ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་མན་ངག — Prajñāpāramitābhāvanopadeśa
A meditation manual by the great Indian master Ratnākaraśānti (c. 10th–11th century CE), teacher at Vikramaśīla monastery and synthesizer of the Yogācāra and Madhyamaka traditions. In four progressive stages, the text guides the practitioner from detailed contemplation of the eighteen elements, through the realization that all is mind-only, through the recognition that even mental appearances are delusion, to the dissolution of all signs in non-conceptual wisdom. Preserved in the Degé Tengyur (Toh 4078), translated into Tibetan by Śrī Subhūtiśānti and Samādhibhadra. Never before in English.
Homage to the Perfection of Wisdom.
I shall set down the instructions on meditating on the Perfection of Wisdom. "Yoga" and "meditation" are synonymous terms. Calm-abiding, insight, and the union of calm-abiding and insight — these are the general divisions of yoga.
For one who wishes to meditate on the Perfection of Wisdom, four stages of yoga shall be explained:
- Focusing on the limit of entities,
- Focusing on mind-only,
- Focusing on suchness,
- Without any object of focus.
The First Stage — Focusing on the Limit of Entities
First, let us speak of the initial stage.
Here, a bodhisattva endowed with perfect learning and reflection sits alone in a secluded place. Sitting cross-legged with the body held straight, neither too dull nor too agitated, endowed with mindfulness and introspection, one abandons the naturally wandering consciousnesses of eye, ear, nose, tongue, and body, and settles into equilibrium.
With a perception that is perfectly clear and mindful, one contemplates the diversity of things:
"These forms are blue, yellow, and so on."
"These sounds are pleasant, unpleasant, and so on."
"These smells are fragrant, foul, and so on."
"These tastes are sweet, sour, and so on."
"These tangible objects are cold, warm, and so on."
"These mental objects are pleasure, pain, desire, aversion, space, nirvāṇa, and so on."
These six appear individually as the object-elements through their very nature as apprehended objects.
The six consciousness-elements, which are inner luminous awareness, are: eye-consciousness, ear-consciousness, nose-consciousness, tongue-consciousness, body-consciousness, and mind-consciousness.
The six faculty-elements that serve as their support — five are material in nature and one is immaterial:
The eye faculty within the eyeball is like an open flax blossom.
The ear faculty at the base of the ear is like a twisted and cut birch-bark knot.
The nose faculty at the base of the nose is like two parallel needles.
The tongue faculty on the surface of the tongue, measuring about the tip of a hair, is like a half-moon.
The body faculty pervades the entire body, conforming to the body.
The mind is like the immediately preceding moment of consciousness that has passed.
Just as oneself, all sentient beings are also constituted of the eighteen elements apprehended through the six objects, six faculties, and six consciousnesses.
Having contemplated this diversity as it extends throughout the world-realms of all ten directions, one focuses on the mind to which this diversity individually appears, abandons even mental discourse, and habituates to calm-abiding. When body and mind attain thorough pliancy, calm-abiding is accomplished.
Then, relying on accomplished calm-abiding: these mere reflections of diversity — they are all phenomena. From the form-element through the mind-element, one should extensively analyze and thoroughly examine, and through discriminating mind complete the insight.
After that, both the reflection of the conceptual elaboration and the mind that focuses on it are held in equal, uninterrupted mental engagement — the continuum of calm-abiding and insight united. That is the path of their union.
This is the first stage of yoga in the instructions on the Perfection of Wisdom — focusing on the limit of entities.
The Second Stage — Focusing on Mind-Only
Then, for the second stage, one generates the thought toward that very diversity of appearances and examines thus:
They are mere names. From "form" through "mind" — mere names. Likewise, all phenomena are mere names.
The name itself is not the object, for they are utterly distinct. Even without knowing the object, the mere name appears; and even without knowing the name, the object appears. Therefore, there is no object corresponding to names. "Form" is a mere name — without substance. Likewise, all phenomena whatsoever are mere names.
