A prophetic chronicle of Buddhism in the kingdom of Khotan (Li), from the Degé Tengyur, Volume 173 (Epistles section), Tohoku Catalogue D4202. The arhat Sanghavardhana foretells the decline of the Dharma across Central Asia — invasions, exiles, miraculous journeys, the serpent bridge of the naga king, and the final destruction of Buddhism in the world before Maitreya's advent. A companion text to the Prophecy of Arhat Sanghadeva (D4201). Includes a detailed survey of every temple and monastery in Khotan, with a census of monks and nuns by region. First freely available complete English translation from the Tibetan (cf. Emmerick 1967, paywalled).

The Question

Homage to the Three Jewels.

After the Land of Li came into being, six generations of its kings had passed. In the time of the seventh-generation king, called Vijayakirti, in a valley called Sakayaviri near the temple of Satkayaprahanaya, there dwelt an arhat named Sanghavardhana.

One of his disciples, a monk studying the Vinaya, having seen the prophecies in the Candragarbha Sutra and in the Vinaya-dharma of the Buddha, asked the arhat:

"In these three lands — Li, Shulig, and Anse — after the Buddha's passing into nirvana, how long will the images of the holy Dharma and the stupas endure? When will they perish? Who will destroy them? Please explain and prophesy how they will ultimately come to an end."

The arhat replied:

"It is well that you have asked such a question."

The Prophecy of Decline

"After the Buddha Sakyamuni has passed into nirvana, the images of the Dharma and the relics will endure for two thousand years, and then decline.

"In these three lands, the Chinese, the Red-Faced Ones, the Sogbi, the Druggu, and the Hor, among other enemies, will rise up and come making war and conflict. Therefore the Dharma of the Buddha will degenerate, and most of the stupas will fall into ruin and be destroyed; the sangha's means of livelihood will be cut off.

"Of these three lands, Anse and Shulig will be overrun by many enemies who do not practice the Dharma; most will be burned, destroyed, and left empty. Most of the monks from these temples will come to the Land of Li.

The Five Hundred Bodhisattvas

"In the temples and stupas of the Land of Li, five hundred bodhisattvas dwell — two hundred and fifty in the manner of renunciants, and two hundred and fifty who have taken birth among the householders.

"The temple of Geu-to-shan has been tread upon by the feet of one thousand and five Buddhas of this Fortunate Aeon, and will become a palace that endures uninterruptedly. Through the greatness, compassion, and blessings of these noble ones, the stupas and the practice of the holy Dharma in the Land of Li will flourish more than in other lands and endure for a long time.

"Many kings will desire the Land of Li and contest it in battle. Whichever king obtains it will become a great patron of the Land of Li, will not destroy or diminish it, and will come to make offerings.

The Rise of the Red-Faced King

"At that time, a king called the Red-Faced King will grow in power and authority and seize many other lands. At that time, a bodhisattva will take birth as the Red-Faced King, and the holy Dharma will arise in the land of the Red-Faced Ones. From other lands also, Dharma masters and the words of the sutras will be invited.

"In the land of the Red-Faced Ones, many temples and stupas will be built. The two communities of the sangha will be established. The king, ministers, and others will practice the holy Dharma with offerings of wealth. At that time, the Land of Li too will come under the authority of that king's lineage.

"The dominion of the Three Jewels — the holy Dharma, the stupas, and all sacred things — will not be diminished but will be established in abundance and honoured. For seven generations of the Red-Faced King's lineage, the holy Dharma will be practiced. During these seven generations, they will do no harm to the stupas of the Three Jewels in other lands.

The Decline of Faith

"At that time, the sangha of the Land of Li will also — as prophesied in the Candragarbha — become diminished in faith, lacking in moral discipline, seeking worldly gain and fame. Many will enter the private quarters of kings and ministers, degrading the holy Dharma. At that time, the uncle-ministers and their sons and grandsons too will become diminished in faith.

"The dominion of the Three Jewels will also decline visibly as the monks consume it. The king and ministers will also become displeased with these monks.

Kong-jo, the Chinese Princess

"After this, at the end of the seventh generation of the bodhisattva who had been made the Red-Faced King, the king's queen will come from the land of China — a Chinese princess called Kong-jo, who is a bodhisattva — accompanied by six hundred attendants, arriving in the land of the Red-Faced Ones.

"Because this Kong-jo is a noble one with great faith and authority in the Dharma, the Red-Faced King too will be greatly devoted, and the holy Dharma will flourish even more than before.

The Expulsion from Khotan

"At that time, a certain young king of Li who does not practice the Dharma will command the monks of the Land of Li: 'Either return to lay life, or go wherever you please!' Having been driven out, the entire sangha will gather at a temple called Tsarma to hold council.

"Within the assembly hall of the temple, from the midst of the gathered community, there will appear seven sets of golden provisions and golden vessels. Although the king has cut off the livelihood of five thousand monks, these will sustain them for three months.

"At that time, some monks will indeed return to lay life. Those who do not will set out on the road. They will be grieved at parting from parents, kinsmen, and homeland, and a great weeping will arise.

The Miraculous Journey

"The greater part of the sangha will set out on the road and arrive at a temple called Bong. There, within a great stupa, a faithful wind-king will split it open, and from within, a golden bowl filled with pearls will emerge and be offered to the sangha as a whole. Other faithful patrons will also offer provisions of various kinds.

"Then the monks will proceed to the land of Mdo-le-me-skar, where they will exchange the pearls for a fortnight's provisions. From Me-skar they will continue to a temple called Rkong-nya, where the sangha will stay. There, Vaisravana and the goddess Sri-devi will manifest in the form of a married couple dwelling in that land. They will say to the entire sangha, 'We wish to accumulate merit,' and for a fortnight they will offer a great feast to the monks. Then Sri-devi will offer a golden vessel full of gold dust to the sangha as a whole.

The White Yak and the Road to Tibet

"Then the entire sangha, facing toward the land of the Red-Faced Ones, will set out. In the gorge of Pha-shan, they will encounter bandits who will not let them pass, saying, 'If there is another road, go by that.'

"At that time, Vaisravana will manifest as a white yak with a saddle and nose-rope. When the monks see it, they will say, 'This saddled yak must be someone's animal — let us follow wherever it goes.' The yak will lead them by a shortcut, and in four or five days, the entire sangha will arrive at a place called Tshal-byi in the land of the Red-Faced Ones.

"The local lord will report to the Red-Faced King: 'A great many monks have arrived from the north.' The king's queen will say to the king: 'These monks have lost their homeland in the north and come wandering — let us provide them with food and supplies and invite them into the land of the Red-Faced Ones.' The king will consent, and the monks will be welcomed with mounts and provisions and brought into the land of the Red-Faced Ones.

Seven Temples in Tibet

"Then the Red-Faced King and Kong-jo, together with their court, will pay homage at the stupas. They will ask: 'Among these monks, besides the masters learned in the three baskets, are there other scholars such as these?' The masters will reply: 'In the lands of Anse, Shulig, Brusha, and Kashmir, there are many monks of such learning.' Immediately, messengers of invitation will be sent, and the entire sangha from these lands will be invited into the land of the Red-Faced Ones.

"At that time, seven great temples will be built in the land of the Red-Faced Ones. Offerings and the dominion of the Three Jewels will be increased beyond what had been before, and the monks will dwell separately in each of the seven temples.

The Death of Kong-jo

"After three or four years, a great boil will appear on Kong-jo's breast, and she will fall ill. Kong-jo will say to the king: 'I will not survive this illness. When I die, let my servants, wealth, and livestock all be offered to the Three Jewels without diminution.' Having said this, she will make the offering. Her six hundred attendants will also be ordained as lay practitioners and go forth into the renunciant life.

"After this, Kong-jo will pass away.

The Plague and the Second Expulsion

"After Kong-jo's death, a plague of boils will break out in the domain of the Red-Faced King, and many ministers, uncle-ministers, and their sons and grandsons will die.

"At that time, the ministers will assemble and say to the king: 'Previously, no such plague of boils existed in this realm. Now that these wandering monks from the southern border have come, Kong-jo has died, and many among the ministers and uncle-ministers have also perished. All these monks should be driven from the realm.'

"The king will say: 'Whether to drive them out or not — investigate this further.' But the ministers will reach consensus that no monk shall remain in the realm, and all will be expelled.

"At this, the Tibetan monks will be angered, saying: 'Since these monks have been expelled, we too will not remain here.' The ministers, furious, will command: 'You also — go wherever you please!'

"After Kong-jo came to the land of the Red-Faced Ones, the king had adopted the Dharma of the Chinese tradition, and Chinese monks too had all come to the land of the Red-Faced Ones. At that time, the monks of that realm will load up every last relic, scripture, and sacred offering — all the possessions of the Three Jewels — and, facing west, will set out for the great land of Gandhara.

The End of the Dharma

"At that time, in China, among the Red-Faced Ones, in India, in Li, and all the lands as far as the Ganges, the practice of the holy Dharma will also have declined. Beyond the Ganges, in the land of Kaushambi, it will endure for three months and then perish.

The Serpent Bridge

"The monks will arrive at the shore of a lake near the dwelling of the naga king Elapattra, in the environs of Gandhara. Through the blessings of the Three Jewels, the lake will become turbulent and churning. The naga king will think, 'Why has my dwelling become so disturbed?' Looking with his supernatural eye, he will understand that the scriptures and the holy Dharma of the Buddha Sakyamuni are nearing their end, and that this is the time to behold the great sangha.

"He will manifest as an old man and appear at the shore of the lake. Bowing to the monks, he will ask: 'So great a sangha — where have you come from? Where are you going?'

"The monks will reply: 'We were dwelling in the land of the Red-Faced King, but the patrons have lost faith and the sacred sites have been destroyed, so we are going to the great land of Gandhara.'

"The old man will say: 'Such a great sangha — what provisions do you have? To reach the great land of Gandhara by going around this great lake is a journey of forty days. If the sangha has only twenty days' provisions, can you make it?'

"The greater part of the sangha will weep and lament. The naga king, seeing this, will be grieved and full of compassion. He will say to the monks: 'Nearby there is a shortcut — a serpent bridge. If you can cross upon it, you will arrive swiftly.' Having said this, the old man will vanish.

"Then the naga king will cause a path to appear ascending a mountain ridge. He himself will manifest as a great serpent and lay himself across the lake as a bridge.

"He will think: 'Through the evil karma of my past deeds, I have obtained this body of an animal. May even this be of benefit!' And having made this prayer, he will set himself as the serpent bridge.

"For fifteen days, people and livestock will cross. Some will fall from the serpent bridge and die. As the many people and animals pass over it, the serpent's back will in some places crack and in some places split, and drops of pus and blood will rain down like a shower, turning the lake red with blood.

"After most of the sangha has crossed the serpent bridge, the Red-Faced Ones will cut off the rear.

"After this, the serpent will fall into the lake and die, and will be reborn in the heaven of Tusita. The lake too will dry up.

The Fall of Gandhara

"At that time, the monks will arrange provisions for two years in the land of the king of Gandhara and settle as they please. When two years have passed, the king will die.

"The king will have two sons — one devoted to the Dharma of the gods, the other practicing the way of the tirthikas. They will contest the succession. The one who practices the Dharma will be aided by the monks, and he will prevail and seize the throne.

"Under this king, the sangha will gain even greater authority and wealth. But after half a year, a certain monk will kill the king and seize the royal power himself. The subjects will revolt and kill the monk-king in turn.

"All other monks will then be driven from the realm, and in Gandhara too the Dharma will perish. The monks will wander to other lands.

The Final Battle

"At that time, kings of the western and northern regions, and others who had grown in power, will form an alliance of three kings. These three kings will seize the western and northern lands, and then each will march with an army of one hundred thousand toward Kaushambi.

"The king of Kaushambi, with an army of three hundred thousand, will destroy the three kings and their armies — not one will remain.

"After this, the king of Kaushambi, to purify the sin of having killed so many soldiers, will invite all the remaining monks of Jambudvipa to Kaushambi. After they arrive, the sangha will quarrel, and they will kill one another. Thus will all the Dharma of the gods in Jambudvipa perish there.

Maitreya

"Fifty-seven million and six hundred thousand years after the parinirvana of the Buddha Sakyamuni, the Buddha Maitreya will come to the world of Sahalokadhatu for the benefit of sentient beings.

"This accords with the prophecy of the Candragarbha."

The Sacred Sites of Khotan

At the holy stupa of Gomasala-gandha and upon Bull-Head Mountain, where the great image of the Buddha Sakyamuni stands — a summary of the virtues of this place is given in the scriptures:

The Buddha Sakyamuni, having completed the accumulations of merit and wisdom, attained supreme Buddhahood for the benefit of the many. In his twenty-one palace-lands throughout the world, the Land of Li is the twenty-first — and its virtues surpass all the others.

The Ancient Lake

In ancient times, when Li was still a lake, the Buddha Sakyamuni prophesied that it would become a land and blessed it. With an entourage of two hundred thousand — bodhisattvas, sravakas, the eightfold assembly of gods and nagas — he rose into the air from Vulture Peak Mountain and came to the lake that was the Land of Li.

He sat upon a lotus seat above the waters, near where the Crystal River now flows, and prophesied: "This lake will become a land." He blessed it, and entrusted it to the protection of eight great bodhisattvas with an entourage of twenty thousand, and eight guardian protectors with an entourage of thirty-five thousand five hundred and seven.

After bestowing this charge, Sariputra and Vaisravana's Son drained the mountain-dark lake. The Buddha then sat upon Bull-Head Mountain where his great image now stands, and for seven days abided in meditation. Then he returned to India, to the great city of Vaishali, and passed into nirvana.

One hundred years after his parinirvana, the Land of Li emerged as dry land. Where the Buddha had previously sat upon a lotus above the waters, there now stands the Gomasala-gandha stupa, within which — in a palace of green crystal, within a sandalwood stupa — rest the relics of four lineages of Buddhas.

The Buddha's Visit

When the Blessed One Sakyamuni was dwelling at Vulture Peak in Rajagriha, while teaching the Candragarbha Sutra, he entrusted the protection of various lands to their respective guardians. At that time, he also prophesied the Land of Li and entrusted it to Vaisravana's Son, the great yaksha general Yangdak-she, the maiden Vimalaprabha — daughter of King Ajatashatru — the youth Vajrasena, the goddess Lob-rab-ten, the goddess Phrog-ma, and their retinues.

Then the Blessed One himself, with a vast fourfold assembly of many hundred thousands, rose into the sky and came to the Land of Li. Above the lake, at the height of seven palm trees in the sky, he sat upon a lotus seat. From all ten directions, rays of light were sent by the Tathagatas to bless the Land of Li.

From those rays of light, upon the surface of the water, three hundred and sixty-three lotuses appeared, and upon each lotus a butter lamp arose. Then all the rays of light gathered into one, circled three times to the right above the water, and sank into the centre of the lake.

The Blessed One said to Ananda: "Because Sariputra's staff and Vaisravana Son's spear-point have drained this lake, after my parinirvana this place will become a land called the Land of Li. Where the light circled three times, the great city of Uthen with its five fortresses will be built. Where the light sank into the centre of the water, the Rajagrama Buddha image — which I blessed in India so that my shadow would never depart from the sandalwood — will fly through the sky from India and come to dwell there. Where the lotuses and butter lamps appeared on the water, three hundred and sixty-three great temples of Mahayana monks and nuns will be built by faithful patrons led by the king."

The Five Hundred Bodhisattvas (Continued)

"Bodhisattvas dwelling in the manner of monks and nuns — two hundred and fifty — and in the manner of householders — two hundred and fifty — five hundred in all, will abide there perpetually. Moreover, many bodhisattvas who have reached the stage of non-return will dwell there, practising the Mahayana Dharma extensively."

"This is the chosen land of the Buddhas of the three times," the Tathagata declared. He entrusted its protection at all times to the eight bodhisattvas — Manjusri, Avalokitesvara, and the others — along with Vaisravana's Son, the great yaksha general Yangdak-she, the maiden Vimalaprabha, the youth Vajrasena and his sister, and the gods and nagas. They vowed before the Blessed One to protect the Land of Li, and to this day, these eight noble bodhisattvas, the protectors, and the gods and nagas remain in their appointed places, guarding and blessing the land, and signs and portents still appear.

King Dharma-Asoka and the Birth of Sa-nu

Two hundred and thirty-four years after the Buddha's parinirvana, there was an Indian king called Dharma-Asoka. He had previously killed many beings, but later, through the guidance of an arhat named Yasha, he confessed and repented of his past evil deeds and vowed not to repeat them. He built eighty-four thousand temples and stupas at every site in Jambudvipa blessed by the Buddha Sakyamuni.

After the lake had dried and the Land of Li was still empty, in the place where the palace of Uthen now stands, the king's pure queen conceived and one evening gave birth to a boy endowed with excellent marks. Previously, the queen had gone to the pleasure garden of Kundaraba. While bathing in the pool, she saw Vaisravana's Son passing through the sky with his retinue. Seeing the beautiful form of Vaisravana's son, she conceived the child in her heart, and so it was that she became pregnant.

King Dharma-Asoka summoned the astrologers and asked: "Will this boy live long or short? What are his marks, good or ill? What power will he have?"

The astrologers declared: "This boy's marks are excellent and his power will be very great. He is no ordinary person — while the king-father yet lives, this boy will become a king."

King Dharma-Asoka, becoming jealous and enraged, said: "If he will have such great power, he will seize my kingdom while I still live. I have no need of him — abandon him!"

The mother, fearing the king's fury might lead to the child's murder, abandoned the boy. But afterward, a breast emerged from the earth and nursed him, so that he did not die. Therefore he was later named Sa-nu — "Earth-Breast."

The Emperor of China and the Thousandth Son

After this, there was a great bodhisattva who was the Emperor of China, a ruler of a thousand sons. He had nine hundred and ninety-nine sons but lacked the thousandth. He prayed to Vaisravana's Son, who looked and saw the meritorious child Sa-nu abandoned on the earth. He took the child and gave him as the thousandth son to the Emperor of China.

The Emperor raised the boy. When Sa-nu had grown into a youth, he quarrelled with the other Chinese princes while playing, and they said: "You are not the Emperor's true son!"

The youth was deeply grieved. He asked others and heard the same story. He said to the Emperor: "I wish to go and seek the land where I was first born. Please grant me leave."

The Emperor replied many times: "You are my son. This is your land. Do not be unhappy." But Sa-nu would not listen. The Emperor granted Prince Sa-nu a royal retinue and an army of ten thousand soldiers, and sent him west to seek his birthplace.

The Founding of Khotan

Prince Sa-nu arrived at Me-skar in the Land of Li. Meanwhile, from India, a minister named Yasha — who had a quarrel with King Dharma-Asoka — had left with seven thousand followers, including servants, attendants, and retainers who were displeased with the king. They too came seeking a homeland, arriving at the upper Crystal River of Uthen.

Sa-nu's merchants encountered Yasha's followers, and messengers were exchanged. Yasha sent word: "You are of royal blood; I am of ministerial blood. Let us not quarrel in conflict — let you be king and me be minister, and we will found a homeland here in the land of Uthen."

Prince Sa-nu and his retinue came to the upper Crystal River and met at a place called Hang-gu-dzo below Tsar-di-nya. The prince and Minister Yasha at first could not agree on the division of the land, and their armies clashed in battle. But Vaisravana's Son and Sri-devi appeared from the sky and separated them, forbidding them to fight.

At that very place, shrines to Vaisravana's Son and Sri-devi were built, and they remain to this day as the chief protectors of the land.

Then Prince Sa-nu became king and Yasha became minister. The Chinese followers of King Sa-nu were settled from below the lower Crystal River of Uthen down to the Mdo-lo district and Skam-sheng. The Indian followers of Minister Yasha were settled from above the upper Crystal River to the border of China and below Kong-sheng. In the middle, around the Crystal River, the Indian and Chinese ministers and subjects were mixed together, and thus the land was founded and a fortress built.

The land where India and China met is Li. Its spoken language differs from both Indian and Chinese. Its script accords with India. Its worldly customs mostly accord with China. Its Dharma and Dharma-language mostly accord with India.

The Origin of the Khotanese Language

The spoken language of Li was first created when the bodhisattva Manjusri, manifesting as a sravaka monk named Vairocana, taught it to shepherd boys and herdsmen — Jö and Mule-ji and others — at a place called Tsarma. He taught it to all, and afterward those two boys were never seen again. As it is said: "The noble ones first taught and established it."

The Chronology

From the time when the Land of Li first came into being, the senior masters of Geu-to-shan temple — Morgu-de-shing and others — who heard the words and traditions of the earlier masters, together with the prophecies of the noble ones and the royal chronicles of the Li kings, carefully calculated:

From ancient times, when King Ajatashatru became king in India, he reigned for thirty-two years in total. The Buddha passed into nirvana in the fifth year of his reign. After the parinirvana, Ajatashatru reigned for twenty-seven more years. From Ajatashatru to King Dharma-Asoka, ten generations of Indian kings held the throne. Dharma-Asoka reigned for fifty-five years in total. In his thirtieth year of rule, Prince Sa-nu was born. When Sa-nu was twelve, he sought a royal commission. When Sa-nu was nineteen, he founded the Land of Li.

Thus, precisely calculated, it was two hundred and thirty-four years after the Buddha's parinirvana that the Land of Li came into being.

From Prince Sa-nu's first accession to the throne of Li through to the last recognized King Btsan-bzang-btsan, there were fifty-six generations of Li kings, plus one interregnum.

Manjusri and Maitreya in Khotan

After the lake was drained and Prince Sa-nu and Minister Yasha first established the land, Sa-nu's son — King Ye'u-la — built the walled city of Dngarldan in Uthen.

One hundred and sixty-five years after the Land of Li came into being, King Ye'u-la's son — King Vijayasambhava — ascended the throne. In the fifth year of his reign, the Dharma first arose in the Land of Li.

Manjusri and Maitreya, knowing that this Land of Li was the chosen realm of the Buddhas of the three times, manifested: Maitreya took human birth as King Vijayasambhava, and Manjusri manifested as the noble monk Vairocana. Dwelling in the grove of Tsarma-tsule, the monk Vairocana served as spiritual friend to all the beings of the Land of Li, teaching them the Khotanese language and script.

Then King Vijayasambhava, as patron, ordered the first great temple at Tsarma to be built for the noble monk Vairocana. Seeing this, the king's ministers and subjects all wished to build temples of their own at Tsarma, and many were built.

The king thought: "If I do not allow the temple-building, it will be sinful to me. But if so many are built, I fear they will fall into ruin later and none will maintain them." He asked the noble Vairocana, who replied: "Let them build temples and stupas wherever there are relics of the Tathagata — it will not be sinful."

The king thus instructed his ministers and subjects. When the great temple of Tsarma was built by King Vijayasambhava, the ministers and subjects also built smaller temples and stupas at Tsarma, and not one was built without relics within it.

The Gandi

Then the noble Vairocana told King Vijayasambhava: "Strike the gandi and invite the noble ones!"

The king declared: "Until the Tathagata himself comes here in person and places the gandi in my hand, I will not strike it."

