ་གནས་རྣམས་སྨྲ། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པས་མཚན་ཉིད་ནི། །དེ་དག་ཡོད་པ་ལས་མིན་གྱི། །དེར་སྣང་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་གསུངས་པར་ཟད། །སྲ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་
[46a.4]ཀུན། །ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་སྣང་། །སེམས་ལས་གཞན་པའི་སྣང་བ་ནི། །འགའ་ཡང་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། །གསུངས་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་བྱ། །དེ་ལས་གཉིས་མེད་གསུངས་པ་ཡིས། །དེར་སྣང་ཤེས་པ་ཡིན་བཤད་
[46a.5]དེ། །ཇི་སྐད་དུ། དྲོད་གཤེར་གཡོ་བ་སྲ་བའི་ཆོས། །ཡང་དག་མིན་ལས་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས། །མཚན་གཞི་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་མེད། །ལུས་ཅན་སེམས་ནི་གཟུང་བ་དང་། །འཛིན་པའི་དངོས་པོར་འཇིག་འགྱུར་གྱི། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་
[46a.6]རྣམས་བརྟགས་བཞིན། །སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་རི་མོ་མཐོ་དམན་དུ། །སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་དངོས་ལ་དངོས་ཉིད་དུ། །སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ལྡན་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོས་སྐྲ་ཤད་ལོག་བཟུང་བ། །དེ་བཞིན་དངོས་པོར་རྟོག་
[46a.7]པ་འདི། །བྱིས་པས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ནི། །ཤིན་ཏུ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་མཛད་ཅིང་། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་བདེ་བཏང་བ། །བརྙེས་པར་གཞོལ་བའི་དགོངས་པ་ཅན། །
[46b]
[46b.1]ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ལུང་བསྟན་པ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་དང་པོ་ཡི། །དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་བཤད་པ་ནི། །འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །དེ་ཤེས་པས་ནི་འབྲལ་འགྱུར་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
[46b.2]པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཆེར་འབྱུང་བའི། །མདོ་ལས་ཀུན་མཁྱེན་མངའ་བདག་གིས། །དེ་སྐད་གསུངས་པ་མི་རིགས་ལ། །དེ་ཡི་གཞུང་ལུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི། །བློ་ཅན་སློབ་དཔོན་བརྩེར་ལྡན་པ། །དེ་ཉིད་མཁྱེན་པའང་དེ་སྐད་དུ། །འཆད་པ་
[46b.3]གཏན་དུ་རིགས་མ་ཡིན། །ཡང་འདིར་ཁ་ཅིག་ཕྱི་རོལ་གྱི། །དངོས་པོ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཉིད་དང་། །འགལ་བ་ཤིན་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད། །དེ་ལྟར་སྐྱོབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཀུན་མཁྱེན་ཐུབ་པ་སྐྱེས་མཆོག་དང་། །དེའི་བཀའ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་འདིར། །
[46b.4]སྟོན་དེ་ཚད་མར་འཛིན་པ་ཡི། །མཁས་པ་ཀུན་ལའང་ཚད་མ་ཡིན། །གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་ལུང་། །དེ་དང་དེ་ལས་གསུངས་པས་ན། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི། །དངོས་གཏན་མེད་པར་ཁས་ལེན་ན། །དེས་གསུངས་པ་ཡི་མདོ་དག་དང་། །འགལ་
[46b.5]བ་རྣམ་པ་མང་དུ་སྣང་། །དེ་ལྟས་སེམས་བཞིན་ཕྱི་རོལ་གྱི། །དོན་ཡང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་གསལ་བར་ནི། །སྣང་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཡོད། །ཕྱི་རོལ་དོན་ཞིག་གཏན་མེད་ན། །འགྲོ་བའི་རྩ་ལག་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཐུགས་རྗེའི་དགོངས་པ་དྲི་མེད་ཀྱིས། །
[46b.6]ཐེག་ཆེན་སཱ་ལུ་ལྗང་པ་ཡི། །མདོ་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡི། །ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དངོས། །གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་། །འཐད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསལ་བར་བསྟན། །དེ་བས་ངོ་བོ་
[46b.7]ཉིད་མེད་མིན། །དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི། །བཅོམ་ལྡན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་། །གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་། །གསུང་བ་ཆེད་ཆེར་མི་མཛད་ལ། །ཀུན་གྱི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་སྔོན་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན། །བློ་རྣལ་འདུག་པའི་གདུལ་བ་ཡང་། །འགའ་ཡང་
[47a]
