Bodhisattva-jātakasya Dharmagaṇḍī — by Ārya Śūra

The Dharmagaṇḍī — "Dharma-Gong" — is a compressed poetic retelling of thirty-four Jātaka stories preserved in the Degé Tengyur (Tohoku 4157). Each stanza is struck like a wooden slit-drum: four lines compressing an entire birth story of the Bodhisattva, every one ending with the refrain "the sound of the dharma-gong was proclaimed." The gong gathers the community; the poem gathers the lives.

The author is Ārya Śūra (Tibetan: དཔའ་བོ, "the Brave One"), the great Indian Buddhist poet best known for the Jātakamālā — the "Garland of Birth Stories" (D4150). The Dharmagaṇḍī stands beside the Garland as its concentrated essence — the same thirty-four stories told in a fraction of the space, each reduced to a single blazing verse. The Sanskrit original is lost; the Tibetan survives as the sole witness. No previous English translation is known to exist. This is the first.

Homage to all Buddhas and Bodhisattvas!

I. The Tigress

Seated in peaceful abundance on the slopes atop a towering peak,
below, a starving tigress shook the earth, looking in all directions with weeping, downcast eyes —
ready to kill even her own cubs. Moved by compassion, he gave his body to her.
He whom the three worlds honored, crusher of the gods of desire — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

II. The Generous King

The supremely powerful lord, king among the dying, in every age
moved by compassion for the world alone, satisfied them with an abundant rain of generosity.
When a blind brahmin asked for one eye, he gave both.
He who attained supreme joy, vanquisher of the fears of the three realms — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

III. The Humble Servant

In this city, a humble servant, going without food to serve a pratyekabuddha,
honored and made offerings to him with pure devotion — and by that merit, in that very city,
he attained sovereignty over Kosala, became a wondrous king through the full ripening of virtue.
The wonder was proclaimed in the three worlds — the sound of the Sage's dharma-gong was proclaimed!

IV. The Lotus Walk

Seeking alms, free of desire, at ease — as he was about to give,
a son of the gods conjured terrifying hells and spoke lies to block his way.
He heeded them not; stepping forth onto beautiful lotus stems rising from hell itself,
he conquered Māra — the sound of the dharma-gong of this teacher of gods and men was proclaimed!

V. The Inexhaustible Merchant

A merchant so practiced in giving that his generosity was extraordinary, who considered everything —
even when Indra himself hid his wealth, it could not be exhausted, for he possessed the dharma of giving.
Thus he crushed poverty and destroyed what causes decline.
His afflictions fully spent, displaying the power of the Ten Powers — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

VI. The Hare

The hare, possessing a body — when Indra took another form, into a fire that was no illusion,
blazing with brilliant golden light, unbearable cascades of sparks — he leapt in and gave himself.
Indra made this wondrous act of giving manifest:
he placed his mark upon the disc of the moon — the sound of the supreme Sage's dharma-gong was proclaimed!

VII. The Hermit Agastya

There arose one called Brahmin Agastya, born of a prosperous household, like grass —
he found joy in peace and drew near to a tranquil, certain island.
Satisfied by mere cooked leaves — though Indra hid them, knowing all —
he showed contentment wherever he sat, prevailing over all splendor — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

VIII. The Power of Loving-Kindness

The lord of the earth's teacher, whose true name was "Power of Loving-Kindness" —
he cut his own body, pierced it, and let his flesh and blood be eaten and drunk.
Five yakṣas arose first; satisfying them through realization of suchness, the Victor himself,
alone in compassion — the sound of the dharma-gong of the stainless ocean was proclaimed!

IX. The Gift of Family

His son, equal to his own life, young of body — and his beautiful queen, both in accord —
though a dark serpent-brahmin, afflicted with suffering, demanded them, with clear joy he gave them well.
By his unwavering aspiration toward perfect, complete awakening, by which all are freed,
he was victorious over the base desires of the three realms — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

X. The Ten Virtues

To inaugurate a sacrifice, he spoke thus to his own people: "O people,
those who make offerings through wrongdoing will swiftly come to ruin!" And hearing this,
he turned the multitudes from evil and established them on the path of the ten virtues,
causing them to flourish — the pleasing sound of the Sage's dharma-gong was proclaimed!

XI. The Garuda Chicks

When the gods were defeated in the grove of the asura city and fled together, Indra in his chariot
saw garuda chicks endangered on the path of his chariot, and the gods spoke with divine compassion.
He turned his chariot back alone, entered the ground of the city — and by this he conquered the asuras.
By that compassion, victorious over the three realms — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XII. The Master and the Student

A brahmin of good conduct, settled in another land, with deep wisdom, yet poor —
having demonstrated his skill, he said: "It could be stolen without anyone knowing."
The master's method taught preventing the destruction of others' wealth — but his student did not listen.
"Do not destroy what belongs to others" — the sound of the dharma-gong, free of entanglement, was proclaimed!

