by Subhūtighoṣa
The Dasha-kushala-karma-patha-nirdesha — "Teaching on the Path of the Ten Wholesome Actions" — is a systematic Buddhist ethical treatise preserved in the Dege Tengyur (Tohoku 4176). Composed by Master Subhutighosha, a Brahmin scholar, it analyzes the ten wholesome and unwholesome paths of action with Abhidharma precision: the specific factors that complete each action, the karmic results of each transgression, which transgressions are heaviest, which root afflictions drive each, and under what circumstances bodhisattvas may be permitted to commit certain actions out of compassion for others. The text quotes from the Bodhisattva Collection, the Gandavyuha Sutra, the Tathagatagarbha Sutra, the Abhidharmakosa, and Nagarjuna's own verse on the five greatnesses of karma.
The Sanskrit original is lost. The Tibetan survives as the sole witness, translated by the Indian pandita Buddhakara and the Tibetan translator-monk Dharmaprajna. No previous English translation is known to exist. This is the first.
Homage to the Three Jewels!
These ten virtues are the cause of all higher states and of all definite goodness. Therefore the disciples of the Buddha should train in them.
What are the ten virtues? There are three actions of body: abandoning killing, abandoning taking what is not given, and abandoning sexual misconduct. There are four actions of speech: not speaking falsehoods, not speaking divisively, not speaking harshly, and not speaking idly. There are three actions of mind: abandoning covetousness, abandoning malice, and abandoning wrong views.
Since the abandonment of the ten non-virtues is itself the ten virtues, the ten things to be abandoned shall be explained. As it says in the Noble Bodhisattva Collection:
Beings who kill living creatures,
who seize the wealth of others,
who engage in sexual misconduct —
they go swiftly to the hells.Those who sow division, speak harshly,
speak falsehoods without restraint,
foolish ones who prattle idly —
ordinary beings, bound by delusion.Those with covetous minds toward others' possessions,
those with abundant malicious thoughts,
whoever has entered into wrong views —
they shall go to the lower realms.The three misdeeds of body,
the four misdeeds of speech,
the three misdeeds of mind —
these, the evil-doers fully accomplish.Because they have performed these evil actions,
they therefore go to the lower realms.
In order to protect them from falling there,
one goes forth into the homeless life.
So the Blessed One has spoken.
The Factors That Complete Each Action
Killing is completed by five factors: the basis is a sentient being; there is the perception of that being; there is the intention to kill; the effort is applied; and death results — whether at the time of the effort or at another time. If one repents before the death occurs, there is still blame. For those who are intoxicated, whose minds are disturbed, or who are tormented by pain, there is no fault. This exception applies to all the non-virtues.
Taking what is not given is completed by four factors: the object is something held in the possession of another; there is the perception of it as such; one intends to steal; and it is moved from its place.
Sexual misconduct is of seven types: arising from oneself, arising from one's own wife, arising from making one unfit to be a wife into a wife, arising from one who is not one's wife, arising from a man, arising from an animal, and arising from a child.
Among these: that arising from oneself means that through recollection of an improper object, one causes emission — by oneself or through another.
That arising from one's own wife means intercourse at an improper time — during the day, while observing the posadha fast, when she is ill, pregnant, stricken with grief, menstruating, or has not recovered from childbirth; at an improper place — near parents, teachers, the Three Jewels, or stupas; or by an improper means. Thus engaging with one's own wife at improper times, places, and means constitutes sexual misconduct arising from one's own wife.
That arising from making one unfit to be a wife into a wife means taking as a wife a female celibate practitioner, a bhikshuni, a woman in training, a novice nun, or a woman observing the posadha fast — regardless of whether they are unwilling or willing — having caused them to abandon their vows. This is sexual misconduct arising from making one unfit into a wife.
That arising from one who is not one's wife means a woman held by another man, a relative within seven generations, one bearing the mark of the Dharma, one holding vows, one protected by parents, elder siblings, clan, or family, one protected by reference to her husband, one protected by unequal status or qualities, and even a courtesan already engaged by another man for payment, or one whom one has placed in a position equivalent to another man's wife. Engaging with any of these — if detected, the evil is greater; even if undetected, the karmic ripening of sexual misconduct still arises.
