རིགས་པ་གྲུབ་པའི་སྒྲོན་མ། — Nyāyālokasiddhi

By Ācārya Candragomin (སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མི)

Candragomin — a layman who never took the robe, a grammarian and poet who also reasoned his way to the foundations of knowledge. In this short treatise from the Pramāṇa section of the Tengyur, he lays out how valid reasoning works, names the four types of reasoning, shows how each can corrupt when taken too far, and then dissolves the whole structure into a single principle: if absent, does not arise. At the summit, the Omniscient One is without object — the awakening adorned with emptiness. The text was translated into Tibetan by the legendary translator Vairocana and the Indian paṇḍita Śrī Siṃhaprabhā. This is its first appearance in English.

Homage to Noble Mañjuśrī!

I.

Having been freed from non-understanding, wrong understanding, and doubt,
In order to abide in the definitive meaning,
Having vanquished the pride of partial knowledge,
One should set forth the indicators of truth and connection.

II.

The object to be measured, the means of measuring, the manner of measuring,
Purpose, summary, classification,
Convergence, and result — by these the body of the work is arranged.

III.

Concerning the phenomena of appearance, reputation, experience, and awareness —
By the indicators of truth and connection,
One measures their own essence, their cause and result,
Free from superimposition and denigration.

IV.

By that, one must establish the own essence,
The function, and the manifest proof,
And dispel the doubts of reasoning.
In summary, this is subsumed by
Essence, etymology, words, and counter-arguments.

V.

The nature that indicates truth and connection —
The natural condition as it abides —
Is possession, connection, harmony, and attainment.
The meaning of words, the way things are, their characteristics,
And the knowledge of certainty — the language of connection and harmony.

VI.

Having understood, one enters the path — the purpose is accomplished.
Those lacking this, by the factions of pride,
Merely babble and assert their claims.

VII.

The classifications are: enumeration, definition,
The standard of measuring, and the ground of consequence.
The nature of things, function, dependence, and valid proof —
Because by their aspects, all is pervaded.

VIII.

Proving that dharmas are dependently originated,
That the signified and the signifier
Are established as thatness itself.

IX.

The nature of things, function, and manifest establishment —
The basis of reasoning is stainless,
And the appearance at the basis is not distorted.
To that extent, the four reasonings are the measure.

X.

The nature of things, taken too far, becomes reification.
Function, asserted as cause, becomes mere causal claim.
Dependence, if dependence is required, becomes Īśvara as cause.
Valid proof becomes manifest pride.

XI.

The convergence of all is the nature of things.
However established, what is proven through function
And the reasoning of dependence —
By establishing validity, the definitive is indicated.

XII.

Because nothing goes beyond the natural state of dharmatā,
When proving by establishing logical reasons,
All reasonings are subsumed within
Establishing the logical reason itself.

XIII.

In this, direct perception and inference
Are subsumed within the nature of the logical reason itself.
Because the property and pervasion are the defining characteristics,
Pervasion without connection does not exist.

XIV.

A connection between separate things is also untenable.
For even the connection of cause and result
Does not go beyond the action
Of the cause's nature producing the result.

XV.

The nature of the result does not go beyond
Arising in dependence upon the cause itself.
A connection between separate things —
The wise never accept.

XVI.

When the collection of action and agent is present,
Dependence cannot not arise.
If a single result of dependence has arisen,
It has not not arisen from the collection of agents.

XVII.

When the agent ceases, dependence ceases.
Without dependence, even a collection of agents
Is by nature not possible.

XVIII.

"If absent, does not arise" — this contingent connection
Is itself the nature of pervasion.

XIX.

By this, freed from non-understanding, wrong understanding,
And doubt, one enters the definitive meaning.
The Omniscient One is without object —
This is the awakening adorned with emptiness.

XX.

These words of reasoning that sever biased views,
Relying on innate wisdom —
Briefly summarized by me, an upāsaka:
May all be liberated in the ground of reasoning!

Colophon

The Lamp of Established Reasoning (Nyāyālokasiddhi; Tibetan: རིགས་པ་གྲུབ་པའི་སྒྲོན་མ། / rigs pa grub pa'i sgron ma), Degé Tengyur D4242, Pramāṇa section (ཚད་མ / tshad ma).

