by Nagarjuna

The Sunyatasaptati — "Seventy Verses on Emptiness" (Tibetan: stong pa nyid bdun cu pa) — is one of the five foundational works of Nagarjuna (c. 150–250 CE), the founder of the Madhyamaka school of Buddhist philosophy. Known collectively as the Five Collections of Reasoning (Yukti corpus), these five texts constitute the most rigorous philosophical analysis of emptiness in the Buddhist tradition. The Mulamadhyamakakarika is the first and most famous; this text, the Sunyatasaptati, is the third.

In seventy-three verses, Nagarjuna dismantles every possible ontological category: arising, abiding, and ceasing; cause and effect; the twelve links of dependent origination; the three times; the conditioned and unconditioned; form and consciousness; self and non-self; action and agent; permanence and impermanence. The method is relentless: each category is examined through the tetralemma (catuskoti) and shown to be empty of intrinsic nature. Yet the text does not end in nihilism — it ends in peace. The faithful one who understands dependent arising through reason abandons the net of evil views, relinquishes desire, delusion, and anger, and attains the stainless nirvana.

The Sanskrit original is lost. The Tibetan translation, preserved in the Dege Tengyur (Tohoku catalogue D3827), is the primary witness. The text was translated from Sanskrit into Tibetan by the lotsawas gZhon nu mchog (Kumaravaras), sNyan dar ma grags, and Khu. No freely available English translation has previously existed.

Homage to Manjushri, the Youthful!

Abiding, arising, ceasing, existing, not existing,
inferior, equal, or superior —
the Buddhas speak through the power of worldly convention,
not through the power of ultimate reality.

There is no self, no non-self —
self and non-self cannot be expressed at all.
What is to be expressed is like nirvana:
the nature of all things is empty.

Because the intrinsic nature of all things
is not found in the assembly of causes and conditions,
nor individually in any thing —
therefore they are empty.

What exists does not arise, because it already exists.
What does not exist does not arise, because it does not exist.
Both together do not arise, because their natures conflict.
Since there is no arising, there is no abiding or ceasing.

What has already arisen cannot be produced.
What has not arisen also cannot be produced.
What is arising — partaking of both arisen and unarisen —
that too cannot be produced.

If the result already exists, the cause-possessing-result
is no different from a non-cause. If the result does not exist,
that too is no different from a non-cause.
Neither existing nor non-existing — this is contradictory.

None of these are tenable in the three times.
Without one, many cannot obtain;
without many, one cannot obtain.
Therefore, dependently arisen things
are without characteristics.

The twelve links of dependent arising
that have suffering as their fruit — these have not arisen.
They are not tenable in a single mind,
nor are they tenable in many minds.

Neither permanent nor impermanent,
neither self nor non-self,
neither pure nor impure,
neither bliss nor suffering —
therefore the distortions do not exist.

Without these, ignorance born from
the four distortions is impossible.
Without that, formations do not arise;
the remainder likewise.

Without ignorance, formations do not arise.
Without formations, ignorance does not arise.
Because they are mutually caused,
both are not established by their own nature.

What is not established by its own nature —
how can it produce another?
Therefore, what is established through another
cannot produce yet other conditions.

A father is not the son; the son is not the father.
Neither exists without the other,
nor do they arise simultaneously.
The twelve links are likewise.

Just as in a dream, the pleasure and pain
that depend on objects — and those objects — do not exist,
likewise, whatever arises in dependence on something,
and that something itself — neither exists.

If all things do not exist by their own nature,
then inferior, equal, superior,
and variety cannot be established,
nor can they become manifest from causes.

If intrinsic nature were established,
dependently arisen things would not exist.
If they were not dependent,
how could there be no intrinsic nature?

Neither entity nor non-entity exists.
How could one’s own entity, another’s entity,
or non-entity become something else?
Therefore, one’s own entity, another’s entity,
and non-entity are distortions.

If things are empty,
there is no ceasing and no arising.
For what is empty by its own nature —
what ceases in that, and what arises?

