by Ravigupta

The Gathakosa, or "Treasury of Verses," is a collection of wisdom poetry attributed to the Indian Buddhist master Ravigupta (Tibetan: Nyima Bepa, "Sun-Protected"), preserved only in Tibetan translation within the Dege Tengyur. The text belongs to the ancient Indian tradition of subhasita — "well-spoken" verses of practical and moral wisdom — yet it is framed by Buddhist devotion, opening with homage to Manjushri and closing with a prayer that the fire of wisdom and the water of meditation may destroy affliction.

Nothing is known of Ravigupta beyond this text and his name. The Sanskrit original is lost. The Tibetan translation was made by the Indian pandita Jnanashanti of Zahor and the Tibetan translator Pal Gyi Lhunpo De. The text sits in the Miscellaneous section (sna tshogs) of the Tengyur alongside treatises on ethics, statecraft, alchemy, astrology, and iconography — the intellectual attic of the Tibetan Buddhist canon.

This is the first English translation. No prior translation in any modern language is known to exist.

In the language of India: Gathakosha. In the language of Tibet: Treasury of Verses.

Homage to Manjushri, the Youthful.

To the one who in every way
possesses all virtues and has abandoned all faults,
who sustains all the grounds —
to that one I bow always.

Virtues and faults are adventitiously equal —
it is the world's habituation that distinguishes them.
Naturally the vulture descends to the charnel ground,
just as the swan descends to the lake.

The ignoble always conceal
the virtues of others.
The noble store away precious things
for the sake of all.

Even when beings are mixed with faults,
the virtuous one extracts the virtue.
Who besides the swan knows how
to separate milk from water?

The ignoble never tire of harming beings;
the noble never tire of helping.
Darkness never illuminates the earth;
the sun always makes it bright.

The ignoble are skilled at hurling piercing words —
that is not noble speech.
Likewise, poison can harm,
but it cannot heal.

Noble persons diligently conceal others' faults —
in this they seem like the lowly.
Yet there is a difference between these two:
the noble conceal them; the lowly broadcast them.

When greatly afflicted by deceitful people,
one yearns for peace all the more.
When the world is scorched by the sun,
it desires the moon all the more.

As the wicked strive to tear others apart,
the noble just as diligently mend.
The hole gradually pierced by the needle
is closed by the thread.

The wicked rejoice at seeing others harmed — not the noble.
Weapons made of iron
are mostly used on the battlefield.

The wicked know how to disparage;
the noble know how to praise.
Winter dries everything out;
in spring the forest blossoms again.

In times of violence and cruelty,
the insolent are mostly honored
over the great-souled —
as an empty vessel sits high while the full one is low.

The noble avoid even small wrongdoing;
the wicked do not consider even great sins significant.
The eye shrinks from even a mote of dust;
the hand reaches into the flame.

When the lowly are raised beyond their station
and bad rulers do not consider others' benefit —
if you throw filth upward,
it falls first upon your own head.

For a worthy guest, even the lifeline would be offered.
But mere growth is not good produce —
like the hair and nails of the ignoble,
which grow without cultivation yet have no value.

From the best, the best are born;
from the lowest, the lowest arise — that is lineage.
In a cave, there is darkness;
on the open plain, moonlight falls.

However high the wicked may be raised in rank,
the noble even in decline outshine them.
Before a genuine jewel, even damaged,
an artificial gem cannot match its luster.

The fame of the virtuous
is renowned in all ten directions, as sound carries.
A tarnished mirror
gives no joy in the reflections it produces.

The sun sinks into the ocean;
the moon wanes — yet neither changes its nature.
The virtuous, even in decline,
never lose their greatness.

Life, youth,
the tip of a flame, the current of water —
once passed, they do not return.
The position of the ignoble is the same.

The ignoble, attached to improper things,
have no footing on proper ground.
Even those who feed on rotting corpses
shun the sandalwood tree.

The wicked cannot discard self-praise —
it is their innate nature.
Even when the moon is but a crescent,
it rests upon Maheshvara's crown.

Ordinary people, like the wind,
merely follow whatever scent others carry.
Noble persons, like sunlight,
are never stained by faults.

The disciplined one who has abandoned harming others
brings joy even after consciousness has ceased.
Indra's bow, separated from its string,
becomes an ornament of earth and sky.

What ignoble person is self-important? What noble one is in decline?
The unequal distribution of fortune —
does it not naturally torment the fool?

Even the lowly, when embraced by the great-souled,
can be raised to greatness.
A skilled craftsman can take a shard of glass
and, with color, make it appear as a jewel.

Some focus on speaking much;
some speak little yet accomplish the purpose.
The reed has flowers but no fruit;
the date palm has fruit but no flowers.

Straightness alone is not enough for virtue;
the cunning of the wise is not a fault.
The arrow, being straight, kills;
the shield, being curved, protects the body.

Though very fierce, choose the honest one.
A deceitful shield does not cover fire's nature.
The autumn sun without clouds
is far more scorching than when veiled.

At the forefront, even a fool
appears as a person of bright knowledge.
Those intoxicated by youth and desire
display charms and coquetry.

From even a peaceful being
it is uncertain that no terror will arise —
from even the white tip of a butter lamp,
does not dark smoke emerge?

That which causes fear is not one thing alone —
even the form of a great terrifying one,
once destroyed, can serve the cause of peace.
The fire of those unfriendly to virtue's water
is not quenched by the shield of faults.

It is light alone that dispels darkness —
is it not? Darkness certainly does not.
Whatever fools accomplish
is like a crow on a palm tree.

When worms have eaten through wood,
letters may appear by chance.
Virtuous persons are mostly diminished
through the gate of need.

Even the parrot, which speaks so clearly,
is kept guarded in a cage.
Even enemies easier to tame
are harder to subdue when beings rely on them closely.

Water drops that fall into the ocean
cannot be dried by the sun.
One either completes what one has begun
or does not begin at all.

Lightning either strikes and destroys
or it does not fall.
Even what is easy to understand,
a fool cannot distinguish virtue from fault.

For one who is blind,
light and darkness are the same.
Beings are the vessels — disparage them not.
The very same drop of rain,
falling into a snake's mouth, becomes poison;
falling into an oyster's mouth, becomes a pearl.

Fools are mostly rash and hasty;
the wise are not so.
The moon's reflection in the water —
who but a child would try to grasp it?

From the slightest disagreement,
the light-minded fly into great anger.
Even the tiniest dust mote,
when blown by wind, scatters far.

The ignoble oppress the virtuous
with various means of contempt.
Grass and sticks float on the river's surface;
jewels do not.

The intelligent can rescue others from decline,
but the ordinary cannot.
The sharabha, by its inhalation,
drinks the water of a well.

Beings grow weary of virtues
known too long and too well.
After drinking water to full satiation,
they cast it aside entirely.

Without skillful means,
even the noble cannot accomplish their purpose.
The one who draws the bow backwards
will never hit the target with a straight arrow.

When people attain high rank,
they mostly become deluded.
Even sitting atop a mountain peak,
they see the valley as level with themselves.

Even though some in the retinue lack virtue,
the noble do not abandon the circle.
Like the mark on the moon's face —
it waxes and wanes together with the moon.

Even in times of decline, the great-souled
display power that is far from ordinary.
When agarwood is burned by fire,
its fragrance is anything but ordinary.

The great-souled remove even the slightest fault;
the ordinary do not.
The moon's mark is visible when it is full,
but not when it is a crescent.

Ordinary people, destitute of power,
strive and go to serve others.
Though the whetstone cannot cut anything itself,
it sharpens the axe to a keen edge.

The deceitful see others' faults
even from afar, but not their own.
The eye cannot see its own faults,
yet discerns the mark upon the moon.

Noble ones who blaze like jewels —
precious, undimmed, stable, and joyfully distinct —
are not changed by trifling things.

The wicked — innately petty, light-minded,
fickle, shameless, and inwardly crude —
dishearten their friends.
In the sky, fire is carried by the wind.

Seeds of benefit, when planted in noble soil,
grow — not in barren ground.
Even a tiny drop of sesame oil
spreads across water, but sand does not.

The wise one destroys the enemy's very life;
the fool only wounds a limb.
An angry lion kills the person;
an angry dog snaps at the stone.

Light-minded people enriched by fortune
cannot endure hardship.
A spider's web can hold a fly,
but it cannot hold an elephant.

Though many cannot bear to fault
the radiant, auspicious moon,
when a single mote of fault arises,
it is matched against a hundred virtues.