XIII. The Test of Discipline

A precious woman whose very name — fitting its meaning — intoxicated all the world.
A young lord of the earth, though consumed by desire born from her beauty —
even when the fire of that desire burned his very life, his discipline did not slacken or fail.
By such a mass of discipline, shining and renowned — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XIV. The Words of Truth on the Ship

A ship's merchant, pleading to fulfill his journey, looked upon them and boarded the ship.
He entered with difficulty — and when a great gale drove waves that sank them in the ocean,
by speaking words of truth, the wind turned the ship back and carried it to the joyous shore.
By those words of truth upheld by the lofty one — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XV. The Fish and the Rain

When a pool dried up in the sun's rays, the fish and all their kin —
surrounded on every side by flocks of greedy crows who wished to devour them — by words of truth
he spoke a blessing, and swiftly the lord of the gods sent down a stream of rain, in accord with the beings' wishes.
That protector of peaceful nature, endowed with wisdom — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XVI. The Forest Fire

When one was burned by a fire surpassing the clouds' rays, and those wind-driven flames
filled the sky and seemed to devour even the young —
by speaking words of truth that pacify, by that blessing, peace was attained.
Turning back from false words, endowed with patience — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XVII. The Faults of Drink

When a king of men, with all his kinsmen, delighted in drinking,
Indra saw them and took the form of a brahmin carrying a vessel full of liquor.
Before that king and his multitudes, he displayed the faults of drink.
By this he tamed them all, and they abandoned their fault — the sound of the powerful dharma-gong was proclaimed!

XVIII. The Renunciant

One of good family arose and, renouncing a household rich with desire,
seeking peace, went to a tranquil forest's edge and went forth, like his father before him.
A kinsman, with longing mind, showed him the faults of his home —
yet with supreme resolve, unwanting, he found the bliss of the highest abode — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XIX. The Stolen Leaves

When his parents had passed and he grew weary of household comfort, he settled in the border forest.
With mindfulness established, sustained only by bilva leaves — the simplest forest food —
firm, yet to test him, the lord of the gods went there and stole his portion for five days.
Though robbed of food, his meditation was steady, sustained by the taste of nectar — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XX. The Inspired Renunciation

One favored by a king, master of wealth, in the prime of life with a healthy body,
loving toward his kin, become the supreme caravan leader of the world —
even when falsely told "You have already gone forth!" — inspired by the praise of virtues,
he truly went forth, and all the fruits of virtuous speech followed — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXI. The Hermit Whose Wife Was Taken

Though at home he loved, he renounced all — keeping one wife out of pure affection alone.
In a borderland he settled, joyful in peace — but a king, to test him,
praised his discipline and then seized his wife. Yet he utterly conquered anger,
and again he taught the dharma to that king — the sound of the victorious dharma-gong was proclaimed!

XXII. The Swan King

On a varied wish-fulfilling lake, stainless and beautiful, the king of swans
was captured by a king and his ministers. But through Brahmās blessing, that king was won over.
He taught the dharma, freeing him from the hard snare of affliction — freed from the three realms,
the wise one who destroyed all affliction's snares — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXIII. The Wanderer and the King

In a king's realm there lived a wandering mendicant endowed with loving-kindness.
By that king's command he departed, settling alone at a peaceful forest's edge.
There he attained clairvoyant wisdom, and returning, protected that king from his net of wrong views.
That healer who abandoned wrong views — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXIV. The Monkey King

In the borderlands, having become a monkey king surpassing humans in virtue,
he saw a man who had fallen from a broken treetop into a great chasm, crying out in anguish.
Seeing this, his heart filled with compassion — he leapt in, pulled him out, and nourished him.
He who brought benefit to the three realms from suffering — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXV. The Śarabha Deer

A king rode his horse to kill a śarabha deer —
galloping fast, he fell into a pit. The śarabha went to him and pulled him from the abyss.
Treating even the ignorant as equal to a child, with compassion,
he who wisely exhausted the suffering of all beings — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXVI. The Ruru Deer

A man carried away by a river was pulled out by the beautiful, multicolored ruru deer.
The deer instructed him: "Tell no one in the world. Do not reveal where I dwell."
But the man pointed to the earth with his hand, showing men — and one finger was cut off.
That deer who gave refuge and instructed even the lord of men — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXVII. The Rescue on the Mountain

In a place where fruit-bearing trees grew on a mountain, a fruit fell and was carried by the river.
That king, seeking its source, wished to kill his own kin on the mountain's peak.
He bound both his own feet firmly, secured them, and managed to pull them out.
Exhausted, he gave himself up there — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXVIII. The Patient One

One wise of mind, whose body was fit to be destroyed through faults examined by lies —
the king, trembling with rage, fearsome, red-eyed with affliction, cut him with the sword.
Speaking truthfully with patience, he abandoned concern for his own body. While others could not bear it,
he endured harm after harm in his mind — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXIX. The King Who Gave His Limbs

A king of men who gave his limbs, though it produced annihilationist views — having become pure,
abiding in the sky before them, with bright words he inspired others in the world.
With compassion he protected them, utterly destroying all the darkness of ignorance,
cutting the net of false views — the sound of the dharma-gong of that wise one was proclaimed!