That arising from a man means engaging with the body of another man.
That arising from an animal means engaging with cattle, goats, sheep, horses, donkeys, and so forth.
That arising from a child means engaging with a boy or girl too young to endure intercourse.
These forms of sexual misconduct are completed by three factors: the perception of those situations as such, the effort applied, and the experience of a corresponding sensation. These are the three non-virtuous actions of body.
Speaking falsehoods is completed when the ground is understood without error, the perception is deliberately distorted, and the false statement is spoken.
Divisive speech is completed by three factors: the beings to be divided exist, and the divisive words are spoken.
Harsh speech is completed by two factors: the basis is a sentient being, and harsh words are spoken.
Idle talk is completed by two factors: one intends toward something without Dharma, and idle words are spoken.
These are the four non-virtuous actions of speech.
Covetousness is completed by two factors: the basis belongs to another, and one generates covetous thoughts toward it.
Malice is completed by three factors: the basis is a sentient being, and one generates thoughts of thoroughly tormenting that being.
Wrong views is completed by two factors: the basis is something not erroneous, and one generates an inverted view toward it.
These are the distinguishing factors. The common factor is called "the mind as principal." These are the three non-virtuous actions of mind.
Thus — the impelling mental intention, the subsequent application of effort, the ground of the application being intended, the principal act itself being carried out, and the subsequent rejoicing — when all five factors are complete, any non-virtue is fully accomplished. When not all are present, whatever is partially performed applies accordingly. In partial cases, the correct identification of the basis is sometimes uncertain.
The Results
The results of performing these ten non-virtues are to be known in detail from the Noble Sutra of the Foundations of Mindfulness. In brief, as the Blessed One spoke in the Noble Gandavyuha Sutra:
By killing, one is led to the hells. One is led to the animal realm. One is led to the world of Yama. And even if then born as a human, two karmic ripenings come to pass: short life, and many illnesses.
By taking what is not given: the three lower realms. If born as a human: meager possessions, and possessions that must be shared.
By sexual misconduct: the three lower realms. If born as a human: an unfaithful wife, and an unruly retinue.
By speaking falsehoods: the three lower realms. If born as a human: much slander, and being deceived by others.
By divisive speech: the three lower realms. If born as a human: a disharmonious retinue, and bad servants.
By harsh speech: the three lower realms. If born as a human: hearing unpleasant words, and hearing quarrelsome words.
By idle talk: the three lower realms. If born as a human: undignified speech, and much impudence.
By covetousness: the three lower realms. If born as a human: no contentment, and great desire.
By malice: the three lower realms. If born as a human: others seeking to harm one, and being oppressed by others.
By wrong views: the three lower realms. If born as a human: evil views leading to downfall, and deceitfulness.
So it is said. These are illustrative; one should understand that for each of the ten non-virtues there are also extremely many other karmic ripenings.
The Heaviest of Each
As the Blessed One spoke in the Noble Tathagatagarbha Sutra:
Kashyapa — killing one who is both a father and a pratyekabuddha: this is the worst of killings. Seizing the property of the Three Jewels: this is the worst of taking what is not given. Sleeping with one who is both a mother and an arhat: this is the worst of sexual misconduct. Slandering the Tathagata: this is the worst of falsehoods. Creating a schism in the Sangha: this is the worst of divisive speech. Speaking disagreeably to the Noble Ones: this is the worst of harsh speech. Distracting those who wish to hear the Dharma with entertainment: this is the worst of idle talk. Coveting the gains of those who have rightly gone and rightly entered the path: this is the worst of covetousness. Committing the acts of immediate retribution: this is the worst of malice. Grasping views as supreme: this is the worst of wrong views.
And so forth. In summary: habitual commission, commission driven by strong affliction, commission whose basis does not rely on bodhicitta or the Three Jewels, commission lacking any antidote, commission accompanied by great qualities and weight, and commission arising from a noble basis — whichever of the ten non-virtues possess these are heavy.
Therefore the Noble Nagarjuna also said:
Habitual, intensely afflicted, with no antidote,
endowed with qualities, weight, and arising from a noble basis —
virtuous and non-virtuous, the five greatnesses of action.
Therefore one should strive to practice virtue.