Furthermore, just as with worldly conceptions of form, all phenomena are adventitiously designated with names through convention.
Then, from the formless onward, through all phenomena: these are nothing but mind-only. Though the objects are false, their appearance as objects arises from habitual imprints of clinging to them as objects — like someone accustomed to elephants dreaming of elephants. In this way, these are merely adventitious designations. Apart from mind, there is not the slightest apprehended object external to mind.
Then, having ascertained this diversity as mind-only — empty of apprehended and apprehender, inexpressible — one entirely abandons all mental discourse. Binding the mind closely to just this — that all phenomena are mind-only — making it unwavering and focused, one generates calm-abiding, until body and mind attain thorough pliancy.
Relying on thorough pliancy, one repeatedly analyzes the very field of samādhi in its diversity: these eighteen elements in all their diversity are without inherent nature — they are mind-only, without apprehended and apprehender.
Likewise, when one discriminates, fully discriminates, thoroughly examines, and fully investigates this again and again — when body and mind attain pliancy, that is insight.
After that, both the reflection of that very non-conceptuality and the mind that focuses on it are held in equal, uninterrupted mental engagement — the continuum of calm-abiding and insight united. That is the path of their union.
This is the second stage of yoga in the instructions on the Perfection of Wisdom — focusing on things as they are.
The Third Stage — Focusing on Suchness
Then, for the third stage, one similarly generates the thought toward the individually appearing diversity and closely examines thus:
These eighteen elements in all their diversity are without inherent nature, mind-only, empty of apprehended and apprehender.
Furthermore, what appears individually as names — "form," "sound," "smell," and so on through "all phenomena" — and what appears individually as objects, appearing as aggregates, elements, and sense-bases through all phenomena — all of these are merely characteristics of dharmas, for they are nothing but reflections of dharmas.
All of these are signs of elaboration, the basis of error, the basis of inversion — for they are none other than objects of delusion.
The mind of appearance, corrupted by that inauthentic aspect, focusing on those appearances and manifesting universally — this is said to be focusing on delusion. Therefore, as long as these appear, so long there is delusion. Seeing the inauthentic object, one does not see the ultimate.
Then, one who wishes to see the ultimate of all these phenomena, likewise relying on calm-abiding, should abandon the entire manifest appearance of delusion's basis by not attending to it.
Thus: sitting alone in seclusion, dwelling in meditation, having gone beyond all perceptions of form, dwelling in the perception "everything is space" and entering the attainment of infinite space — so too the bodhisattva renders this individually appearing diversity of the eighteen elements as mind-only, entirely abandons all mental discourse, abandons all bases of delusion and conceptuality, and when all signs of apprehension have subsided, strives in calm-abiding until body and mind attain thorough pliancy.
Then, dwelling in that very calm-abiding, one fully discriminates the very field of samādhi as the emptiness of all phenomena: all these phenomena — whether associated or dissociated, material or undemonstrable, unobstructive — have a single characteristic: being without characteristics.
When one thus fully discriminates, thoroughly examines, and fully investigates, when mind and body attain pliancy, insight is certainly accomplished.
After that, the very field of samādhi in non-conceptuality — the emptiness of all phenomena as a reflection, and the mind that focuses on it — both are held in uninterrupted mental engagement, the continuum of calm-abiding and insight united. That is the path of their union.
This is the third stage of yoga.
The Fourth Stage — Without Object of Focus
When the preceding stages are completely accomplished, through the power of cultivating the previous meditative equilibria, engagement becomes spontaneous, without effort:
Directly experiencing all phenomena as empty of their own characteristics.
Non-conceptual wisdom, without duality.
Without delusion.
The signs of both dharmas and dharmatā thoroughly subsided.
Without appearance.
Without any object of focus.
Possessing the nature of non-conceptual calm-abiding and insight.
Acting in supreme clarity.
Transcending the world.
Without outflows.
Authentic wisdom manifests directly.
That is the fourth stage of yoga.
