by Jnanasrimitra

The Karyakaranabhavasiddhi is a compact epistemological treatise by Jnanasrimitra (c. 975-1025 CE), one of the last great Buddhist philosophers at Vikramasila monastery in eastern India. Written in eleven verses with prose auto-commentary, the text addresses a precise question: how do we know that one thing causes another? Jnanasrimitra argues that three types of evidence suffice — direct perception and non-apprehension in their divisions — against opponents who require five.

Jnanasrimitra was the teacher of Ratnakirti, whose works already appear in the archive. Together they represent the final flowering of the Indian Buddhist epistemological tradition founded by Dignaga and Dharmakirti. Within decades of Jnanasrimitra's death, Vikramasila would be destroyed by Bakhtiyar Khilji's armies in 1193 CE, and Indian Buddhism would effectively end. This text survived only because it was carried across the Himalayas to Tibet and preserved in the Tengyur.

This is the first English translation. The Tibetan text is preserved in the Dege Tengyur (Tohoku 4258), Volume 190, folios 303b-306b. No English translation has previously existed in any form.

I

Through direct perception and non-apprehension,
by three divisions, it is truly established.
The nature of cause and effect —
some assert by five modes.

It is reasonable to say that cause and effect are established through direct perception and non-apprehension. Of these three divisions, some hold: two direct perceptions arising sequentially regarding two objects, accompanied by non-apprehension that apprehends the universal; or alternatively, two non-apprehensions arising sequentially, accompanied by direct perception that apprehends the universal of both — thus three divisions establish it. Others assert that these three, together with the assistance of the last two, make five divisions in sequence: even when the first three are present, doubt arises in the cognizer's mind, so when the last two are also present — the characteristics of positive concomitance and reverse concomitance, together with the nature of cause and effect — they become established. Through direct perception, positive concomitance is understood; through the two non-apprehensions, reverse concomitance. Thus by five, certainty is established. If any single one among them did not ascertain, it would be difficult to dispel doubt — so they reasoned.

This should be examined:

II

If the prior non-apprehension
does not eliminate connection with others and so forth —
what is it for?
If it does eliminate, what do the latter ones add?

Since the two non-apprehensions — whichever they are — aim to establish reverse concomitance, if this is what is sought: when the proposed cause is not claimed to be present, the damage of there being two proposed effects must be established. This damage is of three kinds: the effect remaining in that very place, the effect having come from elsewhere, or the effect arising from something whose assemblage is absent. If the reasoning is not free from such specific damage, what need is there to look further? If one says that this is not needed for reverse concomitance, but is rather shown as an aid to the direct perception that grasps positive concomitance:

III

"This exists, therefore that arises" —
is this not understood through direct perception?

There is no positive concomitance other than "when this exists, it exists." And this too is established through direct perception. What then is the use of the assistance of non-apprehension here? Is not the positive concomitance of such-and-such a kind attained as well? It is not the case that [something] is not present merely through direct perception. The direct perception of a specific kind that grasps what was previously non-existent — there is no absurdity in its not being accepted. Thus:

IV

Apart from the three divisions, the reversal
of distinct entities previously non-existent
is established by non-apprehension — or it is mere absence.
If the first:

"This exists, therefore that arises,
for there is no arising from other" —
reverse concomitance is precisely that:
not remaining without it, not born from other,
not come from elsewhere.

V

Whatever produces an effect from that which exists —
if not from that, then from nothing at all.

This too is established by direct perception preceded by non-apprehension, and not at all by the latter two. Since, when the cause is absent, the effect neither remains in that place, nor is born from another cause, nor comes through the effort of another from elsewhere — the mere negation of these establishes the reverse concomitance. The latter two add nothing whatsoever. And this is established by the first alone being sufficient, so there is no room for further doubt.

VI

If merely understanding the non-existence of things —
the prior doubt does not exist.
The function of the first being what it is,
what do the remainder add?

To begin with, if non-existence alone is understood, what follows what in positive concomitance? Even from saying "this does not exist," if positive concomitance is understood, then by one's own preference, the absurdity of infinite regress follows — and doubt is completely cut. If the function of the first is what establishes that very non-existence, then the three establish it, and the remainder are redundant.