At that moment, Manjusri's emanation — the monk Vairocana — manifested in the sky as the Tathagata, accompanied by sixteen great sravaka disciples, and appeared at Tsarma. He placed the gandi in King Vijayasambhava's hand.

The king struck the gandi, and for seven days the sound did not cease. The footprints of the Tathagata's manifestation — the sign that he truly came — remain at Tsarma to this day.

The king offered sixteen food-offerings of various jewels to the sixteen great sravaka disciples. These treasures were hidden within Tsarma temple by the noble ones, who prophesied: "In a future time of hardship, when the sangha has no patrons and provisions fail, these jeweled food-offerings will emerge from beneath the earth." This too accords with the prophecy of the noble arhat Sanghadeva.

The Adhama Stupa and the Seasonal Assemblies

In that region there stands the sacred shrine prophesied and blessed by the Buddha — the Adhama Stupa with Iron Chains — the seat of the Protector of the Thirty-Three. The eight classes of gods, nagas, and other guardians gather there in great assemblies at the beginning of each of the four seasons.

The two communities of the sangha, together with the regional officials, have made lavish offerings at this ancient stupa without interruption, from its founding to the present day, at the beginning of each of the four seasons.

According to the scriptures, whenever epidemic, foreign enemies, or other calamities arise in the Land of Li, if the Mahayana Sutra of the Great Assembly and the Sutra of the White Lotus of the Holy Dharma are read aloud, the conflict will be pacified. Based on this scriptural authority, it was established as a custom, and from that time to the present, each year in spring, summer, and autumn, the sangha of Uthen gathers for seven days, reading these and other sutras, invoking the sacred pledges, and making extensive dedications.

The Eight Great Stupas

The eight great stupas are these:

In the Lumbini Grove of the Shakya city, at the place of the Buddha's birth — one great stupa.

In the royal capital of Magadha, by the Nairanjana River, at the Vajra Seat of supreme awakening — one great stupa.

In the royal capital of Magadha, at the place where the hundred and eighty thousand troops of Mara were subdued — one great stupa.

After the Buddha's supreme awakening, for seven weeks he sat without speaking. At the place where Brahma requested the turning of the Wheel of the Dharma — one great stupa.

Near the city of Kashi Varanasi, in the Deer Park, at the place where the Wheel of the Dharma was first turned — one great stupa.

In Shravasti of Koshala, at the place where the ninety-six hosts were defeated and the great miracles were displayed — one great stupa.

In the city of Sankashya, at the place where the Buddha descended from the Heaven of the Thirty-Three — one great stupa.

In Kushinagar, beneath the twin sala trees, at the place of the parinirvana — one great stupa.

The eight great relic stupas are these:

In the land of Ramagrama — one great relic stupa. In the land of Pava — one great relic stupa. In Kushinagar — one great relic stupa. In the land of Vaishali — one great relic stupa. In the land of Chanchakalpana — one great relic stupa. In the land of Vishnudvipa — one great relic stupa. In the land of Kapilavastu — one great relic stupa. In the royal capital of Rajagriha — one great relic stupa.

The History of Li under the Buddha Kasyapa

The history of the Land of Li, its temples, and the numbers of the two communities of the sangha are as follows:

In ancient times, when the Buddha Kasyapa appeared in the world, the Land of Li already existed as a settled country. The people who dwelt there practised the Dharma. But later, when the teachings established by the Buddha Kasyapa had declined, the Dharma in the Land of Li also deteriorated.

The rishis Kharashwa and Kha-re'u-steng and many other rishis dwelt for a time at the bases of the mountains in the region of Li, serving as spiritual friends. But later, certain wicked people harassed these rishis and mistreated them, showing them neither respect nor reverence.

The rishis, displeased, abandoned the Land of Li and flew through the sky to other lands.

After that, the people of Li lost faith in the Dharma and fell into wrong views. The nagas, displeased, sent floods, and the Land of Li became a lake. For a very long time it remained a lake.

Then later, the Buddha Sakyamuni appeared in India, performed the deeds of a Buddha — turning the Wheel of the Dharma and benefiting sentient beings — and prophesied the Land of Li, entrusted it to its guardians, and blessed it, as recounted above. Sariputra's staff and Vaisravana's Son's spear-point drained the lake; the Blessed One abided there for seven days; and after his parinirvana, the Land of Li emerged as dry land and was founded as a kingdom.

The Bro-tir Temple

King Vijaya-dharma was told that if he built a temple at a certain guardian-site, whatever evil deeds had been committed, past and future, would be purified. Faith arose in the king, and he vowed henceforth never to take life.

At the place where King Chandraprabha had offered his head to a brahmin, the king inspected the ground and drove in the marking-stake. For the noble arhat Dharmananda, he built the great Bro-tir stupa and temple.

Inside the palace, near the small window of the south gate, above the dwelling of the great naga king Varuna and near the remedial stupa called Pa-ri-tha, he built an inner temple and a great stupa. Within the stupa he placed relics of the seven Tathagatas. He invited the undecayed original relics of the Buddha Prabhutaratna and installed them there; they remain within this temple to the present day.

This Bro-tir temple is sacred and greatly blessed. To this day, signs and portents still appear.

In the Land of Li, the Mahasamghika order was first established through the noble Dharmananda. In Uthen, eight temples were affiliated with Bro-tir, and the eight temple-estates of Kam-sheng also belonged to the Mahasamghika order.

Prince Don-dros and the Sang-tir Temple

Then King Vijaya-jaya's eldest son, Prince Don-dros, wished to build the Sang-tir temple. He measured the site and began construction, but could not find the materials and resources.

Prince Don-dros resolved: "I will seek pure wealth — not taken from others by force, not stolen, not appropriated from the possessions of the Three Jewels — earned by my own feet, and with that build the temple."

First he went to India, where he invited the noble Samantasiddhi to be abbot. He also went north to Thogtho to seek pure wealth. Then, returning, he went to China. There a minister of the Chinese emperor coveted his garments and sought to have him put to death.

Don-dros said to the emperor: "In repayment for this minister's offence, allow me to be executed." The emperor granted this. But when the executioner struck the prince with a sword, milk flowed from the wound instead of blood, and he did not die. The emperor and all his court were filled with wonder, and they made offerings. Many gifts were presented. The minister too offered most of his possessions as the price for the prince's life.

Don-dros took this wealth and returned to the borders of the Land of Li with a large retinue. But he found that his younger brother, King Vijaya-dharma, had taken the throne. Certain ministers told the king: "Your elder brother Don-dros has been appointed by the Chinese emperor as king of Li. He has come to seize the throne."

King Vijaya-dharma, displeased with his elder brother, would not let him enter the palace and refused to meet him. He ordered: "Go to the building-site of the Sang-tir temple."

Prince Don-dros went to Sang-tir. His younger brother did not even grant him authority over water, grass, or firewood — he had to pay for everything at full price. Yet with only his own pure wealth, Don-dros assembled the materials.

He faced toward India, in the direction of the noble master Samantasiddhi, and bowed, made offerings, and prayed. The master flew through the sky from India and came to Prince Don-dros in the Land of Li, serving as spiritual friend and advisor in how to build the temple.

To reconcile the two royal brothers who had not met, the master ascended to the Heaven of the Thirty-Three and told the gods: "Just as the Blessed One Sakyamuni, when practising the bodhisattva path, performed difficult deeds of generosity — giving away his limbs, his children, and other things — so too must a sacred drama be performed in the Land of Li." The gods of the Thirty-Three and the gods of the Four Great Kings descended to Sang-tir and performed the sacred drama, showing how the Buddha had performed his difficult deeds.

King Vijaya-dharma had ordered his ministers and subjects: "None of you may go there." But the divine music — such as had never been heard before — was too beautiful to resist. One person told another, and the king's entire court went. The king inquired, and the ministers explained in detail. King Vijaya-dharma himself could not resist and came to the vicinity of the Sang-tir temple.

The elder brother Don-dros came out to welcome him. The brothers met. The younger brother, King Vijaya-dharma, bowed to his elder brother, knelt on the ground, joined his palms, and said:

"Noble one, I did not know your power and strength. Overcome by pride, I have greatly offended you. Please forgive me, so that this may not become a real sin upon me."

The elder brother accepted the apology. He in turn asked the younger for forgiveness. They joined hands and went into the temple together, making offerings. The gods and nagas performed the sacred drama, and the younger brother, rejoicing in the temple's construction, offered gifts and contributed resources.

At the place where the brothers first met and asked forgiveness, a memorial temple called Ka-ka-ro-nga was built. Through the noble master Samantasiddhi, the Sarvastivada school was first established in the Land of Li. The temple's guardian is the god Ka-bi-la.

To this day, each year on the seventh and eighth of the first autumn month, the sacred drama is performed, and all the people of the land come to hear the Dharma. This temple too is sacred and greatly blessed.

King Vijayasimha and the Ga-'jag War

Then King Vijaya-dharma's son, King Vijayasimha, ascended the throne. The king of Ga-'jag brought a great army against the Land of Li. King Vijayasimha fought and defeated them. The king of Ga-'jag was captured with a lasso.

When he begged to be spared, King Vijayasimha said: "I will not take your life but release you. When you have attained liberation, serve as my spiritual friend and return." He was named Ananda-sena and sent back to Shulig.

Later, the monk Ananda-sena attained arhatship, and true to his vow, he flew through the sky and returned to the Land of Li.

The Gu-zhan Temple

When these noble ones displayed various supernatural powers, the king was greatly filled with faith. He went to where the noble ones were staying, made offerings, confessed, and asked their forgiveness.

For the noble arhat Po-nyan-re-ta and the other seven noble ones, he built the Gu-zhan temple. The seven noble arhats blessed the site, and the temple was named Gu-zhanta, meaning "Peaceful Place." This temple too is sacred and greatly blessed, and is guarded by the gods Jina-rishaba and Norbu-zangpo.

The Bzhā-ser-ma Temple and Tushita

Then King Vijayasangrama's son, King Vijayasimha, ascended the throne. He asked his spiritual friend, the noble arhat Dharmapala: "Noble one, whatever supernatural powers you possess — please display them to me."

The noble arhat, through his supernatural power, transported King Vijayasimha to Tushita heaven, where he beheld Maitreya in his dwelling and was shown the abode face to face. When they returned, King Vijayasimha built the Bzhā-ser-ma temple and commissioned images of Maitreya and his retinue exactly as he had seen them in Tushita. He also built a protector shrine with images of the protectors and of the gods and nagas, which remain to this day.

This temple too is sacred and greatly blessed, and is guarded by the gods Gangchen and Drog-ne. To this day, signs and portents still appear.

The Interregnum

Then from King Vijaya-bala onward, for six generations of kings, no new temples were built.

King Vijayasangrama and the Heavenly Image

Then King Vijaya-bala's son, King Vijayasangrama, ascended the throne. During his reign, a sacred image of the Buddha flew through the sky from Cu-gu-pan and descended into the Land of Li. The king, seeing it, was moved by faith and built a shrine for the Buddha.

Later, the king was standing at the upper north gate of the palace of Uthen when he saw a monk bowing to a layman. Astonished, he sent a minister to investigate. The minister questioned each separately: the monk said, "This layman is an emanation of the noble Manjusri." The layman said, "This monk is an emanation of the noble Kshitigarbha."

The minister reported this to the king. King Vijayasangrama immediately went to the two noble ones, bowed, made offerings, and asked: "Where have you come from?" Both replied: "We have come from the eastern buddha-field of the Tathagata Akshobhya, for the benefit of sentient beings."

The king asked: "Noble ones of compassion, through your supernatural power, please show me the buddha-field of the Tathagata Akshobhya." They consented and transported the king there. The Tathagata Akshobhya himself showed him the buddha-field. The king beheld the body of the Tathagata and the buddha-field. From the sky, upon chariots, many Buddhas appeared, and their rays of light were seen touching the crown of the king's head.

Moved by faith, the king commissioned images of the Buddhas exactly as he had seen them. He brought them out in chariots in a great procession. To this day, in the spring month during the waxing moon, the great images are brought out in procession, the two communities of the sangha are invited, and the great Mo-hyo-ra offering is made, in the manner of the auspicious cooling of Bodhgaya — all established by this king.

The Bhā-sang-gre-re-ma Temple

For the nine noble arhat nuns of De-shi-a-ba-ya-ngha, King Vijayasangrama built the Bhā-sang-gre-re-ma temple, which is guarded by Vaisravana's Son and Yangdak-she.

The Interregnum of Vijaya-shasta

From King Vijaya-shasta onward, for four generations of kings, no new temples were built.

The Bhā-ba-nya Temple

Then King Vijayakirti came to the place called Gum-tir, where the Bhā-ba-nya temple now stands. A naga king appeared and told him: "In ancient times, the Buddha Kasyapa blessed this site and a temple was built here. It is fitting that you, O King, also build a temple."

The king prayed: "If the noble ones in Jambudvipa will bless this place and come here, I will build a temple." Immediately, seventeen noble arhats descended from the sky. King Vijayakirti was filled with great faith, and the king and queen together built the Bhā-ba-nya meditation hall and temple.

This temple too is sacred and greatly blessed, and is guarded by the gods Gzhan-gyis-mi-thub-pa and Norbu-zangpo.

This temple was built during the time when Khotan belonged to the Tibetan dominion, when the Gar minister Btsan-nyen-gung-ston ruled as governor of the Land of Li.

The Regent and the Druggu War

Then King Vijayasangrama and his son Prince Vijayasangrama went to China. While they were away, the Druggu army occupied the land. The father perished in China, and the son was too young to return.

The Li minister Ama-cha-khe-meg served as regent for twelve years, governing the kingdom. For the monk arhat Varunatsa, he built the Ma-na stupa and temple, installing many relics of the Tathagata. This temple is guarded by the god Namkha'i-spyan and the yaksha general Yangdak-she.

King Vijayavikrama

King Vijayasangrama's son, King Vijayavikrama, returned to the Land of Li. For the noble arhat De-bendra-chen, he built the Byi-zha-gre-rma temple. It is guarded by the gods Gzhan-gyis-mi-thub-pa and Norbu-zangpo.

The Maitreya Temple of Bong-mkhar

The Chinese minister Ser-the-shi and King Vijaya-dharma together, for their spiritual friend — the elder of Gum-tir called Bar-mag-'dzi-na-se-na — built the Maitreya Temple of Bong-mkhar. It is guarded by Vaisravana's Son.

The Khe-gan-rtse Temple

Then the king's minister Ka-the-shi and King Vijayasambhava together, for their spiritual friends Udendra-rod-chi and Dharmananda, built the Khe-gan-rtse temple. It is guarded by Vaisravana's Son.

The Arhat Vairocana at Tsarma

First, when the noble monk Vairocana came to the grove of Tsarma, herdsmen and common folk saw him and reported to King Vijayasambhava: "A man such as we have never seen before is at Tsarma."

King Vijayasambhava immediately went to Tsarma and beheld the noble Vairocana. Faith arose in him, and he bowed and made offerings. The noble Vairocana served as King Vijayasambhava's spiritual friend, teaching him the fruits of virtue and sin, expounding the Dharma, and giving him confession and purification. The king's Dharma-eye was opened, and his faith increased all the more.

Returning to his palace, the king built a great stupa at the place where he first heard the report that the noble Vairocana had come, naming it Su-stong-nya.

Later, when that stupa had fallen into ruin with the passing of years, King Vijaya-bohan and the Chinese monk Bā-la-shi — who had been invited as spiritual friend of the Tsarma sangha — rebuilt the Su-stong-nya temple. It is guarded by Vaisravana's Son.

The Nunnery Temples

The nunnery temples and their history and order are as follows:

A certain King Vijayasimha was made king while still a child. During his youth, certain ministers conspired against him and mistreated the queen, her attendants and servants, and the inner court women shamefully. Later, when the king had grown to manhood, he recalled how those ministers had conspired against him and burned with resentment.

The king lured the ministers out, as one drives wild animals from cover, and at the place called Ba-ro-gza in the upper Crystal River district of Uthen, he executed seventy-five ministers. He also built a temple at that place.

Then, returning to the palace, he sealed the queen, her attendants, and the inner court women in their quarters from outside, cutting off their passage, intending to put them to death.

The king's queen and her retinue, in their distress and desperation, called upon the names of the Buddhas and bodhisattvas of the ten directions, made offerings, circumambulated the temple, read the Dharma, and accumulated great merit. Through the power of their merit, from India, the noble arhat nuns Mayasha-prajña, Sthyashuta, Sanghanda, and others flew through the sky and came to the queen Mogsha-kosha, Sa-lu-cha-la, and the other court women. They taught the Dharma, and the women went forth into the renunciant life.

Through the force of their faith, one hundred and twelve of the queen's retinue attained arhatship. They flew through the sky to collect alms. King Vijayasimha, seeing this, immediately went to them. Beholding that the queen Mogsha-kosha, Sa-lu-cha-la, and nearly all the retinue had gone forth, and that most had become arhats displaying various supernatural powers, the king was filled with joy and faith.

At that very place he built a temple, offering fields, servants, wealth, livestock, and many provisions. This temple was named Nu'o-nya. It is sacred and greatly blessed, and is guarded by the god Phur-pa'i-lag-pa.

The Yo-zo-'jo Temple

Then Prince Don-dros's queen — the Chinese emperor's daughter Sho-rgya — had a daughter, the nun Sho'i-ja-ya, who attained arhatship. Her younger sister Yo-sha-rgya's spiritual friend being needed, she came from China to Uthen. The sister, Queen Sho-rgya, built the Yo-zo-'jo temple. It is guarded by the naga kings Da-chi and Da-ra.

The Arhat Buddhanandar

Then a woman called Su-ha-tsho-ha, an attendant of the younger brother of King Vijaya-shata, lost her husband. The king told her: "You must not leave my side." She replied: "Grant me seven years to mourn, after which I will not depart." The king consented.

The woman went secretly into the renunciant life. For seven years she practised single-pointed meditation on the recollection of the Buddha, beheld the face of the Tathagata directly, and attained arhatship. She was given the name Buddhanandar.

When the seven years had passed, the king sent a summons for the woman. The messenger reported: "She has gone forth, become a noble arhat nun, and even now radiates light." The king, not believing this, went to see for himself. The noble nun radiated light and displayed various supernatural powers. Faith arose in the king, and for the noble nun Buddhanandar he built the Zer-ro-'dzo temple, which is sacred and greatly blessed. It is guarded by the god Dga'-ba'i-dbang-phyug.

The Po-yen-do Temple

Then King Vijayananda of the land of Hu-mar had an attendant girl from his court who went forth and attained arhatship. Understanding that she was the daughter of the Li king Vijayamati, the noble arhat nun Dharmabala and twenty arhat nuns from Shulig flew through the sky to the Land of Li. They told the king, her father, the story of her origins and displayed various supernatural powers. The king was filled with faith and for his daughter, the noble arhat nun Dharmabala, he built the Po-yen-do temple, guarded by Vaisravana's Son and the naga king Hu-lor.

The Dro-mo-mdza Temple

Then the mother of King Vijayasangrama-sengge — Queen Dharma — went forth and attained arhatship. While meditating in a cave one night, she emitted light. The king, seeing a light in the darkness, shot an arrow toward it. In the morning, when he sent men to find the arrow, they found his mother Queen Dharma sitting in that place. The king was filled with faith and for his mother, the noble arhat nun Dharma, he built the Dro-mo-mdza temple. It is guarded by Ser-skya.

The Tra-ke-'dzo Temple

Then a brother of King Vijayasangrama, called Bre-sya-stu-lag, had a queen who went forth and attained arhatship under the name Ashuka-suma. Out of faith, he built the Tra-ke-'dzo temple, guarded by the yaksha general Yangdak-she.

The Ho-ron-'dzo Temple

Then from the retinue of King Vijayasangrama — who had built the Gu-zhan temple — the queen U-rong-ga, a daughter of the king of Phrom-ge-sar, had two daughters who went forth and attained arhatship. One was named Shil-ma-ta and the other Gausha-ra. These two noble nuns flew through the sky from Kashmir to serve as their mother's spiritual friends. For these two noble nuns, the queen built the Ho-ron-'dzo temple, guarded by the naga king Hu-lor and Gser-gyi-skra.

The Po-lon-jo Temple

Then the daughter of King Vijayakirti, Bi-zha-ja-ya, built the Po-lon-jo temple for the noble arhat nun Bi-ta-she-cha. It is guarded by the yaksha general Yangdak-she.

The En-mo-no Temple

Then the daughter of King Vijaya-bala, who served as attendant to the queen of Gu-zan, called Zha-phra-ba, built the En-mo-no temple for the noble arhat nun Bi-zha-ja-ya. It is guarded by Ser-skya.

The Kho-mo-no-no Temple

Then King Vijaya-bala, who had previously taken many lives, felt remorse and accumulated great merit. He freed his attendants. For the noble arhat nuns who had attained liberation, he built the Kho-mo-no-no temple out of faith. It is guarded by Vaisravana's Son.

The Gus-de-re-ma Temple

Then the Li minister Ama-cha-khe-meg, who had slain his three elder brothers under one parasol, entered the path of liberation himself. He built the Gus-de-re-ma temple, guarded by the god Namkha'i-spyan and the yaksha general Yangdak-she.

The O-ska-no Temple

Then King Vijaya-jaya took as his queen the daughter of the king of O-sku. The queen built the O-ska-no temple for her spiritual friend, the noble arhat nun Gzhe-ma. It is guarded by the goddess Lha-mo.

The Or-myong-nag Nunnery

Then King Vijayasangrama built the Or-myong-nag nunnery of Kus-pa. Many of the inner court women attained liberation. It is guarded by the two goddesses Gser-gyi-me-tog and Dung-can, the protector-goddesses of the queen of Ku-na.

The Gtso'u-no Temple

Then King Vijaya-bala took as his queen the daughter of the king of Cu-gun-pan, called Shu-to-ka. For her daughter, the arhat nun Ashoka-shila, he built the Gtso'u-no temple, guarded by the gods A-ba-lha and 'Dzam-bha-ke'u-ta.

The Khye-sho-no Temple

Then, for the queen A-lyong-dza of the Ga-'jag queen of King Vijayasimha, seven arhat nuns came from Shulig as spiritual friends. King Vijayasimha built the Khye-sho-no temple, guarded by Ser-skya.

The Na-mo-'bu-gdong Temple

When King Vijayasangrama was king, from Kashmir two arhat nuns — Shila-ta and Gaushurya — flew through the sky and came to the Land of Li. They stayed at the house of the householder Na-mo-bod and told King Vijayasangrama:

"Great king, this site is where the Buddha Sakyamuni, when he was the bodhisattva Svashang, offered his two children to a brahmin and performed one of his most difficult deeds of generosity. It is fitting to build a temple here."

The householder Na-mo-bod was also filled with faith and offered his house and land as a gift. The king built a temple, and from the donor's name it was called Na-mo-'bu-gdong. It is guarded by the naga king Hu-lor and the god Gser-gyi-skra.

The Da-no-yo-na Temple

Then the Li minister Da-no-ya built a great Buddha image in the marketplace. Later, the Li minister Ama-bi-dad repaired a great divine image that had crumbled. For the nuns of Kong-sheng, he built the Da-no-yo-na temple, guarded by Vaisravana's Son.