The wicked, feigning a livelihood,
seize any opportunity to harm others.
The snake, though it feeds on air,
does not cease to harm those it meets.

Ignoble persons make false accusations
and greatly harm through their wickedness.
The spider sets its net in the sky
to catch and kill flies.

The wicked of the land are especially harmful.
Though the lotus has done no harm,
the frost always withers it.

The unruly are tamed by the unruly, not by the noble.
The medicine that matches the disease of leprosy
is the lye of the arista plant.

The deceitful first obstruct the greatness of the virtuous.
A woman's breasts —
delight first falls upon the most visible.

Though the fool be raised to the highest rank,
the wise pauper outshines him.
When rain falls from the sky,
it settles the rising dust.

The wise, even in utter destitution,
do not accept wealth mixed with contempt.
The chataka bird, even on the ground,
will not drink the water of lakes.

The great-souled are equanimous
in both prosperity and decline.
The sun's disk, whether rising
or setting, does not change.

The daily waning suffering
the moon endures so patiently —
even a powerful one like the sun
finds no joy in declining and setting.

So long as one has not fallen into destitution,
people will associate with one.
When a thunderbolt strikes the skull,
who can protect against it?

If a virtuous person does not benefit others,
what is the difference from the ordinary?
If the sun does not dispel darkness,
it is no different from the dark.

Some have a few powers to be glad of,
but no one thing accomplishes everything.
The vajra can pierce boulders,
but it can be cut by horn and bone.

Even with wings complete and the desire to go,
effort propels one to fly far.
But like an arrow when its momentum is spent,
one falls of one's own accord.

Those who possess wealth yet are timid
have no power to enjoy it by their own merit.
It is said that when grapes ripen,
the crow gets a disease of the beak.

The wise, upon seeing fine material,
immediately discern its quality.
One trained in the hand's measure
can know the weight of things.

A nature encrusted by sin
is purified only with difficulty.
A cloth naturally soiled
is whitened only with great effort.

When the deceitful show respect,
it is for their own purpose, not from respect.
When a courtesan pleases a man,
it is to lure him, not from pleasure.

Blisters, sprouts, eggs, fire,
poison, mules, wood-worms, and maggots,
and shameless people —
none hesitate to destroy their own support.

Rare is the virtuous person who is also wealthy;
the wealthy mostly lack virtue.
An ornamental flower is beautiful,
but the clove blossom has the finest fragrance.

Unstable by nature, excessively wavering,
hard to grasp, hard to correct, full of faults —
with the method of mercury,
what noble purpose can be achieved without restraint?

When high, do not be arrogant;
when fallen, do not despair.
Though the sun clears darkness,
the risen sun must also set.

Though the great Kula mountain is stable and vast,
free from the fault of inclining —
look how even the waters flowing to the ocean
gradually incline downward.

Though of good family and possessing virtue,
do not befriend one who is ignoble by nature.
When fire spreads,
it burns even the sandalwood of Malaya.

When the lowly are raised to high positions,
they first aim to destroy their lords.
Dust thrown upward
falls first upon the one who threw it.

What the destitute fool finds impassable,
the wise one crosses with ease.
An iron mass sinks in water,
but shaped into a vessel, it floats.

Ruins, one's own decline, timid wealth,
the lowly who survive,
and crows that live long —
all become harmful, never beneficial.

The noble, radiant with compassion,
become kin to all beings.
The sun's transcendent rays
fall from their high place down to the earth.

The lowly mostly reward their inferiors, not the noble.
Sesame oil spreads through water,
but when fresh butter is added, it congeals.

Even when the noble are greatly angered,
through skillful means they become friends again — they are not savage.
Ice, though hard, can be melted.
That it is hard does not mean it cannot yield.

Even when the lowly pretend to help,
they harm the noble — what need to speak of their anger?
If one dies even when Yama smiles,
what need to say when he is wrathful?

The noble display virtues;
the wicked display only faults.
A precious jewel is naturally heavy;
cotton is naturally light.

Though beings are beyond counting,
those with virtue are rare.
Though lands are beyond measure,
the places where jewels arise are rare.

Like many threads bound together,
the wicked gathered are hard to destroy.
Small birds flying together
can cover the face of the sun.

From the lowly, the virtuous may arise;
from the noble, the wicked may arise.
From the mud, the lotus emerges;
from the lotus, worms emerge.

Being cherished by an ignoble king
is not the same as genuine rank.
In a house full of venomous snakes,
a lamp cannot shine well.

When the great-souled fall from grace,
the lesser do not honor them.
Yet even a sliver of the moon remaining
is honored by all for its very power.

Benefiting those who do you harm,
serving the powerful and the destitute alike,
being generous in spirit even when impoverished —
these are the signs of the truly great-souled.

The forceful words of the noble
quench like camphor juice.
The sweet words of the deceitful
are like juniper berries — sweet but purgative.

Those who help without counting favors,
who give to the lowly without being asked,
who mediate disputes and possess virtue —
among a hundred, perhaps one or two are known.

Whoever has the power to punish
also has the power to benefit.
The sun both dries and brings rain —
the moon does not.

It is not children who fail to see the twofold meaning —
what can even the wise do about it?
There are two kinds of blindness:
the born blind, and the blind from ignorance.

If studying the treatises with effort bears no benefit,
it is called pointless effort.
If an illness subsides without treatment,
what use are medicines and tonics?

Speech that speaks yet is not restrained,
that is not harsh yet is fitting and beautiful —
the needle of the balance that measures rightly
is neither too high nor too low.

The ignoble by nature mostly
do not help unless pressed —
like a flower that yields its fragrance
only when crushed underfoot.

Even if the wicked have something good —
what is seen good in them was taken from others.
The precious qualities of the virtuous
never arise among the wicked.

Those who wish to navigate the world
must learn all the ways of livelihood.
Without knowing the sacred bonds of the dakinis,
one cannot know the vital points.

Among all beings, two things bring happiness,
and nothing else can match them:
having abandoned all desires entirely,
or possessing every desire in full abundance.

Even the conduct of the great built over ages
the wicked can destroy in an instant.
Even crops nurtured slowly by water
are burned by fire in a moment.

Among fools and the deceitful,
attaining the highest rank does not make one truly great.
Like stars in thick fog —
the sun can never shine through.

One naturally pure and full of merit
is peaceful even amid the queen's retinue.
But the tigers of the peaceful forest hermitage
are not at all peaceful.

"Associating with the ignoble leads to ruin" —
how true that saying is!
While playing with a venomous snake,
how could it end well?

The vows of the wicked, whose nature is most impure,
are like a hunter who dons saffron robes
to approach the deer and kill them.

The wise always first
generate the heat of discipline.
Gold, without being refined,
does not become workable.

By giving to beggars, the wealthy gain
dharma and renown — the beggars do not.
Honor comes to the patron;
yet those who are not beggars also beg.

The deceitful speak sweet words
while their conduct is like a razor blade.
The snake and the peacock have beautiful voices —
yet they are still what they are.

When a fool is guided by one of bright intellect,
the purpose of both is served without loss.
One with eyes who enters the path
does not waste a single step.

When a lord does not value virtue,
is it from foolishness or from contempt?
If a blind person does not prize a pearl they cannot see,
what blame is there?

Through a king's blessing and a minister's power,
purposes are accomplished through skillful means.
Through the power of firm punishment,
even the sword's strike is cut short.

Though one has studied all the treatises,
if one does not put them into practice,
it is like a blind person holding a lamp in hand —
they still cannot see the road.

Do not take sides with any party,
and do not show excessive love or hatred.
A diet of one single flavor,
it is said, will not cause illness.

Abiding in the center among all
is praised by the wise.
The sun is great when it rises;
when it reaches the center of the sky, it is at its zenith.

Women abandon even the mighty;
a king's fortune passes through their hands like a courtesan's fee.
Even the ground that surrounds us
is shaken by the serpent beneath.

Just as some find fortune by chance,
the virtues of the wise are known by the wise.
In the town, the faulty who follow wrong paths
are as plentiful as grass.

Not having seen the good, they do not believe
even in the virtues of the truly great.
"The ocean's water is vast" —
who would a turtle in a well believe?

Through various means of accomplishment,
severity is sometimes needed — but it does not make one great.
A mirror made of bronze can show reflections;
one of gold cannot.

Even when the noble are divided by others,
their own virtues reconcile them.
The ignoble, like iron lumps,
can be broken apart but not reunited.

Those of wicked nature and ignorance
become deluded even on the path of knowledge.
Like moths drawn to the light of a lamp,
the sky-wanderers circle wrongly.