The Root Afflictions
Which root afflictions complete each of these? This is to be known from the Abhidharma verses:
Killing, malice, and harsh speech
are completed by hatred.
Sexual misconduct, covetousness, and taking what is not given
are completed by attachment.
Wrong views by delusion;
the remaining three are likewise held to be complete.
The Exception for Bodhisattvas
For those who have not the slightest regard for their own welfare, who desire only the welfare of others, and who in all cases possess compassion — except for the three mental non-virtues, or except for wrong views alone — some of the other non-virtues are sometimes permitted. Regarding this, one should consult the authoritative treatises establishing the bodhisattva vows.
Thus, through what is to be adopted, the opposing side, the factors, the results, the heaviness and lightness, the causes, and the permissions, the path of the ten wholesome actions has been extensively taught.
Whatever stainless merit arises
from this excellent teaching on the path of the ten wholesome actions
that I have here accomplished —
may beings abandon the ten non-virtues!May I too, adorned with the qualities
of the ten virtues, having abandoned the lower realms,
utterly sever forever
the ten non-virtuous paths of action of all beings!
Colophon
Teaching on the Path of the Ten Virtues (Tibetan: དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ; Sanskrit: Dasha-kushala-karma-patha-nirdesha), Tohoku 4176. Composed by Master Subhutighosha (སློབ་དཔོན་བྲམ་ཟེ་བཙུན་པ་ཆོས་ལྡན་རབ་འབྱོར་དབྱངས), a Brahmin scholar.
Originally translated into Tibetan by the Indian pandita Buddhakara(varma) (བུདྡྷ་ཀ་ར་བརྨ) and the Tibetan translator-monk Dharmaprajna (དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་རབ).
Good Works Translation from Classical Tibetan. First English translation. Translated by Tashi (བཀྲ་ཤིས), Tibetan Translator tulku, life 101, New Tianmu Anglican Church, March 2026. Source text: Esukhia Dege Tengyur etext, Volume 173, CC0 license.
The translation is independently derived from the Tibetan source text. No existing English translation was consulted, as none is known to exist. Standard Buddhist Abhidharma terminology follows established conventions (Vasubandhu's Abhidharmakosa tradition). The Nagarjuna verse is rendered independently from the Tibetan; for his standard works, see the archive's Nagarjuna section.
🌲
Source Text: དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ
Classical Tibetan source text from the Esukhia Dege Tengyur etext (Volume 173). CC0 license. Presented for reference and verification.
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ད་ཤ་ཀུ་ཤ་ལ་ཀརྨ་པ་ཐ་ནི་རྡེ་ཤ། བོད་སྐད་དུ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དགེ་
བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་མ་དག་གིས་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་
གཡེམ་པའོ། །ངག་གི་ལས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བརྫུན་མི་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་མི་སྨྲ་བ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་མི་སྨྲ་བ་དང་། ཚིག་འཁྱལ་པ་མི་སྨྲ་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བརྣབ་སེམས་སྤང་བ་དང་། གནོད་སེམས་སྤང་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤང་བ་དང་།
དེ་ཡང་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤང་བ་ནི། དགེ་བ་བཅུ་ཡིན་པས། སྤང་བར་བྱ་བ་བཅུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། སྲོག་གཅོད་པ་ཡི་སེམས་ཅན་དང་། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་འཕྲོགས་པ་དང་། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དག །སེམས་
ཅན་དམྱལ་བར་རབ་ཏུ་འགྲོ། །དབྱེན་བྱེད་པ་དང་ཚིག་རྩུབ་དང་། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་ཞིང་མི་སྡོམ་པ། །བྱིས་པ་འཁྱལ་པར་སྨྲ་བ་རྣམས། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསླུས་པས་བཅིངས། །གཞན་གྱི་སྤྱོད་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་། །གནོད་སེམས་དག་ནི་མང་བ་དང་། །མི་གང་ལྟ་བ་ལོག་
ཞུགས་པ། །ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ལུས་ཀྱི་སྡིག་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །ངག་གི་སྡིག་པ་རྣམ་བཞི་དང་། །ཡིད་ཀྱི་སྡིག་པ་རྣམ་གསུམ་ནི། །སྡིག་བྱེད་པ་དག་རབ་ཏུ་བྱེད། །སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་བྱས་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཅི་ནས་ངན་འགྲོར་མི་གཏོང་