Entity and non-entity are not simultaneous.
Without non-entity, there is no entity.
Entity would always become non-entity.
Without non-entity, entity is impossible.

Without entity, there is no non-entity.
Not from itself, and not from another.
Therefore, since entity does not exist,
non-entity does not exist either.

If there were existence, there would be permanence.
If non-existence, there would certainly be annihilation.
If entity existed, both of these would follow.
Therefore, one should not assert entity.

Because of continuity, this would not hold;
but after the cause has given its power, the entity ceases.
As before, this is also not established,
and discontinuity would also follow.

The Buddha did not teach the path
in order to demonstrate arising and ceasing, but because of emptiness.
Those who see these as opposites
see through distortion.

If there is no arising and no ceasing,
what ceases such that there is nirvana?
What does not arise by its own nature
and does not cease — is that not liberation?

If nirvana were from cessation, it would be annihilation.
If otherwise, it would be permanence.
Therefore, neither entity nor non-entity
is suitable as nirvana.

If cessation abided somewhere,
it would exist as other than entity.
Because entity does not exist, this does not exist;
because entity does not exist, it does not come from that.

The characteristic cannot establish the basis of characterization
apart from itself; nor is the basis established apart from it.
Nor are they mutually established.
What is unestablished cannot establish what is unestablished.

By this, cause and result,
feeling and the one who feels, and so forth,
the seer, the seen, and whatever else —
all without exception have been explained.

Because they have no ground, because they are mutually established,
because they are confused, because they are not established by themselves,
because entities do not exist — the three times
do not exist; they are merely conceptual.

Because arising, abiding, and ceasing —
the three characteristics of the conditioned — do not exist,
there is nothing conditioned whatsoever,
and not the slightest unconditioned either.

What has not disintegrated does not disintegrate;
what has disintegrated does not either.
What abides does not abide;
what does not abide also does not abide.
What has arisen does not arise;
what has not arisen does not either.

Conditioned and unconditioned,
neither many nor one,
neither existent nor non-existent, neither both —
at these limits, all variety is gathered.

The Blessed Teacher taught
the ground of action, the agent of action,
the fruit of action, that beings
possess their own actions, and that actions are not lost.

He taught that actions have no intrinsic nature;
what has not arisen is not lost.
From that, grasping at self arises.
That grasping too arises from conceptualization.

If actions had intrinsic nature,
the body born from them would be permanent.
Action would always have suffering as its ripening,
and therefore it would become a self.

Action does not exist as born from conditions,
and not the slightest action is born from non-conditions.
Formations are like illusions,
like cities of gandharvas, like mirages.

Action has affliction as its cause.
Affliction is itself the nature of formations.
The body has action as its cause.
All three are empty by their own nature.

Without action, there is no agent.
Without both, there is no result.
Without that, there is no one to experience it.
Therefore, things are solitary.

When one truly knows that action is empty,
one sees reality.
From that seeing, action arises;
without that seeing, what arises from action does not arise.

Just as the Blessed Tathagata
by miraculous power created an emanation,
and that emanation in turn
created yet another emanation —

In that case, the Tathagata’s emanation is empty;
the emanation of an emanation, even more so.
Both are merely names —
whatever they may be, they are mere concepts.

Likewise, the agent is like an emanation;
action is like the emanation’s emanation.
Whatever is empty by its own nature,
whatever little there is — it is mere concept.

If action had intrinsic nature,
there would be no nirvana, and no agent, and no action.
If intrinsic nature did not exist,
the results of action — pleasant and unpleasant — would not exist.

"Exists," it is said; "does not exist," it is said;
"both exists and does not exist," it is also said.
Through the intention of the Buddhas,
what is spoken is not easily understood.

If form arose spontaneously,
that form would not arise from the elements.
Does it not follow that it does not arise from itself?
Nor from another — because that does not exist.

In one, there is no fourness;
in four, there is no oneness.
How then can form, taking the four great elements
as its cause, be established?

Because it is utterly ungraspable, it does not exist.
If you say it is known from its sign — that sign too does not exist.
Because it arises from causes and conditions,
it is also unreasonable to say it is without a sign.