The Great Census of Temples

In Uthen, the great temples of the two communities of the sangha — inside and outside the palace — number sixty-eight. The medium temples number ninety-five. The small temples number one hundred and forty-eight. The small offering-shrines at every gate, the patronless temples, and the stupas — inside and outside the palace as far as the Tshar district — number three thousand six hundred and eighty-eight. The monks and nuns of Uthen, including those subsisting on alms and temple-endowments, counted in a mouse year, number approximately ten thousand.

In the Mdo-lo and Me-skar districts, the great temples number four. The small shrines and patronless temples number just over one hundred. The monks and nuns number approximately twenty.

In Kam-shed, Pho-nya, Be-rga-dra, and O-rgu as far as Ji-la — inside and outside the palaces as far as the Tshar district — the great temples number twenty-three. The medium temples number twenty-one. The small temples number approximately twenty-three. The small offering-shrines, stupas, and patronless temples number eight hundred and thirty-nine. The monks and nuns of the two communities, with workers and gate-keepers, number four hundred and thirty-eight in total.

In Gyil-kyang below Kong-sheng, and Dur-ya as far as the palaces and the Tshar district, the great temples number approximately fifteen. The small shrines, patronless temples, and stupas are included above. The monks and nuns of the two communities, with workers and gate-keepers, number nine hundred and sixty-three in total.

The Final Reckoning

In the time of King Vijayasambhava — grandson of King Sa-nu — from the time when the Dharma first arose in the Land of Li, counted from the Dog Year to the end of the last autumn month, one thousand two hundred and fifty-six years had passed.

As prophesied by the noble Candragarbha, by the goddess Vimalaprabha, and by the noble arhat Sanghavardhana — in accordance with their words, the kings of Li invited the noble ones and established the Buddha's teachings. The temples, shrines, and stupas were built as described, and the two communities of the sangha were propagated throughout the land.

Thus is complete the Prophecy of the Land of Li.

Colophon

Good Works Translation from Classical Tibetan, Degé Tengyur, Volume 173 (Epistles section), Tohoku Catalogue D4202.

Complete English translation of the Li yul lung bstan pa. The narrative and founding legend were translated by Pema (Tulku, life 99 of the Tibetan Translator lineage, March 2026). The remaining sections — the Eight Great Stupas, the history under the Buddha Kasyapa, the extended temple-founding narratives, the nunnery temples, and the great temple census — were translated and the text completed by Rinchen (WIP Finisher, Pass 222, March 2026).

Source text: Esukhia Degé Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 173.txt), lines 2672–2989. Unicode Tibetan, CC0. Primary readings used where variant readings exist.

MITRA (dharmamitra.org) was not consulted for this translation. The translation was produced independently from the Tibetan by the translators. Emmerick's 1967 English translation (Tibetan Texts Concerning Khotan, London Oriental Series) exists but is out of print and paywalled; it was not consulted.

This is the first freely available complete English translation of the Li yul lung bstan pa from the Degé Tengyur.

Translator: Pema (Tulku, life 99) and Rinchen (Tulku, Pass 222)
Scribe: New Tianmu Anglican Church
Date: March 2026

Companion text: The Prophecy of Arhat Sanghadeva (D4201) — a parallel prophecy from the same Epistles section of the Tengyur.

Other texts from the Tengyur Epistles section: Teaching on the Eight Kinds of Suffering — Kamalaśīla · The Utterance Discourse — Candragomin · Dispelling Grief — Aśvaghoṣa · Letter to the King, Ministers, and Monks of Tibet — Buddhaguhya · Discourse on the Age of Strife — Maticitra · Letter to a Disciple — Candragomin · Letter to a Son — Sajjana · Advice on the Meaning of Impermanence — Ramendra · A Letter from Avalokitesvara to the Monk Rabsal · Letter to a Spiritual Teacher — Parahitaghosa Aranyaka

🌲

Source Text: ལིའི་ཡུལ་ལུང་བསྟན་པ།

Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 173.txt, lines 2672–2989). Unicode Tibetan. CC0 license. Primary readings used; folio markers, hash artifacts, and variant apparatus removed.

༄། །ལི་ཡུལ་ལུང་བསྟན་པ་བཞུགས་སོ།། ༄༅༅། །ལིའི་ཡུལ་ལུང་བསྟན་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལི་ཡུལ་བྱུང་ནས་ལིའི་རྒྱལ་པོ་རབས་དྲུག་ནི་འདས། རབས་བདུན་གྱི་རྒྱལ་
པོ་བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚེ་ན། སད་ཀ་ཡ་པྲ་ཧ་ཎ་ཡའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཉེ་བའི་ལུང་པ་ས་ཀ་ཡ་བྱི་རི་ཞེས་བྱ་བ་ན། སང་གྷ་བརྡྷ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞིག་བཞུགས་ཏེ། །དེའི་སློབ་མ་བན་དེ་ཞིག་འདུལ་བ་ལ་སློབ་པ་ལས་བན་དེས་ཙནྡྲ་གརྦྷ་དང་། འདུལ་བའི་དར་མ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུང་མཐོང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཞུས་པ། ལི་ཡུལ་དང་། ཤུ་ལིག་དང་། ཨན་སེ་འདི་གསུམ་ན་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་། མཆོད་རྟེན་བཞུགས་པ་རྣམས་དུས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ན་ནུབ། སུས་ནི་བཤིག །མཐར་ཇི་ལྟར་
འཆི་བ་བཤད་ཅིང་ལུང་བསྟན་པར་གསོལ་པ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་བུའི་ཐེ་ཚོམ་ཞུས་པ་ནི་དགེའོ། །སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་རིང་བསྲེལ་ལོ་ཉིས་སྟོང་དུ་གནས་ནས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་
འདི་གསུམ་དུ་རྒྱ་དང་། གདོང་དམར་དང་། སོ་བྱི་དང་། དྲུག་གུ་དང་། ཧོར་ལ་སོགས་པ་དགྲ་ཕལ་ཆེར་གཡོས་ནས་རྩོད་ཅིང་འཁྲུག་པར་འོང་སྟེ། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཉམས་ཤིང་མཆོད་རྟེན་ཡང་ཕལ་ཆེར་རེའུ་རུལ་དུ་འགྱུར་བ་བཤིག་ཅིང་ཞིག་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱི་འཚོ་བའི་
ཡོ་བྱད་ཀྱང་འཆད་པར་འོང་ངོ་། །ཡུལ་འདི་གསུམ་ལ་ཡང་ཨན་སེ་དང་། ཤུ་ལིག་ནི་ཆོས་མི་བྱེད་པའི་དགྲ་མང་པོས་དཀྲུགས་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ནི་བསྲེགས་བཤིག་སྟེ་སྟོངས་པར་འགྱུར་རོ། །གཙུག་ལག་ཁང་འདི་རྣམས་ཀྱི་བན་དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ལི་ཡུལ་དུ་འོང་ངོ་། །ལི་ཡུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་

དང་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་བཞུགས་ཏེ། ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས། ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ཏེ་བཞུགས། འགེའུ་ཏོ་ཤན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་མི་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་སངས་
རྒྱས་སྟོང་རྩ་ལྔའི་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གནས་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བ་དང་། ཐུགས་རྗེ་དང་། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ལི་ཡུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་། ཡང་ཡུལ་གཞན་ལས་རྒྱས་ཤིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་
སོ། །རྒྱལ་པོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལི་ཡུལ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་ཅིང་འཐབས་ཏེ། གང་གིས་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་ལི་ཡུལ་གྱི་ཡོན་བདག་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། མི་བཤིག་མི་འབྲི་བར་བྱེད་ཅིང་མཆོད་པར་འོང་ངོ་། །དེའི་དུས་ན་གདོང་དམར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་ཐང་དང་མཐུ་སྐྱེས་ནས་ཡུལ་
ཁམས་གཞན་མང་དུ་ཕྲོགས་བཟུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་གདོང་དམར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེ་བ་བླངས་ཏེ། བོད་ཁམས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་འབྱུང་ངོ་། །ཡུལ་ཁམས་གཞན་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་དང་། གསུང་རབ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་སྤྱན་དྲངས་སོ། །གདོང་དམར་གྱི་
ཡུལ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། མཆོད་རྟེན་མང་དུ་བརྩིགས། དགེ་འདུན་སྡེ་གཉིས་བཙུགས། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་དཀོར་རིལ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། རྒྱལ་པོ་གདོང་དམར་དེའི་ཚེ་ལི་ཡུལ་ཡང་རྒྱལ་པོ་དེའི་རིགས་སུ་དབང་བར་འགྱུར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་དང་། མཆོད་
རྟེན་ལ་སོགས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མངའ་རིས་མི་འབྲི། རྒྱས་པར་བཙུགས་ཤིང་མཆོད་དོ། །རྒྱལ་པོ་གདོང་དམར་གྱི་རྒྱུད་རབས་བདུན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་འདིའི་རབས་བདུན་དུ་ཡུལ་ཁམས་གཞན་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཆོད་རྟེན་བཞུགས་པ་ལ་ངན་
སེམས་དང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་དུས་ན་ལི་ཡུལ་གྱི་དགེ་འདུན་ཡང་ཙན་དྲ་གརྦྷའི་ལུང་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་དད་པ་བྲི། ཆོས་ཁྲིམས་དང་མི་ལྡན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁེ་དང་གྲགས་པ་ཚོལ། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོའི་དཀུ་གཙང་གི་ནང་དུ་འཇུག་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་དམན་པར་བྱེད་པ་

དག་ཀྱང་མང་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཞང་བློན་དང་། ཞང་བློན་གྱི་བུ་ཚ་ཡང་དད་པ་འབྲི་བར་འགྱུར་རོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མངའ་རིས་ཀྱང་བན་དེས་སྤྱད་པས་ལི་ཡུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མངའ་རིས་ཀྱང་མངོན་པས་འབྲིར་འོང་ངོ་། །རྒྱལ་པོ་
དང་། བློན་པོ་ཡང་བན་དེ་དེ་ལ་མི་དགའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅིག་གདོང་དམར་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱས་པའི་རྒྱུད་རབས་བདུན་གྱི་ཐ་མ་ལ་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཆུང་མ་རྒྱ་ཡུལ་ནས་རྒྱ་རྗེའི་བུ་མོ་ཀོང་ཅོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པ་ཞིག་འཁོར་དྲུག་བརྒྱ་དང་གདོང་དམར་གྱི་ཡུལ་དུ་འོངས་སོ། །
ཀོང་ཅོ་དེ་འཕགས་པར་ཆོས་ལ་དད་དབང་ཐང་ཆེ་བས་གདོང་དམར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཡང་དད་པ་ཆེ་སྟེ། སྔོན་བས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་དུས་ན་ལི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ཞིང་ཆོས་མི་སྤྱོད་པ་ཞིག་གིས་ལི་ཡུལ་གྱི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ། ཡང་ན་ནི་སྐྱེ་བོར་བོབས་ཤིག །
ཡང་ན་ནི་གར་དགའ་བར་དེངས་ཤིག་ཅེས་བསྐྲད་ནས་དགེ་འདུན་རིལ་གྱིས་ཙར་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་ཁང་དུ་འདུས་ནས་གྲོས་བྱེད་པའི་ཚེ། ལྷ་ཁང་གི་ནང་འཁོར་འདུས་པའི་དཀྱིལ་ནས་གསེར་གྱི་ཟན་དང་གསེར་གྱི་འཁུར་བ་ཆ་བདུན་བྱུང་ནས་དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་རྒྱལ་པོས་འཚོ་བ་བཅད་དེ། མི་
འབྱོར་བའི་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་འཚོ་བའི་ཟོང་དུ་འགྱུར། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ལ་ལ་ནི་སྐྱེ་པོར་བབས། མ་བབས་པ་གུང་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཕ་མ་དང་། གཉེན་འདུན་དང་། ཡུལ་ས་དང་འབྲལ་བ་མི་དགའ་སྟེ། ངུད་མོ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ངོ་། །དགེ་འདུན་ཕལ་མང་པོ་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ། །སོང་
བ་ལས་འབོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ན་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞུགས་པ་རླུང་གི་རྒྱལ་པོ་དད་པ་ཅན་གྱིས་དྲལ་ཏེ། ནང་ནས་གསེར་གྱི་ཕོར་པ་མུ་ཏིག་གིས་བཀང་བ་ཞིག་བྱུང་ནས་དགེ་འདུན་སྤྱི་ལ་ཕུལ་ལོ། །གཞན་ཡོན་བདག་དད་པ་ཅན་གྱིས་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་སྣ་སྣ་ནས་
ཕུལ་ལོ། །དེ་ནས་དགེ་འདུན་རྣམས་མདོ་ལེ་མེ་སྐར་གྱི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ། མུ་ཏིག་གིས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་སྦྱར་རོ། །མེ་སྐར་ནས་སོང་ཏེ། རྐོང་ཉ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་ཁང་ན་དགེ་འདུན་བཞུགས་པའི་ཚེ་བཻ་ཤྲ་མ་ཎ་དང་། དཔལ་གྱི་ལྷ་མོ་མི་ཁྱོ་ཤུག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་ཡུལ་དེ་ན་འདུག་སྟེ།

དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཅག་བསོད་ནམས་བགྱིད་དོ་ཞེས་གསོལ་ནས། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་སྟོན་གསོལ་ནས་དཔལ་གྱི་ལྷ་མོས་ཕུ་རུང་གང་གི་གསེར་གྱི་དོང་རྩེ་དགེ་འདུན་སྤྱིར་ཕུལ་ཏེ། དགེ་འདུན་རིལ་གྱིས་གདོང་དམར་གྱི་ཡུལ་དུ་ཁ་
བལྟས་ཏེ་སོང་བ་ལས། ཡུལ་ཕ་ཤན་གྱི་རོང་དུ་གཅན་པ་དང་ཕྲད་དེ་མ་བཀྱེའོ། །ལམ་གཞན་ཡོད་ན་སོང་ཞིག་ཅེས་ཟེར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བཻ་ཤྲ་མ་ཎ་གཡག་དཀར་པོ་རྒལ་བ་ཅན་སྣལ་ཆུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་པ་དགེ་འདུན་གྱིས་མཐོང་སྟེ། གཡག་རྒལ་ཅན་འདི་ནི་མིའི་ཕྱུགས་
ཡིན་པས་འདི་གར་འགྲོ་བའི་ཕྱི་བཞིན་དུ་འདེང་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་ཚེ་གཡག་དེས་ཉེ་ལམ་དུ་དྲངས་ཏེ། ཞག་བཞི་ལྔས་བན་དེ་རིལ་གྱིས་གདོང་དམར་གྱི་ཡུལ་ཚལ་བྱི་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱིན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་དེའི་དབང་པོས་དགེ་འདུན་མང་པོ་ཞིག་སྟོད་ཕྱོགས་ནས་བྱོན་ཏོ་ཞེས་གདོང་དམར་གྱི་རྒྱལ་
པོ་ལ་སྦྲན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོས་རྒྱལ་པོ་ལ་སྟོད་ཕྱོགས་ནས་དགེ་འདུན་ཡུལ་སྟོར་ཏེ་འཁྱམས་ནས་བྱོན་པ་སུན་མ་དང་ཡོ་བྱད་བདག་སྦྱོར་ན། གདོང་དམར་གྱི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་དྲང་བར་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་ནས་གནང་སྟེ། དགེ་འདུན་རྣམས་བཞོན་པ་དང་འཚོ་བས་བསུ་ནས་གདོང་དམར་
གྱི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ཏོ། །དེ་ནས་གདོང་དམར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། ཀོང་ཅོ་འཁོར་དང་བཅས་པས་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་དགེ་སློང་འདིའི་ནང་ན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་མཁས་པའི་མཁན་པོ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་གཞན་འདི་ལྟར་མཁས་པ་བཞུགས་སམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། མཁན་པོ་ན་རེ་ཨན་སེ་དང་། ཤུ་
ལིག་དང་། བྲུ་ཤ་དང་། ཁ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ན་འདི་འདྲ་བར་མཁས་པའི་དགེ་འདུན་མང་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེའི་མོད་ལ་འགུགས་པའི་ཕོ་ཉ་བཏང་སྟེ། དགེ་འདུན་རིལ་གྱིས་གདོང་དམར་གྱི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་དྲངས་སོ། །དེའི་ཚེ་གདོང་དམར་གྱི་ཡུལ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བདུན་བརྩིགས་སོ། །
མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མངའ་རིས་ཀྱང་སྔོན་པས་བསྐྱེད་ནས་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱང་གཙུག་ལག་ཁང་བདུན་གྱི་ནང་དུ་སོ་སོར་བཞུགས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ལོ་གསུམ་མམ་བཞི་ན་ཀོང་ཅོའི་སྙིང་གར་འབྲུམ་ཆེན་བྱུང་ནས་ན་བའི་ཚེ་ཀོང་ཅོས་རྒྱལ་པོ་ལ་གསོལ་པ། བདག་

ནི་ནད་འདི་ལས་མི་འཚོ་སྟེ། ང་འགུམ་ན་བདག་གི་བྲན་དང་། ནོར་ཕྱུགས་རྣམས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མ་གུམ་པར་འབུལ་ལོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ་ཕུལ་ལོ། །འཁོར་དྲུག་བརྒྱ་ཡང་དགེ་བསྙེན་གྱི་མཚན་མས་བཏབ་སྟེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལ་ཀོང་ཅོ་འདས་སོ། །ཀོང་ཅོ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་
རྒྱལ་པོ་གདོང་དམར་གྱི་ཁམས་སུ་འབྲུམ་ནད་འབྱུང་སྟེ་བློན་པོ་དང་། ཞང་བློན་གྱི་བུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་འཆིའོ། །དེའི་ཚེ་བློན་པོ་རྣམས་འདུས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་གསོལ་པ། སྔོན་རྒྱལ་ཁམས་འདི་ན་འདི་འདྲ་བའི་འབྲུམ་ནད་མ་བྱུང་ན། ད་ལྟར་ལྷོ་བལ་གྱི་དགེ་སློང་འཁྱམས་པ་མང་
པོ་འོངས་ནས་ཀོང་ཅོ་ཡང་འདས། བློན་པོ་དང་ཞང་བློན་ལས་ཀྱང་མང་དུ་གུམ་པས་བན་དེ་འདི་ཀུན་ཡང་རྒྱལ་ཁམས་སུ་མི་གཞག་པར་བསྐྲད་པའི་རིགས་ཞེས་གསོལ་བ་ལས་རྒྱལ་པོས་འདི་བསྐྲད་པའི་རིགས་སམ་མི་རིགས་ད་དུང་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་བ་ལས་བློན་པོ་རྣམས་བན་དེ་བསྐྲད་པར་ཁ་
འདུས་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་གསོལ་ཏེ། རྒྱལ་ཁམས་སུ་བན་དེ་རིལ་གྱིས་མི་གནས་པར་གྲོས་ཆད་ནས་ཀུན་བསྐྲད་པ་ལས་གདོང་དམར་གྱི་དགེ་སློང་ཁྲོས་ཏེ། དགེ་སློང་འདི་རྣམས་བསྐྲད་ནས་བདག་ཅག་ཀྱང་འདི་ན་མི་འདུག་གོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། བློན་པོ་རྣམས་ཁྲོས་ནས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱང་
གང་དགའ་བར་དེངས་ཤིག་ཅེས་བསྒོའོ། །ཀོང་ཅོ་གདོང་དམར་གྱི་ཡུལ་དུ་འོངས་པའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོས་ཏེའུ་ཤིའི་ཆོས་བཟུང་ནས་རྒྱའི་དགེ་སློང་ཡང་རིལ་གྱིས་གདོང་དམར་གྱི་ཡུལ་དུ་འོངས་སོ། །དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་ཁམས་དེའི་དགེ་སློང་གིས་གདོང་དམར་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་
དང་། གསུང་རབ་དང་། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་དཀོན་མཆོག་གི་མངའ་རིས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་བཀལ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བལྟས་ཏེ། གན་དྷ་ར་ཆེན་པོའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བར་ཆས་ཏེ་སོང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་རྒྱ་དང་། གདོང་དམར་དང་། རྒྱ་གར་དང་། ལི་ལ་སོགས་པ་གངྒཱ་ཚུན་ཆད་ན་དམ་
པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཡང་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གངྒཱའི་ཕ་རོལ་ན་ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་ཡུལ་དུ་ནི་ཟླ་བ་གསུམ་ཞིག་གནས་ཏེ་ནུབ་བོ། །གན་དྷ་རའི་ཡུལ་གྱི་འདབ་ན་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཨེ་ལ་པ་ཏྲའི་གནས་མཚོའི་འགྲམ་དུ་དགེ་འདུན་རྣམས་ཕྱིན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་མཚོ་

ཡང་རྙོགས་ཤིང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོས་ངའི་གནས་ཅི་སྟེ་རྙོགས་ཤིང་འཁྲུགས་སྙམ་སྟེ། འཕྲུལ་གྱི་མིག་གིས་བལྟས་ནས་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་ཏུ་ཉེ་སྟེ། དགེ་འདུན་ཕལ་མོ་ཆེ་མཐོང་བའི་དུས་འདི་ཡིན་པར་
ཤེས་ནས་རྒན་པོ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས། མཚོའི་འགྲམ་དུ་བྱུང་ནས་དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་བྱས་ཏེ་དྲིས་པ། དགེ་འདུན་འདི་སྙེད་ཅིག་ག་ལ་བྱོན། གར་གཤེགས། དགེ་འདུན་གྱིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་རྒྱལ་པོ་གདོང་དམར་གྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ལས་ཡོན་བདག་དད་པ་བྲི། དཀོན་མཆོག་གི་
རྟེན་བཤིག་པས་བདག་ཅག་གན་དྷ་ར་ཆེན་པོའི་ཡུལ་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། རྒན་པ་ན་རེ་དགེ་འདུན་འདི་སྙེད་ཅིག་ལ་འཚོ་བ་ཅི་མངའ། གན་དྷ་ར་ཆེན་པོའི་ཡུལ་དུ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་བསྐོར་ནས་འགྲོ་ན་ཞག་བཞི་བཅུའི་ལམ་ཡོད་དོ། །དགེ་འདུན་ལ་ཞག་ཉི་ཤུའི་འཚོ་བ་ལས་མེད་ན་ཕྱིན་ཏམ་
ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེར་སྨྲེ་ཞིང་ངུ་བ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོས་མཐོང་སྟེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མི་དགའ་ནས་གདུང་བ་སྐྱེས་ཏེ་དགེ་འདུན་ལ་སྨྲས་པ། ཐད་ཀ་འདི་ན་ཉེ་ལམ་སྦྲུལ་གྱི་ཟམ་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་སྟེང་དུ་འགྲོ་ནུས་ན་མྱུར་དུ་ཕྱིན་ཞེས་སྨྲས་ནས་རྒན་པོ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ་དེས་རི་གར་འཛེག་པའི་ལམ་ཞིག་སྣང་བར་བྱས། བདག་དངོས་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ཏེ། མཚོའི་སྟེང་དུ་ཟམ་པར་བཅས་ནས་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེར་བསྒྲལ་ནས་སྔོན་སྡིག་པ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་ད་ལྟར་བྱོལ་སོང་གི་ལུས་ཐོབ་པ་འདི་ཡང་ཐར་རམ་སྙམ་བསམས་ཏེ། སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་སྦྲུལ་
གྱི་ཟམ་པ་བཙུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཉིན་ཞག་བཅོ་ལྔ་མི་ཕྱུགས་རྣམས་རྒལ་བ་ལས་མི་ཕྱུགས་ཁ་ཅིག་ནི་སྦྲུལ་གྱི་ཟམ་པ་ལས་ལྷུང་སྟེ་ཤིའོ། །མི་ཕྱུགས་མང་པོ་རྒྱུ་བའི་ཚེ་སྦྲུལ་གྱི་རྒྱབ་ཀྱང་ལ་ལར་ནི་རྡོལ། ལ་ལར་ནི་རལ་ཏེ་རྣག་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་ཆར་བཞིན་དུ་ཟགས་པས་མཚོ་ཡང་ཁྲག་ཅན་དུ་བྱས་སོ། །
དགེ་འདུན་མང་པོ་སྦྲུལ་གྱི་ཟམ་པ་རྒལ་བའི་མཇུག་ཀྱང་གདོང་དམར་གྱིས་བཅད་དོ། །དེའི་རྗེས་ལ་སྦྲུལ་མཚོར་ལྷུང་སྟེ། ཚེ་འདས་ནས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་སོ། །མཚོ་ཡང་བསྐམས་སོ། །དེའི་དུས་ན་དགེ་འདུན་རྣམས་གན་དྷ་རའི་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་དུ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཚོ་བའི་ཡོ་