བར། །བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉེས་པ་དེ་དག་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། །སྲོག་གཅོད་པ་ནི་གཞི་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། གསད་པར་བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་བྱས་པ་
དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེའམ། གཞན་གྱི་ཚེ་ཤི་བ་ཞེས་པ་ཡན་ལག་ལྔས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མི་ཤི་བར་འགྱོད་པ་ལས་ཤི་བ་ལ་ནི་ན་སྨད་དོ། །སྨྱོས་པ་དང་། སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་། ཚོར་བས་གཟིར་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི། ཡན་ལག་བཞིས་
རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བླང་བར་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་གྱུར་པ་ནི། ཡིན་པ་དང་། དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། རྐུ་བར་བསམས་པ་དང་། གནས་ནས་སྤྲོས་པའོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམས་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་དང་། རང་གི་ཆུང་མ་ལས་བྱུང་
བ་ལས། ཆུང་མར་མི་རིགས་པ་ཆུང་མར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཆུང་མ་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དུད་འགྲོ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་བདག་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་རིགས་པའི་ཡུལ་དྲན་པས་དབང་པོ་ལས་རང་ངམ།
གཞན་གྱིས་ཁུ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །རང་གི་ཆུང་མ་ལས་བྱུང་བ་ནི། དུས་མ་ཡིན་པར་ཉིན་པར་དང་། བསྙེན་གནས་ལ་གནས་པ་དང་། ན་བ་དང་། སྦྲུམ་པ་དང་། མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པ་དང་། ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དང་། བང་མ་སངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་། གནས་མ་
ཡིན་པ་ཕ་མ་དང་། བླ་མ་དང་། དཀོན་མཆོག་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་གནས་དང་། ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཁ་དང་། བཤང་བའི་ལམ་དང་། ལྟེ་བ་ལ་སོགས་ཏེ། མདོར་ན་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ལྟར་དུས་དང་། གནས་དང་། ཡན་ལག་མིན་
པ་དག་ཏུ་རང་གི་ཆུང་མ་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་ནི། རང་གི་ཆུང་མ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའོ། །ཆུང་མར་མི་རིགས་པ་ཆུང་མར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་དགེ་བསྙེན་མའམ། དགེ་སློང་མའམ་དགེ་སློབ་མའམ། དགེ་ཚུལ་མའམ། བསྙེན་གནས་ལ་
གནས་པའི་བུད་མེད་ཆུང་མར་བླང་སྟེ། དེ་དག་མི་དགའ་བའམ། དགའ་ཡང་རུང་སྟེ། སྡོམ་པ་གཏོང་བའི་རྐྱེན་བྱས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆུང་མར་མི་རིགས་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཆུང་མ་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། བུད་མེད་གང་ཁྱིམ་ཐབ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བ་དང་། རང་གི་བདུན་རྒྱུད་
ལས་མ་འདས་པའི་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཅན་དང་། སྡོམ་པ་ཅན་དང་། ཕ་མ་དང་། མིང་པོ་དང་། སྤུན་ཟླ་དང་། རུས་ཆགས་དང་། ཆོ་འབྲང་དུ་སྨོས་པས་བསྲུངས་པ་དང་། གྱོས་སྒྱུག་དང་། སྐུད་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁྱོའི་ཕྱོགས་སྨོས་པས་བསྲུངས་པ་དང་། མི་མཉམ་
པའི་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྲུངས་པ་དང་། སྨད་འཚོང་མ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་རིན་སྔར་བྱིན་པས་བཟུང་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་དང་འདྲ་བར་བདག་གིས་བྱས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་དང་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཚོར་ན་ནི་ཆེས་སྡིག་པ་ཆེ་ལ། མ་ཚོར་དུ་ཟིན་ཀྱང་
འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱུང་ངོ་། སྐྱེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ཁ་དང་བཤང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པར་མཚན་སྦྱོར་བའོ། །དུད་འགྲོ་ལས་བྱུང་བ་ནི། བ་ལང་དང་། ར་ལུག་དང་། རྟ་བོང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་དང་བཤང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པར་མཚན་
སྦྱོར་རོ། །ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཁྲིག་པ་སྤྱད་མི་བཟོད་པའི་ཁྱེའུ་དང་བུ་མོའི་ཁ་དང་མཚན་དང་། བཤང་བའི་ལམ་དུ་མཚན་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དེ་དག་ནི་ཡན་ལག་གསུམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དུས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་དེ་དག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་།
སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་མོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞི་མ་ནོར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བ་དང་། ལོག་པར་སྨྲ་བའོ། །ཕྲ་མ་ནི་
ཡན་ལག་གསུམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དབྱེ་བར་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཉིད་དང་། དབྱེན་གྱི་ཚིག་སྨྲས་པའོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་ནི་ཡན་ལག་གཉིས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞི་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲས་པའོ། །ཚིག་འཁྱལ་པ་ནི། ཡན་ལག་གཉིས་ཀྱིས་
རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། །ཆོས་དང་མི་ལྡན་པ་དེར་བསམ་པ་དང་། ཚིག་འཁྱལ་པ་སྨྲས་པའོ། །དེ་དག་ནི་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཞིའོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་ཡན་ལག་གཉིས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་གཞི་གཞན་གྱི་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་བརྣབ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །གནོད་
སེམས་ནི་ཡན་ལག་གསུམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞི་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པར་གྱུར་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི། ཡན་ལག་གཉིས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་བསམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བསྐྱེད་
པའོ། །དེ་དག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །ཐུན་མོང་གི་ཡན་ལག་ནི་སེམས་གཙོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་གཞི་བསམས་པ་དེ་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བའི་
འབྲས་བུ་དངོས་གཞི་ཉིད་སྤྱད་པ་དང་། མཇུག་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །ཡན་ལག་ལྔ་རྫོགས་ན་ནི་མི་དགེ་བ་གང་ཡང་ལེགས་པར་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མ་ཚང་ན་ནི་ཅུང་ཟད་སྤྱད་པ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ཅུང་ཟད་དུ་ན་གཞི་མ་ནོར་བ་ཉིད་ནི་ཁ་ཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་སྲིད་དོ། །
དེ་ལྟར་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་དེ་དག་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེར་ནི། དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། མདོར་བསྡུས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་གསུངས་པ། སྲོག་གཅོད་པས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་
ཁྲིད་དོ། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་ཐུང་བ་དང་། ནད་མང་བའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པས་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཁྲིད་དོ། །བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་
གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཐུན་མོང་གི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་བའོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པས་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཁྲིད་དོ། །
བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཆུང་མ་དང་། གཡོག་འཁོར་མ་བསྲུངས་པའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་
ཁྲིད་དོ། །བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐུར་པ་མང་བ་དང་། གཞན་གྱིས་བསླུ་བའོ། །ཕྲ་མས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཁྲིད་དོ། །བྱོལ་
སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཡོག་མི་མཐུན་པ་དང་གཡོག་ངན་པར་འགྱུར་བའོ། །ཚིག་རྩུབ་པོས་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཁྲིད་དོ། །བྱོལ་
སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཚིག་ཐོས་པ་དང་། འཐབ་མོའི་ཚིག་ཐོས་པར་འགྱུར་བའོ། །ངག་འཁྱལ་པས་ནི། སེམས་
ཅན་དམྱལ་བར་ཁྲིད་དོ། །བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་མི་བཙུན་པ་དང་། སྤོབས་པ་མང་བའོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་ནི། སེམས་ཅན་
དམྱལ་བར་ཁྲིད་དོ། །བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། འདོད་པ་ཆེ་བའོ། །གནོད་སེམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་
ཅན་དམྱལ་བར་ཁྲིད་དོ། །བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གནོད་པས་གླགས་ལྟ་བ་དང་། ཕ་རོལ་གྱིས་མནར་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བས་ནི། སེམས་
ཅན་དམྱལ་བར་ཁྲིད་དོ། །བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ལྟུང་བ་དང་། གཡོ་སྒྱུ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མཚོན་པ་སྟེ།
མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ད་ནི་འདི་དག་གི་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། འོད་སྲུངས་ཕ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡིན་