If a consciousness apprehends that form,
it would apprehend its own intrinsic nature.
Because what arises from conditions does not truly exist,
how can one apprehend form that is not ultimately real?

As explained, the consciousness that perceives form
does not apprehend it moment by moment.
Past and future form —
how could consciousness comprehend it?

Since color and shape
are never different from each other,
there is no apprehension of them as different.
That form is also not known as one.

Eye-consciousness does not exist in the eye,
nor does it exist in form, nor in between.
Depending on form and eye,
that consciousness is a false conceptualization.

If the eye saw itself,
how could it then see form?
Therefore, eye and form have no self.
The remaining sense-fields are likewise.

The eye is empty of its own self.
It is also empty of another’s self.
Form is likewise empty.
The remaining sense-fields are likewise.

When one sense-field comes into contact with another,
the others are empty.
The empty does not demonstrate the non-empty,
and it does not depend on the non-empty either.

Because intrinsic nature does not abide and does not exist,
the assembly of three does not exist.
Because there is no contact by the thing itself,
feeling does not exist.

Depending on the inner and outer sense-fields,
consciousness arises.
Therefore, consciousness too
is empty, like a mirage, like an illusion.

Consciousness arises depending on the object of knowledge,
but the object of knowledge does not exist.
Because the object of knowledge does not exist without the knower,
the knower too does not exist.

Everything is impermanent — or rather,
the impermanent too is not permanent.
If entities were both permanent and impermanent,
how could that be?

Pleasant, unpleasant — these are distortions.
From the condition of these, desire, hatred, and delusion
arise. Therefore, desire, hatred, and delusion
do not exist by their own nature.

Because one is attached to that very thing,
one hates that thing and is bewildered by it.
Therefore, they are produced by conceptualization.
That conceptualization too does not truly exist.

What is to be examined does not exist.
Without what is to be examined, how can there be examination?
Therefore, what is examined and the examination
are empty, because they arise from conditions.

Through realizing reality, the four distortions
from which ignorance arises do not exist.
Without that, formations
do not arise. The remainder likewise.

Whatever thing arises depending on another thing —
without that, it does not arise.
Entities and non-entities, conditioned
and unconditioned — this is nirvana.

Whoever conceptualizes entities
that arise from causes and conditions as truly real —
the Teacher said that is ignorance.
From that, the twelve links arise.

Having realized that things are empty,
one sees truly and is not deluded.
That is the cessation of ignorance.
From that, the twelve links cease.

Formations are like cities of gandharvas,
like illusions, mirages, nets of hair,
like foam, bubbles, emanations,
like dreams, like a circle of firebrands.

Because all things are empty by nature,
the incomparable Tathagata
taught this dependent arising
as mere designation of things.

The ultimate meaning is just that.
The various worldly conventions —
the perfectly awakened Buddha,
the Blessed One, has expounded in dependence on them.

He teaches the worldly dharma, and it does not perish;
yet in truth, dharma is never ultimately engaged.
Those who are frightened by what the Tathagata spoke
fear it because of their ignorance of this immaculate expression.

"Depending on this, this arises" —
this worldly way is not negated.
But because what is dependent has no intrinsic nature,
how could it exist? This is the certain truth.

The faithful one who strives in the dharma of reality
and infers this way through reason —
having abandoned existence and non-existence,
which are groundless, contradictory, and rigid —
finds peace.

Since from these conditions it is reasonable,
the entire net of evil views is reversed.
Through abandoning desire, delusion, and anger,
one attains the stainless nirvana.

Colophon

The Sunyatasaptatikarika (Seventy Verses on Emptiness) is attributed to Nagarjuna (c. 150–250 CE), the founder of the Madhyamaka school of Mahayana Buddhist philosophy. It is one of his Five Collections of Reasoning (Yukti corpus), alongside the Mulamadhyamakakarika, the Yuktisastika (Sixty Verses on Reasoning), the Vaidalyaprakarana (The Finely Woven), and the Vigrahavyavartani (Refutation of Objections). Together, these five texts constitute the most rigorous philosophical deconstruction of inherent existence in Buddhist literature.