XXX. The Elephant King

Dwelling in a dense forest, driven out, he saw seven hundred men starving
and atop a nearby mountain said: "There is dead elephant flesh above — make your way there!"
That elephant king, endowed with compassion, from the peak of the mountain threw down his own body.
Loving toward all beings, having abandoned all defilements — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXXI. Sudasa

One who, through great gentleness, though burned by feverish human illusions, filled with flesh and fat —
Sudasa, with the key of dharma, with incomparable compassion, diligence, and truth, arose.
By skillful aspiration he healed beings, and by the method of happiness, in the abode of existence,
he reversed the causes of suffering and suffering itself — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXXII. The Great Renunciation

Seeing old age, birth, and other agonizing fears — in a house ablaze with cascading sparks of fire,
to pacify it, he grew weary of all these journeys of beings.
He discarded kingly splendor like grass — though kept in a great iron palace —
he went forth to the forest — the sound of the dharma-gong, endowed with excellent conduct, was proclaimed!

XXXIII. The Buffalo and the Yaksha

Constantly harmed in many ways — wild animals on branches, disturbed —
a yakǦa incited them against a youthful buffalo with a supreme body.
Whatever was said, he was a treasury of the utmost patience, chief of the path of liberation.
Immovable as the source of patience itself — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

XXXIV. The Bird Who Removed the Bone

One with outspread wings, adorned with a hundred supreme excellences —
a bird who pulled a long bone fragment lodged deep in the throat of a wild beast, his enemy.
Though that beast then tried to kill and eat him, scorning him — though able, he did not grow angry.
That field of patience, of deathless nature, bearing fruit — the sound of the dharma-gong was proclaimed!

Dedication

As long as Sumeru, whose peak — lit brilliantly by the sun and moon — illuminates the lands with great radiance,
as long as rivers flow, bearing ten thousand fish and water-creatures, churned by winds, dwelling as the salt ocean,
as long as the earth endures with mountains, villages, trees, forests, cities, lands, and flowing streams —
so long, in brief, by the Teacher's word, may the unbearable house of existence crumble, and all beings be utterly at peace!

The Proclamation of the Sound of the Dharma-Gong of the Birth Stories of the Bodhisattva, composed by the great poet, Master Śūra, is complete.

Colophon

Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by Dawa (ẛẓa ba, Tibetan Translator, life 112 of the New Tianmu Anglican Church tulku lineage) from the Esukhia Degé Tengyur Unicode etext.

The Dharmagaṇḍī is the compressed verse companion to Āryaśūra's Jātakamālā (D4150) — the same thirty-four birth stories told as a sequence of four-line gong-strikes. Each stanza compresses an entire narrative into a single image: the tigress's starvation, the hare's leap, the elephant's fall, the deer's mercy. The refrain — "the sound of the dharma-gong was proclaimed" — structures the whole as a ritual summons: each story calls the community to attention, one strike at a time.

The Sanskrit original is lost. The Tibetan survives in the Degé Tengyur as the sole witness. No previous English translation is known to exist. This is the first.

MITRA AI was not used in this translation. The English is independently derived from reading the Tibetan source text.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