བྱད་སྦྱར། སོ་སོར་ཅི་བདེར་གཞག་གོ། །ལོ་གཉིས་ལོན་པ་དང་རྒྱལ་པོ་དེ་ཚེ་འདས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ལ་བུ་གཉིས་ཡོད་པ་གཅིག་ནི་ལྷ་ཆོས་ལ་དད། གཅིག་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པས་རྒྱལ་ཐབས་ལ་རྩོད་པར་གྱུར་ནས་ལྷ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་ནོན་བན་དེས་བྱས་ཏེ། དེ་རྒྱལ་ནས་རྒྱལ་ཐབས་ཀྱང་དེས་
གཟུང་ངོ་། །རྒྱལ་པོ་དེའི་ཚེ་དགེ་འདུན་ཡང་སྔར་བས་དབང་ཐང་བསྐྱེད་དེ། ཡོ་བྱད་དང་བདེ་བར་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་ལོ་ཕྱེད་ལོན་པ་དང་། བན་དེ་གཅིག་གིས་རྒྱལ་པོ་བསད་ནས་རྒྱལ་སྲིད་བན་དེས་གཟུང་བས་གན་དྷ་རའི་རྒྱལ་འབངས་རིལ་ལོག་སྟེ། བན་དེ་རྒྱལ་པོ་བྱེད་པ་དེ་བསད་དོ། །བན་དེ་
གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁམས་དེ་ན་མི་གནས་པར་རིལ་གྱིས་བསྐྲད་ནས་གན་དྷ་རའི་ཡུལ་དུ་ཡང་ཆོས་ནུབ་པོ། །དེ་ནས་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་ཁམས་གཞན་དུ་འཁྱམས་ཤིང་འདོང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡན་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་
བས་དབང་ཐང་བསྐྱེད་དེ། རྒྱལ་པོ་གསུམ་མཇལ་དུམ་བྱས་ནས་རྒྱལ་པོ་འདི་གསུམ་གྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་བཟུང་། རྒྱལ་པོ་དེ་གསུམ་གཅིག་ཅིང་ཡང་དམག་འབུམ་དང་ཆས་ཏེ། ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་ཡུལ་དུ་དྲངས་པས་ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་རྒྱལ་པོས་དམག་སུམ་འབུམ་རྒྱལ་པོ་
དང་བཅས་ཏེ་གཅིག་ཀྱང་མ་(ལས་,ལུས་)པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་རྒྱལ་པོས་དམག་མང་པོ་བསད་པའི་སྡིག་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དགེ་སློང་རིལ་སྤྱན་དྲངས་ནས་ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས། དགེ་འདུན་འཁྲུགས་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་བསད་དེ། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་
སྤྱིའི་ལྷ་ཆོས་ཀུན་དེར་ནུབ་པོ། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་དང་། ས་ཡ་ཕྲག་དྲུག་ན་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་གཤེགས་སོ། །ཙན་དྲ་གར་བྷའི་ལུང་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ། །འཕགས་
པའི་མཆོད་རྟེན་གོ་མ་ས་ལ་གན་དྷ་དང་། གླང་མགོ་རིའི་སྟེང་ན་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཆེན་པོ་བཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་མདོ་ཙམ་བཏུས་པའི་གཞུང་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ནས་འགྲོ་བ་མང་པོའི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་

རྒྱས་ཏེ་བཞུགས་པའི་ཕོ་བྲང་ས་སྦྱིར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བཞུགས་པ་ལ། ལི་ཡུལ་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ལགས་ཏེ། བཞུགས་པའི་ཕོ་བྲང་གཞན་པས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་ཆེ། ལི་ཡུལ་ནི་གནའ་མཚོར་མཆིས་པའི་དུས་ན་སངས་
རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཅིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། ལྷ་ཀླུ་སྡེ་བརྒྱད་ལ་སོགས་ཏེ་འཁོར་ཁྲི་ཕྲག་ཉི་ཤུ་དང་། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བར་སྣང་ལས་ལྡིངས་ཏེ། ལི་ཡུལ་མཚོར་གྱུར་པར་གཤེགས་
ནས་ད་ལྟར་ཆུ་བོ་ཤེལ་ཆབ་མགོ་མའི་འགྲམ་ན་ཆབ་ཀྱི་སྟེང་པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཏེ། མཚོ་འདི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་འཁོར་ཉི་ཁྲི་དང་། མགོན་པོ་སྲུང་མ་བརྒྱད་འཁོར་སུམ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་
རྩ་བདུན་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་མཆོད་གནས་འདི་དང་། ཡུལ་སྲུང་བར་བཀའ་ཞལ་གྱིས་གཏད་དེ། དམ་སྩལ་བའི་རྗེས་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུས་སྣག་གི་རི་དྲིལ་ཏེ་ཆབ་ཕོ་ནས་དོགས་གདའ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་སྔར་པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཏེ། རི་གླང་རུའི་སྟེང་ད་ལྟར་
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཆེན་པོ་བཞུགས་པའི་སར་གདུགས་མཚན་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྣམ་པར་རོལ་ཅིང་བཞུགས་ནས་སླར་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཤེགས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དགུང་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པ་དང་། ལི་ཡུལ་ཡང་ཡུལ་དུ་གྱུར་ནས་
སྔར་ཡང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་ན་པདྨོ་ལ་བཞུགས་པའི་ཐད་ཀར་ད་ལྟར་གོ་མ་ས་ལ་གན་དྷའི་མཆོད་རྟེན་བཞུགས་པའི་ནང་ན་ཤེལ་ལྗང་གུའི་ཕོ་བྲང་གི་སྟེང་གླང་མགོ་ཙནྡན་ལས་བགྱིས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་ནང་ན་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་རབས་བཞིའི་རིང་བསྲེལ་བཞུགས་ཏེ། ལ་ལ་གནས་དེར་
ཕྱིན་ཏེ་མཆོད་པ་གཅེས་སྤྲས་ཀྱི་མཆོད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ལུང་བསྟན་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གདུགས་ཚན་བདུན་གྱི་བར་དུ་བསྐོར་ཅིང་མཆོད་པ་བགྱིས་ན་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་སྡིག་པ་འབྱང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དངར་ལྡན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་མཁར་དགེ་བ་ཅན་གྱི་ཤར་

ཕྱོགས་ན་འཕགས་པའི་མཆོད་གནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཨ་དྷ་མའི་མཆོད་རྟེན་ལྕགས་ཐག་ཅན་བཞུགས་པ་ཡང་མགོན་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་རྟེན། ལྷ་ཀླུ་སྡེ་བརྒྱད་ལ་སོགས་ཏེ་སྲུང་མ་རྣམས་དུས་བཞིའི་ར་བ་ལ་འདུ་བའི་འདུས་པ་
ཆེན་པོ་སྟེ། དགེ་འདུན་སྡེ་གཉིས་དང་། ཡུལ་གྱི་དཔོན་སྣ་རྣམས་ཀྱིས་གནའ་མཆོད་རྟེན་འདི་སྲིད་པ་ཚུན་ཆད་དེང་སང་གི་བར་དུ་དུས་བཞིའི་ར་བ་ལ་ནར་མར་མཆོད་པ་ཆེ་ཐང་དུ་བགྱིད། གཞུང་ལས་ཀྱང་ལི་ཡུལ་དུ་མི་ངས་དང་ཕྱི་དགྲ་ལ་སོགས་ཏེ་མ་ལེགས་པ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
མདོ་སྡེ་འདུས་པ་ཆེན་པོ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་སྡེ་བཀླགས་ན་གཡུལ་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་བས་གཞུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལུགས་སུ་སྩལ་ནས་དེང་སང་གི་བར་དུ་དགུང་ལོ་གཅིག་བཞིན་དཔྱིད་དང་། དབྱར་དང་། སྟོན་འུ་ཐེན་གྱི་དགེ་འདུན་བཞུགས་སོ། །འཚལ་གྱི་དགུང་
བདུན་གྱི་བར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཀློག་ཅིང་ཐུགས་དམ་བསྐུལ་བ་དང་། བསྔོ་བཅོལ་རྒྱ་ཆེར་བགྱིད། མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་ཡུལ་སེར་སྐྱའི་གྲོང་ཁྱེར་ལུམ་པིའི་ཚལ་དུ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །ཡུལ་མ་ག་དྷཱ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཆུ་བོ་ནཻ་ར་ཉྫ་ནའི་འགྲམ་རྡོ་རྗེའི་གདན་
ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །ཡུལ་མ་ག་དྷཱར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བདུད་ཀྱི་དམག་འབུམ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་བཏུལ་བའི་སར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག་སངས་རྒྱས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་གདུགས་ཚན་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་པ་དང་། ཚངས་
པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་སར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །ཡུལ་ཀཱ་ཤི་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དྲུང་ན་རི་དགས་ཀྱི་ཚལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་སར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །ཡུལ་ཀོ་ས་ལ་མཉན་དུ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མར་བདུད་སྡེ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་
ཕམ་པར་མཛད་ནས་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་སར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །ཡུལ་བ་སང་སང་ག་ཤའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སངས་རྒྱས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་ཡུལ་ནས་གཤེགས་པའི་སར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །གྱད་ཡུལ་རྩ་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་འོག་ཏུ་མྱ་ངན་

ལས་འདས་པའི་སར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་ར་མ་གྲ་མ་ཀའི་ཡུལ་དུ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །པ་པའི་ཡུལ་དུ་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །གྱད་ཡུལ་ན་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །ཡངས་
པའི་ཡུལ་ན་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །ཙཉྩཱ་ཀལྤའི་ཡུལ་ན་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །བཻཥྞུ་དྭཱི་པའི་ཡུལ་ན་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །སེར་སྐྱའི་ཡུལ་ན་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་རིང་བསྲེལ་གྱི་
མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག །ལི་ཡུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་དང་། དགེ་འདུན་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ནི་གནའ་ཐོག་མ་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་ཚེ་ལི་ཡུལ་ཡང་དེ་ཙམ་ན་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་བགྱིད། སླད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་འོད་
སྲུངས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་གཞག་པ་ནུབ་པའི་ཚེ། ལི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཀྱང་ཞིག་ནས་དྲང་སྲོང་ཁ་ར་ཤྭ་དང་། ཁ་རེའུ་སྟེང་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་སོགས་པ་དྲང་སྲོང་མང་པོའི་ཡུན་མི་རིང་བ་ཞིག་ཏུ་ལི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་རྩ་དག་ན་གནས་ཏེ། དེས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བགྱིད་བགྱིད་པ་ལས་སླད་ཀྱི་དྲང་སྲོང་དེ་
རྣམས་ལ་མི་ངན་ཁ་ཅིག་གིས་གཙེས་ནས་རྔན་ཅན་བགྱིས། བཀུར་སྟི་དང་རིམ་གྲོ་མ་བགྱིས་པས་དྲང་སྲོང་དེ་རྣམས་ཀྱང་མི་དགའ་ནས་ལི་ཡུལ་སྤངས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིངས་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་མཆིས། དེ་ནས་ནི་ལི་ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་མ་དད་དེ་ལྟ་བ་ལོག་པར་གྱུར་ཏེ། ཀླུ་རྣམས་
མི་དགའ་སྟེ་ཆབ་བྱུང་ནས་ལི་ཡུལ་ཡང་མཚོར་གྱུར་ཏོ། །ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་མཚོར་མཆིས་མཆིས་པ་ལས་སླད་ཀྱི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སུ་མཛད་པ་རྣམས་
མཛད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བསྟན་པ་ཉེ་བ་ཞིག་གི་དུས་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཞུགས་ཏེ་ཟླ་བའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པའི་ཚེ་ཡུལ་ཁམས་སོ་སོའི་མགོན་པོ་དང་། ལྷ་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་སྲུང་མ་རྣམས་ལ་གཏད་པའི་

དུས་ན་ལི་ཡུལ་ཡང་ལུང་བསྟན་ཏེ། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་ཡང་དག་ཤེས་དང་། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་བུ་མོ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དང་། གཞོན་ནུ་རྡོ་རྗེ་སྡེ་དང་། ལྷའི་བུ་མོ་བློ་རབ་བརྟན་དང་། ལྷ་མོ་འཕྲོག་མ་ལ་
སོགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་གཏད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱང་འཁོར་རྣམ་བཞི་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིངས་ནས་ལི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་ཏེ། ད་ལྟར་འགུམ་ཏིར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བཞུགས་པའི་ཐད་ཀར་མཚོའི་སྟེང་དུ་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་གྱི་གནམ་འཕང་གི་ནམ་
མཁའ་ལ་པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སོ་སོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལི་ཡུལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སླད་དུ་བསྐུལ་བའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ་པར་བཏང་། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ལི་ཡུལ་
བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སོ་སོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་མཆོད་པ་བགྱིད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དང་ཡུལ་འཁོར་བསྲུང་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་། འོད་ཟེར་བཏང་ནས་དུས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་
འདུས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་དགེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཀྱང་ལི་ཡུལ་མཚོར་གྱུར་པ་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པར་མཛད་ནས་འོད་ཟེར་དེ་དག་ལས་ཆུའི་ཁར་པདྨ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་བྱུང་། པདྨ་རེ་རེའི་ཁར་ཡང་མེ་མར་ཁ་རེ་རེ་
བྱུང་དེ་ནས་འོད་ཟེར་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་ཆབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ནས་ཆུའི་དཀྱིལ་དུ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་མཾ་ས་བར་ན་པརྦ་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་
རི་སྣག་གི་ཁ་དོག་འདྲ་བའི་མཚོ་འདི་དྲོལ་ཞིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་གསེག་ཤང་གི་རྩ་བ་དང་། རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་མདུང་རྩེས་མཚོ་དྲལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་གླང་མགོའི་རི་སྟེང་ན་སྐུ་གཟུགས་ཆེན་པོ་བཞུགས་པའི་གཡོན་ལོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་གི་ནང་

ན་ད་ལྟར་མཆོད་རྟེན་ཆུང་ངུ་ཞིག་བཞུགས་པའི་སར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་སླད་དུ་དགུང་བདུན་དེ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་རྒྱུ། ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་འོད་ཟེར་དང་། པདྨོ་དང་། མེ་མར་འདི་
དག་སྣང་བར་འགྱུར། ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་འོད་ཟེར་འདི་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་གཡས་ལོགས་སུ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ཏེ་ཆབ་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་ནུབ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུས་གསེག་ཤང་གི་རྩ་བ་དང་། རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་
མདུང་རྩེས་མཚོ་དྲལ་བས་ཕྱིས་(འཚོ་,མཚོ་)བསྐམས་ནས་ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཡུལ་ལི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འབྱུང་སྟེ། འོད་ཟེར་ལན་གསུམ་འཁོར་བའི་སར་ནི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཕྱིས་འུ་ཐེན་གྱིས་མཁར་ལྔ་ལྡན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་བརྩིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུའི་དཀྱིལ་དུ་འོད་
ཟེར་ནུབ་པའི་སར་ནི་ཡུལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་སྲུང་བའི་རཱ་ཛ་གྲ་མའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ངས་ཙནྡན་གྱི་ནང་དུ་སྐུའི་གྲིབ་མ་ནུབ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བྱས་པ་ཞིག་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་ནམ་མཁའ་ལས་གཤེགས་ཏེ་བཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུའི་ནང་ན་པདྨོ་དང་མེ་མར་བྱུང་བའི་སར་
ནི་ཕྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པའི་དགེ་སློང་ཕོ་མོ་གནས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་བདག་དད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྩིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་སློང་ཕོ་མོའི་ཚུལ་
དུ་གནས་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དང་ཁྱིམ་པ་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྟེ་ལྔ་བརྒྱ་རྟག་ཏུ་གནས་སོ། །གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་རྒྱས་པར་སྤྱོད་པ་ཕལ་ཆེར་གནས་ཏེ། འདི་ནི་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་དང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་དང་། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་ཤེས་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དང་། གཞོན་ནུ་

རྡོ་རྗེ་ལྕམ་དྲལ་དང་། ལྷ་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྲུངས་ཤིག་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཏད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་། སའི་སྙིང་པོ་དང་།
ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དང་། མཐུ་ཆེན་དང་། སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་འཁོར་གནོད་སྦྱིན་སུམ་སྟོང་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཡང་དག་ཤེས་འཁོར་ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་དང་། ལྷ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་འཁོར་སྟོང་དང་། ནམ་མཁའི་སྤྱན་འཁོར་བརྒྱད་སྟོང་
དང་། ལྷའི་བུ་གསེར་ཕྲེང་འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གནས་དྲོས་པོ་འཁོར་སྟོང་དང་། ལྷ་མོ་ལྕགས་ཀྱུ་ཅན་འཁོར་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དང་། ལྷ་མོ་གནས་ལྡན་མ་འཁོར་ལྔ་སྟོང་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དང་། གཞོན་ནུ་རྡོ་རྗེ་སྡེ་དང་། ལྷའི་བུ་བློ་རབ་བརྟན་དང་། ལྷ་མོ་འཕྲོག་
མ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་དམ་ཚིག་བཅས་ནས་ལི་ཡུལ་བསྲུང་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ། དེང་སང་གི་བར་དུ་ཡང་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་བརྒྱད་དང་། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་ལ་སོགས་པའི་མགོན་པོ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། ལྷ་མོ་རྣམས་ཐོག་མ་
སངས་རྒྱས་གཽ་ཏོ་ཤན་དུ་གཤེགས་ཏེ་འཁོར་མང་པོས་བསྐོར་ནས་བཞུགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྣམས་དང་། མགོན་པོ་དང་ལྷ་ཀླུ་རྣམས་ག་ལ་བཞུགས་བཞུགས་པའི་གནས་དང་། དམ་ཚིག་བླངས་པའི་སར་ད་དུང་ཡང་ཡུལ་སྲུང་ཞིང་བྱིན་གྱིས་རློབ། མངོན་རྟགས་དང་མཚན་མ་དག་ཀྱང་།
འབྱུང་། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དགུང་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ལོན་པའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དྷརྨ་ཨ་ཤོ་ཀ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞིག་གིས་སྔོན་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་བཀུམ་པ་ལས་སླད་ཀྱི་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡ་ཤོ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞིག་གིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
བགྱིས་ནས། སྔར་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཅི་བགྱིས་པ་མཐོལ་ཞིང་བཤགས། སླད་ཀྱིས་མི་བགྱི་བར་ཡང་ཡི་དམ་བཅས། འཛམ་བུའི་གླིང་ན་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། མཆོད་རྟེན་བཞུགས་པ་རྣམས་སུ་མཆོད་པ་བགྱིད་ཅིང་། དོགས་

བྱིན་ཅན་གཉེན་པོ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མཆིས་སོ་འཚལ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། མཆོད་རྟེན་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བརྩིག་ཏུ་མཆིས་པ་ལས་མཚོ་བསྐམས་ནས་ལི་ཡུལ་ཡང་སྟོང་དུ་མཆིས་པའི་ཚེ། ད་ལྟར་འུ་ཐེན་གྱི་སྐུ་མཁར་མཆིས་པའི་དོག་སར་ཀུས་པོ་ཡེན་དུ་ཤུལ་ཕྱུང་ནས་
དྲོ་དགོངས་ཤིག་བཏབ་པའི་ནུབ་མོ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དམ་པ་ལས་ཁྱེའུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་བཟང་པོ་ཞིག་བཙས་ནས། སྔོན་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོས་དེ་ཀུན་དགའ་ར་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་མཆིས་པ་ལས། རྫིང་བུའི་ནང་དུ་ཁྲུས་བགྱིད་ཅིང་མཆིས་པའི་དུས་ན་རྣམ་ཐོས་སྲས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནམ་མཁའ་
ལ་གཤེགས་པས་ཀྱང་གཟིགས། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོས་ཀྱང་རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་སྲས་བྱད་བཞིན་བཟང་པོ་མཐོང་བས་སེམས་ཀྱི་བུར་ཆགས་པས་ཀུས་པོ་(ཡེན་,ཡིན་)དུ་བཙས་ནས། རྒྱལ་པོ་དྷརྨ་ཨ་ཤོ་ཀས་ལྟས་མཁན་རྣམས་བཀུག་སྟེ། བུ་འདིའི་ཚེ་རིང་ངམ་ཐུང་། མཚན་མ་བཟང་ངན་དང་། དབང་ཐང་ཅི་ཡོད་ཅེས་
བརྟགས་ན། ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་མཆིད་ནས་བུ་འདི་མཚན་མ་ཡང་བཟང་། དབང་ཐང་ཡང་རབ་ཏུ་ཆེ་སྟེ། མི་ཐ་མལ་པ་མ་ལགས་པས་རྒྱལ་པོ་ཡབ་སྐུ་ཚེ་མ་འཕོས་པར་རྒྱལ་པོ་བགྱིད་པར་འགྱུར་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དྷརྨ་ཨ་ཤོ་ཀ་ཕྲག་དོག་སྐྱེས་ཏེ་ཁྲོས་ནས། ཁོ་དེ་ལྟར་དབང་ཐང་ཆེ་ན་ཁོ་བདག་
འཚོ་ཞིང་སྲིད་འཛིན་གྲང་། འདི་ང་ལ་མི་དགོས་ཀྱིས་བོར་ཅིག་ཅེས་མཆིས་ནས། མས་ཀྱང་བུ་འདི་མི་བོར་དུ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཁྲོ་ཞིང་དྲག་ཤུལ་ཆེ་བས་བུ་བཀུམ་དུ་དོགས་ནས་མས་བུ་དེ་བོར་བ་ལས་སླད་ཀྱིས་ས་ལས་ནུ་མ་བྱུང་ནས་དེ་འཚལ་བ་ལས་མ་གུམ་ནས་མིང་ཡང་ཕྱིས་ས་ནུར་བཏགས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྒྱ་རྗེ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བུ་སྟོང་དབང་བ་ཅིག་བྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བུ་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་ནི་མཆིས་ན། སྟོང་དུ་བུ་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བས་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་བསླངས་པ་ལས་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་ཀྱིས་བལྟས་པ་ན་ཁྱེའུ་ས་ནུ་བསོད་ནམས་ཅན་བོར་བ་མཐོང་ནས་བླངས་ཏེ་རྒྱ་རྗེའི་བུ་སྐལ་དུ་
སྩལ། དེ་ནས་རྒྱ་རྗེས་བུ་དེ་གསོས་ནས་སླད་ཀྱི་ཁྱེའུ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་ནས་རྒྱའི་བུ་སྤུན་དང་བྱིས་པ་རྩེ་རྩེ་བ་ལས་འཐབས་ནས་ཁྱོད་རྒྱ་རྗེའི་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། ཁྱེའུ་དེ་གློ་བ་མི་དགའ་ནས་མི་གཞན་དག་ལ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་ནས་རྒྱ་རྗེ་ལ་བདག་ཐོག་མ་སྐྱེས་པའི་