The Sanskrit original is lost. The Tibetan translation survives in the Dege Tengyur (Tohoku catalogue D3827), folios 24a.6–27a.1, in the Madhyamaka (dBu ma) section. The Tibetan colophon names three translators: gZhon nu mchog (Kumaravaras), sNyan dar ma grags, and Khu.

English translations exist in academic publications (Lindtner, Nagarjuniana, 1982; Komito, Nagarjuna’s Seventy Stanzas, 1987), but none are freely available. This is the first free English translation.

Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by Lodrö (life 76 of the Tibetan Translator lineage) for the Good Work Library. The translation is independently derived from the Tibetan source text; no existing English translation was used as a source.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

🌲

Source Text: སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི་ཚིག་ལསུའུར་བྱས་པ

Tibetan source text from the Esukhia Dege Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), file 096, folios 24a.6–27a.1. CC0 license. Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above.

{D3827}༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤཱུནྱ་ཏཱ་སཔྟི་ཀཱ་རི་ཀཱ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གནས་པའམ་སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་མེད་
[24a.7]དམ། །དམན་པའམ་མཉམ་དང་ཁྱད་པར་ཅན། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་སྙད་དབང་གིས། །གསུང་གི་ཡང་དག་དབང་གིས་མིན། །བདག་མེད་བདག་མེད་མིན་བདག་དང་། །བདག་མེད་མིན་པས་བརྗོད་འགའ་མེད། །བརྗོད་བྱ་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་
[24b]
[24b.1]སྟོང་། །གང་ཕྱིར་དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའམ། །སོ་སོ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡོད་མིན་དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན། །ཡོད་ཕྱིར་ཡོད་པ་སྐྱེ་མིན་ཏེ། །མེད་ཕྱིར་མེད་པ་སྐྱེ་མ་ཡིན། །ཆོས་མི་མཐུན་ཕྱིར་ཡོད་མེད་མིན། །སྐྱེ་བ་མེད་པས་
[24b.2]གནས་འགག་མེད། །གང་ཞིག་སྐྱེས་དེ་བསྐྱེད་བྱ་མིན། །མ་སྐྱེས་པ་ཡང་བསྐྱེད་བྱ་མིན། །སྐྱེས་པ་དང་ནི་མ་སྐྱེས་པའི། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡང་བསྐྱེད་བྱ་མིན། །འབྲས་བུ་ཡོད་པས་འབྲས་ལྡན་རྒྱུ། །རྒྱུ་མིན་དང་མཚུངས་མེད་པ་ཡང་། །མེད་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མིན་མཚུངས། །ཡོད་མིན་
[24b.3]མེད་པའང་མིན་ན་འགལ། །དུས་གསུམ་རྣམས་སུ་འཐད་མ་ཡིན། །གཅིག་མེད་པར་ནི་མང་པོ་དང་། །མང་པོ་མེད་པར་གཅིག་མི་འཇུག །དེ་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བའི། །དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན། །རྟེན་འབྱུང་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གང་། །སྡུག་བསྔལ་འབྲས་ཅན་
[24b.4]དེ་མ་སྐྱེས། །སེམས་གཅིག་ལ་ཡང་མི་འཐད་ཅིང་། །དུ་མ་ལ་ཡང་འཐད་མ་ཡིན། །རྟག་མིན་མི་རྟག་མིན་བདག་དང་། །བདག་མིན་གཙང་མིན་མི་གཙང་མིན། །བདེ་མིན་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་མེད། །དེ་མེད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལས། །སྐྱེས་པའི་
[24b.5]མ་རིག་མིན་སྲིད་ལས། །དེ་མེད་འདུ་བྱེད་མི་འབྱུང་ཞིང་། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །མ་རིག་འདུ་བྱེད་མེད་མི་འབྱུང་། །དེ་མེད་འདུ་བྱེད་མི་འབྱུང་ཞིང་། །ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་གྲུབ་ཡིན། །གང་ཞིག་བདག་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས། །མ་གྲུབ་དེ་