🌲

Source Text: བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱི

Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur etext (github.com/Esukhia/derge-tengyur), file 172, D4157. Unicode Tibetan, public domain. Presented for reference and verification.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་སཏྭ་ཛཱ་ཏ་ཀ་སྱ་དྷརྨྨ་གཎྜཱི། བོད་སྐད་དུ།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རབ་མཐོ་བྲག་རིའི་རྩེ་ཡི་ཡུལ་ངོས་རབ་ཞི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་འདུག་འདུག་པས། །དེ་འོག་སྟག་མོ་བཀྲེས་པས་གནམ་གཡོས་མཐའ་དག་ཕྱོགས་
སུ་མཆི་མར་ལྡན་ཞུམ་མིག་བལྟ་བ། །བདག་ཉིད་བུ་ཡང་གསད་འདོད་དེ་ལ་དེར་ནི་ཐུགས་བརྩེས་རང་གི་ལུས་བྱིན་མཛད་པ་གང་། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱིས་ཕྱག་བྱས་འདོད་ལྷའི་སྟོབས་འཇོམས་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །རབ་ཏུ་དབང་འབྱོར་བདག་པོ་ཤི་བའི་མི་བདག་དུས་
རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། །འཇིག་རྟེན་གཅིག་ཏུ་ཐུགས་བརྩེས་བསྐུལ་ཏེ་རྒྱས་པར་སྦྱིན་པའི་ཆུ་ཡི་ཆར་གྱིས་ཚིམ་མཛད་ལ། །ལོང་བའི་བྲམ་ཟེས་སྤྱན་ནི་གཅིག་བླངས་པ་ལས་གཉིས་ཀ་ཡང་ནི་བྱིན་པར་འགྱུར། །རང་དགའི་མཆོག་བརྙེས་དེས་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་པོའི་འཇིགས་བཅོམ་
ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །གྲོང་ཁྱེར་འདིར་ནི་དམན་པའི་གླ་མིས་རང་ཉིད་ཟས་བཅད་དོན་གཉེར་རང་སངས་རྒྱས་ཞིག་ལ། །ལྷད་ཟན་ཆངས་པས་ཡང་དག་བཀུར་བྱས་མཆོད་པ་དེ་ཡིས་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ནི་ཀོ་ས་ལའི། །དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཐོབ་དགེ་བ་ཡོངས་གྱུར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་
པོར་གྱུར་ཏེ་དེ་ལ་འདིར། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ངོ་མཚར་སྒྲ་བསྒྲགས་འདིར་ནི་ཐུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །བསོད་སྙོམས་དོན་གཉེར་འདོད་ཆགས་བྲལ་ལ་བདག་ཉིད་སྔོན་སྐྱིད་བསོད་སྙོམས་སྦྱིན་པ་ལས། །རབ་ཏུ་རབ་འཇིགས་དམྱལ་བ་སྤྲུལ་ཏེ་མངོན་པར་ལོག་བརྗོད་ལྷ་
ཡི་བུ་ཡིས་བཀག་པ་ལས། །དེ་དག་མ་མཉན་དམྱལ་སྐྱེས་པདྨའི་སྡོང་བུ་མཛེས་ལ་རིམ་གྱིས་གོམ་པ་དོར་ནས་ནི། །དེ་འདིར་བདུད་ལས་རྒྱལ་གྱུར་ལྷ་མིའི་བླ་མ་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །སྦྱིན་ལ་གོམས་པས་རབ་ཏུ་ཕུལ་བྱུང་མཐའ་དག་རྟོག་
པའི་ཚོང་དཔོན་གང་གི་ནོར། །ལྷ་ཡི་དབང་པོ་དེ་ཡི་ནོར་སྦས་ན་ཡང་ཟད་པར་མ་ནུས་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན། །འདི་ལྟར་དེས་ནི་ཕོངས་པ་ཟིལ་མནན་ཉམས་པར་བྱེད་བཅོམ་པ་དེ་ཡི། །ཉོན་མོངས་རབ་ཟད་སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་(མདའ་,མངའ་)སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །
རི་བོང་ལུས་འཛིན་བརྒྱ་བྱིན་ལུས་གཞན་བསྒྱུར་བ་གང་དེ་རྣམ་སྤྲུལ་དུ་མེད་པ་ཡི་མེ། །རབ་གསལ་གསེར་གྱི་འོད་འཚེར་མེ་སྟག་ཚོགས་འཕྲོ་མི་བཟད་པར་ནི་མཆོངས་ནས་བྱིན་པར་གྱུར། །དེ་ནི་དབང་པོས་མངོན་པར་གསལ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཚུལ། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་
འཁོར་ལ་མཚན་དེ་རྗེས་ཐུབ་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །བྲམ་ཟེ་ཨ་ག་སྟི་ཞེས་བྱ་བ་གང་བྱུང་རྒྱས་པའི་ཁྱིམ་སྐྱེས་རྩྭ་དང་འདྲ་བར་ནི། །བདེ་བས་ཡིད་བྱུང་རབ་ཞི་ངེས་པར་བྱུང་བའི་གླིང་ནི་ཉེ་གྱུར་ཏེ། །འདབ་མ་བཙོས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཚིམ་དེ་ཡང་དབང་པོས་སྦས་བྱས་