Just as faultless, blameless words
are twisted by the fierce one's faults —
the harm-doer is not like that.
The burn's wound does not become water's coolness.

Whatever fortune the great-souled possess,
from it decline gradually arises.
The sun, having sustained all for so long,
at the end of time will scorch all beings.

Fortune, though unstable by nature,
becomes stable for the truly great.
With the method of mercury's dissolution,
why should union and separation not be mastered?

The sharp, soft words of the deceitful
torment the heart in ways
that neither a sharp sword,
nor wind, nor water, nor fire can do.

When beings fall from grace,
their conduct becomes perverted.
In a dream, if one sees a sun without light,
it is said that death will follow.

One's mind is tormented when others are harmed,
but not so when one is harmed oneself.
The earth, which does not shake from its own harm,
trembles when those upon it are harmed.

The wise do not let their guard down —
is this one a friend or a foe?
Wind can scatter a great fire,
yet it also kills a blazing lamp.

"This fierce one has helped me" or
"raised me" — do not trust such a face.
When fire spreads,
the fire-priest with his implements is burned.

Even when life is threatened, the wise
do not abandon faith, purity, and virtue.
Even when a conch is burned by fire,
it does not abandon its natural whiteness.

Shameless deeds are not worthy deeds;
mere conduct never suffices.
Those who have entered the path of sorrow —
who among them can tell clean water from unclean?

No better course exists than naturally
being diligent in one's work.
Even one who has easily climbed to the treetop
will fall if they strive to go higher.

Faults mostly arise from the company of many —
from others, not from oneself, they say.
From the coming together of fuel and fire,
burning occurs.

Much learning breeds arrogance;
wealth breeds pride; beauty breeds intoxication.
Offering water to the ocean,
playing games with the Lord of Death — all is upside-down.

"Because I am wealthy,
none would dare against me" — so the wretched do not think.
Even the peak of immovable Mount Meru —
does not the vajra pierce it?

The master of wealth may be skilled at guarding it,
but enemies within are very hard to guard against.
Fish drink the ocean's water,
yet no one sees them drinking.

One who gained wealth through generosity
yet does not give to the destitute —
to such a shameless person,
anger will never return what was given.

So long as the noble do not exert themselves,
wrongdoing will remain powerful.
Through diligence, the wise
need not fear former afflictions.

The stains and habitual patterns of affliction
are burned by the fire of wisdom
and washed by the water of meditation.
Like limestone dissolved by water,
they should be scattered into a hundred pieces.

The path followed by the great-souled,
which leads others to become accustomed —
so that they may delight in this,
this was spoken from familiarity.

Thus, as the fire of beings' various evils
burns the sprouts and seeds of virtue —
for as long as the Lord of Death, devourer of the three realms,
rains down like thunderbolts — may the accumulation of renown increase!

The work called "Treasury of Verses," composed by Acharya Ravigupta, is complete.

Translated, edited, and finalized by the Zahor pandita Jnanashanti and the Tibetan translator Pal Gyi Lhunpo De.

Colophon

The Gathakosha (Sanskrit: Gathakosha-nama; Tibetan: tshigs su bcad pa'i mdzod, "Treasury of Verses") is a collection of wisdom verses attributed to the Indian Buddhist master Ravigupta (Tibetan: Nyima Bepa, literally "Sun-Protected" or "Sun-Concealed"), preserved in the Dege Tengyur, Miscellaneous section (sna tshogs), Tohoku catalogue number D4331.

The Sanskrit original is lost. The text was translated into Tibetan by the Indian pandita Jnanashanti of Zahor and the Tibetan translator dPal gyi lhun po'i sde. Nothing is known of Ravigupta beyond this text and his name, which in Sanskrit would be reconstructed as Ravigupta or Suryagupta (ravi/surya = sun; gupta = protected/hidden).

The text belongs to the Indian tradition of subhasita — wisdom verses collecting observations on virtue and vice, the noble and the ignoble, the wise and the foolish. It shares significant thematic material with the nitishastra genre (D4328-D4335 in the same Miscellaneous section), including the contrast between straight and crooked, the rain-drop-into-vessel metaphor, and the comparison of wicked people to natural phenomena. The closing verses shift into explicitly Buddhist territory, with references to the fire of prajna (wisdom) and the water of samadhi (meditation concentration) destroying the kleshas (afflictions) — a distinctly Mahayana conclusion to an otherwise secular-seeming anthology.

Good Works Translation from Classical Tibetan (Dege Tengyur, Esukhia etext). Translated by Lotsawa of the New Tianmu Anglican Church, 2026. First English translation. No prior translation in any modern language is known to exist.

This is the 103rd first-ever English translation from Classical Tibetan in the Good Work Library.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