[24b.6]གཞན་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད། །དེ་ཕྱིར་གཞན་ལས་གྲུབ་པ་ཡིས། །རྐྱེན་གཞན་དག་ནི་སྐྱེད་བྱེད་མིན། །ཕ་ནི་བུ་མིན་བུ་ཕ་མིན། །དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མེད་མིན་ལ། །དེ་གཉིས་ཅིག་ཆར་ཡང་མིན་ལྟར། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ཡུལ་བརྟེན་པའི། །བདེ་སྡུག་
[24b.7]དང་དེའི་ཡུལ་མེད་པ། །དེ་བཞིན་གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ན། །གང་ཞིག་རྟེན་འབྱུང་དང་འདིའང་མེད། །གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས། །མེད་ན་དམན་མཉམ་ཁྱད་འཕགས་དང་། །སྣ་ཚོགས་ཉིད་ནི་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །རྒྱུ་ལས་ཀྱང་ནི་མངོན་འགྲུབ་མིན། །རང་བཞིན་གྲུབ་ན་རྟེན་འབྱུང་གི །
[25a]
[25a.1]དངོས་པོ་མེད་འགྱུར་མ་བརྟེན་ན། །རང་བཞིན་མེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །དངོས་པོ་ཡོད་དང་དངོས་མེད་ཀྱང་། །མེད་ལ་རང་དངོས་གཞན་དངོས་སམ། །དངོས་མེད་འགྱུར་བ་ག་ལ་ཞིག །དེ་ན་རང་དངོས་གཞན་དངོས་དང་། །དངོས་མེད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་
[25a.2]དངོས་པོ་སྟོང་ཡིན་ན། །འགག་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ། །གང་ལ་འགག་ཅིང་གང་ལ་སྐྱེ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཅིག་ཅར་མེད། །དངོས་མེད་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད། །རྟག་ཏུ་དངོས་པོའང་དངོས་མེད་འགྱུར། །དངོས་མེད་མེད་པར་དངོས་མི་སྲིད། །དངོས་པོ་
[25a.3]མེད་པར་དངོས་མེད་མིན། །རང་ལས་མིན་ཞིང་གཞན་ལས་མིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་མེད་ན། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་དངོས་མེད་ན། །ཡོད་པ་ཉིད་ན་རྟག་ཉིད་དང་། །མེད་ན་ངེས་པར་ཆད་ཉིད་ཡིན། །དངོས་པོ་ཡོད་ན་དེ་གཉིས་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་མིན། །རྒྱུན་གྱིས་ཕྱིར་
[25a.4]ན་འདི་མེད་དེ། །རྒྱུ་བྱིན་ནས་ནི་དངོས་པོ་འགག །སྔར་བཞིན་འདི་ཡང་མ་གྲུབ་ཅིང་། །རྒྱུན་ཆད་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། །སྐྱེ་འཇིག་བསྟན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །ལམ་བསྟན་མ་ཡིན་སྟོང་ཉིད་ཕྱིར། །འདི་དག་ཕན་ཚུན་བཟློག་པ་རུ། །མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་
[25a.5]འགག་མེད་ཡིན་ན། །ཅི་ཞིག་འགགས་པས་མྱ་ངན་འདས། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྐྱེ་མེད་ཅིང་། །འགག་མེད་གང་དེ་ཐར་མིན་ནམ། །གལ་ཏེ་འགག་ལས་མྱ་ངན་ཆད། །གལ་ཏེ་ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་རྟག །དེ་ཕྱིར་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །མྱ་ངན་འདས་པར་རུང་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འགོག་
[25a.6]པར་འགའ་གནས་ན། །དངོས་པོ་ལས་གཞན་དེ་ཡོད་འགྱུར། །དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་འདི་མེད་ལ། །དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་དེ་ལས་མེད། །མཚན་གཞི་ལས་གཞན་མཚན་ཉིད་ལས། །མཚན་གཞི་གྲུབ་པར་རང་མ་གྲུབ། །ཕན་ཚུན་ལས་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། །མ་གྲུབ་མ་གྲུབ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །འདིས་