མཐའ་དག་རིག་མོད་ཀྱི། །གང་འདུག་ངེས་ཚིམ་བསྟན་པས་(ཕུང་,ཕུན་)ཚོགས་མཐའ་དག་རྩོད་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །ས་ཡི་བདག་པོའི་བླ་མ་བྱམས་པའི་སྟོབས་ནི་བྱུང་གྱུར་གང་གི་ཡང་དག་དོན་གྱི་མིང་། །བདག་ཉིད་ལུས་ནི་བདག་གིས་བཅད་ཅིང་ཕུག་སྟེ་ཤ་དང་ཁྲག་
དག་ཟོས་ཤིང་འཐུང་གྱུར་གང་། །གནོད་སྦྱིན་ལྔ་ནི་ཐོག་མར་མངོན་པར་བྱུང་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པས་ཚིམ་མཛད་རྒྱལ་བ་ཉིད། །གཅིག་པུ་རྗེས་བརྩེ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །རང་གི་སྲོག་དང་མཉམ་པའི་བུ་ནི་གསར་པའི་ལུས་དང་ཡིད་འོང་བཙུན་མོ་
རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དག །སྡུག་བསྔལ་ཟུག་རྔུར་ལྡན་པའི་མུན་སྦྲུལ་བྲམ་ཟེས་རབ་འགྱེད་བཞིན་ཡང་རབ་དགས་ལེགས་པར་བྱིན། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སྨོན་ལམ་མི་གཡོ་གང་གིས་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་དེ་ཡིས། །སྲིད་གསུམ་དམན་པའི་འདོད་ལས་རྣམ་པར་
རྒྱལ་བར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །མཆོད་སྦྱིན་བརྩམས་ཕྱིར་རང་གི་འཇིག་རྟེན་དག་ལ་འདི་སྐད་སྨྲས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་དག །འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་སྡིག་པས་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་རྣམས་མྱུར་དུ་རླག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐོས་ཀྱི། །འདིར་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་སྡིག་པ་ལས་
ལྡོག་དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ལམ་ཉིད་ལ་གཞག་ཅིང་། །འཕེལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཐུབ་དེའི་རྗེས་སུ་སྙན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །ལྷ་མིན་གྲོང་ཁྱེར་ཚལ་དུ་ལྷ་རྣམས་ཕམ་གྱུར་ལྷན་ཅིག་བྲོས་ཚེ་བརྒྱ་བྱིན་གཟུགས་འཛིན་(ཀྱིས,གྱིས)། །མཁའ་ལྡིང་ཕྲུ་གུ་ཤིང་རྟའི་ལམ་
གནས་ཉམས་པར་མཐོང་སྟེ་ལྷ་རྣམས་ལྷ་སྨྲ་བརྩེ་བ་ཡིས། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཤིང་རྟ་ཕྱིར་ལོག་གྲོང་ཁྱེར་ས་གཞིར་ཞུགས་ཏེ་གང་གིས་ལྷ་མིན་ལས། །རྒྱལ་གྱུར་དེ་ཡི་རྗེས་བརྩེས་འགྲོ་བ་གསུམ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །བྲམ་ཟེ་གང་ཞིག་ལེགས་
པར་སྤྱོད་དང་ཡུལ་གཞན་བརྟན་ཞིང་ཟབ་མོའི་ཤེས་དང་ལྡན་དབུལ་བོར། །རང་གི་རྣམ་གསལ་བྱས་ནས་སུས་ཀྱང་མ་ཚོར་བར་ནི་བརྐུར་རུང་ཞེས། །མཁན་པོའི་ཆོ་གས་གཞན་ནོར་བརླག་བསྟན་འགོག་པར་བྱེད་ལྡན་དེ་ནི་སློབ་མས་མ་མཉན་ཏེ། །གཞན་གྱི་ནོར་བརླག་མི་བྱེད་རྙོག་
པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །བུད་མེད་རིན་ཆེན་གང་ཞིག་ཇི་བཞིན་དོན་མིང་མཐའ་དག་འཇིག་རྟེན་མྱོས་བྱེད་བྱུང་བར་གྱུར། །ས་ཡི་བདག་པོ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་སྡུག་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་ཐོབ་གྱུར་ན་འང་གང་དེ་ལ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ཡིས་བདག་གི་
སྲོག་བསྲེགས་ཀྱང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷོད་ཅིང་ཉམས་མ་གྱུར། །དེ་ལྟའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུང་པོས་གསལ་ཞིང་རབ་ཏུ་སྙན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །གང་ཞིག་གྲུ་བོའི་ཚོང་པས་འགྲོན་བསྒྲུབས་འདོད་པས་གསོལ་བཏབ་དེ་དག་བལྟས་ནས་གྲུ་བོར་ནི། །དཀའ་བས་བདག་
ཉིད་ཞུགས་གྱུར་རླུང་ཆེན་ཤུགས་རླབས་ཀྱིས་ནི་རྒྱ་མཚོར་བྱིང་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། །བདེན་པའི་ཚིག་བརྗོད་པས་ནི་རླུང་གིས་གྲུ་བོ་ཕྱིར་ལོག་དགའ་མཐའི་ངོས་སུ་ཁྱེར་སོང་གྱུར། །རབ་མཐོ་བསྟེན་པའི་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །ལྟེང་ཀ་ཉི་མའི་ཟེར་གྱིས་སྐམས་པར་