Colophon
Instructions on Meditating on the Perfection of Wisdom (Prajñāpāramitā-bhāvanā-upadeśa, Toh 4078), composed by the great master Ratnākaraśānti. Translated into Tibetan by the Indian paṇḍita Śrī Subhūtiśānti and the chief translator-monk Samādhibhadra.
Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by Dawa (ཟལ་བ), Tibetan Translator, Life 157. Esukhia Degé Tengyur etext consulted as primary source. No existing English translation consulted — none exists. First English translation.
Companion texts in the Mind-Only cluster:
- D4074, Entering into Yoga — Dignāga (Yeshe, Life 153)
- D4075, Pith Instructions for Entering into Yoga — Dharmeśvara (Dawa, Life 154b)
- D4077, A Concise Exposition on the Meaning of Yogācāra Meditation — Jñānacandra (Yeshe, Life 155)
- D4080, The Trunk of Virtue — Ratnakīrti (Yeshe, Life 158)
- D4081, Twenty Verses on the Bodhisattva's Discipline — Candragomin (Lotsawa, Life 156)
- D4084, Ascertaining Dharmas — Ratnakīrti (Dawa, Life 159)
Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.
🌲
Source Text: ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་མན་ངག
Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, CC0). File 138, folios 131b.4–133b.7. Tohoku catalogue number D4078. Presented for reference and verification.
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ་བྷཱ་བ་ན་ཨུ་པ་དེ་ཤ །བོད་སྐད་དུ། ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་མན་ངག །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་དང་སྒོམ་པ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ། །ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་འདོད་པས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོའི་མཐའ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་
པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་རེ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་འདུག་སྟེ། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་བཅས་ཤིང་ལུས་དྲང་པོར་བྱས་ནས། ཧ་ཅང་ཞུམ་པར་ཡང་མ་ཡིན། ཧ་ཅང་རྒོད་པ་ཡང་
མ་ཡིན་པར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས། རང་བཞིན་གྱིས་གཡེང་བ་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། ཡོངས་སུ་གསལ་ཞིང་དྲན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་ཡིད་ལ་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་འདི་
ནི་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྲ་འདི་ནི་སྙན་པ་དང་། མི་སྙན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲི་འདི་ནི་ཞིམ་པ་དང་མི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རོ་འདི་ནི་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རེག་བྱ་འདི་ནི་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་འདི་
ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁམས་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །ནང་གི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཁམས་ཏེ། དེ་ཡང་གཟུགས་དང་བའི་བདག་ཉིད་ལྔ་དང་།
གཅིག་ནི་གཟུགས་མེད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་འབྲས་ཀྱི་ནང་གི་མིག་གི་དབང་པོ་ནི་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ཁ་བྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྣ་བའི་རྩ་བར་རྣ་བའི་དབང་པོ་ནི་གྲོ་གའི་མདུད་པ་གཅུས་ཏེ་བཅད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྣའི་རྩ་བར་སྣའི་དབང་པོ་ནི་མོ་ཁབས་གཤིབས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྕེའི་འདབ་མ་ལ་ལྕེའི་དབང་
པོ་སྐྲའི་རྩེ་མོ་ཙམ་དོར་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ལུས་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་འདས་པའི་ཡིད་བཞིན་ནོ། །བདག་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡུལ་དང་། དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་གཟུང་བའི་ཁམས་བརྒྱད་
ཅན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནས། དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སོ་སོར་སྣང་བའི་སེམས་ལ་དམིགས་ཏེ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡང་སྤངས་ཏེ་ཞི་གནས་ལ་གོམས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཞི་གནས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ནས་
ཞི་གནས་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འདི་དག་ཙམ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་སྲིད་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་ལ་མང་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ། ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་
པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གཉི་ག་མཉམ་པར་བར་ཆད་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དག་ཉིད་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་ལམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་དངོས་པོ་ཇི་སྲིད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སའོ།། །།
དེ་ནས་གཉིས་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་འདི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱའོ། །མིང་ཙམ་སྟེ། གཟུགས་མིང་ཙམ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་མོ། །མིང་ཉིད་ནི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མངོན་པར་མི་ཤེས་པར་ཡང་མིང་ཙམ་སྣང་བ་དང་། མིང་
