Nītishāstra — by Masūrakṣa

A seven-chapter nītishāstra — a treatise on ethics and statecraft — attributed to the Indian author Masūrakṣa, preserved in the Tengyur (Degé edition, Toh. 4335) within the Miscellaneous section (sna tshogs). The text belongs to the same tradition of practical wisdom as Cāṇakya's works: terse verse maxims on daily conduct, the twenty lessons learned from animals, the ruthless art of managing enemies, the nature of wealth and friendship, and the ideal qualities of a king's court.

Masūrakṣa is a figure about whom little is certain beyond the Tengyur attribution. The name appears in the chapter colophons as the compiler of wisdom drawn from "various treatises of meaning." Several verses echo teachings found in Cāṇakya's Rājanītiśāstra (Toh. 4334), suggesting a shared reservoir of Indian gnommic tradition — the same proverbs polished by different hands.

Translated into Tibetan by the Indian paṇḍita Ācārya Dharmaśrībhadra and the translator-monk Shākya Blo gros (Shākya Lodro). This English is the first translation from any language. No prior English, French, German, or other European-language translation is known to exist.

Chapter One — On Proper Conduct

Homage to the Omniscient One.

From various treatises of meaning,
for the benefit of the self through treatise,
and to develop intelligence in people,
Masūrakṣa compiled and taught:

To bring joy to the world,
to abandon evil conduct,
to train in wisdom and accomplish true purpose,
and to develop intelligence — these verses are spoken.

Be skilled in all things and grow accustomed to them.
Practice dharma and guard the reputation of others.
Abandon anger and attend the wise.
Speak truthfully and never speak harshly.

Honour brahmins; do not despise even the lowly.
Fear the king and be careful in conduct.
Know your enemies; never despise people.
Abandon pride; never consort with the base.

Eat wholesome food and bring pleasure to your friends.
Do not step over fire; do not gaze at battles.
Listen to poetry; never harm living beings.
Do not do what should not be done; do not peer into wells.

Take up knowledge; never play with snakes.
Give what you can; never rouse the lowly to anger.
Do not praise yourself; do not disparage others.
Know the truth; do not wander at night.

Do not follow an unchained elephant.
Do not walk without shoes; do not travel the road alone.
Shun the mad and the wicked-minded.
Abandon a bad wife; keep a pleasing one.

Never consort with strangers.
Heed the king's servants; hear the words of those who have renounced desire.
Never associate where quarrels will arise.
Avoid young calves from afar.

Never trust women.
Do not enter a river crossing that is hard to ford.
Do not climb trees after drinking.
Accomplish your purposes; do not abandon dharma or wealth.

Even in a place without guardians,
never speak anyone's secret words.
Do not trust everyone — examine well.
Do not leave things to fate; strive with manly effort.

Speak in confidence; do not utter idle words.
Speak welcome at the right time when a guest arrives suddenly.
Make offerings to humans, gods, and brahmins.
Always attend to fields of merit.

Always bathe, wear white clothes, and be diligent.
Do not be excessively attached to women; eat only after asking.
The wise one who acts in this way —
know that their life will be healthy and long.

Thus ends Chapter One of the Treatise on Proper Conduct composed by Masūrakṣa.

Chapter Two — Twenty Lessons from the Animals

Guard your own secrets and the secrets of others
like an only child.
Having been equal to all, like the earth,
delight greatly in the joy of others.

Do not speak words that strike at the vital points.
Do not proclaim what will wound at the weaknesses.
One who speaks the vulnerable points of others —
by people, this is called wielding a weapon.

Having cleared all doubt from the heart,
speak from the mouth as with sugar water.
Having won the trust of an angry one,
then destroy with word or weapon.

Even when enemies speak pleasantly,
the intelligent never relax.
In the end that one will harm you —
just as poison inflicts unbearable suffering.

Do not trust your own strength at a river.
Measure the river's full extent,
then cross at the right time.
Reflect on your own purposes in the same way.

As long as danger has not arisen,
be fearful during that time.
When danger appears before you,
cast aside fear and strike.

Reflect on purposes like the crane.
Overpower opponents like the lion.
Like the cat tracking the rat by scent —
having known, be thoroughly disciplined.

One lesson from the lion. One from the crane.
Four trainings from the rooster.
Five from the crow. Six from the dog.
Three trainings from the donkey.

Whether tasks are great or small,
the person who wishes to act
should remove all thoughtless activity.
This is known as the one lesson of the lion.

Having thoroughly restrained the senses,
and according to place and time
examining all activities —
the wise person is like the crane.

Rising at dawn, and fighting,
sharing food equally among kin,
and thoroughly subduing one's mate —
these are the four trainings of the rooster.

Mating in secret, and strutting,
feeding at the right place and time,
being cautious and never trusting —
these are the five trainings of the crow.

Eating much yet content with little,
sleeping well and waking quickly,
loyal and steadfast in bravery —
these are the six practices of the dog.

Carrying whatever burden is loaded,
not growing weary from cold or heat,
and always knowing contentment —
these are the three practices of the donkey.

Thus knowing these twenty,
the person who practices them
will conquer all enemies,
and no enemy will prevail against them.

Thus ends Chapter Two of the Treatise on Proper Conduct composed by Masūrakṣa.

Chapter Three — On Dealing with Enemies

As long as the time has not come,
honour the enemy by carrying them on your shoulders.
But when that time has arrived,
crush them as one smashes a pot upon a stone.

Even when the lowly cry out with words of compassion,
do not release the enemy.
Show no mercy to that one —
destroy the one who formerly caused harm.

The remainder of a debt, the remainder of fire,
and likewise the remainder of an enemy —
these grow again and again.
Therefore, leave no remainder.

Repay what was done with benefit in return.
Even toward one who would kill, respond again with resolve.
Do not look for their faults —
but be ruthless to the wicked at the time of their death.

Guard wealth against poverty.
Guard one's wife with wealth.
But above both wealth and wife,
above all, guard oneself.

One who disparages behind your back
while speaking pleasantly to your face —
abandon such a friend
as you would poison at the mouth of a jug of milk.

The greedy and attached give nothing.
The arrogant do not join their palms.
To follow such fools in their own manner —
that is to be skilled in method.

Join palms to the enemy and win their trust.
Touch foreheads and show them reverence.
Shed tears as if in anguish.
One who desires prosperity should act thus.

Follow a powerful enemy.
Destroy a weak enemy.
Against an enemy of equal power,
act with neither compliance nor softness.

Do not do what will cause anguish.
Do not act in ways that make you falter.
Do not begin tasks that will not reach completion.
Do not make yourself a target; do not strike recklessly.

Do not antagonize the other side.
Where enemies are, do not dwell.
Unless the root is pulled out, it is not uprooted.
Unless split in two, it is not severed.

Without elders there is no assembly.
One who does not teach dharma is no elder.
Where there is no truth there is no dharma.
Words unconnected to meaning have no meaning.

Three things — a thorn embedded deep,
falling away from the dharma,
and blood-feud entered with an enemy —
are best pulled out at the root.

Do not always be straight.
Go to the forest and look around:
there the straight trees are felled,
while the crooked ones stand in their place.

Whatever you think about in any matter,
think of the benefit in each case.
The wise person who follows this approach
will quickly bring others under their own power.

Do not announce what must be killed —
kill quickly, in silence.
Like the enraged king of beasts
who draws in his body before the strike.

Hold resentment within the heart
and, not looking to others, act.
The intelligent one, endowed with patience,
does not count the faults of others.

Like the cuckoo and the ant,
and one bearing the sheen of silver ore —
the crawler whose feet slip at the wrong time —
whoever relies on intelligence
does not dishonour their rank or station.
Like venom that does not diminish,
a person may fall yet remain high in stature.

So long as the enemy is distant,
kneel and bow.
To noble persons,
offer various kinds of service.
Like the hunter's stealthy approach —
having drawn near to the deer,
strike with the poisoned arrow.

Thus ends Chapter Three of the Treatise on Proper Conduct composed by Masūrakṣa.

Chapter Four — On Self-Interest and Strategy

Strive diligently for one's own purpose.
Do not think of others' purposes in the same way.
By abandoning both one's own and others' purposes,
one will not become wise.