ཡུལ་ཚོལ། ས་ཚོལ་དུ་མཆི་བར་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་བ་ལས། རྒྱ་རྗེའི་ཞལ་ནས་ཁྱོད་ངའི་བུ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ས་ཡང་འདི་ཡིན་མི་དགའ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་ལན་དུ་མ་བསྒོ་བ་ལས་མ་ཉན་ནས་རྒྱ་རྗེས་རྒྱལ་བུ་ས་ནུ་རྒྱལ་པོའི་ཐབས་སྩལ་ཏེ། དམག་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དང་བསྒྲགས་ཏེ་ནུབ་
ཕྱོགས་སུ་ཡུལ་ཚོལ། ས་ཚོལ་དུ་བཏང་བ་ལས་ལི་ཡུལ་གྱི་མེ་སྐར་དུ་ཕྱིན་ཏེ། དེ་ནས་མཆིས་པ་ལ་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་དྷརྨ་ཨ་ཤོ་ཀའི་བློན་པོ་ཡ་ཤ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་དཀུ་དར་ནས། བློན་པོ་ཡ་ཤ་སྤང་སྤུན་རྗེ་ཁོལ་འཁོར་ཡན་ཆད་རྒྱལ་པོ་ལ་མི་དགའ་བ་བདུན་སྟོང་ཡུལ་ནས་བྱུང་སྟེ། ནུབ་ཕྱོགས་
ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡུལ་ཚོལ་ས་ཚོལ་དུ་མཆིས་མཆིས་པ་ལས། འུ་ཐེན་གྱི་ཤེལ་ཆབ་གོང་མའི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་མཆིས་པ་དང་རྒྱལ་བུ་ས་ནུའི་འཁོར་གྱི་ཚོང་པ་ཤེལ་བགྱི་བ་དང་། ཟོད་བགྱི་བ་གཉིས་ལ་བ་སྦྲུམ་མ་ཐུན་མོང་བ་ཅིག་མཆིས་པ་ལས། །བ་བུ་ནད་ལངས་ནས་མེ་སྐར་ནས་ཞུགས་ངམས་ཐང་ཀར་
བརྟོལ་ཏེ་ཏོ་ལར་བྲོས་པ་ལས། མི་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྗེས་བཞིན་དུ་བདས་པ་ལས་ཏོ་ལར་སླེབས་ཏེ། བ་བེའུ་འབྲངས་པ་ལས་ཡུལ་དེའི་མིང་ཡང་བེའུ་འབྲངས་པའི་ས་འབྲུ་སོ་ལོ་ཉ་ཞེས་བཏགས། ཏོ་ལའི་ཞུགས་ངམས་ཀྱི་མིང་ཡང་ལི་སྐད་དུ་ཤེར་བཟང་ཞེས་བཏགས་ཏེ་དེ་ནས་མི་གཉིས་ཀྱིས་བལྟས་ནས། ཡུལ་
ལྗོངས་སྟོང་པ་བཟང་པོ་ཞིག་གདའ་ནས་འདི་བདག་ཅག་གི་རྒྱལ་བུ་ས་ནུའི་ཡུལ་སར་རུང་ངོ་ཞེས་མཆིད་གྲོས་སུ་འཚལ་ནས་ཡུལ་ས་དེ་ལྟ་ཞིག་མཆིས་མཆིས་པ་དང་། འུ་ཐེན་གྱི་ཤེལ་ཆབ་གོང་མར་མཆིས་པ་དང་། བློན་པོ་ཡ་ཤའི་འཁོར་དང་མཇལ་ནས་ཁྱེད་སུའི་མི། ག་ལས་མཆིས་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། མི་དེ་
གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་བུ་ས་ནུའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་དང་། ཡ་ཤས་ཀྱང་རྒྱལ་བུ་ས་ནུ་མེ་སྐར་ན་མཆིས་པའི་སྟེང་དུ་ཕོ་ཉས་འཕྲིན་པ་ལས་ཁྱོད་ནི་རྒྱལ་རིགས། བདག་ནི་བློན་པོའི་རིགས་ན། ཆུ་སྲིད་ཅིག་ཏུ་འཐམ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་རྒྱལ་པོ་བྱས། བདག་གིས་བློན་པོ་བྱས་ཏེའུ་ཐེན་གྱི་ལྗོངས་
འདིར་ཡུལ་སར་བཙུགས་ན་རུང་ངོ་ཞེས་མཆི་ན། དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་ས་ནུ་ཡང་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་འུ་ཐེན་གྱི་ཤེལ་ཆུ་གོང་མར་མཆིས་ནས་ཚར་འདི་ཉའི་འོག་ཡུལ་ཧང་གུ་ཛོ་ཞེས་བགྱི་བར་མཇལ་ཏེ། རྒྱལ་བུ་དང་བློན་པོ་ཡ་ཤ་གཉིས་ཡུལ་ས་ལ་མ་དུམ་སྟེ། དམག་བཀྱེ་སྟེ་འཐབས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་

ལས་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་དང་། དཔལ་གྱི་ལྷ་མོ་བྱུང་ནས་བཤུག་ཏེ། འཐབ་ཏུ་མ་སྩལ་ནས། དོག་ས་དེ་ཉིད་དུ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་དང་། དཔལ་གྱི་ལྷ་མོ་བཞུགས་པའི་སྟེང་ཁང་རེ་རེ་ཞིག་བརྩིགས་པ་ཡང་དེང་སང་གི་བར་དུ་མཆིས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་སྲུང་མར་གཙོ་བོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་དང་།
དཔལ་གྱི་ལྷ་མོ་མཆོད་པ་ཡང་དེ་ལགས། དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་ས་ནུ་དང་། བློན་པོ་ཡ་ཤ་ཡང་དུ་མ་ནས་ས་ནུས་ནི་རྒྱལ་པོ་བགྱིས། ཡ་ཤས་ནི་བློན་པོ་བགྱིས་ནས་རྒྱལ་པོ་ས་ནུའི་འཁོར་རྒྱ་རྣམས་ནིའུ་ཐན་གྱི་ཤེལ་ཆུ་འོག་མ་མན་ཆད་མདོ་ལོ་སྐོར་དང་། སྐམ་ཤེང་ཡན་ཆད་དུ་བཀོད། བློན་པོ་
ཡ་ཤའི་འཁོར་རྒྱ་གར་རྣམས་ནི་ཤེལ་ཆུ་གོང་མ་ཡན་ཆད་རྒྱ་དང་། ཀོང་ཤེང་མན་ཆད་དུ་བཀོད། ཤེལ་ཆུ་དབུས་ནི་རྒྱ་གར་དང་། རྒྱའི་བློན་པོ་དང་། འབངས་སྟོད་རིམས་འདྲེས་པར་བཀོད་ནས་ཡུལ་བཙུགས་མཁར་བརྩིགས་ཏེ། རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ཕྲད་པའི་ཡུལ་ནི་ལི་ལགས་ཏེ། འཕྲལ་སྐད་
ནི་རྒྱ་གར་དང་རྒྱར་མི་མཐུན་པ། ཡི་གེ་ནི་རྒྱ་གར་དང་བགས་ཀྱིས་མཐུན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་ནི་རྒྱ་དང་ཕལ་ཆེར་མཐུན། ཆོས་ཀྱི་ལུགས་དང་ཆོས་སྐད་ནི་རྒྱ་གར་དང་ཕལ་ཆེར་མཐུན། ལིའི་འཕྲལ་སྐད་ནི་ཐོག་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་གི་ཚུལ་དུ་སྤྲུལ་ཏེ།
མཚན་བཻ་རོ་ཙ་ན་ཞེས་བགྱི་བས་བྱིས་པ་ཕྱུགས་རྫི་ཁྱེའུ་འཇོས་དང་། མུ་ལེ་འཇི་ཞེས་བགྱི་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡུལ་ཙར་མ་ཞེས་བགྱི་བར་ལི་སྐད་ཕྱུང་སྟེ། ཀུན་ལ་བསླབས་ནས། ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ཀྱང་གར་མཆིས་པའི་ཆ་སུ་ལ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། འདི་སྐད་ཀྱང་ཐོག་མ་འཕགས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་བསྟན་ཞིང་བསླབས་པ་ལས། ཐོག་མ་ལི་ཡུལ་བྱུང་ནས་དགུང་ལོ་དུ་ལོན་པ་ནི་གཽ་ཏོ་ཤན་གྱི་མཁན་པོ་མོ་རྒུ་དེ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་མཁན་པོ་བགྲེས་རིམས་རྣམས་ཀྱིས་མཁན་པོ་སྔ་རབས་རྣམས་ལ་བཀའ་མཆིད་ཐོས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ལི་རྗེའི་རྒྱལ་རབས་
ཀྱི་ཡི་གེ་དང་ཞིབ་ཏུ་གཏུགས་ནས། གནའ་ཐོག་མ་རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་རྒྱལ་པོ་བགྱིས་པ་ནས་བརྩིས་ན་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་སྤྱིར་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྒྱལ་པོ་བགྱིས་པ་ལས། རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་སྟེ་དགུང་ལོ་ལྔ་ལགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་

འདས། དེ་ཚུན་ཆད་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་རྒྱལ་པོ་བགྱིས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ནས་རྒྱལ་པོ་དྷརྨ་ཨ་ཤོ་ཀའི་བར་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་རབས་བཅུས་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་སྟེ། དྷརྨ་ཨ་ཤོ་ཀས་སྤྱིར་རྒྱལ་པོ་དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་བགྱིས་པ་ལས་རྒྱལ་པོར་ཞུགས་ནས་དགུང་ལོ་
སུམ་ཅུ་ལགས་པའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་ས་ནུ་བཙས་ཏེ། ས་ནུ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པའི་ཚེ་རྒྱལ་རྗེ་རྒྱལ་ཐབས་བཙལ་ནས། ཐོག་མ་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ཚོལ་ས་ཚོལ་དུ་མཆིས་པ་ལས་རྒྱལ་པོ་ས་ནུ་དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་ལོན་པའི་ཚེ་ལི་ཡུལ་བཙུགས་ཏེ། ཐོག་མ་ལི་རྗེར་ཞུགས་པ་
ཡན་ཆད་ཞིབ་ཏུ་བརྩིས་ནས་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དགུང་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ལགས་ནས་ལི་ཡུལ་ཡང་གདོད་བྱུང་བར་འགྱུར། རྒྱལ་བུ་ས་ནུ་ཐོག་མར་ལི་རྗེར་ཞུགས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་ཚུན་ཆད་དང་། ལི་རྗེ་བཙན་བཟང་བཙན་ལ་བརྟན་ཐོག་མར་ལི་རྗེར་བསྐོས་ནས་
ལི་རྗེའི་རབས་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་། ཆག་ཚབ་ཅིག་བྱུང་ངོ་། །གནའ་དང་པོ་མཚོ་བསྐམས་ནས་རྒྱལ་བུ་ས་ནུ་དང་། བློན་པོ་ཡ་ཤ་ལ་སོགས་པས་ཐོག་མར་གཞི་བཟུང་སྟེ་ཡུལ་བཙུགས། རྒྱལ་བུ་ས་ནུའི་བུ་རྒྱལ་པོ་ཡེའུ་ལ་ཞེས་བགྱི་བས་འུ་ཐེན་གྱི་དངར་ལྡན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་
བརྩིགས་ཏེ། ལི་ཡུལ་བྱུང་ནས་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་ཡེའུ་ལའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བ་ཞེས་བགྱི་བས་རྒྱལ་པོར་ཞུགས་ནས་དགུང་ལོ་ལྔ་ལགས་ནས་ལི་ཡུལ་དུ་ཐོག་མར་ཆོས་བྱུང་སྟེ། འཇམ་དཔལ་དང་བྱམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལི་ཡུལ་
འདི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁུད་པ་ལགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བྱམས་པ་ནི་མིར་སྐྱེ་བ་བླངས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྲུལ། འཇམ་དཔལ་ནི་དགེ་སློང་འཕགས་པ་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་ཡུལ་
ཙར་མ་ཙུ་ལེའི་ཚལ་དུ་གཤེགས་ཏེ། ལི་ཡུལ་ན་མཆིས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཛད་ཅིང་ལི་སྐད་ཀྱང་བྱིས་པ་ཕྱུགས་རྫི་རྣམས་ལ་བཅོས་ཤིང་བསྟན། ལིའི་ཡི་གེ་ཡང་བསླབས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡེའུ་ལའི་རྒྱལ་པོ་བི་

ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བས་ཡོན་བདག་བགྱིས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཕགས་པ་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་སླད་དུ་ཐོག་མར་ལི་ཡུལ་དུ་ཙར་མའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་བརྩིག་པར་བགྱིད་པ་ལས་ལི་རྗེ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བའི་བློན་པོ་དང་། འབངས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་
ཙར་མར་གཙུག་ལག་ཁང་རེ་རེ་བརྩིག་པར་གསོལ་ནས་བརྩིགས་པ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ལས་རྒྱལ་པོས་བསམས་པ། གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིག་ཏུ་མ་སྩལ་ན་ནི་བདག་ལ་དངོས་སྡིག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་སྙེད་ཅིག་བརྩིགས་ན་ནི་སླད་ཀྱིས་ཞིག་རལ་དུ་གྱུར་ན་ཡང་མི་སློངས་སུ་གློ་བ་ཆུང་ནས་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཕགས་པ་བཻ་རོ་ཙ་ན་ལ་ཞུས་པ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ཤཱ་རི་རམ་སུ་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། མཆོད་རྟེན་རྩིག་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ན། སྡིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱུང་ནས། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་བློན་པོ་དང་འབངས་རྣམས་ལ་དེ་
བཞིན་དུ་བསྒོ་ནས་ཙར་མིའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བས་བརྩིག་པའི་ཚེ། རྒྱལ་པོའི་འཁོར་དང་བློན་པོ་དང་འབངས་རྣམས་ཀྱི་རྩར་མའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆུང་ངུ་དང་། མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་སོ་འཚལ་གྱི་ནང་ན་ཤཱ་རི་རམ་མ་སྩལ་བ་ཅིག་ཀྱང་མ་མཆིས་ཏེ། གཙུག་ལག་
ཁང་བརྩིགས་པ་ལགས་ནས། འཕགས་པ་བཻ་རོ་ཙ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བ་ལ་རྒྱལ་པོས་གཎྜཱི་བརྡུངས་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་སྤྱན་དྲོངས་ཤིག་ཅེས་བགྱིས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་མཆིད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་འདིར་གཤེགས་ཏེ་བདག་གི་ལག་ཏུ་གཎྜཱི་མ་སྩལ་གྱི་བར་དུ་བདག་
གཎྜཱི་མི་བརྡུང་ངོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྤྲུལ་པ་དགེ་སློང་བཻ་རོ་ཙ་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་སྤྲུལ་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཙར་མར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བའི་ལག་ཏུ་གཎྜཱི་སྩལ་
ནས། རྒྱལ་པོས་གཎྜཱི་བརྡུངས་པ་དང་དགུང་བདུན་གྱི་བར་དུ་གཎྜཱི་དེའི་སྒྲ་མ་ཆད་པར་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཤེགས་པའི་དན་རྟགས་སུ་གོར་མ་ལ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པའི་རྗེས་ད་དུང་གི་བར་དུ་ཙར་མ་ན་མཆིས། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་ལ་མཆོད་པ་

རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་བགྱིས་པའི་བཤོས་ཆ་བཅུ་དྲུག་རྒྱལ་པོས་ཕུལ་བ་ཡང་ཙར་མའི་གཙུག་ཁང་གི་ནང་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཏེར་དུ་སྩལ་ཏེ། ཕྱིར་དུས་དམས་ཤིང་དགེ་འདུན་ལ་ཡོན་བདག་མ་མཆིས་ཏེ་འཚོ་བ་མི་འབྱོར་བའི་དུས་ན་རིན་པོ་ཆེའི་བཤོས་ཆ་དེ་རྣམས་དེའི་ཚེ་སའི་འོག་ནས་འབྱུང་
ཞེས་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཕེལ་གྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དག་ལས་ཀྱང་འབྱུང་། དགེ་སློང་འཕགས་པ་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་མཆོད་པའི་རྐྱེན་དུ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཧུ་ལོར་ཞེས་བགྱི་བས་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུན་གྱི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཅིག་སྤྱན་དྲངས་ནས་ནམ་མཁའ་ལས་གཤེགས་པ་ད་
ལྟར་ཙར་མ་ན་བཞུགས་ཏེ། མཆོད་རྟེན་འདི་དྲི་གཙང་ཁང་གི་ནང་ན་བཞུགས་ཏེ། གྲིབ་མ་སླད་རོལ་དུ་གསལ་བར་འབྱུང་། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧ་ཞེས་བགྱི་བ་ཙར་མའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་པ་བགྱིད་དུ་མཆིས་པ་ལས་སྐུ་གཟུགས་ལྡེར་སོ་བགྱིས་པ་ཅིག་འཆག་ཅིག་གཤེགས་པར་མཐོང་ནས་མཚམས་མེད་པ་
ལྔ་བྱང་ངོ་ཞེས་མཆི་བ་ཡང་ད་ལྟར་བཞུགས། གཙུག་ལག་ཁང་དེའི་སྲུང་མར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡང་། ལྷ་ནམ་མཁའི་སྤྱན་དང་ནོར་བུ་བཟང་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་ཏེ། དེང་སོང་གི་བར་དུ་མངོན་རྟགས་དང་། མཚན་མ་དག་ཀྱང་འབྱུང་། འཕགས་པའི་ལུང་བསྟན་དག་ཀྱང་སྦྱར་ན་ཡང་ཐོག་
མ་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་རྣམས་བརྩིགས་པ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། ཡོན་བདག་འཕགས་པ་ཤ་སྟག་གིས་མཛད་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་བཞུགས་སོ་འཚལ་གྱི་ནང་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་།
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་པས་གཉན་ཅིང་བྱིན་ཆེ་རབ་སྟེ། ཐོག་མ་ལི་ཡུལ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བྱུང་བ་ཡང་འདི་ལས་སྔ་བ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ནས་ཙར་མར་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྤྲུལ་པ་དགེ་སློང་འཕགས་པ་བཻ་རོ་ཙ་ནས་ཆོས་ཕྱུང་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བས་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཚུན་ཆད་རྒྱལ་པོ་ལི་རྗེ་རབས་
བདུན་གྱི་བར་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་མ་བརྩིགས། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་བུདྡྷ་དུ་ཏ་དང་། ཁ་གད་ཏ་དང་། ཁག་རོ་ཡང་དང་། ཁག་དྲོད་དང་བཞི་བྱུང་སྟེ། གཽ་ཏོ་ཤན་གྱི་ཨཱརྱ་སྟ་ནར་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཡང་ལི་རྗེ་བི་ཛ་

ཡ་བཱིརྱ་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དེ་སྲོག་མཁར་གྱི་སྟེང་ནས་བལྟས་ན་མཁར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ན་གསེར་དང་། དངུལ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཞིག་མཐོང་ནས་བསྙགས་པ་དང་། ད་ལྟར་འགུམ་ཏིར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བཞུགས་པ་སླེབས་ནས་བལྟས་ན། ཤ་བ་ནི་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་
ཤེས་སུ་གྱུར་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་འདིར་གཙུག་ལག་ཁང་གཅིག་བརྩིགས་པ་རིགས་སོ་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། སུའི་ཕྱིར་བརྩིགས་ཞེས་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བགྱི་བ་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་བུདྡྷ་ཏ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཁྱེད་ཀྱི་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འོངས་པ་འདི་དག་གི་ཕྱིར་བརྩིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང་། འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་བཱིརྱའི་དྲུང་དུ་བྱོན་ནས་ཆོས་བཤད་པས་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཚེ་སྔ་མའི་སྨོན་ལམ་དྲན་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དོགས་བརྟག་པའི་ཕུར་བུ་དེར་བཏབ་སྟེ། གཙུག་ལག་ཁང་འགུམ་ཏིར་བརྩིགས་
སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་བཱིརྱ་འགུམ་ཏིར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་པ་བགྱིད་དུ་མཆིས་པའི་ཚེ་བུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་སྟོར་ནས་རྗེས་བཅང་པ་དེ་བཙལ་ན། གཽ་ཏོ་ཤན་གྱི་ལུང་བུའི་ནང་ནས་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་ནས་བུ་རྙེད་དེ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་མཆོད་རྟེན་འདི་གང་གི་དུས་
ན་སུས་བརྩིགས་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཕགས་པ་དེ་དག་གི་ཞལ་ནས་མཆོད་རྟེན་འདི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་བརྩིགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་སོ། །ལི་ཡུལ་སྔོན་མཚོར་གྱུར་པའི་དུས་ན་མཆོད་རྟེན་འདི་རིས་གཡོགས་ཏེ་ཆུས་མ་ཞིག་ལ།
ཕྱིས་ཀྱང་ཡུལ་འདི་མཚོར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་མཆོད་རྟེན་འདི་རིས་གཡོགས་ནས་ཆུས་མི་འཇིག་སྟེ། སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་བྱུང་བའི་ཚེ་ཡང་མཚོ་བསྐམས་ནས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་མཆོད་རྟེན་འདི་འབྱུང་སྟེ། གནས་འདི་ནི་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
(ཁུད་,ཁུང་)པའི་ནང་ན་ཡང་གཽ་ཏོ་ཤན་འདི་ཕོ་བྲང་ས་གཅིག་ཡིན་ཏེ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་འདིར་གཤེགས་ཤིང་ལུང་སྟོན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་(མཛོད་,མཛད་)དོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སོ་སོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ཡང་དུས་གསུམ་དུ་གླང་མགོ་རི་འདི་ལ་མཆོད་པ་མཛད་དུ་བྱོན་

