by Dharmakīrti
The Buddhaparinirvāṇastotra (Tibetan: སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བསྟོད་པ, "Praise of the Buddha's Complete Passing Beyond Sorrow") is a devotional lament composed by the great master Dharmakīrti, identified by 84000.co as Dharmakīrti of Suvarṇadvīpa — a Buddhist teacher from the Indonesian archipelago and one of Atiśa's principal mentors — rather than the more famous seventh-century logician of the same name.
The poem is a funeral dirge in eleven verses. It opens by naming the four deeds of the Buddha's life — birth, awakening, teaching, and parinirvāṇa — then erupts into a sevenfold cry of "Alas!" (Tibetan: ཀྱི་ཧུད, kyihud). The central section develops six extended metaphors for the Buddha — a pool, a tree, the moon, the sun, an elephant, and a lion — each elaborated with compressed doctrinal imagery and each mourned for its passing. The poem closes with a dedication of merit.
This is the first English translation. The Tibetan text survives in the Degé Tengyur (Tohoku D1158), in the Stotra (Praise) section, folios 203v–204r. The Sanskrit original is lost.
Homage to youthful Mañjuśrī.
He who was born to the Śākya clan in Kapilavastu,
Who realized supreme awakening at Bodhgaya,
Who turned the wheel of Dharma at Vārāṇasī —
Praise to him who passed beyond sorrow in the Sāla Grove.
Alas! Compassionate protector, Conqueror who pacified all wrong.
Alas! Supreme helmsman, tender with all beings.
Alas! Captain who became the path of peace, the Teacher.
Alas! Friend of the world, equanimous in joy and sorrow.
Alas! Eye of the world, for those whose sight was veiled in darkness.
Alas! Great Sage whose boat carried the world across.
Alas! Why did you pass beyond sorrow in the Sāla Grove?
Your face like a full moon, like a lotus opening,
Your body with eyes like blossoming blue lotuses,
Like a mountain of gold, perfect in every mark — who now will see it?
Alas! Not to see this supreme form of light is suffering itself.
In former lives, a vessel of the great path's nature,
You fulfilled your own purpose and the purpose of all beings.
You established hundreds of living creatures in liberation and the higher realms.
Alas! The fires of impermanence have consumed you to the end.
A vast pure pool, cooled by the waters of discipline,
Filled with saffron-robed creatures of the perfect Buddha's Dharma,
Attended by hundreds of assemblies of holy monks —
Alas! The landing-place of the fortunate has dried up. I bow.
Firm in the roots of conduct, beautiful with the trunk of mindfulness,
Blossoming with the flowers of the limbs of awakening, branches of patience,
Rich in the leaves of modesty, supreme in the fruit of nectar —
Alas! The Sugata tree has fallen. I bow.
Stainless nirvāṇa dwelling well in the face of the sky,
Encircled by a maṇḍala of stars — disciples established in discipline,
With beautiful moonbeams of the mind's eye that generate the Noble Path —
Alas! The Sugata moon has set. I bow.
Dispelling the darkness of delusion, possessing rays of qualities,
Opening the lotuses in the pools of those to be trained,
Drying the defiled mud of the sixty-two views —
Alas! The Sugata sun has set. I bow.
Possessing a body of supreme love, with feet of the Four Noble Truths,
With the two divine eyes of calm abiding and insight,
Proceeding with the gait of pure liberation that arouses faith —
Alas! The Sugata elephant has lain down to rest. I bow.
Proclaiming selflessness, scattering the wild beasts of heresy,
Adorned with a wondrous flowing mane,
With razor-sharp fangs of wisdom, virtuous paws of discipline —
Alas! The Sugata lion has lain down to rest. I bow.
O Buddha who has fully passed beyond sorrow —
Through this praise of you, whatever vast merit and boundless fruit I have gathered,
May I thereby attain the supreme and holy state,
And benefit beings in a manner equal to you alone.
Colophon
Good Works Translation from Tibetan by Pema of the New Tianmu Anglican Church, 2026. First English translation.