Do not exhaust yourself for others' ends —
exert yourself in your own work.
Eye medicine, when used, appears to diminish.
What the ant has gathered —
in the same way, the wise person
should use sparingly what has been accumulated.

Without being confused, confuse everyone.
Always mislead the confused.
Display trust toward the untrustworthy.
Conceal yourself and study others.

Do not waste a single day.
Perform acts of giving, recitation, and work.
Just as the firefly's glow
deceives the ant — act likewise.

Make noble persons happy.
Do not associate with wicked persons.
Do not trust the unreliable.
Be firm and brave against enemies.

Endure superiors with patience.
Command the prostitute with authority.
Whoever knows all of these completely,
through analysing what to adopt and discard,
that person truly knows the world.

Whatever wealthy person
becomes attached to work —
speak pleasant words to them
and praise their good qualities.

Do not trust the untrustworthy.
Do not even fully trust the trustworthy.
From trust arises danger —
it can even cut you from the root.

Do not trust any being.
Trust should not be given to everyone.
Conceal your own nature
and learn the nature of others.

Another's wife is poison.
Likewise, one's own wife who goes to others.
Those who rely upon these two
draw near to the gate of death.

Women, kings, and snakes,
quarrelling parties and enemies,
life and possessions —
the wise do not trust these.

Those desiring knowledge should attend the wise.
Those who have learned go on to teach others.
Therefore, in all activities,
train without remainder.

Do not trust the sinful one.
Even though they say "I am intelligent" —
because they are not trustworthy,
their livelihood will decline.

Yama the Lord of Death, and death itself,
the underworld, the ocean, and the continents,
the venomous tooth of the monkey, and snakes —
do not associate with these; and likewise: women.

The side of the enemy should be abandoned.
Gather those who love you.
Everyone has intelligence,
but maintaining intelligence long is difficult.

Even a glance or the closing of an eye —
do not reveal to the enemy.
Like one who is deaf while being scorned —
when the time comes, cut with the sword.

Where there is water, the swan dwells.
When the water dries, it abandons the lake.
When water fills it again, it returns.
Friends like the swan are unreliable.

The king, the prostitute,
and likewise the lowly and humble,
and servants —
never grieve for them excessively.

Whatever is the cause of sorrow,
weakness, and suffering,
the root of bodily harm —
even one thing, even a little —
the wise should abandon and discard.

Gold should be tested in four ways:
rubbing, cutting, burning,
and hammering.
Likewise, test a person in four ways:
learning, moral conduct, knowledge, and the rest.

Know all and understand everything.
Be suspicious of everyone; know the times.
Guard the mind of the world.
Let everyone trust your words.
Do not speak your own secrets to others.

Thus ends Chapter Four of the Treatise on Proper Conduct composed by Masūrakṣa.

Chapter Five — On Discerning Character

A minister whose intelligence is perfect,
fearless in all treatises,
who possesses the power and resources of authority —
if not killed, he will kill you.

A trusting person will die —
like the fruit of bamboo appearing.
Trust is a noose that kills —
like a deer dwelling in the forest.

Red veins in the eyes, speaking soft words,
pleasing all beings with joy,
speaking crookedly about all matters,
while mocking others' words to the world —
this is the conduct of the deceitful.
By great faults, the heartless ones
accumulate hosts of minor sins.
Drive such a one from the village,
for this city-disturbing deceiver,
this source and treasury of wicked people,
is the universal enemy of the world.

The wicked person speaks sweetly,
with words smooth as sandalwood,
yet the heart itself is wicked —
worse even than the scorpion.

The wicked one speaks soft words,
speaks pleasantly in accord with faults,
secretly holding a grudge while showing love.
The one who builds trust thus is like Yama, the Lord of Death.

Seeing from afar, bowing the head,
speaking the most sacred of words,
whispering in a small voice —
these are the marks of the deceitful.

Whoever has previously caused harm
and whoever continues to cause harm —
one should not trust that person,
like a snake dwelling in its hole.

Waterfalls, and those with claws,
those with horns and weapons in hand,
the king's palace, and women —
one should not bear patience toward these in trust.

Fire, water, women, fools,
snakes, and royal families —
those who constantly attend these six
will quickly have their lives taken.

A generous enemy who gives wealth,
one who is brave and steadfast,
and a wife who does not desire her husband —
doubt the livelihood of these.

One who was formerly an enemy yet befriends you,
who quarrels without cause,
who thwarts the desires of companions —
abandon such a friend far away.

Enemy and kinsman, servants and retinue,
neutral parties, elders, and the weak —
one who through confusion cannot distinguish among these
is the lowest of people.

The dharma of thieves: declare it.
The quarrel of friends: speak of it quickly.
The quarrel of a wife: share the bed.
The knowing brahmin: do not invite.

What has not been witnessed by yourself —
whoever speaks of another's faults because of it,
whoever would fall into hell by that cause —
do not undertake that path.

Oneself is one's own friend,
and oneself is one's own enemy.
High and low, heaven and hell —
all are within one's own power.

Thus ends Chapter Five of the Treatise on Proper Conduct composed by Masūrakṣa.

Chapter Six — On Wealth and Friendship

The minister should remain evenly composed,
not speaking about the conduct of others.
Like the sun toward enemies,
burn them with splendour.

Those who associate with the wicked:
at first there is joy and agreement,
in the middle, contention without pleasure,
and in the end, blood-feud has entered.

One who holds you equal to their own life,
at first making friends through small things,
then progressively, more and more,
and at last loving greatly with full delight —
noble friendship is like a waterfall:
at first swift and great,
gradually, step by step, expanding ever wider,
flowing on without ever turning back.

Animals are known by their scent.
Brahmins are known by the Vedas.
Physicians are known by the art of medicine.
Kings are known by their spies.

One who wishes to destroy a human enemy
should always speak sweet words and think kind thoughts.
Like deer enchanted by song —
when the mind is bewitched, then kill.

Whoever has wealth has friends.
Whoever has wealth has relations.
Whoever has wealth is a person in the world.
Whoever has wealth — that one is wise.

When one becomes without wealth,
friends, sons, wife, and relations,
and all beloved people abandon you.
When wealth returns, they attend again.

Wealth is the friend of people in the world.
When the highest position is attained,
friends, companions, and the rest —
even those never seen before will bow.

When wealth is exhausted and position has fallen,
even one's own people become enemies.
A person without wealth —
even when speaking truth — is abandoned.

With secrecy, with tight inner resolve,
carrying all intentions to completion,
and acting rightly toward enemies —
the enemy will surely be terrified.

On the enemy's side, the wise one
should first cut the root.
Then, with allies on one's own side,
destroy the one who formerly caused harm.

Whoever becomes an enemy
and yet one desires reconciliation —
that is embracing death,
like the womb of a she-mule.

Making peace with an enemy
and trusting them, sleeping in comfort —
that is like sleeping at the top of a tree:
one falls and is killed.

If a son, a brother,
a relative by bond, or a close companion —
if a king disrupts these relations,
keep this secret; there is no doubt.

Gentleness conquers the ungentle.
Softness destroys roughness.
There is nothing that gentleness cannot accomplish.
Therefore, gentleness is the sharpest blade.

One with equal wealth, equal power,
skilled in their domain and greatly diligent —
the one who actually seizes the kingdom:
if not killed, will kill you.

Profound, intelligent, soft-spoken,
speaking humbly, senses restrained,
speaking truthfully, under the power of another,
knowing reality, with auspicious words,
and always respectful to the lord —
such a servant is excellent.

Knowing the supreme, free of laziness,
sleeping well and waking quickly,
sharing in both joy and suffering as a companion —
such servants are exceedingly rare in the world.

To the deceitful, show deceit.
To the straight, show straight conduct.
Joy with the joyful.
Displeasure with the displeasing.

Whatever person or thing delights,
whether man or woman, show them.
The doorway of noble ones
is never to be abandoned.

If one associates with wicked people,
even a noble person will decline.
When water mixes with mud,
even the pure becomes impure.

Honey smeared on the lips,
yet the inner nature is murky —
like tin outside and copper within,
or stone dust hidden in the mouth.

Soft words without compassion,
possessing intelligence,
secretly and utterly unbearable —
like sugar mixed with poison.
Such a person should not be kept near.