Composed by Ācārya Candragomin (སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མི). Originally translated into Tibetan by Paṇḍita Śrī Siṃhaprabhā (པཎྜི་ཏ་ཤྲཱི་སིཾ་ཧ་པྲ་བྷཱ) and Lotsawa Gelong Vairocana (ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བཻ་རོ་ཙ་ན).

Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by Lodrö (བློ་གྲོས, Life 195 of the Tibetan Translator lineage), New Tianmu Anglican Church, March 2026. First English translation. No prior English translation exists; no existing English was consulted. Translated directly from the Degé Tengyur etext (Esukhia/derge-tengyur, CC0).

Candragomin was a Buddhist grammarian, poet, and logician of roughly the fifth century CE, notable for remaining a layman (upāsaka) rather than taking monastic ordination. His self-identification as an upāsaka in the dedication verse confirms this attribution. Vairocana was one of the legendary first-generation Tibetan translators, sent to India by King Trisong Detsen in the eighth century.

Textual notes: Two variant readings appear in the Esukhia etext, marked with parentheses in the source: དངོས་(གཞིང་,གཞིར་)སྣང་བ — this translation follows the reading གཞིར (gzhir, "at the basis"); and མ་(འབེལ་,འབྲེལ་)ཁྱབ — this translation follows the reading འབྲེལ ('brel, "connection").

🌲

Source Text: རིགས་པ་གྲུབ་པའི་སྒྲོན་མ།

Classical Tibetan source text from the Degé Tengyur (Esukhia/derge-tengyur, CC0). Folio 187b.6–188b.3. Presented for reference and verification.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ན་ཡཱ་ལོ་ཀཱ་སིདྡྷི། བོད་སྐད་དུ། རིགས་པ་གྲུབ་པའི་སྒྲོན་མ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མ་རྟོགས་ལོག་རྟོགས་ཐེ་ཚོམ་ལས། །གྲོལ་ནས་ངེས་དོན་གནས་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྱོགས་ཤེས་ང་རྒྱལ་བཅོམ་ནས་ནི། །བདེན་དང་འབྲེལ་བའི་མཚོན་བྱེད་དགོད། །གཞལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་འཇལ་ཚུལ་དང་། །དགོས་ཆེད་བསྡུས་དོན་དབྱེ་བ་དང་། །འདུ་ས་འབྲས་བུས་ལུས་གཞག་གོ། །སྣང་གྲགས་མྱོང་རིག་ཆོས་རྣམས་ལ། །བདེན་དང་འབྲེལ་པའི་མཚོན་བྱེད་ཀྱིས། །རང་གི་ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་དང་། །དེ་དག་སྒྲོ་སྐུར་བྲལ་བར་འཇལ། །དེས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། །བྱེད་དང་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དང་། །རིགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་དགོས། །བསྡུ་ན་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང་། །ཚིག་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུ། །བདེན་དང་འབྲེལ་པ་མཚོན་པའི་ངོ། །ངང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ། །ལྡན་དང་འབྲེལ་ལེགས་འགྲིག་དང་ཐོབ། །ཚིག་དོན་གནས་ལུགས་མཚན་མ་དང་། །ངེས་པའི་ཤེས་པ་འབྲེལ་ལེགས་ཚིག །རྟོགས་ནས་ལམ་ཞུགས་དོན་གྲུབ་པའོ། །དེ་བྲལ་ང་རྒྱལ་ཚན་ཁ་ཡིས། །མུ་ཅོར་འདོད་རྒྱལ་སྨྲ་བའོ། །དབྱེ་ན་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་དང་། །འཇལ་བའི་ཚད་དང་ཐལ་བའི་ས། །ཆོས་ཉིད་བྱ་བྱེད་ལྟོས་འཐད་སྒྲུབ། །དེ་ཡི་ཆ་ཡིས་ཁྱབ་པས་ན། །ཆོས་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བསྒྲུབ་པ། །མཚོན་པར་བྱ་བ་མཚོན་བྱེད་པ། །དེ་ཉིད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་བྱེད་དང་མངོན་པར་གྲུབ། །རིགས་པའི་དངོས་གཞི་དྲི་མེད་ཅིང་། །དངོས་གཞིར་སྣང་བ་མ་ལོག་པ། །དེ་སྲིད་རིགས་པ་བཞིས་འཇལ་ཚད། །ཆོས་ཉིད་ཐལ་དྲགས་དངོས་པོར་འགྱུར། །བྱ་བ་བྱེད་པ་རྒྱུར་སྨྲར་འགྱུར། །ལྟོས་པ་ལྟོས་དགོས་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ། །འཐད་སྒྲུབ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་འགྱུར། །འདུ་ས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དེ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཀྱང་བྱ་བྱེད་དང་། །ལྟོས་པའི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ལ། །འཐད་པ་སྒྲུབ་པས་ངེས་མཚོན་པ། །ཆོས་ཉིད་ངང་ལས་མ་འདས་པས། །གཏན་ཚིགས་གཏན་ལ་འབེབས་སྒྲུབ་ན། །རིགས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་ཚིགས་ཉིད། །གཏན་ལ་འབེབས་པར་འདུས་པ་ཡིན། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་དཔག །རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་འདུས་ཏེ། །དེ་ཆོས་ཁྱབ་པ་མཚན་ཉིད་པས། །མ་འབྲེལ་ཁྱབ་པ་མི་སྲེད་ལ། །ཐ་དད་འབྲེལ་པའང་མི་འཐད་དེ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་འབྲེལ་པ་ཡང་། །རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་འབྲས་སྐྱེད་པའི། །བྱ་བ་བྱེད་པ་ལས་མི་འདའ། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་ཉིད་ལ། །ལྟོས་ཏེ་འབྱུང་བ་ལས་མི་འདའ། །ཐ་དད་གྱུར་པའི་འབྲེལ་པ་ནི། །མཁས་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོད་ལ། །བྱ་བ་བྱེད་པ་ཚོགས་པ་ན། །ལྟོས་པ་མི་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། །ལྟོས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱུང་ན། །བྱེད་པ་ཚོགས་ལས་མ་བྱུང་མིན། །བྱེད་པ་ལོག་ན་ལྟོས་པ་ལྡོག །ལྟོས་མེད་བྱེད་པ་ཚོགས་པ་ཡང་། །གཤིས་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས། །མེད་ན་མི་འབྱུང་རག་ལས་འབྲེལ། །ཁྱབ་པ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བས། །དེས་ནི་མ་རྟོགས་ལོག་རྟོགས་དང་། །ཐེ་ཚོམ་ལས་གྲོལ་ངེས་དོན་གཤེས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡུལ་མེད་ཅིང་། །སྟོང་ཉིད་བརྒྱན་པའི་སངས་རྒྱས་པའོ། །ཕྱོགས་ལྟ་གཅོད་པའི་རིགས་པའི་ཚིག །སྐྱེས་ཐོབ་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ཏེ། །མདོར་བསྡུས་དགེ་བསྙེན་ངས་བཀོད་འདིས། །ཀུན་ཀྱང་རིགས་པའི་གནས་གྲོལ་ཤོག །