པ་གསོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་ནང་ན་མ་རུངས་པའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་འཕྲོག་པ་འདི་ནི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་ནང་ན་མ་རུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡང་ཡིན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཡིན་པ་ལས་ཉལ་པོ་བྱས་པ་འདི་ནི། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་ནང་ན་
མ་རུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་འདི་ནི། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ནང་ན་མ་རུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱས་པ་འདི་ནི། ཕྲ་མའི་ནང་ན་མ་རུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྙན་པར་རྗོད་པ་འདི་ནི། ངག་རྩུབ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མ་
རུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐོས་པར་འདོད་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གཡེམ་པར་འདོད་པ་འདི་ནི་ཚིག་འཁྱལ་པའི་ནང་ན་མ་རུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྙེད་པ་དང་འཕྲོག་པར་སེམས་པ་འདི་ནི། བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ནང་ན་མ་རུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚམས་
མེད་པ་བྱེད་པ་འདི་ནི། གནོད་སེམས་ཀྱི་ནང་ན་མ་རུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་ནི། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་ནང་ན་མ་རུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོས་སྤྱོད་པ་དང་། རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མི་རྟེན་ཅིང་། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། གཙོ་བོ་འཕགས་པའི་གཞི་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་དག་དང་གང་ལྡན་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུ་ནི་ལྕི་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ནཱ་གཱ་རྫུ་ནས་
ཀྱང་། རྟག་དང་མངོན་པར་ཞེན་དང་གཉེན་པོ་མེད། །ཡོན་ཏན་གཙོ་ལྡན་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་ལས། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྣམ་ལྔ་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་བས་དགེ་བ་སྤྱོད་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། །ཞེས་བཤད་དོ། །ད་ནི་དེ་དག་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གང་གིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཞེ་ན།
དེ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས། །གསོད་དང་གནོད་སེམས་ཚིག་རྩུབ་དག །ཞེ་སྡང་གིས་ནི་མཐར་ཕྱིན་བྱེད། །ལོག་གཡེམ་བརྣབ་སེམས་མ་བྱིན་ལེན། །ཆགས་པ་ཡིས་ནི་མཐར་ཕྱིན་བྱེད། །ལོག་པར་ལྟ་བ་གཏི་མུག་གི །ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འདོད། །
ཅེས་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །(ང་,ད་)ནི་དེ་དག་གི་གནང་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་བདག་གི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། བྱེད་པ་གཞན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་འདོད་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ནི། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་མ་གཏོགས་
པའམ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་དག་ལ་ལར་རྗེས་སུ་གནང་བ་སྣང་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཙུག་ལག་དག་ལ་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་བླང་བར་བྱ་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ཡན་ལག་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལྕི་ཡང་དང་། རྒྱུ་
དང་། རྗེས་སུ་གསན་པ་དག་གིས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ལས་ཀྱི་ལམ། །ལེགས་བརྗོད་བསོད་ནམས་དྲི་མེད་གང་། །དེང་འདིར་བདག་གིས་བསྒྲུབས་པ་དེས། །འགྲོ་བ་མི་དགེ་བཅུ་སྤང་ཤོག །བདག་ཀྱང་དགེ་བཅུའི་ཡོན་ཏན་
གྱིས། །བརྒྱན་ཅིང་ངན་འགྲོ་སྤངས་པ་དང་། །འགྲོ་བའི་མི་དགེའི་ལས་ལམ་བཅུ། །གཏན་ནས་རྒྱུན་གཅོད་བྱེད་པར་ཤོག །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་བྲམ་ཟེ་བཙུན་པ་ཆོས་ལྡན་རབ་འབྱོར་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་
སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བུདྡྷ་ཀ་ར་བརྨ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།
Source Colophon
Source: Esukhia Dege Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 173). Based on the Dege (sDe dge) xylograph edition of the Tengyur. CC0 public domain dedication. Volume 173, Tohoku catalog number 4176.
The text was cleaned by removing folio markers, variant readings (primary reading retained), and catalog markers from the Esukhia etext.
🌲