To a most wicked person,
pacify with conformity
and apply sweet words —
like treating a disease of bile.

There is a tree called nyagrodha —
the famous king of trees.
Its sprouts and children
take root deep below,
one connecting to the other,
and then that tree is destroyed.
Likewise, sons and grandsons
and the assembly of ministers —
they move the king from his seat,
like the sprouts of the nyagrodha.

Thus ends Chapter Six of the Treatise on Proper Conduct composed by Masūrakṣa.

Chapter Seven — On the Qualities of the King's Court

I shall now explain the characteristics
of the earth-lord's servants; listen.
Just as the king must be tested for danger,
so too must the servants be examined.

Just as Indra and the other gods —
fire is the mouth of all the gods —
so too the king's minister
is the mouth of the realm, both moving and still.

Steadfast, possessing a generous mind,
radiant, knowing dharma and the treatises,
gentle and speaking truthfully,
wishing benefit for the king's retinue —
of noble family, soft in temperament,
respectful and obedient to the teacher,
endowed with compassion for all beings:
one born of such a lineage is a prince.

A king compassionate and benevolent,
who conceals the faults of the teacher,
who enters battle and never retreats,
who knows joy and suffering equally,
endowed with family and perfect ethics,
skilled in expounding dharma systems,
and likewise gentle, faithful,
and firm — such is famed as a king.

Clear speech, excellent intelligence,
skilled in the treatises on proper conduct,
with soft temperament and capacity to judge —
such should be the king's minister.

Steady mind, clear speech, and wisdom,
able to discern the thoughts of others,
firm and speaking exactly as instructed —
such should be the king's messenger.

Knowing the Vedas and their branches, knowing reality,
greatly devoted to recitation and fire offerings,
always speaking words of auspiciousness —
that wise one is the chief priest.

Knowing grammar and mathematics,
skilled in script with quick hands,
steady mind with clear expression,
skilled in numbers and generosity — the scribe.

Skilled in script, expert in sound,
comprehending the characteristics of language,
skilled in melody like a gandharva —
such a reader should be appointed.

Firm, fit to be an authority,
of great wisdom, understanding good and bad,
clean and trusting in the king's person —
such a one is the judge.

Expert in the great Vedas,
knowing dharma, pleasant in speech,
with excellent manner and deportment,
like a lamp on level ground — expert in healing,
skilled in the nature of all diseases —
the king should appoint such a physician.

Who knows others' deception at a glance,
strong, speaking pleasantly,
always knowing the thoughts of others —
such a gatekeeper should be appointed.

Skilled in weapons and endowed with power,
trained in riding like birds in flight,
brave and steadfast in perfection —
know such a one to be the army general.

Born of ancestral lineage, knowing secrecy,
knowing the treatises and cooking deliciously,
great in cleanliness and kindness —
such should manage the kitchen.

Excelling in knowledge, without faults, perfect,
fearless in all treatises,
born of a great family —
know such a one to be the inner minister.

Blind, lame, and impotent,
kind, firm, and always diligent,
immovable as a mountain —
such should guard the queen.

One whose body can express transformation,
skilled in the ways of song lyrics,
knowing the supreme in dance and prosody —
such an entertainer should be kept.

Teaching and achieving victory,
with white parasol and white banner —
one who always conquers in battle
is renowned as the king's son.

Just as a starving dog
holds a dry bone in its mouth
and imagines blood-flavoured suffering to be pleasure —
so too those deluded by desire
imagine pleasure in women.

Thus ends Chapter Seven of the Treatise on Proper Conduct composed by Masūrakṣa.

The Treatise on Proper Conduct is complete.

Translated and finalized by the Indian paṇḍita Ācārya Dharmaśrībhadra and the translator-monk Shākya Blo gros, among others.

Colophon

This is Masūrakṣa's Nītishāstra — a treatise on proper conduct compiled from "various treatises of meaning," preserved in the Degé Tengyur (Tohoku Catalogue no. 4335), within the Miscellaneous section (སྣ་ཚོགས།, sna tshogs). The text belongs to the Indian nītishāstra tradition — the literature of ethics and statecraft that includes Cāṇakya's Arthaśāstra, Bhartṛhari's Nītiśataka, and the political fables of the Pañcatantra. Several verses share material with Cāṇakya's Rājanītiśāstra (Toh. 4334), including the teaching that "gentleness is the sharpest blade" and the forest parable of straight and crooked trees — evidence of a shared reservoir of Indian gnommic wisdom circulating in verse form.

The seven chapters move from general ethical precepts (Ch. 1) through the twenty lessons drawn from animals (Ch. 2), the ruthless art of managing enemies (Ch. 3), strategic self-interest (Ch. 4), the discernment of character — especially the marks of the deceitful (Ch. 5), the nature of wealth and friendship (Ch. 6), and the ideal qualities of a king's court, from minister to physician to gatekeeper to army general (Ch. 7). The text closes with a Buddhist-inflected image: the dog gnawing a dry bone and tasting only its own blood, a metaphor for desire's self-deception.

Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by Lotsawa (ལོ་ཙཱ་བ།), Tibetan Translator, Life 140, of the New Tianmu Anglican Church, March 2026. Source text from the Esukhia Degé Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), CC0 public domain dedication. No existing English translation was consulted — none is known to exist. The translation is independently derived from the Tibetan. MITRA (dharmamitra.org) was not consulted for this text.

This is the 102nd text translated from Classical Tibetan for the first time into English by the Good Work Library.

Companion text: Cāṇakya's Treatise on Royal Policy (Rājanītiśāstra, D4334) — the other nītishāstra in the Tengyur Miscellaneous section. The "straight tree / crooked tree" proverb and "gentleness is the sharpest blade" appear in both texts.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

🌲

Source Text: ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། (Nītishāstra)

Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 203). CC0 public domain dedication. Tohoku Catalogue no. 4335. Presented for reference, study, and verification alongside the English translation above.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ནཱི་ཏི་ཤཱ་སྟྲ། བོད་སྐད་དུ། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས།
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ལས། །བསྟན་བཅོས་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་། །མི་རྣམས་བློ་ནི་བསྐྱེད་བྱའི་ཕྱིར། །མ་སུརཀྵས་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །འཇིག་རྟེན་དག་ནི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། །སྤྱོད་པ་ངན་པ་རྣམས་ནི་སྤང་ཕྱིར་དང་། །ཤེས་
རབ་བསླབ་ཅིང་ཡང་དག་དོན་སྒྲུབ་ཕྱིར། །བློ་སྐྱེད་ཕྱིར་ནི་ཚིགས་བཅད་ཚུལ་འདི་བརྗོད། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་མཁས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ། །ཆོས་སྤྱད་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་བསྲུང་བར་བྱ། །ཁྲོ་བ་སྤང་ཞིང་མཁས་པ་བསྟེན་པར་བྱ། །བདེན་པར་སྨྲ་ཞིང་སྒྲ་
ཉམས་བརྗོད་མི་བྱ། །བྲམ་ཟེ་བཀུར་ཞིང་ངན་ལའང་བརྙས་མི་བྱ། །རྒྱལ་པོས་འཇིགས་ཤིང་སྤྱོད་པ་སྤ་བར་བྱ། །དགྲ་བོས་ཤེས་བྱ་མི་རྣམས་བརྙས་མི་བྱ། །དྲེགས་པ་སྤང་ཞིང་སྨད་དངོས་བསྟེན་མི་བྱ། །ཕན་པའི་ཟས་བསྟེན་གྲོགས་པོ་མཉེས་པར་བྱ། །མེ་ལ་མི་འགོམ་གཡུལ་
ལ་བལྟ་མི་བྱ། །སྙན་ངག་མཉན་བྱ་སྲོག་ཆགས་གནོད་མི་བྱ། །བྱ་མིན་མི་བྱ་ཁྲོན་པ་བགོམ་མི་བྱ། །རིག་པ་བླང་ཞིང་སྦྲུལ་དང་རྩེ་མི་བྱ། །ཅི་ནུས་སྦྱིན་ཞིང་དམན་ལ་བསླང་མི་བྱ། །བདག་ལ་མི་བསྟོད་གཞན་ལ་སྨད་མི་བྱ། །དེ་ཉིད་ཤེས་བྱ་མཚན་མོ་རྒྱུ་མི་བྱ། །ཞགས་
པ་དང་བྲལ་གླང་པོའི་རྗེས་མི་འགྲོ། ལྷམ་མེད་མི་འགྲོ་གྲོགས་མེད་ལམ་མི་འགྲོ། །སྨྱོ་བྱེད་བློ་ངན་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ། །ཆུང་མ་མ་རུངས་སྤང་ཞིང་ཡིད་འོང་བསྟེན། །མ་འདྲིས་པ་དང་ནམ་ཡང་མཐུན་མི་འཇུག །རྒྱལ་པོའི་བྲན་མོ་འདོད་སྤང་མའི་ངག་ཉན། །གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཞེ་འགྲས་
ཡོང་མི་བྱ། །བེའུ་གཞོན་པ་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ། །བུད་མེད་རྣམས་ལ་ནམ་ཡང་ཡིད་མི་བརྟན། །ཆུ་བོ་རྒལ་དཀའ་རྒྱ་ཆེར་འཇུག་མི་བྱ། །ཆང་འཐུངས་ར་རོ་ཤིང་མཐོང་འཛེག་མི་བྱ། །དོན་རྣམས་བསྒྲུབ་ཅིང་ཆོས་དང་ནོར་མི་སྤང་། །གང་དུ་བསྲུང་བ་མེད་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་། །
ཀུན་གྱི་གསང་ཚིག་ནམ་ཡང་མི་སྨྲ་སྟེ། །ཀུན་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་བྱ་ལེགས་པར་བརྟག །ཁར་རྗེར་མི་གཏད་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་ལ་འབད། །གསང་བོར་སྨྲ་ཞིང་འབྲེལ་མེད་ཚིག་མི་བརྗོད། །གློ་བུར་ལྕག་མདུན་དུས་སུ་ལེགས་འོངས་བརྗོད། །མི་དང་ལྷ་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་མཆོད། །
བསོད་ནམས་ཡུལ་ནི་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །རྟག་ཏུ་ཁྲུས་དང་གོས་དཀར་གྱོན་ལ་འགྲུས། །ཧ་ཅང་བུད་མེད་ཆགས་མིན་ཞུ་ནས་ཟ། །ཤེས་ལྡན་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི། །འཚོ་བ་ནད་མེད་ཚེ་རིང་ཤེས་པར་བྱ། །ས་སུརཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་
ལས་ལེའུ་དང་པོའོ།། །།བདག་གིས་གསང་དང་གཞན་གྱིས་གསང་། །བུ་གཅིག་གཅེས་བཞིན་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །ས་བཞིན་ཀུན་ལ་སྙོམས་བྱས་ནས། །མི་རྣམས་དགའ་བས་རབ་ཏུ་དགའ། །གནད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་མི་བརྗོད་ཅིང་། །གནད་དུ་ཕོག་འགྱུར་
མི་བསྒྲགས་ཏེ། །གཞན་གྱི་གནད་རྣམས་སྨྲ་བ་ནི། །སྐྱེས་བུས་མཚོན་ཆ་བཞིན་ཞེས་བྱ། །སྙིང་ལ་ཚམ་ཚོམ་མེད་བྱས་ཏེ། །བུ་རམ་ཆུ་བཞིན་ཁ་ནས་བརྗོད། །ཞེ་འགྲས་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་ནི། །དེ་ནས་ངག་གམ་མཚོན་གྱིས་གཞོམ། །དགྲ་རྣམས་སྙན་པ་བརྗོད་
ཀྱང་ནི། །བློ་ལྡན་བཏང་སྙོམས་མི་བྱའོ། །དེ་ཉིད་མཐར་ནི་གནོད་བྱེད་དེ། །ཇི་ལྟར་དུག་གནོད་མི་བཟད་བཞིན། །རང་སྟོབས་ཆུ་བོ་མི་བརྟན་ཏེ། །ཆུ་བོའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཡོངས་བརྟགས་ནས། །དེ་བཞིན་དུས་སུ་བརྒལ་བྱ་སྟེ། །རང་དོན་དེ་བཞིན་རྗེས་སུ་བསམ། །ཇི་སྲིད་
འཇིགས་པ་མ་བྱུང་བ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་འཇིགས་པར་བྱ། །འཇིགས་པ་མངོན་སུམ་བྱུང་ན་ནི། །འཇིགས་པ་བཏང་སྟེ་བརྡེག་པར་བྱ། །དོན་ནི་ཆུ་སྐྱར་བཞིན་དུ་བསམ། །ཕ་རོལ་གནོན་པ་སེང་གེ་བཞིན། །བྱི་བའི་དྲི་ཆོར་བྱི་ལ་ལྟར། །ཤེས་ནས་ཤིན་ཏུ་བརྟུལ་
བར་བྱ། །སེང་གེའི་གཅིག་དང་ཆུ་སྐྱར་གཅིག །བྱ་གག་གི་ནི་བསླབ་པ་བཞི། །བྱ་རོག་ལྔ་དང་ཁྱི་ཡི་དྲུག །བོང་བུའི་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམས་སོ། །བྱ་བ་མང་ཉུང་གང་ཡང་རུང་། །སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་བྱེད་འདོད་པ། །རྟོག་མེད་བྱ་བ་ཀུན་བསལ་ཏེ། །སེང་གེའི་
གཅིག་ཅེས་གྲགས་པ་ཡིན། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་རབ་བསྡམས་ཤིང་། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་ཅི་རིགས་པར། །བྱ་བ་རྣམས་ནི་བརྟག་དཔྱོད་དེ། །སྐྱེས་བུ་མཛངས་པ་ཆུ་སྐྱར་བཞིན། །ཐོ་རངས་ལྡང་དང་འཐབ་པ་དང་། །གཉེན་ལ་ཁ་ཟས་སྙོམས་པར་འགྱེད། །མོ་ལ་རབ་གནོན་
ཉེ་བར་སྤྱོད། །ཁྱིམ་བྱའི་བསླབ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །མི་མངོན་འཁྲིག་དང་རྔོམ་པ་དང་། །དུས་སུ་གནས་ནི་འཆའ་བ་དང་། །བག་ཡོད་པ་དང་ཡིད་མི་ཆེས། །འདི་ནི་བྱ་རོག་བསླབ་པ་ལྔ། །མང་དུ་ཟ་དང་ཅུང་ཟད་ཆོག །ལེགས་པར་གཉིད་ལོག་མྱུར་དུ་སད། །དཔའ་