VII

If through error in positive concomitance,
reverse concomitance is comprehended —
then even for what direct perception alone accomplishes,
why not say the same of it?

What the former aimed at was: positive concomitance and reverse concomitance, each erroneous in isolation, together show cause and effect. But then, even though each individually may not be the full nature of it, the lack of damage when both are present — that is the same for us. Therefore: if the latter two suffice even when the first is unnecessary, then when the first is present, the latter ones are not needed — this is established.

Not so: since the first alone establishes what comes before it as non-existent, and this is by reason of its application to the nature of that very function, it does not make a definitive grasp — and the latter makes a definitive grasp — this is unreasonable, since the very same absence of doubt in the first still holds.

VIII

If from mere non-existence, the latter
gives definitive ascertainment —
by the very same reasoning,
why not accept the former does so too?

Since the first establishes non-existence before the function through mere non-existence, and if the three divisions of existence make it manifest, then: if that does not ascertain, the latter will not either. Seeing that it is unreasonable for the two prior forms of evidence to remain in mere non-existence while holding [the situation] to be singular — who would rely on the latter?

Since [the effect] not depending [exclusively] on something would also entail that it could arise even without it, the second [evidence]'s relationship to mere non-existence is equally [problematic]. Furthermore, fire existing immediately prior — smoke arising in sequence: though one says "the donkey is absent, therefore previously experienced," still, [regarding] the reversal of both, whether reversed by both or known through the latter as well — this is a method following other and others' transmission, and the prior position is abandoned.

IX

The first being absent, seeing sequentially and apprehending —
one knows it as cause and effect.
Or else, seeing sequentially and non-apprehending,
there would be an infinite regress with no end.

To dispel this and that doubt, seeking the latter and the former apprehended and not apprehended leads to seeking further and further, resulting in infinite regress. Regarding this, posit as you like three and so forth. Non-apprehensions placed in the middle of direct perceptions are nowhere needed, because the need for something else makes both unreliable. When both are examined, a single one alone establishes it. Therefore, through direct perception and non-apprehension, positive concomitance and reverse concomitance are ascertained, and cause and effect rest as they are. Those two, being different in meaning but the same in nature — and since there is no fixed sequence of understanding them, both forms are established. Yet reverse concomitance is posited in such a way: therefore, the non-apprehension that grasps it, with respect to the direct perception of positive concomitance, is reasonable as a reverse concomitance.

X

Not so — for establishing the characteristic of "when absent, does not arise" alone is the measured object shown; not by multiplicity. For even among apparent valid cognitions, there is seeing. Through non-apprehension of appearance alone, that very non-existence is thoroughly established — and this is proper. What need is there for further dispute? At that time, not even a trace of smoke is possible.

From among many reversals — when smoke reverses — to ascertain "it is reversed" is it not so? Precisely for that reason, it depends on the direct perception that grasps positive concomitance. One should not be attached to the mere connection of non-existence through the absence of anything else.

Similarly, prior to grasping positive concomitance — regarding what is ascertained: among the many impossible things, that something exists through the connection of existence, so one wishes to know "this exists" — then from non-apprehension, since something is absent through the connection of absence, "this is absent" — if so, then first, from the connection of existence, "this exists because of the former" is established. In this too, by setting aside and eliminating individually, understanding is possible. Likewise, through existence, the former and latter can establish reverse concomitance. The many eliminations and so forth — even the two cannot accomplish this, it remains.

XI

The five-fold arrangement also does not pervade:
with regard to consequence, fire and pot,
and the potter and so forth — the latter is absent;
and for the cessation of a stream of water and so forth —
even without the former, it is established.

For when a water channel is blocked, one perceives the cessation of the water stream. Seeing that it is absent when that exists — these are ascertained as the nature of cause and effect, not depending on the former. Likewise for others — recognize that they too depend on the three alone.