🌲

Source Text: ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཛོད

Classical Tibetan source text from the Esukhia Dege Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 203, sna tshogs section). D4331, folios 116b-122a. CC0 license. Presented for reference, study, and verification alongside the English translation above.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། གཱ་ཐཱ་ཀོ་ཥ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་སྐྱོན་སྤངས་ཤིང་། །ས་ཀུན་སྐྱོང་བ་གང་ཡིན་ལ། །དེ་ལ་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དང་གློ་བུར་མཉམ། །འདི་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གོམས་པ་སྟེ། །ངང་གིས་བྱ་རྒོད་དུར་ཁྲོད་དང་། །ངང་པ་མཚོར་འབབ་ཇི་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་མི་སྲུན་དུས་ཀུན་དུ། །སྐྱེ་བོའི་ཡོན་ཏན་འཆབ་པར་བྱེད། །རིགས་བཟང་པོ་ཡི་རིན་ཆེན་དག །ཀུན་གྱི་དོན་དུ་སྦ་བ་བྱེད། །སེམས་ཅན་སྐྱོན་དང་འདྲེས་
ན་ཡང་། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པས་ཡོན་ཏན་བླང་། །ཆུ་ལས་འོ་མ་འབྱེད་པ་ཡང་། །ངང་པ་ལས་གཞན་སུ་ཡིས་ཤེས། །མི་སྲུན་འགྲོ་ལ་འཚེ་བ་དང་། །སྐྱེས་མཆོག་ཕན་འདོགས་ངོམས་པ་མེད། །མུན་པས་ས་སྟེང་སྣང་བ་མིན། །ཉི་མས་རྟག་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །མི་སྲུན་གཞན་ལ་
གནད་གཅོད་ཚིག །འཕན་མཁས་དེ་ནི་རིགས་སྨྲ་མིན། །འདི་ལྟར་དུག་ནི་གནོད་ནུས་ཀྱི། །དེ་ནི་ཕན་པར་བྱེད་མི་ནུས། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རབ་བསྒྲིམས་ཏེ། །གཞན་གྱི་སྐྱོན་སྦེད་སྨད་རིགས་མཚུངས། །འོན་ཀྱང་འདི་གཉིས་ཁྱད་ཡོད་དེ། །སྐྱེས་མཆོག་སྦེད་ཀྱི་
སྨད་རིགས་སྨྲ། །གཡོ་སྤྱོད་སྐྱེ་བོས་རབ་གཙེས་ན། །ལྷག་པར་དེས་པ་དྲན་པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཉི་མས་རབ་གདུངས་ན། །ལྷག་པར་ཟླ་བ་མངོན་པར་འདོད། །ངན་པ་ཕ་རོལ་འབྱེད་བརྩོན་ལྟར། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་སྡུམ་དེ་བཞིན། །ཁབ་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་ཕུག་པ་ཡི། །བུ་ག་སྐུད་པས་
འགོག་པར་བྱེད། །ཕ་རོལ་གཙེས་མཐོང་ངན་པ་དག །དགའ་བར་འགྱུར་གྱི་སྟོད་རིགས་མིན། །ལྕགས་ལས་བྱས་པའི་མཚོན་ཆ་དག །ཕལ་ཆེར་གཡུལ་ངོར་སྤྱོད་པ་བཞིན། །སྐྱེ་བོ་ངན་པས་སྨད་པར་ཤེས། །སྐྱེ་བོ་དམ་པས་ལེགས་བསྔགས་ཤེས། །དགུན་གྱི་དུས་ན་སྐམ་པར་བྱེད། །དཔྱིད་ཉིན་
ནགས་ཚལ་ཁ་ཡང་འབུ། །སྣོད་དག་ལྷག་པར་འདུག་པ་ཡང་། །འཚེ་ཁེངས་རྩུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི། །དུས་ན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བས། །སྤྱི་རྟོལ་ཅན་དག་ཕལ་ཆེར་བཀུར། །དམ་པ་སྡིག་པ་ཆུང་ཡང་སྤོང་། །ངན་པ་རྣམས་ནི་ཆེ་ཡང་མིན། །མིག་ནི་རྡུལ་ཡང་འཛེམ་པར་བྱེད། །ལག་པ་
མེ་ལྕེར་རེག་པར་བྱེད། །སྨད་རིགས་གོ་འཕང་བསྟོད་དྲགས་དང་། །གཞུང་ངན་ཕན་བཏགས་མི་སེམས་ཏེ། །གྱེན་དུ་མི་གཙང་ཟས་གཏོར་ན། །ཐོག་མར་མགོ་ལ་འབབ་བར་འགྱུར། །རིགས་ཤིང་འོས་པའི་འགྲོན་པོ་ལ། །དཔྱང་ཐག་བཅད་པ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི། །ཐང་སྐྱེད་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། །
མི་སྲུན་པ་ཡི་སྐྲ་སེན་བཞིན། །མཆོག་ལས་མཆོག་དག་སྐྱེ་བ་དང་། །དམན་ལས་དམན་སྐྱེད་དེ་རིགས་ཏེ། །ཕུག་ལ་བརྟེན་ནས་མུན་པ་དང་། །ཐང་ལ་ཟླ་ཟེར་འབབ་པར་བྱེད། །ངན་བ་ཇི་ལྟར་འཕང་མཐོ་ཡང་། །རིགས་ལྡན་རྒུད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རིགས་ལྡན་ནོར་བུ་ཉམས་མདུན་
དུ། །བཅོས་མའི་ནོར་བུས་གཟི་མ་བྱིན། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་གྲགས་པ་དག །ཕྱོགས་བཅུར་གྲགས་པས་སྒྲ་གྲགས་ཚུལ། །གཡའ་དང་ལྡན་པའི་མེ་ལོང་གིས། །གཟུགས་བརྙན་བྱུང་ལ་དགའ་བ་མེད། །ཉི་མ་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་པ་དང་། །ཟླ་བ་བྲི་ཡང་གཞན་མི་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་
ལྡན་པ་རྒུད་གྱུར་ཀྱང་། །ནམ་དུའང་ཆེ་བ་ཉིད་མི་ཉམས། །ཚེ་དང་ལང་ཚོ་དག་དང་ནི། །མེ་ལྕེའི་རྩེ་དང་ཆུ་རྒྱུན་གྱི། །འདས་པ་ཕྱིར་ནི་ལྡོག་བ་མེད། །མི་སྲུན་གོ་འཕང་དེ་བཞིན་ནོ། །མི་རིགས་ཞེན་པའི་མི་སྲུན་དག །རིགས་པའི་གཞི་ལ་གནས་པ་མེད། །རུལ་བའི་རོ་ལ་ཟ་བས་ཀྱང་། །ཙན་དན་སྡོང་
པོ་སྤོང་བར་བྱེད། །ངན་པ་བདག་བསྟོད་རང་བཞིན་གྱི། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འདོར་མི་སྲིད། །ཟླ་བ་ཚེས་ན་ངེས་པར་ནི། །དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་སྤྱི་བོར་ཐོགས། །ཕལ་བ་དག་ནི་རླུང་བཞིན་དུ། །གཞན་གྱི་དྲི་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲང་། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཉི་ཟེར་བཞིན། །སྐྱོན་གྱིས་རྟག་ཏུ་གོས་པ་
མེད། །ཁྲིམས་ལྡན་གཞན་ལ་གནོད་སྤངས་པ། །རྣམ་ཤེས་སྤངས་ཀྱང་དགའ་བར་བྱེད། །རྒྱུད་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོའི་གཞུ། །ས་དང་ནམ་མཁའི་རྒྱན་དུ་འགྱུར། །མི་སྲུན་གང་ཞིག་ཆེ་བདག་གང་། །རིགས་ལྡན་དེས་གང་རྒུད་པ་གང་། །འབྱོར་པ་མི་འདྲ་བྱེད་པ་འདི། །རང་བཞིན་
བླུན་པོ་ཅིས་མི་གདུང་། །བདག་ཉིད་ཆེན་པས་སྨད་རིགས་དག །ཡོངས་བཟུང་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་ཀྱང་འབྱུང་། །བཟོ་བོ་མཁས་པས་ཤེལ་སྦྲམ་ཡང་། །ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་ན་ནོར་བུར་སྣང་། །ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་ལྷུར་ལེན་ཏེ། །ཁ་ཅིག་མི་སྨྲ་དོན་ཡང་སྒྲུབ། །འདམ་བུའི་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་མེད། །སྟར་