ལ་སྙིང་ཉེ་བརྟན་པ་སྟེ། །ཁྱི་ཡི་སྤྱོད་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཁལ་གྱིས་བཀལ་ན་འདེགས་པ་དང་། །གྲང་དང་ཚ་བས་མི་སྐྱོ་དང་། །རྟག་ཏུ་ཆོག་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། །བོང་བུའི་སྤྱོད་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་སྤྱོད་
འགྱུར་པ། །འདི་ནི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་འགྱུར་ཏེ། །དགྲ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་ཚུགས་མི་འགྱུར། །མ་སུརཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།ཇི་སྲིད་དུས་ལ་མ་བབ་པར། །དགྲ་ནི་ཕྲག་གོང་བཀུར་བྱ་སྟེ། །དེ་བཞིན་དུས་སུ་ཕྱིན་
གྱུར་ན། །རྡོ་ལ་རྫ་མ་བསྣུན་བཞིན་གཞོམ། །དམན་ཞིང་སྙིང་རྗེའི་སྐད་བརྗོད་ཀྱང་། །དགྲ་ནི་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་བྱ་ཞིང་། སྔོན་ཆད་གནོད་པ་བྱེད་པ་གཞོམ། །བུ་ལོན་མེ་ཡི་ལྷག་མ་དང་། །དེ་བཞིན་དགྲ་ཡི་ལྷག་མ་ནི། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འཕེལ་
འགྱུར་བས། །དེ་བས་ལྷག་མ་གཞག་མི་བྱ། །བྱས་ལ་ལན་དུ་ཕན་བྱ་སྟེ། །འཆི་བ་བྱེད་ལ་སླར་ཡང་གཙོ། །དེ་ལ་ཉེས་པར་མི་ལྟ་ཞིང་། །མ་རུ་དུས་བྱེད་ལ་མ་རུངས་བྱ། །ཕོངས་བའི་དོན་དུ་ནོར་རྣམས་བསྲུང་། །ནོར་བས་ཆུང་མ་བསྲུང་བར་བྱ། །ནོར་དང་ཆུང་མ་
གཉིས་པས་ཀྱང་། །ཐམས་ཅད་དོན་དུ་བདག་བསྲུང་ངོ་། །ལྐོག་ན་འཕྱ་བ་བྱམས་བྱེད་ཅིང་། །མངོན་སུམ་སྙན་པར་སྨྲ་བྱེད་པ། དེ་འདྲའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བྱ་སྟེ། །བུམ་ཁའི་འོ་མའི་དུག་བཞིན་ནོ། །བརྐམ་ཆགས་སྦྱིན་པ་མི་སྟེར་དང་། །ཁེངས་པ་ཐལ་མོ་མི་
སྦྱོར་དང་། །དེ་འདྲའི་གླེན་པའི་རྗེས་མཐུན་པར། །ཇི་ལྟ་དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས། །དགྲ་ལ་ཐལ་སྦྱར་ཡིད་ཆེས་དང་། །སྤྱི་བོས་གཏུགས་ཏེ་གུས་བྱ་ཞིང་། །གདུང་གྱུར་མཆི་མ་འཛག་སོགས་བྱ། །འབྱོར་བར་འདོད་པས་དེ་ལྟར་སྤྱད། །དགྲ་བོ་སྟོབས་
ལྡན་རྗེས་མཐུན་བྱ། །སྟོབས་ཆུང་དགྲ་བོ་བརླག་བྱ་སྟེ། །མཐུ་སྟོབས་མཉམ་པའི་དགྲ་ལ་ནི། །མཐུན་མིན་དུལ་མིན་བྱ་བའོ། །གང་གིས་གདུང་འགྱུར་དེ་མི་བྱ། །གང་གིས་ཞུམ་འགྱུར་ཚུལ་མི་སྤྱད། །མཐར་མི་ཕྱིན་པའི་ལས་མི་བརྩམ། །མགོ་ལྟུང་མི་འགྱུར་
བརྡེག་མི་བྱ། །ཕ་རོལ་མི་རྒལ་དེ་མི་བརྩད། །གང་དུ་དགྲ་རྣམས་དེར་འདུག་མིན། །ཤིང་རྩ་མ་ཕྱུང་ཕྱུང་བ་མིན། །གཉིས་སུ་མ་གྱུར་བཅད་པ་མིན། །རྒན་པོ་མེད་པ་ཚོགས་པ་མིན། །ཆོས་མི་སྟོན་གང་རྒན་པ་མིན། །གང་ལ་བདེན་མེད་ཆོས་མ་ཡིན། །ཚིག་
དོན་མ་འབྲེལ་དོན་མ་ཡིན། །ཚེར་མ་གཏིང་དུ་ཟུགས་པ་དང་། །ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ཉིད་དང་ནི། །དགྲ་དང་ཤ་ཁོན་ཞུགས་པ་གསུམ། །རྩ་ནས་ཕྱུང་བ་བདེ་བ་ཡིན། །གཏན་དུ་དྲང་པོ་མི་བྱ་སྟེ། །ནགས་སུ་སོང་ལ་ཡོངས་ལྟོས་དང་། །དེར་ནི་ཤིང་
དྲང་གཅོད་འགྱུར་ཏེ། །ཡོན་པའི་ཤིང་ནི་གནས་ལ་ལྟོས། །གང་དང་གང་ནི་ཅི་བསམས་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་ཕན་བསམས་ཏེ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཁས་པ་ནི། །མྱུར་དུ་བདག་གི་དབང་དུ་འགྱུར། །འདི་ལྟར་གསད་བྱ་གང་ཡིན་དེ། །མི་བརྗོད་མཆོར་གསད་བྱ་
སྟེ། །རི་དགས་རྒྱལ་པོ་རབ་འཁྲུགས་པས། །ལུས་བསྐུམས་ན་ནི་གནོད་བྱེད་ལྟར། །སྙིང་ལ་ཁོན་དུ་དམ་བཟུང་ནས། །གཞན་ལ་མ་ལྟོས་སྤྱད་པར་བྱ། །བློ་ལྡན་བཟོད་དང་ལྡན་བྱས་ནས། །གཞན་གྱི་སྐྱོན་ནི་ཡང་མི་བགྲང་། །དཔེར་ན་ཁུ་བྱུག་གྲོག་མ་དང་། །
དངུལ་རྡོ་ལྟ་བུའི་མདོག་ལྡན་པའི། །ལག་འགྲོའི་རྐང་མཐིལ་གང་ཡིན་དེས། །དུས་མ་ཡིན་པར་ཉམས་ཀྱང་ནི། །གང་ཞིག་བློ་གྲོས་ལ་བརྟེན་ཏེ། །གདེངས་ཀ་གོ་འཕང་མི་སྨད་ཅིང་། །དེ་ནི་དུག་ཉམས་མི་འགྱུར་ལྟར། །སྐྱེས་བུ་ཉམས་ཀྱང་གོ་འཕང་མཐོ། །ཅི་སྲིད་
དག་པོ་ཕ་རོལ་ལ། །འདིར་ནི་པུས་བཙུགས་གདུད་བྱ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ནི། །བསྙེན་བཀུར་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་པ་དང་། །རྔོན་པའི་སྤྱོད་ལམ་འཇབ་བུ་ཡིས། །རི་དགས་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་ནི། །དུག་བསྒོས་མདའ་ཡིས་བསྣུན་བཞིན་བྱ། །མ་སུརཀྵས་བྱས་པའི་
ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།བདག་དོན་འབད་པས་བྱ་བ་སྟེ། །གཞན་དོན་དེ་བཞིན་བསམ་མི་བྱ། །བདག་གཞན་དོན་རྣམས་སྤངས་པས་ནི། །མཛངས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་མི་བརྟུལ་ཏེ། །རང་གི་ལས་ལ་
བརྩོན་པས་བྱ། །མིག་སྨན་སྤྱད་ན་ཟད་སྣང་ཞིང་། །གྲོག་མ་ཡིས་ནི་བསགས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་མཁས་པ་ཡིས། །བསགས་པ་ཉུང་དུ་སྤྱད་པར་བྱ། །མ་རྨོངས་ཐམས་ཅད་རྨོངས་བྱ་ཞིང་། །རྨོངས་རྣམས་རྟག་ཏུ་མགོ་བསྐོར་བྱ། །
ཡིད་མི་ཆེས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱ། །བདག་ཉིད་སྦ་ཞིང་གཞན་རྗེས་བསམ། །ཉི་མ་དོན་མེད་མི་བྱ་སྟེ། །སྦྱིན་པ་ཁ་ཏོན་ལས་རྣམས་བྱ། །ཇི་ལྟར་སྲིན་འོད་ཁ་ཆུ་ཡིས། །གྲོག་མ་བསླུས་བ་བཞིན་དུ་བྱ། །དམ་པའི་སྐྱེ་བོ་དགའ་བར་བྱ། །མི་སྲུན་སྐྱེ་བོ་བསྟེན་མི་བྱ། །སྐྱེ་བོ་
མ་རུངས་ཡིད་མི་བརྟན། །སྐྱེ་བོ་དགྲ་ལ་དཔའ་བརྟན་བྱ། །བླ་མའི་སྐྱེ་བོ་བཟོད་པར་བྱ། །སྨད་འཚོང་མ་ནི་བྲིད་པར་བྱ། །གང་གིས་དེ་དག་མ་ལུས་པར། །ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་གྱུར་པ། །དེས་ནི་བླང་དོར་དཔྱད་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་ཤེས་
པ་ཡིན། །གང་དང་གང་ལ་ནོར་ལྡན་པའི། །སྐྱེས་བུ་ལས་ལ་ཆགས་འགྱུར་བ། །གང་དང་གང་ལ་དགའ་བའི་ཚིག །དེ་དང་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་བརྗོད། །ཡིད་མི་ཆེས་ལ་ཡིད་མི་བརྟེན། །ཡིད་ཆེས་ལྷག་པར་ཡིད་བརྟན་མིན། །ཡིད་ཆེས་པ་ལས་འཇིགས་པ་འབྱུང་། །རྩ་