[47a.1]དེ་ཉིད་གུས་མི་འོས། །སྟོན་པས་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ། །ཡོངས་སུ་བླང་ཞིང་དོར་བ་ཡི། །ངེས་པ་འདི་ཀོ་ཅི་ཡི་རྒྱུས། །དེ་ལྟས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བའི། །དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མ་རིག་
[47a.2]ལ་སོགས་ཡན་ལག་བཞིན། །ཕྱི་རོལ་དངོས་པོའང་འཐད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ན། །ཇི་ལྟར་རྟ་ཡི་རྭ་ལ་སོགས། །མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ། །ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་བཞིན་འདི་ལའང་མི་འགྱུར་རོ། །མི་མཁས་པ་དག་དེ་སྐད་དུ། །བཅོམ་ལྡན་དགོངས་
[47a.3]པ་མི་ཤེས་པར། །ཤིན་ཏུ་རྒོལ་བར་བྱེད་གྱུར་པ། །དེ་ལའང་འདིར་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། །གཉིས་སུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དག་ལ། །གྲགས་པའི་ངོར་ཡིན་དེ་ཙམ་གྱིས། །སྐྱེ་བ་ཅན་རྣམས་གཉིས་མི་འགྱུར། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །ཕྱི་དང་
[47a.4]ནང་གི་ངོ་བོར་ནི། །ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འདི་ལའང་ངེས་པར་གཟུང་། །དེ་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི། །ནང་གི་ཡིན་པ་ཉིད་གནས་ལ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་ཕྱི་ཡི་ཡང་། །གཅིག་པ་ཉིད་དུའང་འགལ་བ་མེད། །གཉི་གའང་བློ་གྲོས་ངང་ཚུལ་ཅན། །
[47a.5]ཡང་དག་མཁྱེན་པས་ཡང་དག་ཏུ། །གཡོ་བ་མེད་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་གང་། །དེ་ནི་ཐ་དད་མེད་པར་བསྟན། །དེ་བས་གཅིག་ཉིད་ན་ཡང་འདིར། །བཤད་པ་ཐ་དད་འདི་མི་འགལ། །གདུལ་བའི་ངོར་ནི་མགོན་པོ་ཡིས། །བསྟན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མདོ་
[47a.6]ལས་བསྟན་ཞེས་ཏེ། །བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་མ་བརྟགས་པར། །ཐམས་ཅད་སྒྲ་བཞིན་བཟུང་ན་ནི། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་བདག་ཀྱང་ནི། །ཅི་སྟེ་མི་བཟུང་དེ་ཡང་ནི། །འདི་ལྟར་དེ་ཡིས་དེ་ལས་གསུངས། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟགས་ཏེ་བཟུང་། །གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར། །དཔེར་
[47a.7]ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི། །གདུལ་བའི་དགོས་པ་ལ་གཟིགས་ནས། །བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བསྟན། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐུབ་པ་ཡི། །དབུ་མའི་ལུགས་ནི་གསལ་མཛད་པ། །སློབ་དཔོན་བློ་ཆེན་མཁས་པ་ཡི། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་ལས་བཤད་
[47b]
[47b.1]པ། །དགོས་པའི་དབང་གིས་རྒྱལ་བ་རྣམས། །ང་དང་ངའི་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །དེ་བཞིན་དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས། །དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་བཅས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་
[47b.2]ཡོད་མིན་པར། །གཞུང་འཛིན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོམས། །ཞར་ལ་འོངས་པའི་གཏམ་གྱིས་ཆོག །བློ་ཙམ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ནི། །ཚད་མ་ཡང་ནི་གསལ་བར་ཡོད། །ཚད་མ་དང་བྲལ་ཚིག་དག་ནི། །མཁས་རྣམས་མགུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྩད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱུར་པའི་མི། །གཉིད་
[47b.3]མ་ལོག་པའི་མིག་སོགས་བློ། །ཡང་དག་ཕྱི་རོལ་སྣང་མིན་ཏེ། །བློ་ཕྱིར་རྨི་ལམ་བློ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་། །སེམས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་ངེས། །བློ་ཙམ་གྲུབ་པའི་ལུང་ཡང་ནི། །བློ་ཅན་བློ་ནི་རྒྱས་བྱེད་པ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཞེས། །བྱ་བ་གསལ་བ་
[47b.4]ཉིད་དམིགས་ཏེ། །ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམ་བརྟགས་བཞིན། །ཕྱི་རོལ་དོན་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བར་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གཟུང་བ་བཀག་ཀྱང་ནི། །ཁྱོད་ཀྱི་ལྟ་བུ་
[47b.5]སེམས་ཙམ་ལུགས། །འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་གང་གི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་དེ་ལ་རག་ལུས་བརྗོད། །ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །དེ་ལ་རག་ལུས་ཤེས་པ་འགྲུབ། །ཤེས་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིས། །དབེན་ཞེས་བྱ་བའང་གཟུ་ལུམས་ཆེ། །དེ་ཉིད་དགོངས་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེ། །བདེ་