Consider: when previously unseen non-fire is nearby and smoke is seen, why not examine whether something else caused the smoke? Even so, fire is still the cause, just as firewood is. If so, then whatever donkey or the like one might propose as a cause — therefore, it would absurdly follow that it too is inferred from smoke. Is fire ascertained as a cause in the same way a donkey is? Or do direct perception and non-apprehension also engage regarding it? Neither is reasonable, and since those others are also negated — not by depending on the third, but by establishing fire, that too is established, since there is no damage in the absence of negating others. Nor is there inference, since it is not ascertained as a cause. From dependence on fire, "it was caused by a donkey" is never a doubt, since it contradicts ascertainment and that is the nature of doubt. The cessation of that too is through examination of that very thing, not through anything else — so this is not a point of opportunity.

Similarly, if it is held that fire is not ascertained as a cause because of ignorance, does it not remain negated? Fire itself is not the cause since the non-cause of the other is not negated, and since firewood is the cause in the ultimate sense. And it is also not a cause since non-production of smoke is possible — this dispute is unreasonable, since it is established by the specific divisions of three eliminations:

Depending on the assemblage, possessing another,
through elimination depending on substance,
through congruent non-connection, elimination —
through function, thorough elimination is established.

When the word "fire" expresses the assemblage condensed and represented by the approximate, that very thing possessing another is the elimination. When it is the substance of fire itself, then too "the cause of fire" — when it is congruent, it is the cause, and that is the elimination of non-connection. Being the very agent of function — then too the elimination of non-connection.

Thus, these specific divisions of three functions are capable through direct perception and non-apprehension. In this context, the explanation given by the master Isha Asvatta is the reasoning.

The Venerable One who composed the Pramanavarttika himself also said:

"The potter makes the pot,
fire makes ashes,
weapons and such make wounds and such" —

the intent is precisely this. Since there is no difference in being an effect, why is fire not also inferred from ashes and so forth?

Not so:

Some effects arise
depending merely on the cause's existence;
others depend on the cause's enduring
and on conditions — know this as [the role of] time.

In this regard, pots and ashes and so forth — their arising alone depends on something else. Precisely for this reason, depending on another purpose, since it has passed beyond the cessation of the continuum, the existence of a conditioned cause can be ascertained, but its present occurrence cannot — since engagement and so forth are not the same. On the other hand, for the appearance of smoke and so forth, the particular conditions of the state depend on it, but the cessation of the continuum does not depend on something else. When conditions are incomplete, since the continuum ceases, there is no fault in saying it is the present [cause] from the absence of dependence on something else.

In consideration of such things, the Venerable Dharmottara's effort in relying on the latter two is fruitful. But as for the prior fault, at that time too, it is not reliance on the latter's part. Through non-apprehension preceded by direct perception — that alone is supreme.

Condensed in eleven verses, the Establishing the Nature of Cause and Effect, in which direct perception and non-apprehension in three forms precede, composed by the great scholar Jnanasrimitra, is complete. Translated by the Indian pandita Kumarakalasa and the Tibetan translator Shakyaod.

Colophon

Good Works Translation from Classical Tibetan. First English translation. Translated by Gyatso (Tibetan Translator, Tulku Lineage) from the Dege Tengyur etext (Esukhia/derge-tengyur, CC0), Tohoku 4258, Volume 190, folios 303b-306b.

Jnanasrimitra (c. 975-1025 CE) was a major Buddhist epistemologist at Vikramasila monastery in eastern India. His surviving works, preserved only in Tibetan translation, represent the final development of the Dignaga-Dharmakirti tradition of Buddhist logic. He was the teacher of Ratnakirti. Within decades of their deaths, Vikramasila was destroyed (1193 CE) and the Indian Buddhist intellectual tradition effectively ended. This text is one of the only works by Jnanasrimitra available in English.

No existing English translation was consulted — none exists. MITRA AI was not consulted. The translation is independently derived from the Classical Tibetan.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

🌲

Source Text: རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ

Classical Tibetan source text from the Esukhia Digital Dege Tengyur (GitHub: Esukhia/derge-tengyur). Tohoku 4258, Volume 190, folios 303b-306b. CC0 public domain dedication. Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above.