གཉེན་ཚོགས་དང་བཅས་ཉ་དག་ལ་ནི་ཁྭ་ལ་སོགས། །བྱ་ཚོགས་རྒྱགས་པས་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཟ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་ཚིག་དག་གིས། །བྱིན་རླབས་གང་བརྗོད་མྱུར་བར་ལྷ་ཡི་བདག་པོས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཕབ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་ཡིད་མཐུན་པས། །
རྗེས་སུ་སྲུང་བྱེད་རབ་ཞིའི་རང་བཞིན་བློ་གྲོས་ཅན་དེས་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །གང་ཞིག་ཆུ་འཛིན་གཞན་གྱི་ཟེར་ལས་རྒྱལ་བའི་མེ་ཡིས་བསྲེགས་ཏེ་དེ་དག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ཡི། །མེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་སྲེག་པ་ཕྲུ་གུ་ཟ་བར་འདོད་འདྲ་ལ། །དེས་ནི་ཞི་
བྱེད་བདེན་པའི་ཚིག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་བརྗོད་པ་ལས་ཞི་བ་ཐོབ་པར་གྱུར། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་ལས་སླར་ལོག་བཟོད་པ་དང་ལྡན་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །མི་ཡི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་བཤེས་གཉེན་ཆང་འཐུང་བ་ལས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་གྱུར་དབང་པོས་ནི། །སྐྱེས་བུ་དེ་
དག་མཐོང་སྟེ་བྲམ་ཟེའི་གཟུགས་བསྒྱུར་ཆང་གིས་གང་བའི་བུམ་པ་གང་ཞིག་ཐོགས། །མི་བདག་སྐྱེ་ཚོགས་བཅས་པ་དེ་དག་མདུན་དུ་ཆང་གི་ཉེས་པ་གང་དག་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་ལས་དེས་ནི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཏུལ་ཏེ་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡི་མཐུ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །
བདག་ཉིད་རིགས་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་བྱུང་གྱུར་འདོད་པ་རྒྱས་པའི་ཁྱིམ་ལས་ཡིད་ཕྱུང་ནས། །ཞི་བདེ་འདོད་པས་ཞི་བའི་ནགས་མཐར་སོང་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་གྱུར་ཕ་མཚུངས་དེས། །ཉེ་བར་འདོད་པའི་ཡིད་ལས་གཉེན་གཅིག་དེ་ལ་རང་ཁྱིམ་ཉེས་པ་མངོན་པར་བསྟན་ནས་ཀྱང་། །འདོད་བྱ་མིན་
བློས་རབ་མཆོག་གནས་ཀྱི་བདེ་རྙེད་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །ཕ་མ་དུས་འདས་ཁྱིམ་གྱི་བདེ་ལས་སྐྱོ་བར་གང་གྱུར་བས་མཐའི་ནགས་སུ་གནས་བཅས་ཏེ། །དེས་ནི་དྲན་གཞག་བི་ས་ལ་ཡི་འདབ་མ་རྟག་ཏུ་རུང་བ་ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བྱེད་དེ། །བརྟན་ཏེ་ཉམས་སད་བྱ་
ཕྱིར་ལྷ་ཡི་དབང་པོ་དེར་སོང་གང་གི་སྐལ་བའི་འདབ་མ་ནི། །ཉིན་ལྔ་བརྐུས་ནའང་བསམ་གཏན་བརྟན་པ་བདུད་རྩིའི་རོས་འཚོ་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་གནང་ཆེན་གྱུར་ནས་ནོར་གྱི་བདག་པོ་ན་ཚོད་ཐོག་མ་ནད་མེད་པ་ཡི་ལུས་ལྡན་ཞིང་། །གཉེན་ཚོགས་རྣམས་
ལ་བྱམས་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་དག་གི་དེད་དཔོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་། །རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་འདི་ལྟར་མི་བདེན་པར་ཡང་ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་པས་བསྐུལ་ནས་ནི། །ལེགས་པར་རབ་བྱུང་མཐའ་དག་ཡོན་ཏན་གཏམ་གྱི་འབྲས་བཅས་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །ཁྱིམ་
གནས་དགའ་ཡང་ཉེ་བར་སྤངས་གྱུར་གང་འགར་བརྩེ་བ་ཁོ་ནས་ཆུང་མ་གཅིག་ཡོད་ལས། །བས་མཐའ་གང་དུ་གནས་བཅས་རབ་ཞི་དགའ་བས་གནས་ལས་དེར་ནི་རྒྱལ་པོ་གང་གིས་དེ། །བརྟག་ཕྱིར་བརྟུལ་ཞུགས་ལེགས་ཞེས་བསྟོད་ནས་ཁྱིམ་ཐབ་ཕྲོགས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་ངེས་བཅོམ་སྟེ། །དེ་ལ་སླར་