རིགས་པ་གྲུབ་པའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་ཤྲཱི་སིཾ་ཧ་པྲ་བྷཱ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བཻ་རོ་ཙ་ནས་བསྒྱུར་བའོ།།

Source Colophon

Degé Tengyur, Pramāṇa section (ཚད་མ), Tohoku catalogue number D4242. Folios 187b.6–188b.3. Etext from derge-tengyur, file 190 (ཚད་མ།_ཞེ). CC0 (public domain). Two variant readings are preserved from the Esukhia notation.

Other texts from the Tengyur Epistemology (Pramāṇa) section in the Good Work Library: Dignāga — Examination of the Object of Cognition (D4205) · Dignāga — Commentary on the Examination of the Object of Cognition (D4206) · Dignāga — Examination of the Three Times (D4207) · Dignāga — Engaging in Reasoning (D4208) · Dignāga — Establishing the Wheel of Reasons (D4209) · Dharmakīrti — A Drop of Logic (D4212) · Dharmakīrti — A Drop of Reason (D4213) · Dharmakīrti — Examination of Relations (D4214) · Dharmakīrti — Commentary on the Examination of Relations (D4215) · Śīlagupta — Verses on Establishing Omniscience (D4243) · Śīlagupta — Verses on Examining Testimony (D4245) · Śīlarakṣita — Verses on the Destruction of Isvara (D4247) · Śaṅkarānanda — Establishing Relations (D4257) · Ratnavajra — The Application of Reasoning (D4265)

🌲