{D4258}༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀཱ་ཏྱ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་བ་སིདྡྷི། བོད་སྐད་དུ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མངོན་སུམ་དང་ནི་མི་དམིགས་པའི། །དབྱེ་བ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་འགྲུབ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ནི། །

ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིས་སྨྲ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །དེ་ལ་སྤྱི་ལ་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་མི་དམིགས་པའི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ་ཡུལ་གཉིས་པ་རིམ་པས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་གཉིས་སམ། ཡང་ན་གཉི་གའི་

སྤྱི་འཛིན་པ་མངོན་སུམ་གྱི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ་རིམ་པས་བྱུང་བའི་མི་དམིགས་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ། །ཡང་གཞན་དག་ནི་དེ་གསུམ་དང་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དེ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔའི་རིམ་པས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ།

དང་པོ་གསུམ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོའི་བློ་ཐེ་ཚོམ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བས་ཐ་མ་གཉིས་ཡོད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་ལ། གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

ལྔས་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་གཅིག་ལས་གཅིག་གིས་མ་ངེས་ན་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བར་དཀའོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྔ་མའི་མི་དམིགས་པས། །གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ། །གཅོད་པ་མེད་ན་དེ་ཅི་ཞིག །གཅོད་ན་ཕྱི་མས་ཅི་ཞིག་བྱ། །

ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་དམིགས་པ་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་པས་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་འདི་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་ན། འབྲས་བུ་གཉིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡོད་པ་གནོད་པ་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའི། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡུལ་དེ་

ཉིད་ན་གནས་པའམ། ཡུལ་གཞན་ནས་འོངས་པའམ། ཚོགས་པས་དབེན་པ་ཅན་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་གི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་ལྟོས། ལྡོག་པ་ལ་འདི་དགོས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཛིན་པའི་

མངོན་སུམ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་བྱུང་བ། །མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་མིན་ནམ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་ན་ཡོད་པ་ལས་གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། འདིར་མི་དམིགས་

པའི་གྲོགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅི་འདྲ་བ་འདི་འདྲ་བ། ཉེ་བར་ཐོབ་པར་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་སུམ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་ན་མེད་པ་གཟུང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་འཛིན་ཏེ་མི་འདོད་པར་ཐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་

གསུམ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་བཟློག་པའི་ངོ་བོ་སྔ་ན་མེད་པ་མི་དམིགས་པས་འགྲུབ་བམ། མེད་པ་ཙམ་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། །དེ་ན་མི་གནས་གཞན་ལས་ནི། །

སྐྱེས་མིན་གཞན་ལས་འོངས་པ་མིན། །གང་ཞིག་ཡོད་ལས་འབྲས་འབྱུང་བ། །གལ་ཏེ་དེས་མིན་འགའ་ལས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་དེ་ན་གནས་

པའམ། གཞན་ལས་སྐྱེས་པའམ། གཞན་གྱིས་འབད་པས་གཞན་ནས་འོངས་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་ན་བརྒྱས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ཟིན་པས་

གཞན་དོགས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དང་པོའི་མི་དམིགས་པས་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དངོས་པོ་མེད་ཙམ་རྟོགས་ན་ཡང་། །སྔ་མ་དོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཡི་བྱ་བ་སྔ་མས་ན། །འདི་ལ་ལྷག་མས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་

ན། །གང་ཞིག་གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ། །འདི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་ཉེ་བར་ཐོབ་པས་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ཉིད་དོ། །འདིའི་བྱ་བ་ལས་སྔ་མའི་དངོས་པོ་མེད་པ་འདི་རྟོགས་ན་གསུམ་པོས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་ལྷག་མས་ཅི་

ཞིག་བྱ། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིས། །ལྡོག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེ་ན། །མངོན་སུམ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་ལའང་། །འདི་ལ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་བརྗོད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། གང་སྔ་མ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་

རེ་རེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རེ་རེས་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་བདག་ཅག་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་མ་གཉིས་ཡོད་ན་ཡང་དང་པོ་མི་དགོས་ན། དང་པོ་ཡོད་ན་ཐ་མ་དག་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་