ནས་སླར་གཤེགས་སོ་ཞེས་བསྟན། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་བཱི་རྱ་དད་པའི་ཤུགས་ཆེན་པོས་གླང་མགོ་རིའི་སྟེང་དུ་གཽ་ཏོ་ཤན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ནས་བུ་ཆུང་ངུ་དེ་ཡང་ཐར་པར་བཏང་སྟེ་ཕྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ནས། ལི་ཡུལ་དུ་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་འདི་ལས་སྔ་བ་མ་བྱུང་བས་འདི་ནི་ལམ་
སྟོན་པའོ་ཞེས་མོ་རྒུ་བདེ་ཤི་བྱ་བར་བཏགས་ཏེ། ཐོག་མ་མོ་རྒུ་བདེ་ཤིའི་མིང་ནི་དེ་ནས་བྱུང་སྟེ་དེང་སང་གི་བར་དུ་ཡང་ཐུབ་ལྡན་དང་། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་མཆོག་ལས་བཏུས་ཏེ། མོ་རྒུ་བདེ་ཤིར་བསྒོ་བ་ལགས། གཽ་ཏོ་ཤན་དང་། འགུམ་ཏིར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་གཉིས་བཞུགས་པའི་དོག་ས་ཡང་དུས་གསུམ་གྱི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ངོ་འཚལ་གྱི་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྟེང་དུ་འཕགས་པའི་ལུང་བསྟན་དག་དང་སྦྱར་ནས་ཡང་། ཐོག་མར་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་རྣམས་བརྩིགས་པ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། ཡོན་བདག་འཕགས་པ་ཤ་སྟག་གིས་
མཛད་ལ། གཙུག་ལག་ཁང་དང་། མཆོད་རྟེན་བཞུགས་སོ་འཚལ་གྱི་ནང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་པས་གཉན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་རབ་སྟེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྲུང་མར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡང་
རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཡང་དག་ཤེས་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གནས་དྲོས་པོ་ལགས་ཏེ་དེང་སོང་གི་བར་དུ་ཡང་མངོན་རྟགས་དང་མཚན་མ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལི་ཡུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞུགས་སོ་འཚལ་གྱི་ནང་ན་གཙོ་བོར་བགྱི་བ་ལགས། རྒྱལ་པོ་བི་
ཛ་ཡ་བཱི་རྱས་འགུམ་ཏིར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཚུན་ཆད་རྒྱལ་པོ་རབས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་མ་བརྩིགས། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཛ་ཡ་ཞེས་བགྱི་བས་རྒྱ་རྗེའི་བུ་མོ་པུ་ཉེ་ཤྭ་ར་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་འབྲང་དུ་བླངས་ནས་རྒྱ་རྗེའི་བུ་མོ་དེས་ལི་ཡུལ་དུ་སྲིན་བུའི་
ས་བོན་ཞིག་འཚལ་ཏེ་མཆིས་ནས་ཡུལ་མ་ཤ་བགྱི་བར་སྲིན་བུ་གསོས་པ་དང་། སྲིན་བུ་མཚར་བའི་སྐབས་སུ་བློན་པོ་རྒྱུས་མ་འཚལ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཛ་ཡ་རྒྱ་རྗེའི་བུ་མོ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་བགྱིད་པ་དེས་སྦྲུལ་གདུག་པ་མང་པོ་མ་ཞར་གསོ་ཞིང་མཆིས་ཏེ་ཆེན་པོར་གྱུར་

པ་དང་། ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་གནོད་པར་གློ་བ་ཆུང་ན་ཇི་ལྟར་བགྱི་ཞེས་བློན་པོ་དག་གིས་ཞུས་པ་དང་། སྦྲུལ་གསོ་བའི་ཁང་པར་མེས་ཐོང་ལ་ཀུན་སྲེགས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང་། རྒྱལ་མོས་དེ་ཐོས་ནས་འཕྲལ་དུ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་རྒྱུས་ཀྱིས་བཤད་པའི་རྔོ་མ་ཐོགས་ནས། སྲིན་
བུ་ཤས་ཤིག་བསྐུས་ཏེ་གསང་ཐབས་སུ་གསོས་ཏེ། སླད་ཀྱིས་ཁ་ཆེར་དར་དང་སྲིན་བལ་ཕྱུང་ནས་དར་དང་མེན་དྲི་བཏགས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལ་བསྟན་ནས་རྒྱུས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཡང་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ཏེ། རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་དགེ་སློང་འཕགས་པ་སང་གྷ་གྷོ་ཥ་ཞེས་
བགྱི་བ་ལི་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། སྲིན་བུ་ཕལ་ཆེར་བཀུམ་པའི་དངོས་སྡིག་བཤགས་སྦྱང་བགྱིས་ནས་པོ་ཏརྱ་དང་། མ་ཞིའི་མཆོད་རྟེན་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་བརྩིགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ཤ་རི་རམ་མང་པོ་ཙམ་
ཞིག་སྩལ་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ངོ་ཐོག་ཐག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་མ་ཞོ་པོ་ཏརྱ་ཞེས་བགྱི་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་སོ་ཞེས་འཕགས་པ་དག་གིས་ལུང་བསྟན་པས་དེང་སང་གི་བར་དུ་ཡང་། ལི་ཡུལ་གྱི་དགེ་འདུན་སྡེ་གཉིས་དང་།
རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་མན་ཆད་འབངས་ཡན་ཆད་ལོ་རེ་ཞིང་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ངོ་ལ་མཆོད་པར་བགྱིད་ཅིང་། རིལ་གྱིས་པོ་ཏརྱའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆིས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡང་གཉེན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་རབ་སྟེ། ལྷ་རཏྣ་བ་ལ་དང་། རཏྣ་ཤཱུ་ར་གཉིས་སྲུང་མར་ཞལ་གྱིས་
བཞེས་པ་ལགས་ཏེ། དེང་སོང་གི་བར་དུ་ཡང་དངོས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དག་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཛ་ཡ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་བུ་སྤུན་གསུམ་མཆིས་ཏེ། ཕུ་བོ་རབ་འདོད་འདྲོས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་མ་འཚལ་ཏེ། བསོད་ནམས་བགྱིད་ཅིང་རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་མཆིས།
དེའི་ནུ་བོ་བར་མ་ཡང་རྒྱལ་སྲིད་མ་འཚལ་ནས་བནྡེར་ཞུགས་ཏེ་མིང་དྷརྨཱ་ནནྡ་ཞེས་བཏགས་ནས་རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་ཆོས་སློབ་ཏུ་མཆིས། ནུ་བོ་ཐ་ཆུངས་རྒྱལ་སར་ཞུགས་ཏེ་མིང་བི་ཛ་ཡ་དྷརྨར་བཏགས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་དྷརྨ་དེ་དཔའ་ཞིང་རྩལ་ཆེ་བས་གསོད་རྐྱེན་དག་ལ་དགའ་ནས། ཕུ་བོ་བནྡེ་

དྷརྨཱ་ནནྡ་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་མཆིས་པ་ཆོས་མཉན་ཞིང་བསླབ་ནས་བསྒོམས་པས་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏེ། འཕགས་པ་དྷརྨཱ་ནནྡས་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་བལྟས་ན། ནུ་བོ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་དྷརྨ་གསོད་རྐྱེན་བགྱིད་ཅིང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཞེན་པར་མཐོང་ནས་གློ་བ་
བརྗེས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བགྱི་བའི་སླད་དུ་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་ལི་ཡུལ་དུ་མཆིས་ཏེ། ཉོན་བགྱིར་གྱི་རི་རྩ་ཤེལ་ཆབ་འོག་མ་དང་། ཉེ་བ་ཞིག་ཏུ་སྤྱིལ་པོ་བགྱིས་ཏེ་དེ་ན་བསྒོམ་བཞུགས་པ་ལས་ཉིན་གཅིག་ཅིག །འཕགས་པ་དེ་ཤ་བ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་
ཏེ། འུ་ཐེན་གྱི་སྐུ་མཁར་གྱི་སླད་རོལ་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་ན་འགུས་ནོ་ཞེས་བགྱི་བའི་སྒང་བུ་ཞིག་མཆིས་པའི་ཁར་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་དྷརྨས་སྲོག་མཁར་གྱི་སྟེང་ནས་མཐོང་ནས་མདའ་གཅིག་འཕངས་པ་དང་། ཤ་བའི་བརླར་ཕོག་ནས་ཤ་བ་ནི་བྲོས། རྒྱལ་པོ་ནི་སླད་
བཞིན་དུ་བསྙེགས་པ་དང་། ཤ་བ་དེ་འཕགས་པ་དྷརྨཱ་ནནྡའི་སྤྱི་ལ་བུའི་ནང་དུ་མཆིས། རྒྱལ་པོ་སླད་བཞིན་དུ་མཆིས་པས་བལྟས་ན་སྤྱིལ་པོའི་ནང་ན་ཤ་བ་ནི་ཅང་མ་མཆིས། དགེ་སློང་གཅིག་བརླ་ལ་མདས་ཕོག་པ་འབྱིན་ཅིང་མཆིས་པ་མཐོང་ནས། ཕུ་བོ་ལགས་པར་ནི་ངོ་མ་འཚལ་ཏེ།
ཕུ་བོ་དགེ་སློང་དྷརྨཱ་ནནྡས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཕུ་བོ་ལགས་པར་གདོང་ངོ་འཚལ་ཏེ། རྒྱལ་པོས་བཙུན་པ་ཅི་ནོངས་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་མདའ་འཕངས་ཏེ་ཅི་བྱ་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ཤ་བ་མ་ལགས་པར་ཚོར་ནས་བདག་གིས་ནོངས་ན་ཁྲི་ལན་ཞེས་
བགྱིས་པ་དང་། དགེ་སློང་དེའི་མཆིད་ནས་གཅིག་ཏུ་ན་ང་ཁྱོད་ཀྱི་ཕུ་བོ་ཡིན། གཉིས་སུ་ན་ང་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པས། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་མཚར་གྱི་སྡིག་པ་ཐོབ་སྟེ། མཚམས་མེད་པ་དང་འདྲ་བའི་ལས་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ། བཤགས་སྦྱངས་དང་། བསོད་ནམས་ཆེར་
མ་བྱས་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ཏེ་རབ་ཏུ་མ་དགའ་ནས། འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེའི་ཞབས་ལ་འཇུས་ཏེ། བཟོད་གསོལ་བཤགས་སྦྱངས་བགྱིས་ནས་བདག་གི་སྡིག་པ་འདི་ཇི་ལྟར་འབྱང་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། འཕགས་པ་དྷརྨཱ་ནནྡའི་

ཞལ་ནས་ད་འཕྲལ་དུ་གཞན་བྱར་མེད་ཀྱི་ཡུལ་འབྲོ་ཏིར་ཞེས་བྱ་བའི་ལྗོངས་ཕ་བི་ན་སྔོན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། རྒྱལ་པོ་ཟླ་འོད་ཅེས་བགྱི་བའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེས་མགོ་བླངས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཉིད་
ཀྱིས་མགོ་བཅད་ནས། བྲམ་ཟེ་ལ་སྩལ་བའི་ཕྲིན་ཡིག་ལས་དཀའ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་མཛད་པའི་ས་འདི་ཡིན། གཉིས་སུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ནས་ལི་ཡུལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་། གཽ་ཏོ་ཤན་དུ་གཤེགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་འཁོར་མང་པོས་བསྐོར་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སའི་སྙིང་པོ་དང་། རི་ཀྵ་ཏ་ཨ་ཤོ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་འདི་ན་བཞུགས་བཞུགས། དེང་སང་གི་བར་དུ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་འདི་བཞུགས། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ན་འབོད་བྷ་ལོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚལ་ཆུང་ངུ་ཕ་བའི་ན་
ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ནས་ཕྱིས་འཕགས་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒོམ་སར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། གནས་འདི་རྣམས་སྲུང་བར་ལྷ་ཛི་ན་རི་ཤ་བ་དང་། ལྷ་མོ་ཨ་ཤོ་ཀ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཏ་ཀྵ་ཀ་དང་གསུམ་གྱིས་དམ་ཚིག་བླངས་ཏེ། དེང་སང་གི་བར་དུ་
ཡང་གནས་འདི་སྲུང་ཞིང་རྒྱལ་པོས་འདིར་གཙུག་ལག་ཁང་གཅིག་བརྩིགས་ན་སྔ་ཕྱིའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཅི་བགྱིས་པ་འབྱོང་ངོ་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡདྷ་རྨ་དད་པ་སྐྱེས་ནས་སླན་ཆད་གསོད་རྐྱེན་མི་བགྱིད་པར་དམ་བཅས། རྒྱལ་པོ་ཟླ་འོད་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ལ་མགོ་
སྦྱིན་གཏོང་དུ་བགྱིས་པའི་སར་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དོག་ས་བརྟགས་པའི་ཕུར་བུ་བཏབ་ནས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཕགས་པ་དྷརྨཱ་ནནྡའི་སླད་དུ་འབྲོ་ཏིར་གྱི་མཆོད་རྟེན་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་བརྩིགས། སྐུ་མཁར་གྱི་ནང་དུ་ཡང་ལྷོ་སྒོའི་སྒེའུ་ཆུང་མཆིས་པའི་ནང་ལོགས་ན་
ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བ་རུ་ཎའི་གནས་ཀྱི་སྟེང་ན་པ་རི་ཐ་ཞེས་བགྱི་བའི་མཆོད་རྟེན་གཉེན་པོ་བཞུགས་པའི་དྲུང་ན་ནང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་དང་། མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྩིགས་ཏེ། མཆོད་རྟེན་གྱི་ནང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུན་གྱི་སྐུ་གདུང་སྩལ། སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་

མང་གི་ཐོག་མའི་སྐུ་གདུང་མ་ཞིག་པ་ཉིད་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ད་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་འདིའི་ནང་ན་བཞུགས། འབྲོ་ཏིར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡང་གཉན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་བ་སྟེ། དེང་སང་གི་བར་དུ་ཡང་མངོན་རྟགས་དང་མཚན་མ་འབྱུང་ངོ་། །ལི་ཡུལ་དུ་ཐོག་མ་མ་ཧཱ་ས་མ་གྷི་ཀའི་སྡེ་ཡང་དགེ་སློང་
འཕགས་པ་དྷརྨཱ་ནནྡ་བྱུང་ནས། འུ་ཐེན་ན་འབྲོ་ཏིར་གཏོགས་པར་གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱད་དང་། ཀམ་ཤེང་གཙུག་ལག་ཁང་ཁ་བརྒྱད་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཡང་མ་ཧཱ་སཾ་གྷི་ཀའི་སྡེར་གཏོགས། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཛ་ཡའི་བུ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བུ་འདོན་འདྲོས་ཀྱིས་སང་ཏིར་གྱི་གཙུག་ལག་
ཁང་བརྩིག་པར་དོག་ས་འཇལ་ཏེ་བརྩམས་པ་ལས་ཡོ་བྱད་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་འཚལ་ནས་རྒྱལ་བུ་འདོན་འདྲོས་ཀྱིས་བསམས་པ། གཞན་ནས་མ་ཕྲོགས་པ། མ་རྐུས་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་ལ་མ་འབགས་པར་ནོར་གཙང་མ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྐང་གིས་བཙུགས་ཏེ། བཙལ་
ལ་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིག་གོ་སྙམ་ན་ཐོག་མ་རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་མཆིས་ཏེ། མཁན་པོ་འཕགས་པ་ས་མནྟ་སིདྡྷི་མཁན་པོར་སྤྱན་དྲངས། སྟོད་ཕྱོགས་ཐོག་ཐོག་ཏུ་ཡང་མཆིས་ནས་ནོར་གཙང་མ་བཙལ། དེ་ནས་སླར་ལོག་ནས་རྒྱ་ཡུལ་དུ་མཆིས་པ་དང་རྒྱ་རྗེའི་བློན་པོ་གཅིག་གྱོས་
ལ་ཆགས་ཏེ། དགུམ་པར་བགྱིས་པ་ལས། འདོན་འདྲོས་ཀྱིས་རྒྱ་རྗེ་ལ་བློན་པོ་འདིའི་སྐྱིན་པར་བདག་དགུམ་པར་ཅི་གནང་གསོལ་བ་ལས་རྒྱ་རྗེས་ཀྱང་གནང་སྟེ། གཤེད་མས་རྒྱལ་བུ་ལ་རལ་གྲི་བཏབ་པ་ན་བཅད་འཕྲོ་ནས་འོ་མ་བྱུང་སྟེ། མ་གུམ་ནས་རྒྱ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་
ངོ་མཚར་རྨད་དུ་གྱུར་ཏེ་མཆོད་པ་བགྱིས། ཡོན་ཡང་མང་པོ་ཙམ་ཞིག་ཕུལ། བློན་པོ་དེས་ཀྱང་སྲོག་རིན་གྱི་ཡོན་ཕལ་ཆེར་ཕུལ་བ་བླངས་ནས། སླར་ལི་ཡུལ་གྱི་འདབ་ཉེ་བ་ཞིག་ཏུ་འཁོར་མང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཆིས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་འདོན་འདྲོས་ཀྱིས་ནུ་བོ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་
དྷ་རྨ་རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་ཞིང་མཆིས་པ་ལས། བློན་པོ་ཁ་ཅིག་གི་མཆིད་ནས་རྒྱལ་བུའི་གཅེན་རྒྱལ་བུ་འདོན་འདྲོས་རྒྱ་རྗེས་ལི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོར་བསྐོས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་འཕྲོག་ཏུ་འོངས་སོ་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་དྷརྨ་ཡང་ཕུ་བོ་འདོན་འདྲོས་ལ་མི་དགའ་ནས་སྐུ་མཁར་

གྱི་ནང་དུ་ཡང་མ་བཏང་། ཕྲད་དུ་ཡང་མ་བཏུབ་ནས། སང་ཏིར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་པའི་ས་གཞིར་མཆིས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ནས། ཕུ་བོ་རྒྱལ་བུ་འདོན་འདྲོས་ཀྱང་སང་ཏིར་དུ་མཆིས་ཏེ། ནུ་བོས་ཀྱང་ཆུ་དང་རྩྭ་ཤིང་ལ་ཡང་དབང་མ་བསྐུར་ཏེ། ཁོ་བ་དག་གི་རིན་གྱིས་འཇལ་ཏེ། ཡོ་
བྱད་སྦྱོར་ཞིང་མཆིས་པ་ལས། ཐོག་མ་རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་མཁན་པོ་འཕགས་པ་ས་མནྟ་སིདྡྷི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་བལྟས་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་མཆོད་པ་བགྱིས་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ། སྤྱན་དྲངས་པ་དང་། མཁན་པོ་ཡང་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་སྟེ། ལི་
ཡུལ་དུ་རྒྱལ་པོ་འདོན་འདྲོས་ཀྱི་དྲུང་དུ་གཤེགས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་ཇི་ལྟར་བརྩིགས་པའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་བགྱིས། རྒྱལ་པོ་སྤུན་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མ་འཇལ་བའི་སྡུམ་བགྱི་བའི་སླད་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་དུ་གཤེགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བུ་སྨད་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་གཏོང་བགྱིས་ཤིང་ཕྲིན་ལས་དཀའ་བ་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་བཞིན་དུ་ནོ་ལེ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། ཟློས་ཆོས་ལི་ཡུལ་དུ་མི་བགྱིར་མི་རུང་ཞེས་ལྷ་རྣམས་ལ་གསོལ་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་ལྷ་དང་།
རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་ལི་ཡུལ་སད་ཏིར་བགྱི་བར་གཤེགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་ཕྲིན་ལས་དཀའ་བ་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་བཞིན་དུ་ལྷ་རྣམས་ཟློས་ཆོས་བགྱིས་པའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་དྷརྨས་བློན་པོ་དང་། འབངས་རྣམས་ལ་གཅིག་ཀྱང་དེར་མཆིར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བགྱིས་པ་
ལས། ལྷའི་རོལ་མོ་བཟང་པོ་སྔ་ན་མ་བྱུང་བ་དེ་ཐོས་ནས་མི་གཅིག་གིས་གཅིག་སྦྲན་ཏེ་མ་བཟོད་ནས་དེར་མཆིས། སླད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ཀུན་གར་མཆིས། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ་དང་། བློན་པོ་དག་གིས་རྒྱུས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་དྷ་རྨ་ཡང་མ་བཟོད་དེ། སང་ཏིར་གྱི་གཙུག་
ལག་ཁང་གི་འདབས་སུ་མཆིས་པ་དང་། ཕུ་བོ་རྒྱལ་པོ་འདོན་འདྲོས་ཀྱིས་བསུ་ནས་སྤུན་དེར་མཇལ་བ་དང་། ནུ་བོ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་དྷརྨས་ཕུ་བོ་ལ་ཕྱག་བགྱིས་ནས། པུས་མོ་ས་ལ་བཙུགས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། འཕགས་པ་བདག་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་མཐུ་སྟོབས་མ་རིག་ནས་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་བདག་