ཀའི་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་མེད། །ཡོན་ཏན་དྲང་བས་མི་ཆོག་སྟེ། །སྐྱེ་བོའི་གྱ་གྱུ་སྐྱོན་མིན་ནོ། །མདའ་དྲང་བས་ནི་གསོད་པར་བྱེད། །ཕུབ་ནི་འཁྱོག་སྟེ་ལུས་ཀྱང་སྲུང་། །ཤིན་ཏུ་གཏུམ་ཡང་དྲང་བ་བདམ། །ངན་གཡོ་ཕུབ་མེ་རྩུས་གཡོགས་མིན། །སོ་གའི་སྤྲིན་མེད་ཉི་མ་བས། །སྤྲིན་
གྱིས་མི་གསལ་ཤིན་ཏུ་སྲེག །དཔའ་འགོ་ན་ནི་བླུན་པོ་ཡང་། །ཤེས་རིག་གསལ་བའི་སྐྱེས་བུར་འགྱུར། །ལང་ཚོས་རྒྱགས་པའི་འདོད་ལྡན་དག །འཇོ་བ་སྒེག་པ་སྟོན་པར་བྱེད། །ཞི་བ་ཡི་ནི་ལུས་ཅན་ལས། །འཇིགས་པ་མི་འགྱུར་ངེས་མེད་དེ། །མར་མེའི་རྩེ་མོ་དཀར་པ་ལས། །དུད་
བ་ཞག་པོ་ཅིས་མི་འབྱུང་། །འཇིགས་འབྱུང་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། །འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ཞིག་པའི་གཟུགས། །ཞི་བའི་ཆེད་དུ་ཅིས་མི་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་ཆུ་ཡིས་མི་མཛའ་བའི། །འགྲོ་བའི་མེ་འཇིལ་སྐྱོན་ཕུབ་མིན། །སྣང་བ་ཁོ་ནས་མུན་པ་ནི། །སེལ་འགྱུར་མིན་ནམ་མུན་པས་
མིན། །བླུན་པས་དོན་འགྲུབ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བྱ་རོག་ཏ་ལར་མཚུངས། །སྲིན་བུས་ཤིང་དག་ཟོས་པའི་རྗེས། །སྟེས་དབང་ཡི་གེ་སྣང་བ་བཞིན། །སྐྱེ་བོ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དག །མཁོ་བའི་སྒོ་ནས་ཕལ་ཆེར་ཉམས། །ནེ་ཙོ་ཚིག་གསལ་སྨྲ་བ་ཡང་། །གཟེབ་ཀྱི་སྤྱིལ་བུས་
སྲུང་བར་འགྱུར། །གདུལ་བར་བླ་བའི་དགྲ་དག་ཀྱང་། །སེམས་ཅན་ཆེས་བསྟེན་གདུལ་བར་དཀའ། །ཆུ་ཐིགས་མཚོ་ནང་ལྷུང་བ་དག །ཉི་མས་སྐེམས་པར་མི་ནུས་སོ། །བདག་ཉིད་བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའང་། །ཡང་ན་མ་བརྩམས་རྩོམ་མི་བྱེད། །གང་དུ་ཐོག་བབ་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་། །ཡང་ན་
འབབ་པར་མི་བྱེད་དེ། །རྟོགས་པར་བླ་ཡང་བླུན་པོས་ནི། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དག་འབྱེད་མི་ནུས། །སྐྱེ་བོ་མིག་ནི་ལོང་བ་ལ། །སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པར་མཚུངས། །འགྲོ་བ་གནོད་ལས་སྣོད་སྨད་དེ། །རྟག་ཏུ་རོག་ཅིག་འབབ་པའི་ཆར། །སྦྲུལ་ཁར་བབ་ན་དུག་ཏུ་འགྱུར། །ཉ་ཕྱིས་ཁར་བབ་མུ་ཏིག་
འགྱུར། །བླུན་པོ་ཕལ་ཆེར་ཐུབ་ཆོད་བྱེད། །མཁས་པ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ནང་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ནི། །བྱིས་པ་ལས་གཞན་སུ་ཞིག་འཛིན། །ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་བྱས་པའི་རྒྱུས། །སེམས་ཡང་བ་དག་ལྷག་པར་ཁྲོ། །རླུང་གིས་བདས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་
འཐུལ་བར་བྱེད། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་མི་སྲུན་དག །ཐིབས་ནོན་བརྙས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་བྱེད། །རྩྭ་ཤིང་ཆུ་བོའི་སྟེང་ན་འཕྱོ། །རིན་པོ་ཆེ་དག་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་དང་ལྡན་པས་རྒུད་པ་ལས། །བསླང་བར་ནུས་ཀྱི་ཕལ་པས་མིན། །ཤ་ར་བྷ་ཡིས་དབུགས་རྔུབས་པས། །ཁྲོན་པའི་ཆུ་ནི་
འཐུང་བར་བྱེད། །ཡུན་རིང་འདྲིས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། །ལུས་ཅན་དག་ནི་སྐྱོ་བ་སྐྱེ། །ཤིན་ཏུ་ངོམས་པར་ཆུ་འཐུངས་ནས། །དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད། །ཐབས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ན། །དམ་པས་ཀྱང་ནི་དོན་མི་འགྲུབ། །གཞུ་ནི་ལོག་པའི་འགེངས་པའི་མིས། །མདའ་དྲང་
འབེམ་ལ་ཕོག་མི་འགྱུར། །མི་དག་གོ་འཕང་མཐོ་རྙེད་ན། །ཕལ་ཆེར་དེ་ན་རྨོངས་པར་འགྱུར། །རི་རྩེ་མཐོ་ལ་འདུག་པས་ཀྱང་། །གཤོང་ཡང་ཐད་དང་འདྲ་བར་མཐོང་། །ཁ་ཅིག་ཡོན་ཏན་མེད་འཁོར་ནའང་། །དམ་པ་འཁོར་བ་སྤོང་མི་བྱེད། །ཟླ་དཀྱིལ་ལ་བརྟེན་ར་རི་ཡི། །ལྷན་
ཅིག་སྐྱེ་ཞིང་འགྲིབ་པ་བཞིན། །བདག་ཉིད་ཆེ་ལ་རྒུད་དུས་སུའང་། །ལྷག་པར་མཐུ་རྩལ་ཐ་མལ་མིན། །ཨ་ཀ་རུ་ནི་མེར་བསྲེགས་ན། །དྲི་ཞིམ་ཐ་མལ་དེ་ལྟ་མིན། །བདག་ཉིད་ཆེ་ལ་སྐྱོན་ཕྲ་ཡང་། །བསལ་གྱི་ཕལ་ལ་དེ་ལྟ་མིན། །ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་ཉ་བ་ལ། །ར་རི་མངོན་གྱི་ཚེས་ལ་མིན། །མཐུ་ཡིས་
ཕོངས་པའི་ཕལ་པ་དག །གཞན་ལ་རྩོལ་ཞིང་འགྲོ་བའི་ཚེ། །རང་གཅོད་མི་ནུས་བདར་རྡོས་ཀྱང་། །སྟ་རེ་རྣོན་པོར་བདར་བར་བྱེད། །སྐྱེ་བོ་གཅམ་པ་ཕ་རོལ་གྱི། །ཐག་རིང་སྐྱོན་ལྟ་རང་གི་མིན། །མིག་གིས་རང་གི་སྐྱོན་མི་མཐོང་། །ཟླ་བའི་ར་རི་རྟོགས་པར་བྱེད། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་རིན་ཆེན་
དང་། །སེལ་མེད་བརྟན་ལ་དབྱེ་དགའ་བའི། །ནོར་བུ་འབར་འདྲའི་དམ་པ་དག །ཕྲན་ཚེགས་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་བ་མེད། །གཉུག་ཐུང་རང་བཞིན་ཡང་བ་དང་། །མགུ་དགའ་ཁྲེལ་མེད་ཁོང་རྩུབ་པའི། །ངན་པས་མཛའ་བཤེས་ཡིད་གཅོད་བྱེད། །མཁའ་ལ་མེ་ནི་རླུང་གིས་སྤོར། །
ཕན་བྱེད་ས་བོན་དམ་པའི་སར། །བཏབ་འཁྲུངས་མི་སྲུན་ཚ་སྒོར་མིན། །ཏིལ་མར་ཐིགས་པ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་། །ཆུ་ལ་སྙོམས་ཀྱི་བྱེ་མས་མིན། །བློ་ལྡན་དགྲ་སྲོག་ཉིད་འཇོམས་ཀྱི། །མི་མཁས་པ་ནི་ཡན་ལག་གོ །སེང་གེ་ཁྲོས་ནས་མི་གསོད་ཀྱི། །ཁྱི་ཁྲོས་ནས་ནི་རྡོ་ལ་སྙེགས། །
འབྱོར་པ་ཕན་རྩེ་གང་དག་གིས། །སེམས་ཡང་པ་དག་དྲོད་མི་ཐུབ། །པ་རྒྱས་སྦྲང་བུ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི། །མ་ཏང་ཀཱ་ཡིས་གླང་པོ་མིན། །མང་པོས་རེག་པར་མི་བཟོད་པའི། །ཟེར་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཟླ་བ་ཡང་། །སྐྱོན་གྱི་རྡུལ་གཅིག་བསྐྱེད་པ་ན། །ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ལྡན་མཚུངས་པར་བྱེད། །
ངན་པ་འཚོ་བ་ཚུལ་འཆོས་བས། །གླགས་རྙེད་གཞན་ལ་འཚེ་བར་བྱེད། །ལག་འགྲོ་ཟས་སུ་རླུང་ཟ་ཡང་། །ཕ་རོལ་འཚེ་བ་མི་གཏོང་ངོ་། །མི་སྲུན་མི་ཡིས་ངན་པ་དག །སྐྱོན་བཏགས་རབ་ཏུ་འཚེ་རབ་བྱེད། །པ་ཡིས་མཁའ་ལ་རྒྱ་བཙུགས་ནས། །སྦྲང་བུ་བཟུང་ཞིང་གསོད་པར་བྱེད། །ཡུལ་གྱི་