བར་གྲུབ་པོ། །མ་གྲུབ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་བྱ་བ་ལས་སྔར་དེ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་མས་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དང་པོའི་ཡང་དོགས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་

གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་མེད་ལས་ཡང་མེད་པར། །ཕྱི་མས་རྣམ་པར་ངེས་ཡིན་ན། །རིགས་པ་དེ་ཉིད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །སྔ་མས་ཀྱང་ནི་ཅིས་མི་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱ་བ་དེ་ཉིད་ལས་སྔ་མས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་

ཏེ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་ཡོད་པས་གསལ་བར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེས་མ་ངེས་ན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་གཉིས་པོ་མེད་པ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པ་འདི་མཐོང་བས་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སུ་ཞིག་ཡིད་རྟོན་ནོ། །དེ་ལ་

རག་མ་ལས་པས་དེ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་གཉིས་པས་མེད་པ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མེ་དང་སྔ་མོ་ཡོད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་དུ་བ་ཡང་བོང་བུ་མེད་པས་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་མོད་ཀྱི། གཉི་ག་ལྡོག་པས་ལོག་

པའམ་ཕྱི་མས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དང་གཞན་བརྒྱུད་པའི་ཐབས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པས། སྔར་བཞག་པ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནས་ན་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། གཉིས་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཕྱི་མ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་གྱི་དེ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་

བས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཉིས་ཀྱིས་དགོས་པ་ཡོད་དེ་གཞན་མེད་པས་ཀྱང་ངེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་མེད་པས་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཆ་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་

ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་དུ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་ཡང་གསུམ་ཡིན་གྱི། དེ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྔར་སྨྲ་བ་དང་གཞུང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མའི་མི་དམིགས་པ་གཅིག་ཏུ་འདོད་མོད་ཀྱི། དེ་ཡང་མེ་དང་བོང་བུ་

གཉིས་ལོག་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དུ་བ་མི་དམིགས་པས་ལྡོག་པས་ད་ལྟར་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་མེད་སྣང་རིམ་པས་དམིགས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གནས་པར་ཤེས། །ཡང་ན་མཐོང་རིམ་མི་དམིགས་པས། །གཞན་དུ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་

སྨོས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་དེ་དང་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དང་སྔ་མ་སྔ་མ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པར་ཚོལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་གསུམ་ལ་སོགས་པར་གཞན་པར་གྱིས་ཤིག །མངོན་སུམ་དབུས་སུ་གཞག་པའི་མི་དམིགས་པ་དག་གང་དུ་ཡང་མི་དགོས་ཏེ།

གཞན་དགོས་པ་ཡོད་པས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་དཔྱད་ན་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ། དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་གཉིས་དོན་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་དེ་རང་

བཞིན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ངེས་པ་མེད་པས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་པའི་མི་དམིགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་ལྡོག་པ་རིགས་

པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་ཉིད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་གཞག་པ་ཡིན་གྱི་མང་པོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་

པར་བརྩད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེའི་ཚེ་དུ་བའི་དྲི་མ་ཙམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །དུ་མ་ལྡོག་པ་ལས་གང་ལྡོག་པ་དུ་བ་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་ལ་

གུས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཟུང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ལ་ཡང་དུ་མ་སྲིད་པ་དག་ལས་གང་ཞིག་ཡོད་པའི་སྦྱོར་བས་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ལས་གང་ཞིག་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་འདི་མེད་པ་ཡིན་ན་རེ་ཞིག་དེ་ཡོད་པའི་སྦྱོར་བས་སྔར་ཡང་འདི་ཡོད་པས་ཡིན་ནོ་

ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པ་དེ་ལ་ཡང་རེ་རེ་ནས་བཞག་པ་དང་། བསལ་བ་དེ་ལྟ་བུས་རྟོགས་པར་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཡོད་པས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་གིས་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །དུ་མ་བསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཉིས་པོས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །ལྔ་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་