མངོན་པར་མི་ཤེས་པར་ཡང་དོན་སྣང་བས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་མེད་དེ། གཟུགས་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་དོན་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་མོ། །ཡང་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དག་གི་གཟུགས་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཕྱིར་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་
པའོ། །དེ་ནས་གཟུགས་མེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་སྟེ། དོན་པ་ཡིན་ཡང་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་པོ་ལ་གོམས་པའི་རྒྱན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་དག་ནི་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་
སྟེ། ཡང་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་གཟུང་བའི་དོན་ཅི་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་མེད་པ་འདི་དག་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་སྣ་ཚོགས་ངེས་པར་བྱས་ནས། ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཉིད་
ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཉེ་བར་བཅིངས་ཏེ། གཡོ་བ་མེད་པར་བྱས་ནས་བསྡུས་ཏེ་ཞི་གནས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པའི་བར་དུའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཉིད་སོ་སོར་སྣ་ཚོགས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ།
ཁམས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་མེད་པ་སེམས་ཙམ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དང་ཡང་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ན། གང་གི་ཚེ་ལུས་དང་
སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེའི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པ་དེའི་སེམས་གཉི་ག་མཉམ་པ་བར་ཆད་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དག་ཉིད་ཟུང་དུ་
འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་ལམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པ་གཉིས་པའི་སའོ།། །།དེ་ནས་གསུམ་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་སོ་སོར་སྣང་བ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་འདི་ལྟར་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཁམས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་
ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་མེད་ལ་སེམས་ཙམ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པའོ། །ཡང་གང་ཞིག་མིང་སོ་སོར་སྣང་བ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་ཡང་དོན་སོ་སོར་སྣང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཕུང་
པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ནས། ཇི་སྲིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་
དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དེས་བསླད་པས་སྣང་བ་དེ་ལ་དམིགས་པས་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་འཁྲུལ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཇི་སྲིད་སྣང་བ་དེ་སྲིད་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་
མ་ཡིན་པའི་དོན་མཐོང་བས་དོན་དམ་པ་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་མཐོང་བར་འདོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གང་
ཞིག་གཅིག་པུ་དབེན་པར་འདུག་ནས་བསམ་གཏན་ལ་གནས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང་། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འོ་ཞེས་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁམས་
བརྒྱད་པ་སྣ་ཚོགས་སོ་སོར་སྣང་བ་འདི་སེམས་ཙམ་དུ་བྱེད་དེ། ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་འཁྲུལ་པ་དང་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་གཟུང་བའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་ནས་ཞི་གནས་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ནས་ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་
གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་དང་། བྲལ་བ་དང་། གཟུགས་ཅན་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད། ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་
རྟོག་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ན། གང་གི་ཚེ་སེམས་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེའི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་བར་མེད་ཅིང་བར་ཆད་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་རྒྱུན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དག་ཉིད་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་ལམ་སྟེ། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་པའི་སའོ།། །།གང་གི་ཚེ་འདི་དག་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ན་མཉམ་པར་གཞག་པ་སྔ་མ་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་
ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ། འཁྲུལ་པ་མེད་པ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཤིན་ཏུ་ནུབ་པ། སྣང་བ་མེད་པ། དམིགས་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་མཆོག་ཏུ་གསལ་བར་སྤྱོད་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བཞི་པའི་སའོ།། །།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཨ་ཀ་ར་ཤཱན་ཏིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་རབ་འབྱོར་ཞི་བ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཟང་པོས་
བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།
Source Colophon
Degé Tengyur, Esukhia digital edition. File 138 (སེམས་ཙམ།, Mind-Only section), folios 131b.4–133b.7. Tohoku catalogue number D4078. Unicode Tibetan etext from GitHub: Esukhia/derge-tengyur (CC0 license, public domain).
🌲