Bhavasaṃkrānti — attributed to Ārya Nāgārjuna
The Bhavasaṃkrānti — "Transference of Existence" (Tibetan: srid pa 'pho ba) — is a condensed Madhyamaka philosophical poem preserved in the Degé Tengyur (Tohoku 3840). In five short chapters, it establishes the emptiness of all entities, dissolves the five aggregates, declares the path of non-duality, affirms the six perfections as skillful means within emptiness, and exposes the two truths as themselves mere names pointing beyond all naming. The text is attributed to Nāgārjuna and classified in the Madhyamaka (Middle Way) section of the Tengyur. The Sanskrit original is lost; the Tibetan survives as the sole witness. No translation colophon naming the Indian paṇḍita or Tibetan lotsāwa has been preserved in the Degé edition. No previous English translation is known to exist. This is the first.
Homage to Mañjuśrī, the Youthful!
Chapter One — The Nature of Reality
Because there is no entity, there is no arising.
With regard to that non-entity —
the taking of birth is existence.
To think "entities exist permanently" —
such thinking is delusion,
like a flower in the sky.
The nature of reality is equal to space.
What arises within it is equal to space.
The nature of all things is equal to space.
Thus the wise should realize.
Without cause there is no result.
Without the entity of action —
all entities are thus non-existent.
This world and the next
are of the nature of non-arising.
What else could produce them?
Even for the child of a barren woman —
who could bring about her birth?
This worldling was never born before.
Nothing was ever made by anyone.
In the purposeless world of cyclic existence,
like wandering through an illusory city —
whatever is designated as existent or non-existent is merely a name.
Chapter Two — The Emptiness of the Five Aggregates
From conceptual thought the world arises.
From that conceptual thought, mind too arises.
When body arises from mind
and one examines the body —
form, feeling, and name —
these entities are empty, non-existent.
Formations too are entities that do not exist.
Whatever mind examines is also non-existent.
Mind is by nature free from conceptualization.
Chapter Three — Wisdom
Because there is no mind, phenomena too are non-existent.
Thus body and elements also are non-existent.
Thus has the path of non-duality
been perfectly explained as reality.
All these are without foundation.
They have been perfectly explained as foundationless.
The intellect, having been made foundationless,
itself arises as foundationless.
Chapter Four — Skillful Means
Generosity, discipline, patience,
diligence, meditation, wisdom, and the rest —
by always practicing these deeds,
enlightenment is swiftly attained.
Chapter Five — The Two Truths
For one who abides in means and wisdom,
the nectar that arises from these
is inexhaustible through the guru's instruction.
Having found it in swift time,
omniscience is beyond doubt.
All these are merely names.
They abide within the element of name.
The explainer too is separate —
where then is the thing to be explained?
Those names — whatever they arise from,
those phenomena — whatever they arise from —
they proceed toward non-existence.
Because those phenomena are non-existent, the nature of reality is.
The unarisen name is emptiness.
Even that is not established as a name.
All phenomena are nameless.
That namelessness is utterly luminous.
Whatever conceptual thought arises thus,
even that is a conceptualization of emptiness.
The form seen by the eye —
only the knower of reality declares it existent.
The false pride of worldly beings
relies on conventional thinking.
Whatever is seen through the gathering of dependent relations —
the Teacher who illuminates that appearance is the Guide.
That the ground of grasping and conduct exists —
this is not the mind of ultimate truth.
The eye does not truly see form.
Mind and phenomena also do not truly exist.
All appearances are declared to be false.
What worldly beings have abandoned —
that is declared to be ultimate truth.
Colophon
The Madhyamaka work called "Transference of Existence," composed by the Noble Nāgārjuna, is complete.
Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by Tashi (Tibetan Translator, life 75) of the New Tianmu Anglican Church, March 2026. Source text: Degé Tengyur, Tohoku 3840, Madhyamaka section (dbu ma), from the Esukhia Unicode etext (CC0). No previous English translation is known to exist. No translation colophon naming the original translators survives in the Degé edition.
The translation was derived independently from the Tibetan source text. Existing English translations of related Nāgārjuna works (the Mūlamadhyamakakārikā and Akutobhayā in this archive) were consulted for terminological consistency only.
🌲
Source Text: སྲིད་པ་འཕོ་བ
Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 096, Tohoku 3840). Presented for reference and verification.