[47b.6]གཤེགས་ཐུགས་རྗེའི་ནོར་ཅན་ལ། །བསྟོད་མཛད་ཀླུ་ཞེས་བོད་པ་ཡིན། །བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་ནི། །མ་ཤེས་པར་ན་ཤེས་བྱ་མིན། །དེ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པ་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དང་། །ཤེས་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འཛིན་
[47b.7]ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡོད་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཡོད་འབད་པ་མེད་ཉིད་དུ། །ཁྱོད་ནི་ཡང་དག་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟས་འདི་ཡང་ཕྱི་རོལ་བཞིན། །གཅིག་དང་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ། །མི་རུང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་བཞིན། །ངོ་བོ་མེད་པར་གསལ་ཤེས་ཀྱིས། །
[48a]
[48a.1]ཐེག་ཆེན་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ལུང་། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་སོགས་ཤེས། །བྱ་བ་ལས་ཀྱང་བདག་མེད་པར། །ངེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་བྱ་སྟེ། །གལ་ཏེ་གཉིས་མེད་ཤེས་པ་ཞིག །ཡང་དག་ཉིད་ཡོད་དེ་ཡི་ཚེ། །རྒྱལ་བས་དངོས་པོ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་། །དགག་
[48a.2]པ་གསུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཅེས་བརྗོད་མདོ་ལས་ནི། །དངོས་པོ་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོའི་ཆ། །བཞག་པ་ཙམ་ཡང་བསལ་བའི་ཕྱིར། །དེ་མེད་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཞེས། །བྱ་བ་ལས་ཀྱང་སྐྱོབ་པ་ཡིས། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་རྒྱུན་མེད་གསུངས། །
[48a.3]དེ་བས་སེམས་ནི་ཡང་དག་མིན། །འདས་པའི་སེམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མ་དམིགས་ལ། །མ་འོངས་ཡོད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། །ད་ལྟར་གྱི་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་སེམས་ཡོད་ན། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་ལས་བདག་ཉིད་ཆེས། །འོད་
[48a.4]སྲུངས་ལས་ནི་གསུངས་པ་གང་། །དེ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། །ཡོད་དང་མེད་པ་ཉིད་དག་གི །དབུས་ལའང་གནས་པ་བཀག་པ་འདི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཟུར་གྱིས་གསུངས། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་ཞེས་བརྗོད་པའི། །མདོ་ལས་སངས་
[48a.5]རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་། །ཚིགས་བཅད་དག་གིས་གསལ་གསུངས་ཏེ། །དེ་ལྟར་དངོས་མེད་རིགས་ལྡན་ཉིད། །ཇི་སྐད་གསུངས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ནི་མེ་ལོང་ལ། །དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་རྣམ་སྤངས་པར། །སྣང་ཡང་དེ་ཡི་ངོ་བོར་མིན། །དེ་བཞིན་དངོས་ལ་དངོས་ཉིད་དོ། །བློ་ཡིས་
[48a.6]རྣམ་པར་གཞིགས་རྣམས་ཀྱི། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངེས་མི་ཟིན། །དེ་བས་དེ་དག་བརྗོད་མེད་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་བརྗོད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་དག་ཡོད། །འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཡང་དག་ཉིད། །དྲིས་ནས་འཕགས་པ་དྲི་མེད་གྲགས། །ཅི་ཕྱིར་དེ་ཚེ་
[48a.7]མི་གསུང་བཞུགས། །དེ་སྐད་གཞུང་ལུགས་མཐུན་པ་ལ། །གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་འཁོད་པ་ནི། །དྲིས་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་དག །མི་སྨྲར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་གྱིས་གསུངས་གང་། །དེས་ཀྱང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ། །སྐྱེ་བོ་
[48b]
[48b.1]ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། རྐྱེན་ལས་གང་སྐྱེ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་བཤད། །གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། འཕགས་པ་ཀླུ་དབང་རྒྱ་མཚོ་ཡིས། །
[48b.2]ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །དངོས་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཕྱིར། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་གསུངས་ཏེ། །གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་། །དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་འགའ་འང་མེད། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། །དེ་དག་གང་དུའང་འབྱུང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གླང་