[25a.7]ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། །ཚོར་དང་ཚོར་བ་པོ་{སྩོགས་,སོགས་}དང་། །ལྟ་པོ་བལྟ་བྱ་{སྩོགས་,སོགས་}ཅིའང་རུང་། །དེ་ཀུན་མ་ལུས་བཤད་པ་ཡིན། །གནས་མེད་ཕན་ཚུན་ལས་གྲུབ་དང་། །འཆོལ་ཕྱིར་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་དུས་གསུམ་ནི། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་རྟོག་པ་ཙམ། །གང་
[25b]
[25b.1]ཕྱིར་སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག །འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་འདི་གསུམ་མེད། །དེ་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཉིད་མ་ཡིན། །འདུས་མ་བྱས་ལའང་ཅུང་ཟད་མེད། །མ་ཞིག་མི་འཇིག་ཞིག་པའང་མིན། །གནས་པ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མི་གནས་པ་ཡང་གནས་མ་ཡིན། །སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་
[25b.2]མ་སྐྱེས་མིན། །འདུས་བྱས་དང་ནི་འདུས་མ་བྱས། །དུ་མ་མ་ཡིན་གཅིག་མ་ཡིན། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །མཚམས་འདིར་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འདུས། །བཅོམ་ལྡན་བླ་མས་ལས་གནས་དང་། །ལས་བདག་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། །སེམས་ཅན་རང་གི་ལས་
[25b.3]དང་ནི། །ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་གསུངས། །ལས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་གསུངས་ཏེ། །མ་སྐྱེས་གང་དེ་ཆུད་མི་ཟ། །དེ་ལས་ཀྱང་ནི་བདག་འཛིན་སྐྱེ། །དེ་བསྐྱེད་འཛིན་དེའང་རྣམ་རྟོག་ལས། །གལ་ཏེ་ལས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད། །དེ་སྐྱེས་ལུས་ནི་རྟག་པར་འགྱུར། །ལས་ཀྱང་སྡུག་
[25b.4]བསྔལ་རྣམ་སྨིན་ཅན། །མི་འགྱུར་དེ་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འགྱུར། །ལས་ནི་རྐྱེན་སྐྱེས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །རྐྱེན་མིན་ལས་སྐྱེས་ཅུང་ཟད་མེད། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྨིག་རྒྱུ་མཚུངས། །ལས་ནི་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །ཉོན་མོངས་འདུ་བྱེད་ལས་བདག་ཉིད། །
[25b.5]ལུས་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །གསུམ་ཀའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ལས་མེད་ན་ནི་བྱེད་པོ་མེད། །དེ་གཉིས་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད། །དེ་མེད་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་མེད། །དེ་བས་དངོས་པོ་དབེན་པ་ཡིན། །ལས་ནི་སྟོང་པར་ཡང་དག་པའི། །ཤེས་ན་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །
[25b.6]ལས་ནི་འབྱུང་སྟེ་དེ་མེད་ན། །ལས་ལས་འབྱུང་གང་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་དེ་བཞིན་གཤེགས། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ། །སྤྲུལ་པ་དེ་ཡིས་སླར་ཡང་ནི། །སྤྲུལ་པ་གཞན་ཞིག་སྤྲུལ་གྱུར་པ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་སྤྲུལ་སྟོང་། །སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་
[25b.7]པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །གཉིས་པོ་མིང་ཙམ་ཡོད་པ་ཡང་། །གང་ཅིའང་རུང་སྟེ་རྟོག་པ་ཙམ། །དེ་བཞིན་བྱེད་པོ་སྤྲུལ་དང་མཚུངས། །ལས་ནི་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་དང་མཚུངས། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་གང་ཅུང་ཟད། །ཡོད་པ་དེ་དག་རྟོག་པ་ཙམ། །གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད། །མྱང་
[26a]