བ་ལས་ཀྱང་གཅོད་པར་བྱེད། །འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་ཡིད་མི་བརྟན། །ཀུན་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱ་བའང་མིན། །གང་གི་རང་བཞིན་སྦ་བྱ་ཞིང་། །གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་དུག་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་ཆུང་མ་གཞན་འགྲོ་དང་། །གཉིས་པོ་དེ་ལ་ཡིད་
རྟོན་པའི། །མི་རྣམས་འཆི་སྒོར་བསྙེན་པ་ཡིན། །བུད་མེད་རྒྱལ་པོ་སྦྲུལ་རྣམས་དང་། །ཁ་དོན་དག་དང་དགྲ་རྣམས་དང་། །ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་ནི། །ཤེས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་བརྟན་མིན། །རིག་པ་འདོད་པས་མཁས་བརྟེན་བྱ། །ཤེས་པར་གྱུར་
པ་གཞན་སྟེན་བྱེད། །དེ་བས་ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །ལུས་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱ། །སྡིག་པ་ཅན་ལ་ཡིད་མི་བརྟན། །བློ་ལྡན་བདག་ཅེས་ཟེར་ཡང་ཡིན། །གང་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་མིན། །དེ་ཡི་འཚོ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར། །གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོ་འཆི་བ་དང་། །
ས་འོག་རྒྱ་མཚོ་གླིང་རྣམས་དང་། །སྤྲ་ཡི་སོ་དུག་སྦྲུལ་དག་ནི། །མི་བསྟེན་ཕྱོགས་གཅིག་བུད་མེད་ཡིན། །དགྲ་ཡི་ཕྱོགས་བྱེད་སྤང་པར་བྱ། །བདག་ལ་དགའ་བ་ཡོངས་སུ་བསྡུ། །ཀུན་ལ་བློ་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། །ཡུན་རིང་བློ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །མིག་འབྱེད་མིག་འཛུམས་ཙམ་ཡང་རུང་། །
དགྲ་ལ་མངོན་སུམ་བྱ་བ་མིན། །སྨོད་པ་ན་ཡང་འོན་པ་བཞིན། །དུས་བབ་རལ་གྲིས་བཅད་བཞིན་བྱ། །གང་དུ་ཆུ་ཡོད་ངང་པ་གནས། །ཆུ་སྐམས་མཚོ་ནི་འདོར་བར་འགྱུར། །ཆུ་ཡིས་གང་ན་ཕྱིར་གནས་བཞིན། །ངང་པ་ལྟ་བུའི་གྲོགས་མི་བརྟན། །རྒྱལ་པོ་སྨད་འཚོང་མ་དང་ནི། །དེ་བཞིན་ཉི་དུ་དམན་པ་
དང་། །གཡོག་འཁོར་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་ཡང་། །ཧ་ཅང་གདུང་པར་མི་བྱའོ། །གང་གི་རྒྱུ་ལས་མྱ་ངན་དང་། །དར་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་ནི། །ལུས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་རྩ་བ་དེ། །གཅིག་གམ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་རུང་། །མཁས་པས་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱ། །གསེར་ནི་རྣམ་བཞིས་བརྟག་བྱ་སྟེ། །བདར་བཅད་བསྲེག་
དང་བརྡུང་བར་བྱ། །དེ་བཞིན་རྣམ་བཞིས་སྐྱེས་བུ་བརྟག །ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་རིག་ལ་སོགས། །ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་རིག་པར་བྱ། །ཀུན་ལ་དོགས་བྱ་དུས་ཤེས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་སེམས་ནི་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །ཚིག་རྣམས་ཀུན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་བྱ། །བདག་གིས་གསང་ཚིག་གཞན་མི་
སྨྲ། །མ་སུརཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།བློན་པོ་བློ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་འཇིགས་མེད་ཅིང་། །དབང་མཛོད་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི། །མ་བསད་དེར་ནི་ཕྱིར་གསོད་འགྱུར། །ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་བུ་
འཆི་འགྱུར་ཏེ། །སྨྱིག་མའི་འབྲས་བུ་བྱུང་བ་བཞིན། །ཡིད་ཆེས་ཞགས་པས་གསོད་འགྱུར་ཏེ། །ནགས་ན་གནས་པའི་རི་དགས་བཞིན། །མིག་རྩ་དམར་ཞིང་ཚིག་འཇམ་སྨྲ། །དགའ་བས་སེམས་ཅན་ཀུན་དང་མཐུན། །དོན་རྣམས་ཀུན་ལ་གྱ་གྱུར་སྨྲ། །གཞན་
ཚིག་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་སྨོད། །དེ་ནི་གཡོ་ཅན་སྤྱོད་ལམ་སྟེ། །དེ་སྙིང་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཡིས། །སྡིག་པ་ཉི་ཚེའི་ཚོགས་བསགས་ནས། །གྲོང་གི་ཚོགས་དེ་བཟློག་བྱ་སྟེ། །གྲོང་ཁྱེར་འཁྲུག་བྱེད་གཡོན་ཅན་འདི། །འབྱུང་ཁུངས་སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་གཏེར། །དེ་ནི་འཇིག་
རྟེན་སྤྱི་དགྲ་ཡིན། །མ་རུངས་སྐྱེ་བོ་ཁ་སྙན་ཅིང་། །ཙན་དན་ལྟ་བུ་བསུལ་བའི་ངག །སྙིང་ནི་མ་རུངས་བདག་ཉིད་དེ། །སོག་ལེ་བས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཕགས། །མ་རུངས་བདག་ཉིད་ཚིག་འཇམ་ཞིང་། །སྐྱོན་དང་རྗེས་མཐུན་སྙན་སྨྲ་སྟེ། །མི་མངོན་ཁོན་བཟུང་བྱམས་
བྱེད་ལ། །ཡིད་བརྟན་བྱེད་པ་གཤིན་རྗེ་བཞིན། །ཐག་རིང་མཐོང་ནས་མགོ་སྨད་ཅིང་། །ཤིན་ཏུ་དམ་པའི་ཚིག་བརྗོད་ལ། །སྐད་གསང་ཆུང་བས་སྨྲ་བ་ནི། །གཡོན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་གནོད་བྱས་དང་། །དེ་ལྟར་གང་གིས་གནོད་བྱེད་
པ། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་མི་རིགས་ཏེ། །ཁུང་ན་གནས་པའི་ལག་འགྲོ་བཞིན། །འབབ་ཆུ་སྡེར་མོ་ཅན་རྣམས་དང་། །རྭ་ཅན་ལག་ན་མཚོན་ཐོག་དང་། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་བུད་མེད་ལ། །ཡིད་བརྟན་བཟོད་པར་མི་བྱའོ། །མེ་ཆུ་བུད་མེད་བླུན་པོ་དང་། །སྦྲུལ་དང་རྒྱལ་
རིགས་དག་ལ་ནི། །རྟག་ཏུ་འབད་པས་སྟེན་བྱེད་པ། །འཕྲལ་དུ་སྲོག་འཕྲོག་དེ་དྲུག་ཡིན། །ནོར་རྣམས་མང་པོ་སྟེར་བྱེད་པའི། །དགྲ་ལ་གང་ཞིག་དཔའ་བརྟན་དང་། །ཆུང་མ་ཁྱོ་ལ་མ་ཆགས་གཉིས། །དེ་ཡི་འཚོ་བར་རབ་ཏུ་གཅོང་། །སྔོན་ཆད་དགྲར་འགྱུར་སྟེན་བྱེད་
ཅིང་། །ཁོན་པ་གཞི་མེད་འཁྲུག་བྱེད་པ། །གྲོགས་པོ་འདོད་པ་ཟློག་བྱེད་པའི། །དེ་འདྲའི་གྲོགས་པོ་རིང་དུ་སྤང་། །དགྲ་དང་བཤེས་གཉེན་གཡོག་འཁོར་དང་། །བར་གནས་རྒན་པོ་ཉམ་ཆུང་རྣམས། །རྨོངས་པས་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པས། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་