ཡང་ཆོས་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །སྣ་ཚོགས་ཡིད་བཞིན་མཚོ་ནི་དྲི་མ་མེད་པར་བཞིན་བཟངས་མདུན་བདར་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི། །རྒྱལ་པོ་ཐོབ་གྱུར་བློན་པོར་བཅས་བཟུང་ནས་ནི་ཚངས་པས་བྱིན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་གྱུར་ཏེ། །ཆོས་བསྟན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
སྲ་བའི་བྱ་རྙི་ལས་གྲོལ་གང་གྱུར་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་ཡི། །ཉོན་མོངས་རྙི་རྣམས་རབ་ཏུ་བཅོམ་པའི་མཁས་པ་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གང་གི་གནས་ན་གཅིག་ཏུ་བྱམས་དང་ལྡན་པའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་གྱུར་ལ། །དེ་ཡི་བཀའ་རིག་ནས་ནི་བདག་ཉིད་དེ་གནས་ལས་སོང་
གང་ཞིག་གཅིག་ཏུ་ཞི་བའི་ནགས་མཐར་གནས། །དེར་ནི་མངོན་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་བྱས་སླར་ཡང་མི་བདག་དེ་ཡི་ལོག་ལྟའི་དྲ་བ་ལས། །རབ་ཏུ་བསྲུངས་ཏེ་ལྟ་བ་སྤངས་གྱུར་སྨན་པ་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །བས་མཐའ་གང་དུ་སྤྲེའུའི་བདག་ཉིད་གྱུར་ནས་མི་ཡི་ཡོན་ཏན་ལས་རྒྱལ་
ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན། །དེར་ནི་མི་ཞིག་སྡོང་པོ་མཆོག་ཆག་གཡང་ས་ཆེར་ལྷུང་ཁུང་བུར་ཆོ་ངེས་འདོན་པ་མཐོང་བར་གྱུར། །མཐོང་ནས་ཀྱང་ནི་འདི་ལྟར་སྙིང་ལ་རྗེས་བརྩེ་ཡོངས་ལྡན་གང་དེས་མཆོངས་ནས་ཕྱུང་སྟེ་བརྟས། །མི་བདེ་རྣམས་ལས་སྲིད་གསུམ་ཕན་པར་མཛད་པ་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་
གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །མི་བདག་གང་ཞིག་དངོས་སུ་རི་དགས་ཤ་ར་བྷ་ཡི་རི་དགས་གསད་ཕྱིར་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་ནི། །མགྱོགས་བརྒྱུགས་པ་ལས་ཁྲོན་པར་ལྷུང་ནས་དེ་མངོན་སོང་སྟེ་གཡང་ས་ལས་གང་ཕྱུང་གྱུར་པ། །མི་ཤེས་པ་དང་བུ་ཡང་མཚུངས་ཉིད་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་བྱས་ཏེ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་
ཡིས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ཟད་མཛངས་པར་གྱུར་དེས་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །མི་གང་ཆུ་བོས་ཁྱེར་གྱུར་སྣ་ཚོགས་མཛེས་པའི་རུ་རུའི་རི་དགས་ཀྱིས་ནི་ཕྱུང་ནས་སུ། །འདི་སྐད་མངགས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་སུ་ལའང་མ་སྨྲ་ཁོ་བོ་གནས་ཀྱང་མ་
བརྗོད་ཞེས་པ་ལས། །དེས་ནི་ས་འཛིན་ལ་ནི་ལག་པས་མི་རྣམས་ལ་བསྟན་མཁྲིག་མ་གཅིག་ནི་ཆད་པར་གྱུར། །མི་དེའང་སྐྱབས་ཤིང་མི་ཡི་དབང་པོ་ལ་ནི་གདམས་བྱས་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །གནས་གང་ཞིག་ན་ལྗོན་པའི་རི་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་ལྷུང་གྱུར་ཆུ་བོས་ཁྱེར་བ་
ཞིག །རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་མཐུ་རྩལ་རྗེས་སུ་འཚོལ་བས་རང་གི་གཉེན་རྣམས་གསད་འདོད་རི་བོའི་རྩེར། །རང་གི་རྐང་པ་གཉིས་ཆར་རབ་ཏུ་སྲ་བར་བཅིངས་ཏེ་སྲ་བར་བྱས་ནས་མཐར་ཕྱུང་ནུས། །ངལ་བས་དེར་ནི་བདག་ཉིད་དོར་གྱུར་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །བརྫུན་
པས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཉམས་པར་འོས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་ཡིད་རང་གི་ལུས། །འདར་ཞིང་ཁྲོ་བས་མི་བདག་འཇིགས་བྱེད་མིག་ནི་དམར་ཞིང་ཉོན་མོངས་རལ་གྲི་ས་རབ་ཏུ་བཅོམ། །བདེན་པའི་དོན་ཅན་བཟོད་པར་སྨྲ་བས་རང་ལུས་ལྟོས་དོར་གང་ཞིག་འགར་ཡང་མི་བཟོད་པས་
རབ་ཏུ་གནོད་པར་བྱེད་ལ་གནོད་བཟོད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །མི་ཡི་བདག་པོ་ཡན་ལག་བྱིན་ནི་མི་དགེ་ཆད་ལྟ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ལ་ཚངས་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་གནས་ཏེ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཚིག་གིས་སུན་ཕྱུང་འཇིག་རྟེན་གཞན་པ་ནི། །ཐུགས་