[26a.1]འདས་བྱེད་པོ་ལས་ཀྱང་མེད། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ལས་བསྐྱེད་པ། །འབྲས་བུ་སྡུག་དང་མི་སྡུག་མེད། །ཡོད་ཅེས་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་ཡོད། །ཡོད་དང་མེད་ཅེས་དེ་ཡང་ཡོད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིས། །གསུངས་པ་རྟོགས་པར་སླ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་རང་འབྱུང་
[26a.2]བཞིན། །གཟུགས་དེ་འབྱུང་ལས་འབྱུང་མ་ཡིན། །རང་ལས་བྱུང་མིན་མ་ཡིན་ནམ། །གཞན་ལས་ཀྱང་མིན་དེ་མེད་ཕྱིར། །གཅིག་ལ་བཞི་ཉིད་ཡོད་མིན་ཅིང་། །བཞི་ལའང་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་པས། །གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི། །རྒྱུར་བྱས་ནས་གྲུབ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ཤིན་ཏུ་མི་འཛིན་ཕྱིར་
[26a.3]དེ་མེད། །རྟགས་ལས་ཤེ་ན་རྟགས་དེའང་མེད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། །རྟགས་མེད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་བློ་དེས་གཟུགས་འཛིན་ན། །རང་གི་རང་བཞིན་ལ་འཛིན་འགྱུར། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་ཡོད་མིན་པས། །ཡང་དག་གཟུགས་མེད་ཇི་ལྟར་འཛིན། །ཇི་སྐད་བཤད་གཟུགས་
[26a.4]སྐྱེས་པའི་བློའི། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཛིན། །འདས་དང་མ་འོངས་གཟུགས་ཀྱི་ནི། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གང་ཚེ་ནམ་ཡང་ཁ་དོག་དང་། །དབྱིབས་དག་ཐ་དད་ཉིད་མེད་པས། །དེ་དག་ཐ་དད་འཛིན་ཡོད་མིན། །གཟུགས་དེ་གཅིག་ཏུའང་གྲགས་པ་མིན། །མིག་བློ་མིག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ། །
[26a.5]གཟུགས་ལ་ཡོད་མིན་བར་ན་མེད། །གཟུགས་དང་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མིག་བདག་མིག་མཐོང་ན། །དེ་གཟུགས་མཐོང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མིག་དང་གཟུགས་བདག་མེད། །སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མའང་དེ་བཞིན་ནོ། །མིག་ནི་རང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །དེ་ནི་གཞན་བདག་
[26a.6]གིས་ཀྱང་སྟོང་། །གཟུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་སྟོང་པ་སྟེ། །སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་ཚེ་གཅིག་རེག་ལྷན་ཅིག་འགྱུར། །དེ་ཚེ་གཞན་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད། །སྟོང་པའམ་མི་སྟོང་མི་སྟོན་ལ། །མི་སྟོང་པ་ཡང་རྟེན་མི་བརྟེན། །ངོ་བོ་མི་གནས་ཡོད་མིན་པས། །གསུམ་འདུས་པ་ཡོད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རེག་མེད་
[26a.7]པས། །དེ་ཚེ་ཚོར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ནང་དང་ཕྱི་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་ལ། །བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་ཤེས་ནི། །སྨིག་རྒྱུ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྟོང་། །རྣམ་ཤེས་ཤེས་བྱ་ལ་བརྟེན་ནས། །འབྱུང་ལ་ཤེས་བྱ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་མེད། །ཐམས་ཅད་
[26b]
[26b.1]མི་རྟག་ཡང་ན་ནི། །མི་རྟག་པ་ཡང་རྟག་པ་མེད། །དངོས་པོ་རྟག་དང་མི་རྟག་ཉིད། །འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །རྐྱེན་ལས་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་དངོས། །འབྱུང་ཕྱིར་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་དང་། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་ཤིང་། །དེ་ལ་ཞེ་
[26b.2]སྡང་དེ་ལ་རྨོངས། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྐྱེད། །རྟོག་དེའང་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མེད། །བརྟག་བྱ་གང་དེ་ཡོད་མ་ཡིན། །བརྟག་བྱ་མེད་རྟོག་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་བརྟག་བྱ་རྟོག་པ་དག །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བཞི་ལས་བྱུང་བའི་མ་རིག་མེད། །དེ་མེད་ན་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས། །