Translated from the Degé Tengyur, Tohoku catalogue number D1158, Stotra section (བསྟོད་ཚོགས), folios 203v–204r. Source text from the Esukhia Degé Tengyur Unicode etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 001_bstod_tshogs_ka.txt), CC0 Public Domain.
Attributed in the Tengyur to the great master Śrī Dharmakīrti (སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ). Identified by 84000.co as Dharmakīrti of Suvarṇadvīpa (གསེར་གླིང་པ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ), a Buddhist teacher from the Indonesian archipelago and one of Atiśa Dīpaṃkaraśrījñāna's principal teachers. Not to be confused with the famous seventh-century logician Dharmakīrti, author of the Pramāṇavārttika.
No translator colophon survives in the Tibetan, suggesting the text may have been composed directly in Tibetan rather than translated from Sanskrit.
Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.
🌲
Source Text: སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བསྟོད་པ
Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur etext (CC0 Public Domain). Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above.
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བུདྡྷ་སྱ་ནིརྦཱ་ཎ་སྟོ་ཏྲཾ། བོད་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བསྟོད་པ།
འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
།གང་ཞིག་སེར་སྐྱའི་གཞིར་ནི་ཤཱཀྱའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས། །གང་གིས་མཉམ་དགར་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད། །གང་གིས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། །སཱ་ལའི་ཚལ་དུ་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་དེ་བསྟོད་པ།
།ཀྱི་ཧུད་སྙིང་རྗེ་ལྡན་མགོན་རྒྱལ་བའི་སྡིག་པ་ཞི། །ཀྱི་ཧུད་སེམས་ཅན་མཉེས་གཤིན་ཁ་ལོས་སྒྱུར་བཟང་མཆོག །ཀྱི་ཧུད་དེད་དཔོན་ཞི་བའི་ལམ་གྱུར་སྟོན་པ་པོ། །ཀྱི་ཧུད་སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཐུགས་སྙོམས་འཇིག་རྟེན་གཉེན། །ཀྱི་ཧུད་མུན་ནག་གིས་བསྒྲིབས་མིག་ཅན་འཇིག་རྟེན་སྤྱན། །ཀྱི་ཧུད་ཐུབ་ཆེན་གྲུ་ཡིས་འཇིག་རྟེན་སྒྲོལ་མཛད་པ། །ཀྱི་ཧུད་སཱ་ལའི་ཚལ་དུ་ཅི་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས།
།ཁྱོད་ཞལ་ཟླ་རྒྱས་པདྨ་ཁ་ཕྱེ་འདྲ་བ་དང་། །ཨུཏྤལ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱན་ལྡན་སྐུ་ཉིད་ཀྱང་། །གསེར་གྱི་རི་འདྲ་མཚན་རྣམས་རྫོགས་པ་སུས་མཐོང་འགྱུར། །ཀྱི་ཧུད་འོད་འདྲའི་གཟུགས་མཆོག་འདི་མ་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་ལོ།
།སྔོན་ཚེ་རྒྱ་ཆེན་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གཟིངས་བཅས་ཏེ། །ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་འགྲོ་བ་ཆེན་པོའི་གཞན་དོན་མཛད། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཐར་དང་མཐོ་རིས་བཀོད། །ཀྱི་ཧུད་མི་རྟག་མེ་ཚོགས་དག་གིས་ཟད་མཐར་གྱུར།