བརྩེས་བསྲུངས་ཏེ་མི་ཤེས་པ་ཡི་མུན་པ་མཐའ་དག་རབ་ཏུ་བཅོམ་ནས་མི་བདེན་པའི། །ལྟ་བའི་དྲ་བ་གཅོད་བྱེད་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །ཤིན་ཏུ་མཐུག་པའི་ནགས་སུ་གནས་ནས་ཕྱུང་ཚེ་མི་ནི་བདུན་བརྒྱ་མཐོང་ནས་ཉེ་བ་ཡི། །རི་བོའི་སྟེང་ན་གླང་ཆེན་མཆོག་ནི་ཤི་
བའི་ཤ་ཡོད་སོང་ལ་ལམ་བརྒྱགས་བྱོས་ཞེས་སྨྲས། །གླང་པོའི་རྒྱལ་པོ་གང་ཞིག་བརྩེ་བར་ལྡན་བྱའི་རི་བོའི་རྩེ་ནས་བདག་ཉིད་ལུས་མཆོངས་དོར། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་བྱམས་ལྡན་རྡུལ་རྣམས་སྤངས་པ་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་དུལ་བས་ཚ་གདུང་མི་ཡི་སྒྱུ་
མ་དང་ནི་ཤ་ཚིལ་གློ་བས་མངོན་གང་བར། །སུ་ད་ས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱི་གུས་དཔེ་མེད་བརྩེ་བ་བརྩོན་འགྲུས་བདེན་པ་རབ་ཏུ་འཁྲུངས། །དེ་ཐབས་སྨོན་པས་སྲོག་ཆགས་སྨན་པ་དང་ནི་བདེ་བའི་ཆོ་གས་སྲིད་པའི་གནས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་སྡུག་བསྔལ་སླར་ཟློག་པ་ཡི་དོན་བྱས་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་
བསྒྲགས་སོ། །ན་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་ཟུག་རྔུ་འཇིགས་པ་མང་པོ་མཐོང་སྟེ་འབར་བའི་མེ་སྟག་རབ་འཕྲོ་བའི། །ཁང་པ་ཉེ་བར་ཞི་བྱའི་ཕྱིར་ནི་འགྲོ་འདི་མཐའ་དག་སྐྱོ་བའི་སེམས་གྱུར་ཅིང་། །རྒྱལ་པོའི་ཕུན་ཚོགས་ཇི་ལྟར་རྩྭ་བཞིན་གང་སྤངས་ལྕགས་ཁྱིམ་ཆེན་པོར་བསྲུངས་ན་ཡང་། །
ནགས་མཐར་རབ་ཏུ་སོང་གྱུར་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་ལེགས་པའི་སྤྱོད་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །རྟག་ཏུ་མང་པོའི་རྣམ་པས་རྣམ་པར་གནོད་བྱེད་ཡལ་ག་རི་དགས་འདུག་པ་འཁྲུགས་པས་ནི། །གང་འདོད་མཆོག་གི་ལུས་ཅན་ལང་ཚོ་ལྡན་པའི་མ་ཧེ་ལ་ནི་གནོད་སྦྱིན་གྱིས་བསྐུལ་ནས། །
གང་བརྗོད་མཐའ་དག་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་གཏེར་གྱུར་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་གཙོ། །བཟོད་པའི་འབྱུང་གནས་དང་མཚུངས་པ་ཡི་མི་གཡོ་དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །གང་ཞིག་འདབ་གཤོག་རྒྱས་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་རབ་མཆོག་ཡང་དག་བརྒྱན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །
བྱ་ཞིག་བྱུང་གྱུར་རི་དགས་དགྲ་ཡི་མགྲིན་པར་རུས་པའི་དུམ་བུ་རིང་པོར་ཟུག་པ་ཕྱུང་བྱས་ཏེ། །རི་དགས་དེས་སླར་བསད་ཅིང་ཟ་ཕྱིར་བརྙས་ཐོབ་གྱུར་མོད་དེ་ནི་ནུས་ནའང་ཁྲོ་མ་གྱུར། །བཟོད་པའི་ཞིང་དེའི་འཆི་མེད་རང་བཞིན་འབྲས་བུ་བཅས་གྱུར་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །ཇི་
སྲིད་རི་རབ་ཉི་མ་ཟླ་བས་རབ་གསལ་རྩེ་ནས་འོད་ཆེན་འཕྲོས་པས་སྣང་བར་བྱས་ལྗོངས་དང་། །ཇི་སྲིད་ཆུ་བོ་འཛིན་ཁྲི་ཉ་དང་ཆུ་སྲིན་རླུང་རྣམས་ཀྱིས་དཀྲུགས་གནས་ནི་ལན་ཚྭའི་རྒྱ་མཚོ་དང་། །ཇི་སྲིད་ས་ནི་རི་དང་གྲོང་དང་ལྗོན་ཤིང་ནགས་ཚལ་གྲོང་ཁྱེར་ལྗོངས་དང་ལྟེང་རྒྱུན་འབབ་བཅས་
གནས། །དེ་སྲིད་མདོར་ན་སྟོན་པའི་བཀའ་ཡིས་སྲིད་པའི་ཁང་པ་མི་བཟད་ལྷུང་གྱུར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རབ་ཞི་ཤོག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་སྙན་དངགས་མཁན་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དཔལ་

Source Colophon

Source text: Esukhia Degé Tengyur Digital Edition, file 172 (སྐྱེས་རབས།), text D4157.
Repository: github.com/Esukhia/derge-tengyur (CC0 / Public Domain).
Text extracted from volume གེ (ge) of the སྐྱེས་རབས (skyes rabs / Jātaka) section, folios 103b–107a of the Degé woodblock print.
The Tibetan text preserves variant readings in braces {A,B}; the first reading was followed in translation.

🌲