གིས་རབ་ཏུ་ནོངས་པ་བཟོད་པར་གསོལ་ཞིང་མཆིས་ན། བདག་ལ་དངོས་སྡིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་བཟོད་པ་བཞེས་པར་ཅི་གནང་ཞེས་བགྱིད་པ་དང་། ཕུ་བོས་ཀྱང་བཟོད་པ་བླངས་པ་དང་། དེས་སླར་ནུ་བོ་ལ་བཟོད་པ་གསོལ་ནས་ལག་སྦྲེལ་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆིས་ནས་མཆོད་པ་བགྱིས། ལྷ་ཀླུས་ནོ་ལེ་
བགྱིས་པ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་རྩིག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་ཡོན་ཕུལ། གཙུག་ལག་ཁང་རྩིག་པའི་དན་རོགས་བགྱིས་ཏེ་རྐྱེན་རིས་བཀུམ་སྟེ་ཕུལ། ཐོག་མ་སྤུན་མ་མཇལ་ཏེ། བཟོད་པ་གསོལ་བའི་སར་མཇལ་མོ་ཀ་ཀ་རོ་ང་ཞེས་བགྱི་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་བརྩིགས་ནས་ཐོག་མ་ལི་
ཡུལ་དུ་སརྦ་ཏི་བཱང་(ཀྱི་,གི་)སྡེ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་པ་ཡང་མཁན་པོ་འཕགས་པ་ས་མནྟ་སིདྡྷི་ལས་བྱུང་། གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྲུང་མ་ཡང་ལྷ་ཀ་བི་ལ་ཞེས་བགྱི་བས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་གསུངས། དེང་སང་གི་བར་དུ་ལོ་གཅིག་ཅིང་ཡང་རྟག་ཏུ་སྟོན་ཟླ་ར་བ་ཚེས་བདུན་དང་བརྒྱད་ཀྱི་གདུགས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཕྲིན་ལས་དཀའ་བ་མཛད་པའི་ཟློས་ཆོས་ནོ་ལེ་བགྱིད་དེ། ཡུལ་མི་རིལ་གྱིས་ཆོས་ཉན་ཅིང་དེར་མཆིས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡང་གཉེན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་བར་བགྱིད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་དྷརྨའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧས་རྒྱལ་པོ་བགྱིད་པའི་ཚེ་ག་འཇག་གི་རྒྱལ་པོས་ལི་ཡུལ་དུ་དམག་
མང་པོ་དྲངས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧ་དང་འཐབས་པ་ལས་ག་འཇག་གི་དམག་ཕམ་སྟེ། ག་འཇག་གི་རྒྱལ་པོ་ཡང་ལི་རྗེས་ཞགས་པས་ཟིན་ནས་འགུམ་པར་བགྱིད་པ་ལས་ཐར་པར་གསོལ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧའི་མཆིད་ནས། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་བདག་གིས་མི་དགུམ་པར་ཐར་པར་བཏང་
གིས། ནམ་ཁྱོད་དགྲ་ཆོམས་པའི་དུས་ནི་བདག་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཛད་ཅིང་སླར་བྱོན་ཅིག་ཅེས་བགྱིས་ནས། ཐར་པར་སྩལ་ཏེ་མིང་ཡང་ཨཱ་ནནྡ་སེ་ནར་བཏགས་ཏེ་སླར་ཤུ་ལིག་ཏུ་བཏང་། དེ་ནས་དགེ་སློང་ཨཱ་ནནྡ་སེ་ན་སླད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་ནས་ཐོག་མ་ལི་རྗེ་དང་དམ་བཅས་པ་བཞིན་ནམ་མཁའ་
ལ་ལྡིང་སྟེ། ལི་ཡུལ་གཤེགས་ནས། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བགྱི་བའི་སླད་དུ་སྙིང་རྗེ་ཡང་དད་པ་སྐྱེས་ནས་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཨཱ་ནནྡ་སེ་ནའི་སླད་དུ་སམ་ཉའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྲུང་མ་ནི་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་དང་། ལྷ་ཀ་པི་ལ་

བཞུགས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡང་གཉན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་བར་བགྱིད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟིས་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྤྲུལ་པ་ཀམ་ཤེང་དུ་ཆོས་(སྔལ་,སྤེལ་)བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྤྱི་བྲི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བགྱིས་ནས་དད་པ་སྐྱེས་པའི་སླད་དུ་
སྲུ་ཉོའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ཐོག་མ་ཀ་ནི་ཀའི་རྒྱལ་པོ་དང་། གུ་ཟན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། ལི་རྗེ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟི་ལ་སོགས་པས་རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་ནས་སོ་ཀེད་ཅེས་བགྱི་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཕབ་པའི་ཚེ། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟིས་ཤ་རི་རམ་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་པ་ཡང་སྲུ་ཉོའི་མཆོད་
རྟེན་དེའི་ནང་དུ་སྩལ། ཐོག་མ་དོག་ས་རྟོག་པའི་ཕུར་བུ་འདེབས་པའི་ཚེ། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟི་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཕགས་པ་སྤྱི་པྲིའི་ཞལ་ནས་ཕུར་བུ་འདི་ལ་རྒྱལ་པོས་ལག་པ་མས་ཡར་ལན་ལྔར་བྱ་བས་ན་མངོན་རྟགས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བགྱིད་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་དོགས་
བརྟག་པའི་ཤུག་པའི་ཕུར་བུ་ལ་ལྷག་པས་ལན་ལྔར་བྱབས་པ་དང་། ཕུར་བུ་དེ་ལ་ཤུག་པའི་ཡལ་ཁ་ཁྲུ་གང་པ་ལྔ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་ཉིན་པར་སྐྱེས་ནས་སླད་ཀྱིས་ཤུག་པ་དེའི་དྲུང་དུ་བནྡེ་དག་གིས་དྷརྨ་བཀླགས་པ་དང་ཤུག་པ་དེ་ལས་ཆོས་བཤད་པའི་སྒྲ་དག་བྱུང་ནས་སླད་ཀྱིས་བནྡེ་གཞོན་ནུ་དག་དྷརྨ་
ཐོགས་ཏེ་ཆོས་ཉན་པ་མཆིས་ན་ཡང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འཆད་པའི་སྒྲ་དག་བྱུང་བ་ལས་སླད་ཀྱིས་བནྡེ་གཅིག་གིས་དྷརྨ་ལོག་པར་བཀླགས་ནས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྷས་བསྒོ་བ་དང་། མཉན་ནས་དེ་ཚུན་ཆད་ཆོས་བཤད་པའི་སྒྲ་ཡང་མ་བྱུང་སླད་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་འདིའི་ཆབ་ཀ་ཆབ་ཀྱིས་
འཚལ་ཏེ་ཆབ་མ་(བྱིན་,ཕྱིན་)ནས་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཉེ་བ་ལས། དགེ་སློང་བཙུན་པ་སུམ་པོན་ཞེས་བགྱི་བ་དགྲ་བཅོམ་དུ་ཉེ་བ་ཞིག་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་མི་ཞིག་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྲུབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ཀླུར་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལུས་ལས་ཆད་
བྱུང་ནས་མིའི་ལུས་ལ་འཕོས་པར་ཤེལ་ཆུ་ཆུང་ངུའི་ཀླུར་གྱུར་ན་དོག་སའི་འོག་ཏུ་ནུབ་ནས་དེང་སང་གི་བར་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དེའི་ཆབ་ཤེལ་ཆུ་ཆུང་ངུ་ལས་དྲངས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡང་དེང་སང་གི་བར་དུ་མ་ཞིག་སྟེ། གཉན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་བར་བགྱིད། སྲུང་མ་ཡང་ལྷ་སུ་ཛ་

ཡ་དང་། ཕྱག་བརྙན་སིང་ཧ་མུ་ཁ་དང་། ཤེལ་ཆབ་ཆུང་ངུའི་ཀླུ་སུམ་པོན་གྱིས་སྲུང་ངོ་།། །།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟིའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མ་ཞེས་བགྱི་བ་དཔའ་ཞིང་རྩལ་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་ནས། ཕྱི་དགྲ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསྡོས་ནས་སེམས་
ཅན་ཕལ་ཆེར་བཀུམ། དེའི་འོག་ཏུ་སེང་གེ་མི་ལ་རྒོལ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དམག་གིས་བཏབ་ན་ཡང་འཁུམས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་གཅིག་པུས་སེང་གེ་དེ་ལ་བརྒལ་ཏེ་ཟིན་ནས་བཀུམ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེའི་མིང་ཡང་སེང་གེར་བཏགས། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་རི་དགས་ཤོར་དུ་མཆིས་པ་ལས་ཤེལ་
ཆབ་ཆུང་ངུའི་འགྲམ་དུ་ཚལ་ཞིག་ཏུ་དགོངས་བཏབ་པས། དེའི་ནུབ་མོ་ཚལ་དེའི་ནང་ནས་ཞུགས་མར་འདྲ་བ་ཞིག་རྒྱང་ནས་གདའ་ནས་སླད་དེ་ནང་བར་བལྟས་ན། དགེ་སློང་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཛྙཱ་ན་ཡ་ཤོ་དེ་ན་བཞུགས་པ་ལས་འོད་བྱུང་བར་མཐོང་ནས། དད་པ་སྐྱེས་ཏེ་མཆོད་པ་བགྱིས་ནས་
འཕགས་པ་འདི་ན་ཅི་མཛད་ཅེས་ཞུས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཛྙཱ་ན་ཡ་ཤོའི་ཞལ་ནས་ས་འདི་ཡང་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལགས་ཏེ། རྒྱལ་པོས་འདིར་གཙུག་ལག་ཁང་ཅིག་བརྩིག་པར་རིགས་སོ་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་འཕགས་པ་དེ་ལ་དད་པ་
སྐྱེ་བའི་སླད་དུ་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་མཉན་ནས་སྡིག་པ་བཤགས། གཙུག་ལག་ཁང་གི་དོགས་བརྟག་པའི་ཕུར་བུ་བཏབ་ནས། གསེར་གྱི་གཞོང་པ་ཅིག་སྤྱི་བོ་ལ་བཟུང་སྟེ། ད་བདག་གིས་བརྩིགས་པ་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡུན་དུ་ཚུགས་ཤིང་བརྟན་པར་འགྱུར་ན་ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་
འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་བདག་གི་གཞོང་པ་འདིའི་ནང་དུ་སྩལ་བར་ཅི་གནང་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལས་ཤ་རི་རམ་མང་པོ་ཙམ་ཞིག་གཞོང་པའི་ནང་དུ་གཤེགས་ནས་རྒྱལ་པོ་སྔར་བས་ལྷག་པར་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ཡ་ཤོའི་སླད་དུ་དྷརྨ་ཀཱིརྟིས་གཙུག་ལག་ཁང་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བརྩིགས་ཏེ། ནང་དུ་ཤ་རི་རམ་མང་པོ་ཙམ་པོ་ཞིག་སྩལ་བས་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡང་གཉན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་བས་སྲུང་མ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་དང་། ལྷ་ཀ་པི་ལས་སྲུང་།། །།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་དྷརྨས་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་

བ་མན་ཆད། བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟིས་རྒྱལ་པོ་བགྱིས་པ་ཡན་ཆད། རྒྱལ་པོ་རབས་བཅུ་བཞིའི་བར་དུ་རེས་འགའ་ནི། ཡུལ་དུ་ཕྱི་དགྲ་གཞན་གྱིས་དམག་དྲངས་ཏེ་གཙེས། རེས་འགའ་ནི་ལི་རྗེ་དག་གིས་ཡུལ་གཞན་དུ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཀྱི་ཚེགས་
གྱུར། དེའི་འོག་ཏུ་དྲུ་གུ་ཨ་ནོ་ཤོད་ཀྱིས་ལི་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་ནས། གཽ་ཏོ་ཤན་མན་ཆད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ཕལ་ཆེར་མེས་བསྲེགས་ཏེ་ཡུལ་དམས། འབངས་འགྲིབས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་པ་རྩིག་པའི་རྔོ་མ་ཐོགས། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟིའི་བུ་
རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མ་ཞེས་བགྱི་བ་དགུང་ལོ་བདུན་ལོན་པ་ཞིག །རྒྱལ་པོར་ཞུགས་ནས་སླད་ཀྱིས་མི་ཐུར་སོན་པ་དང་། ཡུལ་འདི་སུས་བཤིག །ཅིའི་སླད་དུ་དམས་ཞེས། དགེ་འདུན་རྒན་རབས་དང་། བློན་པོ་དག་ལ་སྨྲས་པ་ལས། དགེ་འདུན་དང་། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱང་དྲུ་གུ་
ཨ་མོ་ནོ་ཤོད་ལ་སོགས་པས་སྔོན་ཡུལ་ཇི་ལྟར་བཤིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མས་བློན་པོ་དག་ལ་དམག་ཚོགས་ཅི་མཆིས་པ་སྡུས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ནས་སྔོན་གཙེས་ཤིང་། ཡུལ་བཤིག་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་ཏེ། ལན་གླན་
ནས་ཡུལ་བཤིག །སེམས་ཅན་ཕལ་ཆེར་བཀུམ། དེ་ནས་སླར་ལོག་ནས་ཤེལ་ཆབ་འོག་མའི་འགྲམ་དུ་མཆིས་པ་དང་། དགེ་སློང་བདུན་ཞིག་ཆབ་ཀྱི་ནང་དུ་ཁྲུས་བགྱིད་ཅིང་རྩེད་མོ་སྣ་ཚོགས་བགྱིད་པ་མཐོང་ནས། དགེ་སློང་གིས་ཚུལ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱས་པ་དང་། དགེ་སློང་དེ་བདུན་
ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དེའི་ཡིད་ལ་བདག་གིས་སྔར་ཡང་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་སྲོག་བཅད་དེ་བཀུམ། ད་ཡང་འཕགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ངན་སེམས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་ཉེས་སོ་སྙམ་པའི་འགྱོད་པ་ཆེར་
སྐྱེས། འཕགས་པ་དེ་དག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་མཐོང་ནས་དད་པ་ཡང་ཆེར་སྐྱེས་ཏེ། འཕགས་པ་དེ་དག་ག་ལ་བཞུགས་པའི་དྲུང་དུ་བསྙེན་ནས་མཆོད་པ་དང་། བཤགས་སྦྱངས་བགྱིས། བཟོད་པར་གསོལ་ནས་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་པོ་ཉན་རེ་ཏ་ལ་

སོགས་པ་འཕགས་པ་བདུན་གྱི་ཕྱིར་འགུ་ཞན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་བདུན་གྱིས་ཀྱང་དོག་ས་དེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། ཞི་བའི་ས་དགུ་ཞན་ཏ་ཞེས་བགྱི་བར་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མཚན་མ་ཡང་བརྟགས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡང་
གཉན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་རབ་སྟེ། ལྷ་ཛི་ན་རི་ཤ་བ་དང་། ནོར་བུ་བཟང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྲུང་ངོ་།། །།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མའི་བུ། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧ་ཞེས་བགྱི་བས་རྒྱལ་པོར་ཞུགས་ནས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
དྷརྨ་པ་ལ་ལ་འཕགས་པ་ཁྱོད་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་ཅི་མངའ་བ་བདག་ལ་བསྟན་པར་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་པ་ལས། འཕགས་པ་དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧ་དགའ་ལྡན་དུ་ཁྲིད་དེ། འཕགས་པ་བྱམས་པ་བཞུགས་པའི་གནས་དང་། ཞལ་བསྟན་ནས་སླར་མཆིས་པ་དང་། རྒྱལ་
པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧས་བཞའ་སེར་མའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྩིགས་ཏེ། དགའ་ལྡན་ན་བྱམས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་བཞུགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བགྱིས། སླད་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་མཆོད་པའི་སླད་དུ་མགོན་པོ་དང་། ལྷ་ཀླུ་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཅི་འདྲ་བ་མགོན་པོའི་རྟེན་
ཁང་ཞིག་བརྩིགས་ནས་མགོན་པོ་དང་། ལྷ་ཀླུའི་གཟུགས་བགྱིས་པ་ད་དུང་ཡང་བཞུགས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡང་གཉན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་བར་བགྱི། ལྷ་གངས་ཅན་དང་། འབྲོག་གནས་ཞེས་བགྱི་བས་སྲུང་། དེང་སང་གི་བར་དུ་མངོན་རྟགས་དང་མཚན་མ་དག་ཀྱང་འབྱུང་
ངོ་།། །།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་བ་ལ་མན་ཆད། རྒྱལ་རབས་དྲུག་གི་བར་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་མ་བརྩིགས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མ་ཞེས་བགྱི་བ་རྒྱལ་པོར་བགྱིད་པའི་ཚེ།
ཅུ་གུ་པན་ནས་ཚེའུ་པ་ནའི་སྐུ་གཟུགས་ནམ་མཁའ་ལས་ལྡིང་སྟེ། ལི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་པ་རྒྱལ་པོས་མཐོང་ནས་དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པའི་དྲི་གཙང་ཁང་བརྩིགས། དེ་ནས་སླད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དེའུ་ཐེན་གྱི་སྐུ་མཁར་གྱི་སྟེང་གི །བྱང་སྒོའི་སྒོ་

ཁང་ན་མཆིས་པ་ཞིག་གི་ཚེ་ན་བལྟས་ན་སྐུ་མཁར་གྱི་སླད་རོལ་ན་དགེ་སློང་ཅིག་ཁྱིམ་པ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བཀའ་མཆིད་མཆི་བ་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་དུ་མཐོང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་དེས་བློན་པོ་ཞིག་མངགས་ནས་ཞིབ་ཏུ་རྟོག་ཏུ་བཏང་བ་ལས། བློན་པོ་དེས་དགེ་
སློང་དང་། སྐྱེ་བོ་ལ་སོ་སོར་རྨས་ནས་དགེ་སློང་གི་མཆིད་ནས་ཁྱིམ་པ་སྐྱེ་བོ་འདི་ནི་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྤྲུལ་པ་ལགས་ཞེས་མཆི། ཁྱིམ་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་མཆིད་ནས་དགེ་སློང་འདི་འཕགས་པ་སའི་སྙིང་པོའི་སྤྲུལ་པ་ལགས་ཞེས་མཆི་བ་དང་། བློན་པོ་དེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་
སླར་གསོལ་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲམ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཕགས་པ་དེ་དག་གི་དྲུང་དུ་བསྙེན་ནས་ཕྱག་འཚལ་མཆོད་པ་བགྱིས་ནས། འཕགས་པ་དག་ག་ལས་གཤེགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། འཕགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་ནས་བདག་ཅག་གཉིས་ཀྱང་ཤར་ཕྱོགས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འདིར་འོངས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མའི་མཆིད་ནས་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བདག་ལ་བསྟན་པར་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གནང་ནས་དེ་བཞིན་(གཤགས་,གཤེགས་)པ་མི་འཁྲུགས་པའི་ཞལ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་བསྟན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་མཐོང་།
ནམ་མཁའ་ལས་ཤིང་རྟའི་སྟེང་ནས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ཞིག་གཤེགས་ནས། དེ་དག་གིས་འོད་ཟེར་བཏང་བ་རྒྱལ་པོའི་སྤྱི་བོར་རིག་པར་མཐོང་སྟེ། དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སུ་ཡང་བགྱིས་ཏེ། ཤིང་རྟའི་ནང་དུ་བྱང་སྲང་
དུ་ཡང་དྲངས་ནས་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བགྱིས་ཏེ། དེང་སང་གི་བར་དུ་ཡང་དཔྱིད་ཟླར་བ་ཡར་གྱི་ངོ་ལ་བྱང་སྲང་དུ་སྐུ་གཟུགས་ཆེན་པོ་འདྲེན་པ་དང་། དགེ་འདུན་སྡེ་གཉིས་སྤྱན་དྲངས་ནས་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་གནས་བཀྲ་ཤིས་བསིལ་བའི་ཚུལ་དུ་མཆོད་རྟེན་གསོལ་ཞིང་། མོ་ཧྱོ་རའི་

མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བགྱིས་པ་ཡང་རྒྱལ་པོ་དེས་བགྱིས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་མོ་དགུ་དེ་ཤི་ཨ་བ་ཡ་ངྷང་གི་སླད་དུ་བཞའ་སང་གྲེ་རེ་མའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་དང་། ཡང་དག་ཤེས་བགྱི་བ་ཡང་སྲུང་ངོ་།། །།དེ་ནས་རྒྱལ་
པོ་བི་ཛ་ཡ་ཤ་སྟ་མན་ཆད་རྒྱལ་པོ་རབས་བཞིའི་བར་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་པ་གཞན་མ་བརྩིགས། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟི་ཞེས་བགྱི་བ་འགུམ་ཏིར་དུ་མཆིས་པ་ལས། ད་ལྟར་བྷ་བ་ཉའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞུགས་པའི་སར་མཆིས་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་
དེར་བྱུང་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟི་ལ་སྨྲས་པ། སྔོན་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ཚེ་དོགས་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་པའི་ས་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་གཅིག་བརྩིག་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་སྨོན་ལམ་བཏབ་
པ། ད་ལྟར་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་འཕགས་པ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་འདིར་གཤེགས་པར་གནང་ན། བདག་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིག་པར་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལས་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་བཅུ་བདུན་གཤེགས་ནས་རྒྱལ་པོ་
བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟི་ཡང་དད་པའི་ཤུགས་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོ་ལག་དར་ཏེ། བྷ་བ་ཉའི་བསྒོམ་ས་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡང་གཉན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་བར་བགྱིད། ལྷ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་དང་ནོར་བུ་བཟང་པོས་སྲུང་ངོ་། །གཙུག་ལག་ཁང་འདི་
ཡང་གནའ་བོད་ཀྱི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚེ་མགར་བློན་བཙན་ཉེན་གུང་སྟོན་ལི་ཡུལ་གྱི་དབང་པོ་བགྱིད་པའི་ཚེ་བརྩིགས་པ་ལགས། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མ་དང་བུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མ་སྤང་རྒྱ་ཡུལ་དུ་མཆིས་ནས་སླར་ལི་ཡུལ་དུ་མཆི་བའི་བར་དུ་དྲུ་གུའི་
དམག་གིས་ཤུལ་ཁུམས་པ་ལས་ཕ་ནི་རྒྱ་ཡུལ་དུ་གུམ། བུ་ཆུང་སྟེ་སླར་མཆི་བའི་རྔོ་མ་ཐོགས་པའི་སྐབས་སུ། ལིའི་(བློ་ན་,བློན་)པོ་ཨ་མ་ཆ་ཁེ་མེ་ག་ཅེས་བགྱི་བས་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱལ་ཚབ་བགྱིས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དགེ་སློང་འཕགས་པ་བ་རུ་ན་ཙ་ཞེས་

བགྱི་བའི་སླད་དུ་མ་ན་འདིའི་མཆོད་རྟེན་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ཤ་རི་རམ་མང་དུ་བཙལ་ཏེ། དེ་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ལྷ་ནམ་མཁའི་སྤྱན་དང་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཡང་དག་ཤེས་ཞེས་བགྱི་བས་སྲུང་ངོ་། །དེ་ནས་རྒྱལ་
པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་བི་ཀྲ་མ་ཞེས་པས་སླར་ལི་ཡུལ་དུ་མཆིས་ནས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་བེནྡྲ་ཆེན་གྱི་སླད་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བྱི་ཞ་གྲེ་རྨ་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་ལྷ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་དང་། ནོར་བུ་བཟང་པོས་སྲུང་
ངོ་།། །།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱའི་བློན་པོ་སེར་ཐེ་ཤི་དང་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་དྷརྨ་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་འགུམ་ཏིར་གྱི་བར་མག་འཛི་ན་སེ་ན་ཞེས་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བོང་མཁར་གྱི་བྱམས་པ་མཻ་ཏྲིའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་རྣམ་ཐོས་
སྲས་ཀྱིས་སྲུང་ངོ་། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཀ་ཐེ་ཤི་དང་། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཨུ་དེ་ན་དྲ་རོད་ཅི་དང་། དྷརྨཱ་ནནྡ་གཉིས་ཀྱི་སླད་དུ་ཁེ་གན་རྩེའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་
རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱིས་སྲུང་ངོ་། །ཐོག་མ་དགེ་སློང་འཕགས་པ་བཻ་རོ་ཙ་ན་ཙར་མའི་ཚལ་དུ་གཤེགས་པ་ཕྱུགས་རྫི་ལ་སོགས་པ་མི་འོག་མ་དག་གིས་མཐོང་ནས། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བ་ལ་བདག་ཅག་གིས་སྔ་ན་མ་མཐོང་བའི་མི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཙར་མའི་ཚལ་དུ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསོལ་བ་
དང་། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཙར་མར་མཆིས་ནས་འཕགས་པ་བཻ་རོ་ཙ་ན་མཐོང་བ་དང་། དད་པ་སྐྱེས་ནས་ཕྱག་འཚལ་མཆོད་པ་བགྱིས་ནས། འཕགས་པ་དེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བགྱིས་ནས་ལེགས་ཉེས་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་
ཏོ། །ཆོས་བཤད་བཤགས་སྦྱོང་བགྱིད་དུ་སྩལ་བ་ལས། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་མིག་བྱེ་ནས་ལྷག་པར་ཡང་དད་པ་སྐྱེས་ནས་རྒྱལ་པོ་སླར་སྐུ་མཁར་དུ་མཆིས་ནས་ཐོག་མ་འཕགས་པ་བཻ་རོ་ཙ་ན་གཤེགས་སོ་ཞེས་བཀའ་མཆིད་སྙན་པ་ཐོས་པའི་སར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྩིགས་ཏེ། མིང་