།དག་པའི་རྫིང་ཡངས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆུ་ཡིས་བསིལ་བར་བལྟམས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་ཆུ་སྲིན་ངུར་པས་ཁྱབ། །དགེ་སློང་དམ་པ་གཞན་ཚོགས་བརྒྱ་ཡིས་ཉེ་བར་བསྟེན། །ཀྱི་ཧུད་བདེ་འགྲོའི་འབབ་སྟེགས་སྐམ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ།
།སྤྱོད་པའི་རྩ་བ་བརྟན་ཞིང་དྲན་པའི་སྡོང་པོས་མཛེས། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་མེ་ཏོག་ཁ་བྱེ་བཟོད་ཡལ་ག །ངོ་ཚའི་འདབ་རྒྱས་བདུད་རྩི་འབྲས་བུས་མཆོག་གྱུར་ཟ། །ཀྱི་ཧུད་བདེ་གཤེགས་ཤིང་འགྱེལ་གྱུར་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ།
།རྡུལ་མེད་མྱ་ངན་འདས་པ་ནམ་མཁའི་ངོས་ལེགས་བཞུགས། །སློབ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་གནས་དཀྱིལ་འཁོར་སྐར་མ་ཅན། །འཕགས་ལམ་སྐྱེད་བྱེད་བློ་མིག་ཡིད་འོང་ཟླ་ཟེར་ཅན། །ཀྱི་ཧུད་བདེ་གཤེགས་ཟླ་བ་ནུབ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ།
།གཏི་མུག་མུན་ནག་སེལ་མཛད་ཡོན་ཏན་འོད་ཟེར་ལྡན། །གདུལ་བྱའི་ཚོགས་ཀྱི་རྫིང་གི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་ཅིང་། །ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་དྲི་མའི་འདམ་སྐེམས་མཛད། །ཀྱི་ཧུད་བདེ་གཤེགས་ཉི་མ་ནུབ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ།
།བྱམས་མཆོག་སྐུ་མངའ་འཕགས་པའི་བདེན་བཞིའི་ཞབས་དང་ལྡན། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ལྷ་ཡི་སྤྱན་གཉིས་དང་ལྡན་ཞིང་། །དད་པ་རབ་སྐྱེད་རྣམ་དག་གྲོལ་བའི་འགྲོས་ཀྱིས་བཞུད། །ཀྱི་ཧུད་བདེ་གཤེགས་གླང་ཆེན་ཞིར་གཤེགས་བདག་ཕྱག་འཚལ།
།སེམས་ཅན་མེད་པ་སྒྲ་སྒྲོགས་མུ་སྟེགས་རི་དགས་འཇོམས། །ངོ་མཚར་རལ་པའི་ཚོགས་མངའ་འཕྱང་བས་སྐུ་ལ་བརྒྱན། །ཤེས་རབ་མཆེ་བ་རབ་རྣོ་ཚུལ་ཁྲིམས་དགེ་བའི་ཞབས། །ཀྱི་ཧུད་བདེ་གཤེགས་སེང་གེ་ཞིར་གཤེགས་བདག་ཕྱག་འཚལ།
།སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ཡོངས་འདས་ཁྱོད་ལ་བདག་བསྟོད་པས། །བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་གང་བསགས་པ། །དེས་ནི་བདག་གིས་གནས་མཆོག་དམ་པ་ཐོབ་གྱུར་ནས། །ཁྱེད་འདྲ་ཁོ་ནར་འགྲོ་ལ་ཕན་པ་བགྱིད་གྱུར་ཅིག
སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བསྟོད་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།།
Source Colophon
Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), file 001_bstod_tshogs_ka.txt, lines corresponding to Tohoku D1158. The Esukhia edition is based on the Degé (སྡེ་དགེ) woodblock print of the Tengyur. Released under CC0 Public Domain dedication.
Folio markers: ff. 203b.1–204a.5 in the Degé Tengyur, Volume Ka (བསྟོད་ཚོགས). The text occupies approximately one and a half folios.
Variant readings from the Esukhia edition: verse 10, རི་དགས / རི་དྭགས (orthographic variant only, both meaning "wild animals").
No translator colophon is present in the Tibetan text, suggesting Dharmakīrti of Suvarṇadvīpa may have composed it directly in Tibetan.
See also in the Good Work Library: Entering into the Two Truths — Atisa — by Atiśa, Dharmakīrti of Suvarṇadvīpa's most famous student. · Praise of the Twelve Deeds — Nagarjuna — Nāgārjuna's praise of the Buddha's life, including the parinirvāṇa.
🌲