དུས་ཤེས་གྲོང་བའི་ཡིད། །རང་བཞིན་ངན་པ་ཅིས་མི་བྱེད། །ཤ་རུལ་དྲི་མི་ཞིམ་པ་དག །ཁྱི་ལྟོགས་ཀྱིས་དེ་ཅིས་མི་ལེན། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་གཡོ་མེད་ལ། །ངན་པ་ལྷག་པར་འཚེ་བར་བྱེད། །པདྨས་གནོད་པ་མ་བྱས་པར། །བ་མོས་རྟག་ཏུ་སྐེམས་པར་བྱེད། །མི་སྲུན་པ་དག་མི་སྲུན་
པས། །འདུལ་འགྱུར་སྐྱེ་བོ་དམ་པས་མིན། །མཛེ་ཡི་ནད་དང་མཐུན་པའི་སྨན། །ཨ་རི་ཏ་ཡི་ཤིད་བསྟེན་ནོ། །ངན་གཡོ་ཅན་དག་དང་པོར་ནི། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་ཆེ་བ་འགོག །བུད་མེད་ཀྱི་ནི་ནུ་རྒྱས་ལ། །དགའ་བ་དང་པོར་དེ་ལ་འབབ། །བླུན་པོ་ལྷག་པར་སྲིད་
མཐོ་ཡང་། །བློ་ལྡན་དབུལ་པོས་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །མཁའ་ལས་ཆར་པ་བབ་པ་ཡིས། །རྡུལ་ཕྲན་ལྡང་བ་ཞི་བར་བྱེད། །བློ་ལྡན་རབ་ཏུ་ཉམ་ཐག་ཀྱང་། །བརྙས་ཐབས་བསྲེས་པའི་ནོར་མི་ལེན། །ཁུ་རྟ་དག་ནི་ས་སྟེངས་ཀྱི། །མཚོ་ཆུའང་འཐུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དར་བ་
དང་། །རྒུད་པ་ན་ཡང་སེམས་སྙོམས་འགྱུར། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བ་དང་། །ནུབ་པ་ན་ཡང་འགྱུར་བ་མེད། །ཉིན་རེ་འབྲི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག །ཟླ་དེས་ལྟ་བུར་བཟོད་པར་ནུས། །ཉི་མ་ལྟ་བུའི་བཙན་པོ་ཡང་། །ནུབ་འདོད་བྲི་བ་སྤྲོ་བ་མེད། །རང་ཉིད་ཉམ་ཐག་མ་བྱུང་བར། །དེ་སྲིད་
མི་དང་འགྲོགས་བྱེད་དེ། །གླད་པར་གནམ་ལྕགས་བབ་པ་སྟེ། །སུ་ཞིག་གིས་ནི་བསྐྱབ་པར་ནུས། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་གཞན་ཕན་པ། །མི་བྱེད་ཕལ་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །ཉི་མ་མུན་བསལ་མི་བྱེད་ན། །དེ་ནི་མུན་ལས་ཁྱད་པར་མེད། །འགའ་ཞིག་དགའ་བསྡོམས་མཐུ་ཡོད་ཀྱི། །གཅིག་པོས་ཀུན་
འགྲུབ་ཡོད་པ་མིན། །རྡོ་རྗེས་ཕ་བོང་འབིགས་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ཉིད་རྭ་རུས་གཅོད་པར་བྱེད། །འདབ་གཤོག་རྫོགས་ཀྱང་འགྲོ་འདོད་པའི། །འབད་རྩོལ་གྱིས་འཕངས་ཐག་རིང་འཕུར། །འཕངས་པའི་ཤུགས་ཟད་མདའ་དག་ཀྱང་། །རང་ཉིད་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན། །ལོངས་སྤྱོད་བདོག་
ཀྱང་འཇུངས་པ་དག །རང་གི་ལས་ཀྱིས་སྤྱོད་དབང་མེད། །རྒུན་གྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་ཚེ། །ཁྭ་ལ་མཆུ་ནད་འོང་ཞེས་གྲགས། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་རྫས་བཟང་པོ། །མཐོང་ན་མོད་ལ་བྱེ་བྲག་ཕྱེ། །ལག་པའི་ཚོད་ལ་རབ་གོམས་པས། །སྲང་ཚད་རྣམས་ནི་ཤེས་པར་བྱེད། །སྡིག་པས་
སྤགས་པའི་རང་བཞིན་ལས། །དཀའ་བས་ཡིད་ནི་དག་འགྱུར་ཏེ། །ངང་གིས་དྲི་མ་ཅན་གྱི་གོས། །རབ་ཏུ་འབད་པས་དཀར་པོར་འགྱུར། །གཡོན་ཅན་གུས་པ་སྟོན་པ་ནི། །དགོས་པའི་ཆེད་ཡིན་གུས་པས་མིན། །སྨད་འཚོང་སྐྱེས་པ་དགའ་བྱེད་པ། །འདྲིད་པའི་ཆེད་ཡིན་དགའ་བས་
མིན། །སྦུ་དང་མྱུ་གུ་སྒོང་སྐྱེས་མེ། །དུག་དྲེའུ་ཤིང་སྲིན་རྨ་འབུ་དང་། །རང་བཞིན་ཁྲེལ་མེད་མི་དག་ནི། །རང་རྟེན་མི་ཕུང་མི་གཏོང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ལ་ཕྱུག་པོ་དཀོན། །ཕྱུག་པོ་ཕལ་ཆེར་ཡོན་ཏན་མེད། །མེ་ཏོག་རྣ་རྒྱན་རབ་མཛེས་ཀྱང་། །ལི་ཤིའི་མེ་ཏོག་དྲི་རབ་ཞིམ། །རང་བཞིན་
མི་བརྟན་ལྷག་པར་གཡོ། །གཟུང་དཀའ་བཅོས་དཀའ་སྐྱོན་ལྡན་པའི། །དངུལ་ཆུ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །མ་བསྡམས་དམ་པ་གང་ལ་འགྲུབ། །མཐོ་ན་དྲེགས་པར་མི་བྱེད་དེ། །རྒུད་ནའང་ཡི་ཆད་མི་བྱའོ། །ཉི་མས་མུན་པ་གསལ་མོད་ཀྱི། །ཉི་མ་ཤར་བ་ནུབ་པར་འགྱུར། །ཀུ་ལའི་རི་
བརྟན་རབ་ཆེ་ཡང་། །མི་གཞོལ་སྐྱོན་གྱིས་སྤངས་ནས་ནི། །ཆུ་རྣམས་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པ་ཡང་། །བདག་ཉིད་རིམ་གྱིས་གཞོལ་བ་ལྟོས། །ཆོ་རིགས་ཡོན་ཏན་ལྡན་ན་ཡང་། །རང་བཞིན་མི་སྲུན་བཤེས་མི་བྱ། །མེ་མཆེད་གྱུར་ན་མ་ལ་ཡའི། །ཙན་དན་གྱིས་ཀྱང་སྲེག་པར་བྱེད། །སྨད་
རིགས་གཟེངས་མཐོས་ཐོག་མར་ནི། །རྗེ་དཔོན་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་བྱེད། །ས་རྡུལ་གྱེན་དུ་འཐོར་བ་ཡང་། །འཐོར་བྱེད་ཉིད་ལ་ཐོག་མར་འབབ། །གང་གིས་བླུན་པོ་ཉམ་ཐག་པས། །བགྲོད་དཀའ་ཤེས་རབ་ལྡན་པས་རྒལ། །ལྕགས་གོང་ཆུ་ནང་བྱིང་བ་དག །དེ་ཉིད་སྣོད་བྱས་སྟེང་ན་
འཕྱོ། །ཕུང་ཁྲོལ་རང་ཉམས་འཇུངས་ནོར་དང་། །དམན་པ་གསོན་པོར་གྱུར་པ་དང་། །བྱ་རོག་ཡུན་རིང་འཚོ་བ་དག །གནོད་པར་འགྱུར་གྱིས་ཕན་པ་མེད། །དམ་པ་སྙིང་རྗེའི་གཟི་ལྡན་པ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་གཉེན་པར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་ཕར་ཕྱིན་ཉི་མའི་ཟེར། །མཐོན་པོའི་
གནས་ནས་ས་ལ་འབབ། །སྨད་རིགས་ཕལ་ཆེར་དམན་རྣམས་ལ། །རྔན་ཅན་བྱེད་ཀྱི་མི་མཆོག་མིན། །ཏིལ་མར་ཆུ་ནང་ཁྱབ་བྱེད་ལ། །མར་གསར་བཅུག་ན་འཁྱག་པར་བྱེད། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རབ་ཁྲོས་ཀྱང་། །ཐབས་ཀྱིས་གཉེན་འགྱུར་དམུ་རྒོད་མིན། །ཆབ་རོམ་སྲ་ཡང་བཞུ་བ་
ཡིན། །ཐབས་ཡོད་རྩྭ་འཇམ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨད་རིགས་དག་ནི་ཕན་བྱེད་ནའང་། །ཡ་རབས་ལ་གནོད་ཁྲོས་ཅི་སྨོས། །གཤིན་རྗེ་འཛུམ་ནའང་འཆི་འགྱུར་ན། །རབ་ཏུ་ཁྲོས་ན་སྨོས་ཅི་དགོས། །དམ་པ་ཡོན་ཏན་སྟོན་བྱེད་དེ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་སྐྱོན་ཉིད་བསྟན། །ནོར་བུ་རིན་
ཆེན་རང་བཞིན་ལྕི། །ཀ་ཤའི་ཤིང་བལ་རང་བཞིན་ཡང་། །འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་གྲངས་མེད་ཀྱང་། །སེམས་ཅན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དཀོན། །ཡུལ་ལྗོངས་དཔག་ཏུ་མེད་མོད་ཀྱི། །རིན་པོ་ཆེ་དག་འབྱུང་བ་དཀོན། །རྒྱུ་སྤུན་མང་པོ་བསྡོམས་པ་བཞིན། །སྐྱེ་བོ་