[48b.3]པོའི་རྩལ་ལས་ཀྱང་། །བཅོམ་ལྡན་ཐུབ་པ་སྐྱེས་མཆོག་གིས། །དུས་གསུམ་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་རབ་གསལ་གསུངས། །གང་ལ་སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་ཡི། །ཆོས་ནི་འགའ་ཡང་མེད་རྙེད་དེ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བར་འདོད། །ཅེས་
[48b.4]བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ལས་ཀྱང་ནི། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པས་དངོས་རྣམས་ཀྱི། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གསལ་བས། །དངོས་ཀུན་བདག་མེད་ཉིད་དུ་གསུངས། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། གང་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །རང་བཞིན་མེད་དེ་གཞན་
[48b.5]རྐྱེན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་བཞིན་མེད་པས་གཞན་ཅི་སྐྱེད་འགྱུར་ཞེས། །རྒྱུ་འདི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཀླུ་དབང་རྒྱ་མཚོ་ཡིས། །ཞུས་པ་ཆེ་ལས་ཐུབ་པ་ཡིས། །དུས་གསུམ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས། རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས་
[48b.6]ཉིད་དེ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་སྟོང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྟོང་ཞིང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་གནས་པའི་དངོས་པོ་སྟོང་། །འདི་ནི་དངོས་ཡོད་མ་ཡིན་དངོས་མེད་མིན། །ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །ས་
[48b.7]བཅུ་པ་ཡི་མདོ་ལས་གང་། །སྐྱེ་མཆེད་མཉམ་པ་ཉིད་གསུངས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་རྩོད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། ས་ལྔ་པ་ལས་སའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་འཇུག་གོ། །བཅུ་གང་
[49a]
[49a.1]ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། དངོས་
[49a.2]པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པས་དུས་གསུམ་དུ་གནས་པའི་དངོས་པོའི་རིགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་ཟུང་ཤིག །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་འགྱོད་པ་བསལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་
[49a.3]བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་བསྟན་པ། དེ་བཞིན་དངོས་ཞིག་སྲིད་ན་ནི། །མ་སྐྱེས་དགྲ་ཡི་འགྱོད་བསལ་ལས། །ཆོས་རྣམས་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། །མཉམ་ཉིད་གསུངས་པར་ཇི་ལྟར་རིགས། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།
[49a.4]མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་དག་པར་འདུའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆོས་གང་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བ་དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ནུས་སམ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་མ་ལགས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བརྩལ་བར་ནུས་སམ། སྨྲས་པ། འཇམ་
[49a.5]དཔལ་མ་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་དག་པར་འདུ་བར་མཁྱེན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་འགྱོད་པ་བསྩལ་བར་མི་སྤྱོད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་
[49a.6]རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དངོས་པོ་མེད་པའང་རུང་མིན་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་དངོས་རྣམས་དེ་དང་ནི། །མཉམ་
[49a.7]པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་ཉིད་ན། །འདུས་བྱས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་འབད་མེད་པར། །འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་ལྡན་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་པར་འདོད། །དེ་ནི་མཁའ་དང་འདྲ་འགྱུར་བར། །དེ་དངོས་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་ནི། །གཉི་
[49b]
[49b.1]གར་ཡང་རུང་མིན་པར་མངོན། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མེད། །དེའི་ལམ་སྒོམ་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །དེ་ནི་དེ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་སུ། །འཐོབ་པར་ཡང་ནི་འཐད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །མོ་གཤམ་བུ་འཐོབ་མིན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་མེད་ཁྱད་མེད་ཕྱིར། །དེ་
[49b.2]ཡི་དེ་ཡང་རིགས་མ་ཡིན། །གང་གི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་། །མོ་གཤམ་བུ་ནི་ཐོབ་མེད་ཅིང་། །འབྱུང་བའང་ཡོད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་དངོས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །དེ་ཀུན་ཡང་དག་གཟིགས་ནས་ནི། །དཔལ་ལྡན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ། །ས་ནི་དང་པོ་བསྐྲུན་བརྙེས་པ། །མཁས་པའི་