ཡང་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་བ་དང་མེ་དང་བུམ་པ་དང་། རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཆུའི་རྒྱུན་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྔ་མ་མེད་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆུ་ལོན་གྱིས་འགགས་ན་ཆུའི་རྒྱུན་འགགས་པ་དམིགས་ཏེ། དེ་ཡོད་པས་དེ་མེད་པར་མཐོང་བས་

དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་ངེས་པས་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་གསུམ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་སྔར་མ་མཐོང་བའི་མེ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བ་ན་དུ་བ་མཐོང་བས་མེ་ལ་ལྟོས་པ་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་དུ་བ་ཡང་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བརྟག །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མེ་

རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་བུད་ཤིང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞན་ཡང་གང་འདོད་པའི་བོང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དུ་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཅི་མེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བོང་བུ་ཡང་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་དེ་ལ་ཡང་

འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཉི་ག་ལ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མེ་བསྒྲུབས་ན་དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དགག་པ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་

ཕྱིར་རོ། །མེ་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ནམ་ཡང་བོང་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་དང་འགལ་ཏེ་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འགག་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་དཔྱད་པས་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གླགས་ཚོལ་གྱི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་

དུ་མེ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་མ་རིག་པའི་ཕྱིར་བཀག་པ་ཉིད་དུ་གནས་མ་ཡིན་ནམ། མེ་ཉིད་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་བུད་ཤིང་ཡང་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་མི་རྩོམ་པ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྩད་པར་མི་རིགས་ཏེ། རྣམ་པར་གཅོད་

པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར། ཚོགས་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་དང་ལྡན། །རྣམ་གཅོད་རྫས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིས། །མཐུན་པས་མ་འབྲེལ་རྣམ་པར་གཅོད། །ལས་ལས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་གཅོད་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གང་གི་ཚེ་མེའི་སྒྲ་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཚོགས་པ་

བསྡུས་པ་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ཉིད་ཁོ་ན་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་མེའི་རྫས་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ཡང་མེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་མཐུན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་

ཡང་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ཤེ་སེ་ཨསྫ་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཤད་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། རྫ་

མཁན་གྱིས་ནི་བུམ་པ་དང་། །མེ་ཡིས་ཐལ་བ་བྱེད་པ་ཡིན། །མཚོན་སོགས་ཀྱིས་ནི་རྨ་ལ་སོགས། །གསུངས་པའི་དགོངས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་བ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་མེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མི་དཔག །མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་

ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། འབྲས་བུའང་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བ་ནི། །ཙམ་ཞིག་རྒྱུ་ལའང་ལྟོས་པ་ཡིན། །གཞན་དག་རྒྱུ་ནི་གནས་པ་དང་། །དེ་དག་ལྟོས་པར་དུས་རིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་བུམ་པ་དང་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་

ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ངེས་པར་ནུས་ཀྱི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཞན་ལ་ནི་དུ་བ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི།

རྒྱུན་འགག་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་ན་རྒྱུན་འགག་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ལས་ད་ལྟར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་རྗེ་བཙུན་ཆོས་མཆོག་གིས་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་འབད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ཉེས་པ་

དེའི་ཚེ་ཡང་ཕྱི་མའི་ཆ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་མི་དམིགས་པས་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་ཁོ་ན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་ནས་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་

རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཛྙཱ་ན་ཤྲཱི་མི་ཏྲའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པཎྜི་ཏ་ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ལ་ཤ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱི་འགྱུར།། {D4259}༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བི་ཛྙཱ་པ་ཏི་མཱ་ཏྲ་ཏཱ་སིདྡྷ་ནཱ་

Colophon

Good Works Translation from Classical Tibetan. First English translation. Translated for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026. The translation was produced directly from the Tibetan etext; no existing English translation was consulted because none exists.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

🌲

Source Colophon

Tibetan source text from the Esukhia Digital Dege Tengyur (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), file 190, lines 4831-4882. The Esukhia project provides Unicode Tibetan etexts of the Dege edition of the Tengyur under a CC0 public domain dedication.

The original Tibetan translation was made by the Indian pandita Kumarakalasa (ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ལ་ཤ) and the Tibetan translator Shakyaod (ཤཱཀྱ་འོད).

🌲