ངན་བསྡོངས་གཞིག་པར་དཀའ། །བྱེའུ་དུས་གཅིག་འཕུར་བ་ཡིས། །ཉི་མའི་ངོས་ནི་ཁེབས་པར་བྱེད། །དམན་ལས་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་འབྱུང་། །དམ་པ་ལས་ཀྱང་ངན་པ་འབྱུང་། །འདམ་གྱི་ནང་ནས་པདྨ་འབྱུང་། །པདྨ་ལས་ཀྱང་སྲིན་བུ་འབྱུང་། །རྒྱལ་པོ་མི་སྲུན་གཅེས་བྱེད་
ལས། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་གོ་འཕང་མིན། །ཁང་པ་སྦྲུལ་གདུག་ཅན་དག་ཏུ། །སྒྲོན་མེ་ལེགས་པར་གསལ་མི་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉམས་པ་ལ། །ཆེན་པོ་མིན་པས་མི་བཀུར་རོ། །ཟླ་བའི་ཤས་ཙམ་ལུས་པ་ཡང་། །དྲག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ལ་བཀུར། །གནོད་པ་བྱེད་ན་
ཕན་འདོགས་དང་། །དཔོན་བྱེད་དང་ཆེ་ཉམ་ཐག་བསྟེན། །ཕོངས་ཀྱང་སྦྱིན་གཏོང་སེམས་ཡོད་པ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཆེ་བའི་རྟགས། །ཡ་རབས་དག་གི་ངར་ཅན་ཚིག །ཙང་ཤུའི་ཁུ་བས་ཟ་འཇིལ་བཞིན། །ངན་གཡོ་ཚིག་སྙན་རྒྱ་ཤུག་གི །འབྲས་བུ་མངར་ཡང་འཁྲུ་བར་བྱེད། །
ཕན་བཏགས་དྲིན་བགྲང་མི་བྱེད་དང་། །དམན་ལ་དད་ཆེན་མ་བསླངས་སྟེར། །བྱ་བ་འདུམ་བྱེད་ཡོན་ཏན་ཅན། །བརྒྱ་ཡི་ནང་ན་འགའ་འགར་ཤེས། །གང་ཞིག་ཆད་པས་གཅོད་ནུས་པ། །དེ་ཉིད་ཕན་པར་བྱེད་ཀྱང་ནུས། །ཉི་མས་སྐེམས་བྱེད་ཆར་ཉིད་ཀྱང་། །འབེབས་པར་བྱེད་ཀྱི་
ཟླ་བས་མིན། །དོན་གཉིས་མི་མཐོང་བྱིས་པས་མིན། །མཁས་པ་དེས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ། །ལོང་བ་གཉིས་ཏེ་དམུས་ལོང་དང་། །རིག་པ་མེད་པའི་ལོང་བའོ། །བསྟན་བཅོས་བརྩོན་བྱས་ཕན་མེད་ན། །དོན་མེད་བརྩོན་པ་བྱ་ཞེས་བྱ། །སྦྱོར་བ་མེད་པར་ནད་ཞི་ན། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་སོགས་
དོན་མེད་དོ། །སྨྲ་བ་སྨྲ་ཞིང་བག་འཁུམས་མིན། །བཙན་ཚིག་མ་ཡིན་རན་ན་མཛེས། །རན་པར་འཇལ་བའི་སྲང་མདའ་ནི། །མཐོ་བ་མ་ཡིན་དམའ་བའང་མིན། །རང་བཞིན་མི་སྲུན་ཕལ་ཆེར་ནི། །མ་བསྡིགས་ཕན་པ་མི་བྱེད་དེ། །སྨད་འཚང་མི་ཡི་རྡོག་པ་ཡིས། །མྱ་ངན་འཚང་བསྣུན་མེ་
ཏོག་ལྟར། །ངན་པ་ལེགས་ཀྱང་ལེགས་བ་གང་། །མཐོང་ན་དེ་ནི་དེ་ལས་བླངས། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་རིན་ཆེན་ཡང་། །ངན་ལ་ནམ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད། །འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་འགྲོ་འདོད་པས། །འཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ། །མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་དམ་ཚིག་དག །མི་ཤེས་གནད་རྣམས་
ཤེས་པ་མེད། །འགྲོ་བའི་ནང་ན་འདི་གཉིས་བདེ། །འདི་གཉིས་རག་ལས་མེད་པ་སྟེ། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། །འདོད་དགུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཆེ་བདག་བསྐལ་བསྒྲུབ་སྤྱོད་པ་ཡང་། །ངན་པས་ཐང་ཅིག་ཆུད་གསོན་བྱེད། །ཆུ་ཡིས་རིམ་བསྒྲུབས་ལོ་ཏོག་ཀྱང་། །སྐད་
ཅིག་གིས་ནི་མེས་སྲེག་བྱེད། །སྐྱེ་བོ་བླུན་ཁྲོད་གཡོན་ཅན་གྱི། །གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་ཆེ་བདག་མིན། །རབ་རིབ་སྟུག་པོར་སྐར་མ་ལྟར། །ཉི་མ་ནམ་ཡང་གསལ་མི་འགྱུར། །རང་བཞིན་རྣམ་དག་བསོད་ནམས་ལྡན། །བཙུན་མོའི་འཁོར་ནའང་སེམས་ཞི་ཡི། །དགོན་པ་ཞི་བའི་ནགས་
དག་གི །སྟག་དག་ཞི་བ་མ་ཡོན་ནོ། །མི་སྲུན་འདྲིས་བྱས་ཕུང་འགྱུར་ཞེས། །མི་དག་ཟེར་བ་དེ་རེ་བདེན། །སྦྲུལ་གདུག་དང་ནི་རྩེ་བའི་དུས། །བདེ་ལེགས་ཞིག་ཏུ་ག་ལ་འགྱུར། །རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་མ་དག་པའི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་། །རྔོན་པ་ངུར་སྨྲིག་གོས་བགོས་
པས། །རི་དགས་འདྲིས་ནས་གསོད་པ་བཞིན། །བློ་ལྡན་ཀུན་ཏུ་ཐོག་མར་ནི། །འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་སྤུངས་བསྐྱེད་དེ། །གསེར་ནི་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པར། །ལས་སུ་རུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སློང་ལ་བྱིན་པས་ཕྱུག་པོ་ནི། །ཆོས་དང་གྲགས་འབྱུང་སློང་བ་མིན། །དེ་བཞིན་ཕྱུགས་ལ་
བཀུར་སྟི་འབྱུང་། །སློང་ལ་མིན་པས་སློང་བ་ཀུན། །ངན་གཡོ་ཚིག་སྙན་སྨྲ་བ་དང་། །སྤྱོད་པ་སྦུ་གྲི་བཞིན་དུ་བྱེད། །ལག་འགྲོ་ལ་སོགས་བྱ་བ་གཞན། །སྒྲ་སྙན་རྨ་བྱའང་བྱ་བ་བཞིན། །བླུན་པོ་བློ་ལྡན་གསལ་བ་ཡིས། །བླ་འོག་གི་ནི་དོན་མི་ཉམས། །མིག་ལྡན་ལམ་དུ་
ཞུགས་པ་ནི། །གོམ་པ་ཆུད་ཟོས་མི་འགྱུར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ཡོན་ཏན་མ་དད་གང་། །བླུན་ནམ་འོན་ཏེ་བརྙས་ལས་འགྱུར། །མུ་ཏིག་མི་ཤེས་ལོང་བ་ཡིས། །གཅེས་པར་མ་བརྩིས་ཅི་ཞིག་འགྱུར། །རྒྱལ་པོའི་བྱིན་དང་བློན་པོའི་མཐུས། །ཐབས་ཀྱི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་
བ་ནི། །ཆད་པ་དམ་པོར་བསྡམས་པའི་མཐུས། །རལ་གྲིའི་གཟས་པ་ཆད་པར་འགྱུར། །གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་བྱང་བྱས་ཀྱང་། །ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་བྱེད་ན། །ལག་པ་ན་ནི་སྒྲོན་ཡོད་ཀྱང་། །ལོང་བས་ལམ་ནི་མི་མཐོང་བཞིན། །ཀུན་ལ་ཕྱོགས་
སུ་མ་ལྷུང་ཞིང་། །ལྷག་པར་བྱམས་སྡང་མི་བྱའོ། །རོ་གཅིག་ཟས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། །ནད་མི་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན། །ཀུན་དུ་དབུས་ན་གནས་པ་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཉི་མ་འཆར་ཚེ་ཆེ་བ་སྟེ། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཕྱིན་རན་པར་འགྱུར། །བུད་
མེད་ཆེ་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྤང་། །རྒྱལ་པོའི་འབྱོར་པ་སྨད་འཚོང་བཞིན། །འཁོར་ཡུག་གནས་པའི་ས་ཉིད་ཀྱང་། །གདེངས་ཅན་ཆ་ཤས་གཡོ་བར་བྱེད། །དེ་ལྟར་འབྱོར་པ་འགས་རྙེད་ལྟར། །མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་མཁས་བས་ཤེས། །གྲོང་ན་སྐྱོན་ཅན་ལམ་ལོག་སྤྱོད། །