ཡིན། །རྐུན་མའི་ཆོས་པ་གསད་པ་དང་། །གྲོགས་འཁུ་མྱུར་དུ་བརྗོད་བར་བྱ། །ཆུང་མ་འཁུ་བ་མལ་སྟན་བྱེད། །བྲམ་ཟེ་ཤེས་བྱེད་སྤྱན་མི་དྲང་། །བདག་གིས་མངོན་སུམ་མ་གྱུར་པར། །གང་གིས་ཉེས་པ་སྨྲ་བྱེད་པ། །གང་གིས་དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །ལམ་
དེ་བརྩམ་བར་མི་བྱའོ། །བདག་ཉིད་བདག་གི་གཉེན་ཡིན་ཞིང་། །བདག་ཉིད་བདག་གི་དགྲ་ཡང་ཡིན། །མཐོ་རེས་དམྱལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ཐམས་ཅད་བདག་གི་དབང་དུ་བྱ། །མ་སུརཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་ལྔ་བའོ།། །།
བློན་པོས་ལེགས་པར་མཉམ་བཞག་སྟེ། །སྤྱོད་པ་གཞན་ལ་སྨྲ་མི་བྱེད། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་དགྲ་རྣམས་ལ། །གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ནི་གདུང་བར་བྱེད། །མི་སྲུན་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་དག །དང་པོ་དགའ་ཞིང་མཉན་པ་དང་། །བར་དུ་རྩོད་པས་དགའ་མེད་དོ། །ཐ་མར་
ཤ་ཁོན་ཞུགས་པ་ཡིན། །བདག་ཉིད་ཚེ་དང་མཚུངས་པར་བྱེད། །དང་པོ་ཆུང་ངུར་བཤེས་བྱེད་ཅིང་། །བར་དུ་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཐ་མར་རབ་ཏུ་དགའ་བས་མཛའ། །དམ་པའི་བཤེས་ནི་འབབ་ཆུ་འདྲ། །དང་པོ་མྱུར་ཞིང་རབ་ཏུ་ཆེ། །རིམ་གྱིས་རིམ་
གྱིས་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ། །འགྲོ་བ་ཕྱིར་ནི་བཟློག་པ་མེད། །དུད་འགྲོ་དྲི་ཡིས་མཐོང་བར་བྱེད། །རིག་བྱེད་ཀྱིས་ནི་བྲམ་ཟེ་མཐོང་། །སྨན་གྱི་རིག་པས་སྨན་པ་མཐོང་། །རྒྱལ་པོ་ཉན་རྣམས་མཐོང་བར་བྱེད། །མི་ཡི་དགྲ་ནི་གཞོམ་འདོད་པས། །རྟག་ཏུ་སྙན་
སྨྲ་དྲན་པ་བསམ། །གླུ་ཡིས་བྱིང་པའི་རི་དགས་བཞིན། །སེམས་འཁྲུལ་འགྱུར་ནས་གསད་པར་བྱ། །གང་ལ་ནོར་ཡོད་བཤེས་གཉེན་དང་། །གང་ལ་ནོར་ཡོད་ཉེ་དུ་སྟེ། །གང་ལ་ནོར་ཡོད་འཇིག་རྟེན་མི། །གང་ལ་ནོར་ཡོད་དེ་མཛངས་ཡིན། །ནོར་མེད་
གྱུར་ན་གཉན་བཤེས་དང་། །བུ་དང་ཆུང་མ་ཉེ་དུ་དང་། །སྐྱེ་པོ་སྡུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་། །ནོར་ལྡན་གྱུར་ན་ཕྱིར་ཡང་བསྟེན། །ནོར་ནི་འཇིག་རྟེན་མི་ཡི་གཉེན། །གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་གྱུར་ན་ནི། །བཤེས་གཉེན་གྲོགས་པོ་ལ་སོགས་པ། །
སྔོན་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱང་འདུད། །ནོར་ཟད་གོ་འཕང་ཉམས་དུས་ན། །རང་མི་རྣམས་ཀྱང་དགྲར་འགྱུར་ལ། །ནོར་དང་མི་ལྡན་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །བདེན་པ་སྨྲས་ཀྱང་སྤོང་བར་བྱེད། །གསང་ངམ་ཁོང་ནི་གྲིམས་པ་དང་། །བརྣག་པ་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་
དུས་དང་། །དགྲ་ལ་རིགས་པ་སྤྱོད་པ་ནི། །དགྲ་བོ་འཇིགས་འགྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །དགྲ་ཡི་ཕྱོགས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །དང་པོ་རྩ་བ་གཅད་པར་བྱ། །དེ་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་བཅས་པས། །སྔོན་ཆད་གནོད་པ་བྱེད་པ་གསད། །གང་ཞིག་དགྲར་འགྱུར་སྐྱེ་བོ་དང་། །སླར་
ནི་འདུམ་པར་འདོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་འཆི་བ་ཉེར་ལེན་ཏེ། །དྲེའུ་མོ་ཡི་ནི་མངལ་བཞིན་ནོ། །དགྲ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུམ་བྱེད་ཅིང་། །ཡིད་བརྟན་བདེ་བར་ཉིད་ལོག་པ། །དེ་ནི་ཤིང་རྩེར་གཉིད་ལོག་པ། །ལྷུང་ནས་གསད་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བུའམ་སྤུན་ཟླའམ། །སྣག་
གི་གཉེན་མཚམས་འགྲོགས་བཤེས་རྣམས། །རྒྱལ་པོས་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ན། །གསང་བྱར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །མཉེན་པས་མི་མཉེན་འཇིག་པ་སྟེ། །འཇམ་པོས་རྩུབ་པ་འཇིག་པར་བྱེད། །མཉེན་པས་མི་འདུལ་ཅུང་ཟད་མེད། །དེ་བས་མཉེན་པ་ཤིན་ཏུ་རྣོ། །
ནོར་མཉམ་ནུས་པ་མཉམ་པ་དང་། །གནས་ལ་མཁས་ཤིང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ། །རྒྱལ་སྲིད་དངོས་དུ་འཕྲོག་པའི་མི། །གལ་ཏེ་མ་བསད་དེས་གསོད་འགྱུར། །ཟབ་མོ་བློ་ལྡན་ངག་འཇམ་ཞིང་། །དམན་པར་སྨྲ་ལ་དབང་པོ་ཐུལ། །བདེན་པར་སྨྲ་ཞིང་གཞན་དབང་ཅན། །ཤིས་
བའི་ཚིག་ལྡན་དེ་ཉིད་རིག །རྗེ་བོ་ལ་ནི་རྟག་གུས་པས། །དེ་འདྲའི་གཡོག་འཁོར་བཟང་པོ་ཡིན། །ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཤེས་ལེ་ལོ་མེད། །ལེགས་པར་གཉིད་ལོག་རབ་ཏུ་སད། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྲོགས་བྱེད་པའི། །གཡོག་འཁོར་འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་དཀོན། །གཡོ་ཅན་རྣམས་ལ་
གཡོ་སྟོན་ཅིང་། །དྲང་ལ་དྲང་བའི་སྤྱོད་པ་སྟོན། །དགའ་དང་དགའ་བ་ཉིད་དང་ནི། །མི་དགའ་བ་ལ་མི་དགའ་སྟོན། །དངོས་པོ་གང་ལ་གང་དགའ་བའི། །སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་སྟོན་བྱེད་པ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་ནི། །ནམ་དུ་ཡང་ནི་མི་འདོར་རོ། །སྐྱེ་བོ་ངན་དང་
འགྲོགས་ན་ནི། །སྐྱེ་བོ་དམ་པའང་ཉམས་བྱེད་ན། །ཆུ་དང་འདམ་དུ་འདྲེས་ན་ནི། །དང་པའང་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཁ་ལ་སྦྲང་རྩིས་བསྒོས་བཞིན་དང་། །ཁོང་ན་རྙོག་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །ནང་ན་ར་གན་ཕྱི་དངུལ་ལམ། །ཁ་ཡི་ནང་གི་རྡོ་ཕྱེ་བཞིན། །ཚིག་འཇམ་བརྩེ་མེད་
ཤེས་རབ་ལྡན། །མི་མངོན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ། །བུ་རམ་དུག་འདྲེས་ལྟ་བུ་ཡི། །དེ་འདྲའི་སྐྱེས་བུ་བསྟེན་མི་བྱ། །ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་སྐྱེ་བོ་ལ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཞི་བྱ་ཞིང་། །མངར་བའི་ངག་གིས་བསྒོ་བྱ་སྟེ། །མཁྲིས་པའི་ནད་འབྱུང་ཇི་བཞིན་ནོ། །ནྱ་གྲོངྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །
ཤིང་གི་རྒྱལ་པོར་གྲགས་པ་ཡོད། །དེ་ཡི་མྱུ་གུ་བུ་རྣམས་ནི། །རྩ་བ་ཟུགས་ནས་གཏིང་གནས་ཏེ། །གཅིག་ལ་གཅིག་ནི་འབྲེལ་བྱས་ནས། །དེ་ནས་ཤིང་དེ་འཇིག་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བུ་དང་ཚ་བོ་དང་། །བློན་པོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་གནས་ནས་སྐྱོད་བྱེད་དེ། །ནྱ་
གྲོངྷ་ཡི་མྱུ་གུ་བཞིན། །མ་སུ་རཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །།ས་བདག་གི་ནི་གཡོག་འཁོར་གྱི། །མཚན་ཉིད་བཤད་ཀྱིས་མཉན་པར་གྱིས། །རྒྱལ་པོ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཉེན་ལྡན། །གཡོག་འཁོར་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་དབང་
པོ་ལ་སོགས་པའི། །མེ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཁ། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཡང་། །ཡུལ་འཁོར་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ཁ། །བརྟན་ཞིང་ཟས་མོའི་བློ་དང་ལྡན། །མདངས་ལྡན་ཆོས་དང་བསྟན་བཅོས་རིག །དུལ་ཞིང་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལ་ཕན་པར་སེམས། །རིགས་
བཙུན་རྒྱུད་ནི་མཉེན་པ་དང་། །བླ་མ་ལ་ནི་གུས་ཉན་དང་། །སྐྱེ་དགུ་རྗེས་བརྩེར་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱུད་བྱུང་དེ་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་སྙིང་རྗེ་ཕན་སེམས་ལྡན། །བླ་མའི་སྐྱོན་ནི་སྦེད་པ་དང་། །གཡུལ་འཇུག་སླར་ཡང་མི་ལྡོག་ཅིང་། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་པར་ཤེས། །རིགས་
དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཆོས་ལུགས་འཆད་པ་མཁས་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་དུལ་དང་དད་པ་དང་། །གྲིམས་པ་རྒྱལ་པོར་རབ་གྲགས་སོ། །ཚིག་གསལ་བློ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་མཁས། །ངང་འཇམ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །རྒྱལ་པོའི་
བློན་པོ་དེ་འདྲས་བྱ། །ཡིད་གཞུངས་ཚིག་གསལ་ཤེས་རབ་ལྡན། །གཞན་སེམས་ཉེ་བར་མཚོན་ནུས་དང་། །བརྟན་ཞིང་ཇི་སྐད་བསྒོ་བཞིན་སྨྲ། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་དེ་འདྲས་བྱས། །རིག་བྱེད་ཡན་ལག་དེ་ཉིད་ཤེས། །བཟླས་བརྗོད་སྦྱིན་སྲེག་མཆོག་ཏུ་བརྩོན། །རྟག་ཏུ་ཤིས་པ་རྗོད་
བྱེད་པ། །ཤེས་རབ་ལྡན་དེ་མདུན་ན་འདོན། །སྒྲ་རིག་རྩིས་ཀྱང་ཤེས་པ་སྟེ། །ཡི་གེ་བྱང་ཞིང་ལག་པ་མྱུར། །ཡིད་གཞུངས་ཚིག་ནི་གསལ་བ་དང་། །གྲངས་དང་སྦྱིན་ལྡན་ཡི་གེ་པ། །ཡི་གེ་བྱང་ཞིང་སྒྲ་ལ་མཁས། །སྒྲ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་བྱེད་ཅིང་། །དྲི་ཟ་བཞིན་དུ་དབྱངས་མཁས་ཏེ། །
དེ་འདྲའི་ཀློག་མཁན་བསྒོ་བར་བྱ། །བརྟན་ཞིང་དབང་པོར་རྗེས་སུ་འོས། །ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་ལེགས་ཉེས་རྟོགས། །གཙང་ཞིང་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཕྱེད་བརྟེན། །དེ་འདྲ་ཆད་པ་གཅོད་བྱེད་ཡིན། །ཆེ་ཡི་རིག་བྱེད་གོམས་པ་དང་། །ཆོས་རིག་ཡིད་འོང་སྙན་སྨྲ་ཞིང་། །ཆོ་ག་ངང་
ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཐང་ལ་འབར་བཞིན་གསོ་མཁས་ཤིང་། །ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལ་མཁས། །རྒྱལ་པོ་དེ་འདྲའི་སྨན་པ་བསྟན། །གཞན་གྱི་སྦྱོང་ལམ་ཟུར་གྱིས་ཤེས། །སྟོབས་ལྡན་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །གཞན་གྱིས་བསམ་པ་རྟག་ཏུ་ཤེས། །སྒོ་དཔོན་དེ་འདྲ་བསྒོ་
པར་བྱ། །མཚོན་ལ་གོམས་ཤིང་ནུས་དང་ལྡན། །བཞོན་པ་དག་ལ་བྱ་བཞིན་གོམས། །དཔའ་ཞིང་བརྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །དེ་འདྲ་དམག་དཔོན་ཡིན་པར་ཤེས། །ཕ་མེས་རྒྱུད་བྱུང་གྲིམས་པར་ཤེས། །བསྟན་བཅོས་རིག་ཅིང་ཞིམ་པར་འཚེད། །གཙང་སྦྲ་ཆེ་ཞིང་སྙིང་
ཉེ་བ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡིས་ཕྱག་ཚང་བྱ། །ཤེས་ཆེར་དཔྱད་མེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་འཇིགས་མེད་དང་། །རིགས་ནི་ཆེན་པོར་སྐྱེས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ནང་བློན་ཤེས་པར་བྱ། །ལོང་བ་འཕྱེ་བོ་ཐེང་པོ་དང་། །སྙིང་ཉེ་བརྟན་ལ་རྟག་འགྲུས་ཏེ། །རི་བོ་བཞིན་དུ་མི་
འགུལ་བ། །དེ་འདྲས་བཙུན་མོའི་སྲུང་མ་བྱ། །ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་བཅས་པ་ཡིས། །གླུ་ཚིག་ལམ་ལ་མཁས་པ་དང་། །གར་དང་སྡེབ་སྦྱོར་མཆོག་ཤེས་པ། །དེ་འདྲའི་སྲུང་མཁན་བསྟེན་པར་བྱ། །བསྟན་ཞིང་རྒྱལ་བ་འཐོབ་པ་དང་། །གདུགས་དཀར་བ་དན་དཀར་བ་སྟེ། །
གཡུལ་ལས་རྟག་པར་རྒྱལ་བ་ན། །རྒྱལ་པོའི་བུ་ཞེས་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཇི་ལྟར་ཁྱི་ཞིག་བཀྲེས་ཉེན་ཏེ། །རུས་པ་སྐམ་པོ་ཁར་བཅངས་ནས། །ཁྲག་བྱུང་སྡུག་བསྔལ་བདེ་སྙམ་པ། །དེ་བཞིན་འདོད་རྨོངས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །བུད་མེད་རྣམས་ལ་བདེ་སྙམ་སེམས། །མ་སུ་
རཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་བདུན་པའོ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཨཱ་ཙཱ་རྱངྷརྨ་ཤྲཱིབྷདྲ་དང་། །ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།

Source Colophon

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), based on the Degé woodblock prints held at the BDRC (Buddhist Digital Resource Center). File: 203 (སྣ་ཚོགས།, Miscellaneous section, volume ངོ). Tohoku Catalogue no. 4335. The Esukhia project releases its texts under CC0 public domain dedication.

The original text was translated into Tibetan by the Indian paṇḍita Ācārya Dharmaśrībhadra and the translator-monk Shākya Blo gros (ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས), among others, during the period of the Later Dissemination of the Dharma in Tibet.

🌲