[26b.3]མི་འབྱུང་ལྷག་མའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་གང་ལ་བརྟེན་སྐྱེ་བའི་དངོས། །དེ་དེ་མེད་པས་དེ་མི་སྐྱེ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་དང་། །འདུས་མ་བྱས་འདི་མྱ་ངན་འདས། །རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་དངོས་པོ་རྣམས། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་སྟོན་པས་མ་རིག་གསུངས། །དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་
[26b.4]འབྱུང་། །དངོས་པོ་སྟོང་པར་དེ་རྟོགས་ནས། །ཡང་དག་མཐོང་ཕྱིར་རྨོངས་མི་འགྱུར། །དེ་ནི་མ་རིག་འགོག་པ་ཡིན། །དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགག །འདུ་བྱེད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སྐྲ་ཤད་དང་། །དབུ་བ་ཆུ་བུར་སྤྲུལ་པ་དང་། །རྨི་ལམ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་མཚུངས། །དངོས་ཀུན་རང་བཞིན་
[26b.5]སྟོང་པས་ན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚུངས་མེད་པས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི། །དངོས་པོ་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་བསྟན། །དམ་པའི་དོན་ནི་དེར་ཟད་དེ། །འཇིག་རྟེན་ངོར་བྱས་ཐ་སྙད་དག །སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྟེན་བརྟག་མཛད། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཆོས་བསྟན་
[26b.6]མི་འཇིག་ཅིང་། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་ནམ་ཡང་ཆོས་བསྟེན་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་མ་རིག་པས། །དེ་ལས་དྲི་མེད་བརྗོད་པ་འདི་ལས་སྐྲག །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་འབྱུང་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་ཚུལ་འདི་མི་འགོག་ཅིང་། །གང་བརྟེན་རང་བཞིན་མེད་པས་དེ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་འགྱུར་དེ་ཉིད་ངེས། །དད་ལྡན་དེ་
[26b.7]ཉིད་ཆོས་ལ་བརྩོན། །ཚུལ་འདི་རིགས་པས་རྗེས་དཔོགས་གང་། །བརྟེན་མེད་ཆོས་འགལ་བརྟན་པ་ཡི། །སྲིད་དང་སྲིད་མིན་སྤངས་ནས་ཞི། །འདི་དག་རྐྱེན་འདི་ལས་རིགས་ནས། །ལྟ་ངན་དྲ་བ་ཀུན་ལྡོག་དེས། །ཆགས་རྨོངས་ཁོང་ཁྲོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །མ་གོས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ། །སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་
[27a]
[27a.1]བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ལོ་ཙྪ་བ་གཞོན་ནུ་མཆོག་དང་། སྙན་དར་མ་གྲགས་དང་ཁུའི་འགྱུར་དག་ལས་དོན་དང་ཚིག་བཟང་དུ་བྲིས་པའོ།།

Source Colophon

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition, file 096 (dBu ma, volume tsa), folios 24a.6–27a.1. Tohoku catalogue number D3827. The Esukhia texts are derived from the Degé (sDe dge) xylograph edition of the Tengyur, digitized and published under a CC0 (public domain) license by Esukhia (GitHub: Esukhia/derge-tengyur).

The Tibetan colophon states: "Called Verses of the Seventy on Emptiness (stong pa nyid bdun cu pa'i tshig le'ur byas pa), composed by Ācārya Ārya Nāgārjuna, is complete. From among the translations by the lotsawa gZhon nu mchog, sNyan dar ma grags, and Khu — this was written with both fine meaning and fine words."

🌲