[49b.3]མཆོག་རབ་ཀྱིས་བཤད་པ། །མྱ་ངན་འདས་དངོས་མེད་མིན་ན། །དེ་དངོས་ཉིད་ལྟ་ག་ལ་ཡིན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་འཛིན་ཟད་པ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉི་གའི་ཕྱོགས་བཤད་ཉེས་ཕྱིར་འདི། །གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། །
[49b.4]ཕན་ཚུན་མེད་པའི་ངོ་བོར་རྣམས། །གཅིག་མེད་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིས། །ཅིག་ཤོས་ཡོད་པར་ཐལ་ཕྱིར་ཏེ། །གཉི་ག་མིན་བདག་ཀྱང་མིན་པས། །དེ་རྣམས་ཀུན་དུ་ནམ་མཁའ་ཡི། །མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་མེད། །གང་ཚེ་རབ་ཏུ་སྤྱད་ན་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱི་དངོས། །དུས་གསུམ་
[49b.5]གང་དུའང་འགའ་ཡང་མི་གནས་རབ་གསལ་ན། །དེ་ལ་རག་ལུས་འགྲུབ་པས་དངོས་པོའི་ཟླར་གྱུར་པས། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་དེ་འགོག་ན། །དེ་ལྟར་བློས་བྱེད་དེ་བརྟགས་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རམ། །གང་ཕྱིར་
[49b.6]གཉི་གའང་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་པ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེར་འཛིན་ཐག་བསྲིངས་འོར། །དེ་བས་བློ་ལྡན་ལེགས་བྱེད་པ། །སྙིང་རྗེ་དཔག་ཏུ་མེད་སེམས་ལྡན། །ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་མཁས་པ་ཡིས། །གདུལ་བློ་རྒྱས་བྱའི་ཕྱིར་བཤད་པ། །དགག་པར་བྱ་བ་མེད་
[49b.7]པའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཏུ་ན་བཀག་མེད་གསལ། །ཡང་དག་ཆོས་ཀུན་མི་ལེན་པ། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་རིག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཐུགས་བརྩེ་བས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་འཛིན་པ། །
[50a]
[50a.1]བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། །མ་བྱུང་བ་ལས་གང་འབྱུང་ཞིང་། །བྱུང་ནས་ཀྱང་ནི་འཇིག་འགྱུར་བ། །རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་དང་མེད་པ་དེས། །ང་ཡི་བསྟན་ལ་མི་གནས་སོ། །གང་ལ་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་མེད་ཅིང་། །འགག་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་མིན་པར། །འགྲོ་
[50a.2]བ་དབེན་པར་མཐོང་བ་ནི། །དེ་ལ་ཡོད་དང་མེད་ཉིད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གསལ་བར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་འདི་ལས་ཡང་གསུངས་པ། །ཡོད་པའི་ཟླས་དྲངས་མེད་པ་སྟེ། །ཡོད་པའང་མེད་པའི་ཟླས་དྲངས་སོ། །དེ་བས་མེད་པར་
[50a.3]བརྗོད་མི་བྱ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུའང་མི་བརྟག་གོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་གདོན་གྱིས་འདེབས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་རབ་ཏུ་གཞུང་བཙུགས་པ་ཡིན་པས་མཇུག་བསྡུའོ། །བདག་ཉིད་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མདོར་
[50a.4]བསྡུས་ཅུང་ཟད་བདག་གིས་བསྒྲགས། །འདི་ནི་མགོ་སྨོས་གོ་རྣམས་ལ། །དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་དངོས་དང་དངོས་མེད་བཤིག་པས་མཐོ་བའི་ཆེ་བས་དབང་ཕྱུག་རབ་བརྙེས་ཤིང་། །སྲིད་གསུམ་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་མཁྱེན་ལ་ཐུགས་རྗེས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་
[50a.5]བཞུགས་པའི་ལུགས། །ལུང་དང་རིགས་པས་རབ་ཏུ་གསལ་བྱས་བསོད་ནམས་གཞལ་ཡས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་དེས། །མཐའ་དག་དངོས་པོར་ལྟ་བའི་ལིང་ཏོག་མ་ལུས་སེལ་ཞིང་འདི་ལ་དགའ་བར་ཤོག །དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་བིདྱཱ་ཀ་
[50a.6]ར་པྲ་བྷས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བིདྱཱ་ཀ་ར་པྲ་བྷ་བ་དང་། །ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་དཔལ་བརྩེགས་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།

Source Colophon

Esukhia Dege Tengyur digital edition. GitHub: Esukhia/derge-tengyur (CC0 Public Domain). Volume 108 (དབུ་མའ།་ཧ), Madhyamaka section. Tohoku catalogue number D3893. Text spans folios 43b.5 to 50a.6.

The Dege (sDe dge) Tengyur was carved at Dege Parkhang in Kham, eastern Tibet, in the 18th century. It is the most widely used edition of the Tengyur and the basis for the Tohoku catalogue numbering system.

🌲