ཡང་སུ་སྟོང་ཉར་བཏགས། སླད་ཀྱིས་མཆོད་རྟེན་དེ་ཡུན་རིངས་པས་ཞིག་ནས། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་བོ་ཧན་ཆེན་པོ་དང་། རྒྱ་ཡུལ་ནས་མཆིས་པའི་དགེ་སློང་འབའ་ལ་ཤི་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་པས་ཙར་མའི་དགེ་འདུན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་སུ་སྟོང་ཉའི་གཙུག་ལག་ཁང་
བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་ཀྱིས་སྲུང་ངོ་།། །།དགེ་སློང་མའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་། སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམས་ལ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞིག་ཆུང་ངུ་ནས་རྒྱལ་པོར་ཞུགས་ཏེ། ཆུངས་པའི་སྐབས་སུ་བློན་པོ་ཁ་ཅིག་གིས་རྔན་ཅན་བགྱིས་
ཏེ། རྒྱལ་མོ་དང་། མཆིས་འབྲང་སླས་དང་། ནང་འཁོར་མ་རྣམས་དག་མི་རིགས་པ་བགྱིས་ནས་སླད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས། སྔར་བློན་པོ་དེ་དག་གིས་རྔན་ཅན་བགྱིས་ཤིང་བརྙས་པ་དེ་དྲན་ནས། ཁོན་དྲན་པར་གྱུར་ཏེ། སླད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དེས་བློན་པོ་རྣམས་རི་དགས་ཤོར་བ་ལྟར་
ཐབས་ཀྱིས་བྲིད་ནས་འུ་ཐེན་གྱི་ཤེལ་ཆབ་གོང་མའི་ཡུལ་བ་རོ་གཟའ་ཞེས་བགྱི་བློན་པོ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་བཀུམ་ནས། སླད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དེར་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་ཀྱང་བརྩིགས། དེ་ནས་སྐུ་མཁར་དུ་མཆིས་ནས་རྒྱལ་པོ་མཆིས་པའི་གནས་ནས་རྒྱལ་མོ་དང་། སླས་དང་། ནང་འཁོར་མ་མཆིས་
པའི་ཁང་པ་ཕྱི་སྒོ་བཀུམ་ནས་འགྲུལ་བཅད། དེ་བཞིན་དུ་འགུམ་པར་བགྱིས་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་དེའི་བཙུན་མོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཕོངས་ཏེ་ཉམ་ཐག་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ནས་བརྗོད། མཆོད་པ་བགྱིས་ཏེ། ལྷ་ཁང་བསྐོར་དྷརྨ་བཀླགས། བསོད་ནམས་
ཆེར་བགྱིས་པའི་མཐུས་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡ་ཤ་པྲཛྙཱ་དང་། སྠྱ་ཤུ་ཏ་དང་། སང་ཧནྡ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་སྟེ། རྒྱལ་མོ་མོག་ཤ་ཀོ་ཤ་དང་། ས་ལུ་ཅ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་མཆིས་པའི་དྲུང་དུ་གཤེགས་ནས་རྒྱལ་མོ་དེ་དག་ལ་ཆོས་བཤད་དེ་
རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལས་དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱལ་མོ་དེ་དག་གི་འཁོར་ལས་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་སྟེ། བསོད་སྙོམས་ལེན་དུ་གཤེགས་པ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧས་མཐོང་ནས། དེ་མ་ཐག་ཏུ་གནས་དེར་མཆིས་ཏེ་བལྟས་ན་རྒྱལ་མོ་མོག་ཤ་ཀོ་ཤ་

དང་། ས་ལུ་ཅ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རིལ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ཕལ་ཆེར་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་མཐོང་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་གནས་དེ་ཉིད་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། བྲན་ཞིང་དང་། ནོར་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའི་
ཡོ་བྱད་མང་པོ་ཙམ་ཞིག་ཕུལ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དེའི་མིང་ཡང་ནུའོ་ཉ་ཞེས་བཏགས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཡང་གཉན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་བར་བགྱིད། ད་ལྟར་ལྷ་ཕུར་པའི་ལག་པ་ཞེས་བགྱི་བས་སྲུང་།། །།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་འདོན་འདྲོས་ཀྱི་བཙུན་མོ་རྒྱ་རྗེའི་སྲས་མོ་ཤོ་རྒྱ་ཞེས་
བགྱི་བའི་བུ་མོ་དགེ་སློང་མ་ཤོའི་ཛ་ཡ་ཞེས་བགྱི་བ་དགྲ་བཅོམ་ནས་ནུ་མོ་ཡོ་ཤ་རྒྱའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བགྱི་བའི་སླད་དུ་རྒྱ་ཡུལ་ནས་འུ་ཐེན་དུ་མཆི་པའི་ཕྱིར་ནུ་མོ་རྒྱལ་མོ་ཤོ་རྒྱས་ཡོ་ཟོ་འཇོའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ད་ཅི་དང་། ད་ར་གཉིས་སྲུང་།། །།དེ་
ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཤ་ཏའི་ནུ་བོ་ཨ་མ་ཅ་ཟེ་རོའི་མཆིས་འབྲང་དུ་སུ་ཧ་ཚོ་ཧ་ཞེས་བགྱི་བ་ཁྱིམ་ཐབ་གུམས་པ་དང་། བུད་མེད་དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་མཆིད་ནས་བདག་དང་མི་ཕྲད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། བུད་མེད་དེའི་མཆིད་ནས་བདག་དགུང་བདུན་ཞིག་ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱི་འདུན་བགྱིད་
ཅིང་སླད་རོལ་དུ་མི་མཆི་བར་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་པ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གནང་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བུད་མེད་དེ་ཡང་གསང་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགུང་བདུན་གྱི་བར་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་ཡང་
མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནས་དགྲ་བཅོམ་སྟེ་མིང་ཡང་བུདྡྷ་ནནྡར་བཏགས། དེ་ནས་དགུང་བདུན་ལགས་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་བུད་མེད་དེ་འགུགས་པ་ཞིག་བཏང་བ་དེའི་མཆིད་ནས་མོ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། འཕགས་མ་དགྲ་བཅོམ་མར་གྱུར་ནས། ད་ལྟར་འོད་ཀྱང་འབྱུང་ཞིང་མཆིས་སོ་ཞེས་
བགྱིས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དེར་མ་ཆིས་ནས་འཕགས་མ་དེ་ལ་འོད་ཀྱང་འབྱུང་། རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ཡང་མཐོང་ནས་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ནས་འཕགས་མ་བུདྡྷ་ནནྡའི་སླད་དུ་ཟེར་རོ། །འཛོའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ་གཉན་ཞིང་བྱིན་ཆེ་བར་བགྱིད། ད་ལྟར་

ལྷ་དགའ་བའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བས་སྲུང་།། །།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ནནྡ་ཞེས་བགྱི་བ་ནམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཧུ་མར་བྱ་བའི་མཆིས་འབྲང་དང་། མཇལ་བའི་བུ་མོ་གཅིག་ཅིག་མཆིས་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པས་བལྟས་ན། བདག་ནི་ལི་རྗེ་བི་ཛ་ཡ་མ་
ཏིའི་བུ་མོ་ལགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་འཕགས་པ་དྷརྨ་བ་ལ་དེ་དང་། དགེ་སློང་མ་འཕགས་མ་ཉི་ཤུ་ཤུ་ལིག་ནས་ནམ་མཁའ་ལས་ལྡིང་སྟེ་ལི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡབ་ལ་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་བཤད། རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་བསྟན་པས་རྒྱལ་པོ་ཡང་
དད་པ་སྐྱེས་ནས་བུ་མོ་འཕགས་མ་དགྲ་བཅོམ་མ་དྷརྨ་བ་ལའི་སླད་དུ་པོ་ཡེན་དོའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཧུ་ལོར་བགྱི་བས་སྲུང་། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མ་སེང་གེ་ཞེས་བགྱི་བའི་མ་རྒྱལ་མོ་དྷརྨ་ཞེས་བགྱི་བ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་
དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ནས་སྤྱིལ་པོའི་ནང་དུ་བསྒོམ་ཞིང་མཆིས་པ་ལས་ནུབ་མོ་འོད་ཕྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོས་མཚན་མ་གཟུགས་པའི་ཕྱིར་མདའ་ཅིག་འཕངས། ནང་པར་མདའ་ཚོལ་དུ་བཏང་བའི་ས་དེ་ན་རྒྱལ་པོའི་མ་དྷརྨ་དེ་བཞུགས་པ་མཐོང་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡང་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། མ་འཕགས་མ་
དགྲ་བཅོམ་མ་དྷརྨ་ཞེས་བགྱི་བའི་སླད་དུ་རྒྱལ་པོས་དྲོ་མོ་མཛའ་ཞེས་བགྱི་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་ལྷ་སེར་སྐྱས་སྲུང་། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མའི་ནུ་བོ་བྲེ་སྱ་སྟུ་ལག་ཅེས་བགྱི་བ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོ་གྲུ་གུ་མོ་ཞིག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་མིང་ཡང་ཨ་ཤུ་ཀ་སུ་མ་ཞེས་
བགྱི་བར་བཏགས་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་སླད་དུ་དད་པ་སྐྱེས་ནས། ཏྲ་ཀེ་འཛོ་ཞེས་བགྱི་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཡང་དག་ཤེས་ཀྱིས་སྲུང་།། །།དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་འགུ་ཞན་བརྩིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མའི་མཆིས་འབྲང་རྒྱལ་པོ་
འཕྲོམ་གེ་སར་གྱི་བུ་མོའུ་རོང་ག་ཞེས་བགྱི་བའི་བུ་མོ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་སྟེ་འཕགས་མ་དེ་གཉིས་གཅིག་གི་མཚན་ནི་ཤིལ་མ་ཏ་ཞེས་བགྱི། གཅིག་གི་མཚན་ནི་གཽ་ཤ་ར་ཞེས་བགྱི་སྟེ། འཕགས་མ་དེ་གཉིས་ཁ་ཆེ་ཡུལ་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་སྟེ། མ་རྒྱལ་མོའུ་རོང་གི་དགེ་བའི་

བཤེས་གཉེན་དུ་གཤེགས་ཏེ། འཕགས་མ་དེ་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་སླད་དུ་རྒྱལ་མོས་ཧོ་རོན་འཛོའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཧུ་ལོར་བགྱི་བ་དང་། གསེར་གྱི་སྐྲ་ཞེས་བགྱི་བ་གཉིས་སྲུང་།། །།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཀཱིརྟིའི་བུ་མོ་བི་ཞ་ཛ་
ཡས་བུ་མོ་འཕགས་མ་དགྲ་བཅོམ་མ་བི་ཏ་ཤེ་ཅའི་སླད་དུ་པོ་ལོན་ཇོའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཡང་དག་ཤེས་ཀྱིས་སྲུང་།། །།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་བ་ལའི་བུ་མོ་གུ་ཟན་གྱི་རྒྱལ་མོའི་མཆིས་འབྲང་བགྱིད་པའི་ཞ་ཕྲ་བ་ཞེས་བགྱི་བས་བུ་མོ་དགེ་
སློང་མ་འཕགས་མ་དགྲ་བཅོམ་མ་བི་ཞ་ཛ་ཡའི་སླད་དུ་ཨེན་མོ་ནོའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་སེར་སྐྱས་སྲུང་།། །།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་བ་ལ་ཞེས་བགྱི་བས་སྔ་སླད་དུ་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་བཀུམ་ནས་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཕལ་ཆེར་བགྱིས། མཆིས་འབྲང་ཡང་ཐར་པར་
བཏང་ནས་འཕགས་མ་དགྲ་བཅོམ་མར་གྱུར་པའི་སླད་དུ་དད་པ་སྐྱེས་ནས་ཁོ་མོ་ནོ་ནོའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་སྲས་ཀྱིས་སྲུང་ངོ་།། །།དེ་ནས་ལི་རྗེའི་བློན་པོ་ཨ་མ་ཅ་ཁེ་མེག་ཅེས་བགྱི་བས་ཕུ་བོའོ་སྤུན་གསུམ་གདུགས་གཅིག་ཏུ་བཀུམ་ནས། མ་ཡང་ཐར་བར་ཞུགས་
ནས་དེ་ཉིད་དུ་ཨ་མ་ཅ་ཁེ་མེག་གིས་གུས་སྡེ་རེ་མའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྷ་ནམ་མཁའི་སྤྱན་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཡང་དག་ཤེས་ཀྱིས་སྲུང་། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་ཛ་ཡ་ཞེས་བགྱི་བས་ཨོ་སྐུའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་མཆིས་འབྲང་དུ་བླངས་ཏེ། རྒྱལ་མོ་དེས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
འཕགས་མ་དགྲ་བཅོམ་མ་གཞེ་མའི་སླད་དུ་ཨོ་སྐ་ནོའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་ལྷ་མོ་ཞེས་བགྱི་བས་སྲུང་།། །།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མས་ཀུས་པའི་ཨོར་མྱོང་ནག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ནང་ཀོར་མ་མང་ཞིག་ཐར་པར་སྐྱེས་ནས་ད་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཀུ་ནའི་སྲུང་མའི་ལྷ་མོ་
གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་དང་། ལྷ་མོ་དུང་ཅན་གཉིས་སྲུང་།། །།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་བ་ལས་ཅུ་གུན་པན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ཤུ་ཏོ་ཀ་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་འབྲང་དུ་བླངས་པའི་བུ་མོ་དགེ་སློང་མ་དགྲ་བཅོམ་མ་ཨ་ཤོ་ཀ་ཤཱི་ལའི་སླད་དུ་གཙོའུ་ནོའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་ལྷ་ཨ་བ་ལྷ་དང་། ལྷ་འཛམ་

བྷ་ཀེའུ་ཏ་ཞེས་བགྱི་བ་གཉིས་སྲུང་།། །།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧའི་མཆིས་འབྲང་ག་འཇག་གི་རྒྱལ་མོ་ཨ་ལྱོང་ཛ་ཞེས་བགྱི་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་ཤུ་ལིག་ནས་དགེ་སློང་མ་འཕགས་མ་དགྲ་བཅོམ་མ་བདུན་གཤེགས་པའི་སླད་དུ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སིང་ཧས་ཁྱེ་ཤོ་ནོའི་གཙུག་ལག་ཁང་
བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་ལྷ་སེར་སྐྱས་སྲུང་། རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མ་རྒྱལ་པོ་བགྱིད་པའི་ཚེ་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ནས་དགེ་སློང་མ་འཕགས་མ་དགྲ་བཅོམ་མ་ཤཱི་ལ་ཏ་དང་། གཽ་ཤུརྱ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནམ་མཁའ་ལས་ལྡིང་སྟེ་གཤེགས་ནས་སླད་ཀྱིས་ཁྱིམ་བདག་ན་ནོ་བོད་བགྱི་བའི་ཁྱིམ་དྲུང་དུ་བཞུགས་ནས་རྒྱལ་
པོ་བི་ཛ་ཡ་སང་གྲ་མ་ལ་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དོག་ས་འདི་ནི་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་(སྭ་,སྦ་)ཤང་ཞེས་བགྱི་བར་གྱུར་པ་ན། བྲམ་ཟེ་ལ་བུ་མིང་སྲིང་གཉིས་ཡོན་དུ་ཕུལ་ཏེ། ཕྲིན་ལས་དཀའ་བ་རྣམ་གཅིག་མཛད་
པའི་ས་འདིར་ལགས་པས་འདིར་གཙུག་ལག་ཁང་ཅིག་བརྩིག་པར་རིགས་སོ་ཞེས་བགྱིས་པ་དང་། ཁྱིམ་བདག་ན་མོ་བོད་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ཡང་དད་པ་སྐྱེས་ནས། ཁང་ཁྱིམ་དང་ས་དེ་ཡང་ཡོན་དུ་ཕུལ་ནས། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་བརྩིགས། ཡོན་བདག་
ལས་ཀྱང་མིང་དྲས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མཚན་ཡང་ན་མོ་འབུ་གདོང་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས། ད་ལྟར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཧུ་ལོར་དང་། ལྷ་གསེར་གྱི་སྐྲ་ཞེས་བགྱི་བས་སྲུང་། དེ་ནས་ལི་རྗེའི་བློན་པོ་འདའ་ནོ་ཡ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞིག་གིས་ཚོང་འདུས་བར་མར་སྐུ་གཟུགས་ཆེན་པོ་བགྱིས་པ་ལས་
སླད་ཀྱིས་ཡང་ལིའི་བློན་པོ་ཨ་མ་བི་དད་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ཆེན་པོའི་ལྷ་ཞིག་རལ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་གསོས། ཀོང་ཤེང་གི་དགེ་སློང་མའི་སླད་དུ་འདའ་ནོ་ཡོ་ནའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། ད་ལྟར་རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱིས་སྲུང་། འུ་ཐེན་ན་དགེ་འདུན་སྡེ་གཉིས་བཞུགས་པའི་གཙུག་ལག་
ཁང་ཆེན་པོར་རྩེ་བ་ནི་སྐུ་མཁར་གྱི་ནང་དང་། སླད་རོལ་ན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་བཞུགས། གཙུག་ལག་ཁང་འབྲིང་དུ་བགྱི་བ་ནི་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་ལགས། གཙུག་ལག་ཁང་ཆུང་ངུར་བགྱི་བ་ནི་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་བཞུགས། སྒོ་སྒོའི་མཆོད་པའི་ལྷ་ཁང་ཆུང་ངུ་དང་། ཡོན་བདག་མ་མཆིས་པའི་

ལྷ་ཁང་དང་། མཆོད་རྟེན་གྱི་སྐུ་མཁར་གྱི་ནང་དང་། སླད་རོལ་གྱི་ཚར་ཡན་ཆད་ན་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་བཞུགས། འུ་ཐེན་ན་དགེ་འདུན་སྒོས་འཚོ་ཡན་ཆད་བྱི་བ་ལོ་ལ་བརྩིས་ན་ཁྲི་ཙམ་ཞིག་བཞུགས། མདོ་ལོ་དང་མེ་སྐར་ཕྱོགས་ན་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་ནི་
བཞི་ཞིག་བཞུགས། སྒོ་སྒོའི་ལྷ་ཁང་དང་ཡོན་བདག་མ་མཆིས་པའི་ལྷ་ཁང་ཆུང་ངུ་ནི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས། དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་ཙམ་བཞུགས། ཀམ་ཤེད་དང་ཕོ་ཉ་དང་། བེ་རྒ་འདྲ་དང་། ཨོ་རྒུ་ཡན་ཆད་ཇི་ལ་མན་ཆད་སྐུ་མཁར་གྱི་ནང་དང་། སླད་རོལ་གྱི་མཚར་ཡན་ཆད་ན་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་ཉི་ཤུ་
རྩ་གསུམ་བཞུགས། གཙུག་ལག་ཁང་འབྲིང་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བཞུགས། གཙུག་ལག་ཁང་ཆུང་ངུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ཙམ་བཞུགས། སྒོ་སྒོའི་མཆོད་པའི་ལྷ་ཁང་ཆུང་ངུ་དང་(ཆོད་,མཆོད་)རྟེན་ཆུང་ངུ་ནི་སྤྱིར་བརྒྱད་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་བཞུགས། དགེ་འདུན་སྡེ་གཉིས་ལས་རྐྱེན་པ་དང་། སྒོ་འཚོ་
ཡན་ཆད་སྤྱིར་བཞི་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་བཞུགས། གྱིལ་ཀྱང་མན་ཆད་ཀོང་ཤེང་དང་། དུརྱ་ཡན་ཆད་སྐུ་མཁར་གྱི་ནང་དང་། སླད་རོལ་གྱི་ཚར་ཡན་ཆད་ན་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་བཞུགས། སྒོ་སྒོའི་ལྷ་ཁང་ཆུང་ངུ་དང་། ཡོན་བདག་མ་མཆིས་པའི་ལྷ་ཁང་ཆུང་ངུ་དང་། མཆོད་
རྟེན་ཡན་ཆད་བཞུགས། དགེ་འདུན་སྡེ་གཉིས་ལས་རྐྱེན་པ་དང་། སྒོ་འཚོ་ཡན་ཆད་སྤྱིར་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་བཞུགས། རྒྱལ་པོ་ས་ནུའི་ཚ་པོ་རྒྱལ་པོ་བི་ཛ་ཡ་སཾ་བྷ་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཚེ། ཐོག་མ་ལི་ཡུལ་དུ་ཆོས་བྱུང་སྟེ་བརྩིས་ན་ཁྱི་ལོའི་ཤོལ་བོར་བའི་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཡན་ཆད་
དགུང་ལོ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཙམ་ལགས། འཕགས་པ་ཟླ་བའི་སྙིང་པོས་ཞུས་པ་དང་། ལྷ་མོ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཀྱིས་ཞུས་པ་དང་། འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དགེ་འདུན་འཕེལ་གྱིས་ལུང་བསྟན་པ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་ལིའི་ཡུལ་དང་། དེར་ལི་རྗེའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་
འཕགས་པ་རྣམས་སྤྱན་དྲངས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་། དེའི་གཞི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། ལྷ་ཁང་དང་། མཆོད་རྟེན་རྣམས་ཇི་ལྟར་བཞེངས་པ་དང་། དགེ་འདུན་སྡེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་སྤེལ་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལི་ཡུལ་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།

Source Colophon

Degé Tengyur (སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར), Volume 173 (Epistles/སྤྲིང་ཡིག section), Tohoku Catalogue Number D4202.

Esukhia Degé Tengyur etext: derge-tengyur (file: 173.txt, lines 2672–2989).

The Esukhia project provides Unicode Tibetan etexts of the Degé edition of the Tengyur, released under CC0 (public domain). Variant readings from the Narthang, Peking, and Cone editions are preserved in the etext in the format {primary,variant}; primary readings have been used throughout.

Li yul lung bstan pa ("Prophecy of the Land of Li") — an anonymous Khotanese chronicle preserved in the Tibetan Buddhist canon, describing the prophesied history of Buddhism in the kingdom of Khotan (Li / Khotan / Hetian), its founding by Prince Sa-nu and Minister Yasha, and the spread and decline of the Dharma in Central Asia.

🌲