རྩྭ་བཞིན་དུ་ནི་རབ་ཏུ་མང་། །ལེགས་པ་མ་མཐོང་བདག་ཉིད་ཆེའི། །ཡོན་ཏན་ཡོད་ཀྱང་ཡིད་མི་ཆེས། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ནི་རྒྱ་ཆ་ཞེས། །ཁྲོན་པའི་རུས་སྦལ་སུས་ཡིད་ཆེས། །སྒྲུབ་པ་སྣ་ཚོགས་སྒོ་ནས་ནི། །ལ་ལ་ངན་དགོས་ཆེ་བདག་མིན། །འཁར་བ་ལས་ནི་བྱས་པ་ཡི། །མེ་ལོང་
སྟོན་གྱི་གསེར་གྱི་མིན། །དམ་པ་གཞན་གྱིས་ཕྱེ་ན་ཡང་། །རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་འདུམ་བྱེད། །མི་སྲུན་ལྕགས་གྱོང་འདྲ་བ་ནི། །འབྱེད་པར་ནུས་ཀྱིས་འདུམ་མི་ནུས། །བདག་ཉིད་ངན་པ་མ་རིག་པ། །རིག་པའི་ལམ་ལའང་རྨོངས་པ་སྐྱེ། །སྒྲོན་མས་ཕྱུང་བའི་སྣང་བ་
ལ། །མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་ལོག་པར་རྒྱུ། །ཇི་ལྟར་ནོངས་སྐྱོན་མེད་པའི་ཚིག །དྲག་པོའི་སྐྱོན་གྱིས་འགྱུར་བ་ལྟར། །གནོད་བྱེད་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། །སྲེག་པའི་གནོད་འགྱུར་ཆུ་སྐྱར་མིན། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་འབྱོར་པ་གང་། །དེ་ལས་རིམ་གྱིས་རྒུད་པ་འབྱུང་། །ཉི་མས་
ཡུན་རིང་བསྐྱངས་ནས་ནི། །དུས་ཀྱི་མཐའ་མར་འགྲོ་སྲེག་བྱེད། །འབྱོར་པ་རང་བཞིན་མི་བརྟན་པའང་། །སེམས་ཅན་ཆེ་ལ་བརྟན་པར་འགྱུར། །དངུལ་ཆུས་བྱེར་བ་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཕན་ཚུན་འབྱེད་བསྡུ་ཅིས་མི་ནུས། །ངན་གཡོའི་འཇམ་ཚིག་རྣོན་པོ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་སྙིང་
ལ་གདུང་བྱེད་པ། །དེ་ལྟར་རལ་གྲི་རྣོན་པོ་དང་། །རླུང་ཆུ་དེ་བཞིན་མེས་མི་བྱེད། །ཉམས་པར་གྱུར་ན་སེམས་ཅན་དག །སྤྱོད་པ་ལོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །རྨི་ལམ་ན་ནི་འོད་མེད་པའི། །ཉི་མ་མཐོང་ན་འཆི་བར་འགྱུར། །གཞན་ལ་གནོད་པས་ཡིད་གདུངས་ལྟར། །རང་ལ་གནོད་པས་དེ་ལྟ་
མིན། །རང་ལ་གནོད་ན་མི་གཡོ་བའི། །ས་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པས་གཡོ། །མཁས་པས་འདི་ནི་གཉེན་གདུག་ཅེའམ། །དབང་ཕྱུག་ཤེས་རབ་བག་མི་དབབ། །རླུང་གིས་མེ་ཡང་གཏོར་མོད་ཀྱི། །སྒྲོན་མེ་འབར་བའང་གསོད་པར་བྱེད། །གཏུམ་པོ་འདིས་ནི་ཕན་བཏགས་ཞེའམ། །འཕང་ཞེས་
སུ་ཡི་ངོར་མི་བལྟ། །མེ་མཆེད་གྱུར་ན་སྦྱིན་སྲེག་མཁན། །ཡོ་བྱད་བཅས་ཏེ་ཚིག་པར་འགྱུར། །སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་བློ་ལྡན་ཉིད། །དད་གཙང་ཡོན་ཏན་འདོར་མི་བྱེད། །དུང་ནི་མེ་ཡིས་བསྲེགས་ན་ཡང་། །རང་བཞིན་དཀར་བ་མི་འདོར་རོ། །ཁྲེལ་མེད་བྱ་བ་བྱ་བ་མིན། །སྤྱོད་པས་ནམ་ཡང་ཆོག་པ་མེད། །
མྱ་ངན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དག །ཆུ་གཙང་མི་གཙང་སུ་ཞིག་རྟོག །ངང་གིས་རབ་བསྒྲིམས་བྱ་བ་ལས། །དེ་ལས་ལྷག་པར་ལ་བཟླར་མེད། །བདེ་པར་ཤིང་རྩེར་འཛེགས་པས་ཀྱང་། །དེ་ལས་བརྩལ་ན་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཕལ་ཆེར་འགྲོ་མང་ཕ་རོལ་ལས། །སྐྱོན་འབྱུང་སྨྲ་རིགས་རང་ལས་མིན། །
བུད་ཤིང་དང་ནི་མེ་གཉིས་ལ། །བརྟེན་ནས་མེས་ནི་སྲེག་པར་འགྱུར། །ཐོས་པ་མང་བས་ང་རྒྱལ་དང་། །ཕྱུག་ཁེངས་གཟུགས་མཛེས་རྒྱགས་པ་དང་། །རྒྱ་མཚོ་ལ་ནི་བུལ་ཏོག་ཆུ། །གཤིན་རྗེའི་རྩེད་མོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བཀྲེན་པ་འདི་བས་བདག་འབྱོར་བས། །བདག་ལ་མི་ཕོད་དེ་མི་བསམ། །མི་
གཡོ་རིན་ཆེན་རྩེ་མོ་ཡང་། །ཅིག་རྡོ་རྗེས་མི་འབིགས་སམ། །ནོར་གྱི་བདག་པོ་སྲུང་མཁས་ཀྱང་། །ནང་བྱད་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བར་དཀའ། །ཉ་དག་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་འཐུང་ཡང་། །འཐུང་ངོ་བར་ནི་མཐོང་བ་མེད། །སྦྱིན་པས་ཕྱུག་པོ་ཉིད་རྙེད་ནས། །ཕོངས་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པའི། །ཁྲེལ་མེད་
གང་ཡིན་དེ་ལ་ནི། །ཁྲོས་པས་ལྷག་པར་ཕྱིར་མི་སྟེར། །ཇི་སྲིད་དམ་པ་མི་བརྩོན་པ། །དེ་སྲིད་ཉེས་པ་སྟོབས་ལྡན་འགྱུར། །བརྩོན་པས་ཉོན་མོངས་སྔར་མ་ལ། །བློ་ལྡན་སྐྲག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དྲི་མ་ནི། །ཤེས་རབ་མེས་སྲེག་ཏིང་འཛིན་ཆུས། །རྡོ་
ཐལ་རྡོ་བསྲེགས་ཆུས་གཏོར་ན། །དུམ་བུ་བརྒྱར་འགྱེས་བཞིན་དུ་བྱ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་བསྟེན་པའི་ལམ། །གཞན་དག་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །ཅི་ནས་འདི་ལ་དགའ་ལྟའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་གོམས་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཉེས་པ་སྣ་
ཚོགས་མེས། །དགེ་ལེགས་ས་བོན་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་བསྲེགས་པས། །ཇི་སྲིད་སྲིད་གསུམ་ཟ་ཕོད་འཆི་བདག་ནི། །གནམ་ལྕགས་འབབས་ལ་གྲགས་པའི་ཚོགས་སྐྱེད་ཤོག །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། །སློབ་དཔོན་ཉི་མ་སྦས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཟ་ཧོར་གྱི་
མཁན་པོ་ཛྙཱན་ཤཱན་ཏི་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་གྱི་ལྷུན་པོའི་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།

Source Colophon

Tibetan source text from the Esukhia digital edition of the Dege (sDe dge) Tengyur, Miscellaneous section (sna tshogs), Volume 203 (ngo). Tohoku catalogue number D4331. Folios 116b.5 to 122a.3. The Esukhia project provides Unicode Tibetan etexts of the Dege Kangyur and Tengyur under CC0 license (GitHub: Esukhia/derge-tengyur).

The Dege Tengyur was carved in the 18th century at Dege Parkhang in Kham, eastern Tibet, and remains one of the most authoritative editions of the Tibetan Buddhist canon. Folio markers and variant readings from the etext have been cleaned for presentation.

🌲