{D3840}༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། །བྷ་བ་སཾ་
[151a.2]ཀྲཱནྟི། བོད་སྐད་དུ། སྲིད་པ་འཕོ་བ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དངོས་པོ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད། །དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི། །སྐྱེ་བ་བླངས་པ་སྲིད་པ་ཡིན། །རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་ཡོད་བསམ་པ། །དེ་ལྟར་བསམ་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །
[151a.3]ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བ། །མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །དེ་ལ་སྐྱེས་པ་མཁའ་དང་མཉམ། །རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་མཁའ་དང་མཉམ། །དེ་ལྟར་མཁས་པས་རྟོགས་པར་བྱ། །རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་། །ལས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། །
[151a.4]དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟར་མེད། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་དང་། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་ལས་གཞན་ནི་སྐྱེ་བར་བྱེད། །མོ་གཤམ་བུ་ཡི་བུ་ལ་ཡང་། །དེ་ལ་སུ་ནི་སྐྱེ་བར་མཛོད། །འཇིག་རྟེན་པ་འདི་སྔར་མ་སྐྱེས། །དེ་ལས་སུས་ཀྱང་བྱས་པ་མེད། །
[151a.5]དོན་མེད་འཁོར་བའི་འཇིག་རྟེན་ན། །སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་འཁྱམས་པ་བཞིན། །ཡོད་མེད་གང་ཡང་མིང་བསྟན་པ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།རྣམ་རྟོག་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་། །རྣམ་རྟོག་དེ་ལས་སེམས་ཀྱང་འབྱུང་། །སེམས་ལས་ལུས་ཀྱང་
[151a.6]བྱུང་བ་ན། །ལུས་ལ་བརྟག་པར་གྱིས་ཙམ་ན། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་མིང་དང་ནི། །དངོས་པོ་སྟོང་ཉིད་མེད་པ་ཡིན། །འདུ་བྱེད་དངོས་པོ་དེ་ཡང་མེད། །སེམས་ཀྱིས་བརྟག་པ་གང་ཡང་མེད། །སེམས་ནི་རྟོག་མེད་ངོ་བོ་ཡིན། །ཕུང་པོ་ལྔ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་
[151a.7]པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།སེམས་མེད་པས་ན་ཆོས་ཀྱང་མེད། །དེ་ལྟར་ལུས་དང་ཁམས་ཀྱང་མེད། །དེ་ལྟར་གཉིས་མེད་ལམ་གྱི་ནི། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་རབ་ཏུ་བཤད། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྟེན་མེད་ཡིན། །རྟེན་མེད་དུ་ནི་རབ་ཏུ་བཤད། །བློ་ནི་རྟེན་མེད་
[151b]
[151b.1]བྱས་ནས་ནི། །དེ་ཡང་རྟེན་མེད་འབྱུང་བའོ། །ཤེས་རབ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་སོགས། །རྟག་ཏུ་དེ་བྱས་ལས་ཀྱིས་ནི། །མྱུར་བའི་འདུས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །ཐབས་བསྟན་
[151b.2]པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གནས་པ་ལ། །དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་བདུད་རྩི་ནི། །བླ་མའི་བཀའ་ཡིས་ཟད་པ་མེད། །མྱུར་བའི་དུས་ལ་རྙེད་ནས་ནི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་ཡིན། །མིང་གི་ཁམས་
[151b.3]སུ་རབ་ཏུ་གནས། །བཤད་བྱེད་དེ་ཡང་གུད་དུ་ཡང་། །བཤད་བྱ་དེ་ཡང་གང་ན་ཡོད། །གང་ལས་གང་བྱུང་མིང་དེ་ནི། །གང་ལས་གང་བྱུང་ཆོས་དེ་རྣམས། །དེ་ནི་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཡིན། །ཆོས་དེ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །མ་བྱུང་མིང་ནི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཡང་
[151b.4]མིང་དུ་གྲུབ་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མིང་མེད་པ། །མིང་མེད་དུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ། །དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་གང་བྱུང་བ། །དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྣམ་རྟོག་ཡིན། །མིག་གིས་མཐོང་བའི་གཟུགས་དེ་ནི། །དེ་ཉིད་མཁྱེན་པས་ཡོད་པར་བཤད། །{བརྫུན་,རྫུན་}གྱི་ང་རྒྱལ་འཇིག་རྟེན་
[151b.5]པ། །ཀུན་རྫོབ་སེམས་པ་བརྟེན་པ་ཡིན། །རྟེན་འབྲེལ་འཛོམ་པས་མཐོང་བ་གང་། །དེར་སྣང་སྟོན་པ་འདྲེན་པ་ཡིན། །འཛིན་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ཡོད་པར། །དོན་དམ་པ་ཡི་བློ་མ་ཡིན། །མིག་གིས་གཟུགས་ནི་མཐོང་མི་འགྱུར། །སེམས་ཆོས་དེ་ཡང་ཡོད་མི་འགྱུར། །
[151b.6]གང་སྣང་ཐམས་ཅད་{བརྫུན་,རྫུན་}དུ་བཤད། །འཇིག་རྟེན་པས་ནི་གང་སྤངས་པ། །དེ་ནི་དོན་དམ་ཡིན་པར་བཤད། །བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།དབུ་མ་སྲིད་པའི་འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།
Source Colophon
Source: Degé Tengyur (སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར), Esukhia Unicode edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur). File 096, Tohoku 3840. Madhyamaka section (dbu ma). CC0 license. The text spans folios 151a.1–151b.6 of the Degé Tengyur woodblock print.
🌲