by Dharmottara

Kṣaṇabhaṅga-siddhi — a treatise by the Buddhist logician Dharmottara (Chos mchog, c. 740–800 CE), who worked within the philosophical lineage of Dharmakīrti. Written as a systematic defense of the doctrine that all conditioned phenomena perish the instant they arise — one of the most contested and consequential propositions in Indian epistemology. The argument proceeds through a series of objections and refutations, addressing the nature of causal efficacy, the meaning of "moment," the possibility of recognition across time, and the logical structure of inference.

No complete English translation of this text has existed until now. The Tibetan survives in the Degé Tengyur (Tohoku 4253), translated from Sanskrit by the Indian paṇḍita Kalyāṇarāja and the Tibetan translator-monk Lodan Sherab (Blo ldan shes rab).

Homage to Mañjuśrī, who appeared as a youth.

"All conditioned things are momentary" — some have asserted.

Regarding this: since moments exist, entities connected with moments must be called "momentary." But the opponents cannot establish the meaning that is to be expressed by the word "moment."

Their position is: "That which perishes immediately upon arising is momentary." But the meaning of "having arisen" is necessarily "existing" — and that which exists abides at the time of gathering its conditions. Therefore, no example whatsoever is admissible for establishing connection with "perishing immediately upon arising."

The examples in the evidentiary domain — which demonstrate the valid cognition that establishes pervasion — must necessarily be proximate to the logical formulations. But things like cognition and flame-tips, which have been taken as example-entities, are doubtful about lasting even a single moment. Therefore, they cannot demonstrate the valid cognition that establishes pervasion by the desired reason.

The reason that has been adduced — namely, "having the nature of performing a function" — applies even to non-momentary things. Therefore, establishing the pervasion of momentariness is nothing but difficult.

For a non-momentary entity, depending on proximate auxiliary conditions, possesses the power to produce results sequentially. One might think that what does not do even the slightest in this regard — that it is inadmissible for something else to depend on it. But that is unreasonable. For even though the entity to be destroyed does not depend on a cause that establishes a distinguishing quality, a hammer and so forth, through proximity, bring about its reversal. And through that proximity, they do not establish any distinguishing quality whatsoever in the entity to be destroyed.

The understanding — through positive and negative concomitance — that something is a destroyer cannot be attributed as the entity's own function. Just as, for example, while the complete absence of seeds and so forth does not accomplish the conditioning of sprouts and so forth, nevertheless, through the avenue of positive and negative concomitance, the entity-nature of the cause is understood and cannot be denied — likewise, hammers and so forth are also reversing agents.

Just as hammers and so forth, and proximate conditions, though neither mixed nor separate from the entity, cause the cessation of pots and so forth depending on the proximity of the destroying entity — likewise, even non-momentary things engage in their own functional activity through proximate auxiliary conditions that do not establish any distinguishing quality.

Thus, the proposition "Whatever exists is momentary" appears to be an uncertain reason, since even in all cases where perception has been adopted as the positive example, there is doubt about the exclusion from the dissimilar class.

Furthermore, this reason can be shown to be unestablished. For when the existence of entities established by the valid cognition of direct perception is taken as the reason, if only what is established as such-and-such is grasped, then the existence of all entities as objects is well established as non-momentary. And since that conflicts with the establishment of momentariness, it cannot be adduced due to lacking force.

If one adduces bare existence, it is unestablished since no valid cognition whatsoever has established it. If one adduces what is established as such-and-such, then since what exists with the nature of non-momentariness has been grasped, that conflicts with momentariness, as was already shown.

Likewise, if one seeks to establish the momentariness connected with the aggregate of perceived objects, direct perception refutes it. For the cognition that grasps the nature of undifferentiated accumulation upon the aggregate of luminosity — which appears following the activity of the sense faculty — the arising of such a cognition refutes the proponent of momentariness. Since there is no positive or negative concomitance with the presence or absence of the sense faculty, and since these cognitions are indistinguishable from those born of another sense faculty, it is inadmissible to regard them as non-perceptual.

Likewise, since the nature of the external object is that of dependence on proximity, it cannot be examined as objectless. Just as visual cognitions and so forth, which have aspects following from merely the blue and so forth existing before them, do not depend on apprehending a non-existent object — likewise, these conceptual cognitions too, which arise when luminosity is present and follow the aspect of non-differentiation from it, are not objectless because they apprehend the nature of non-differentiation with the luminosity.

Therefore, that which has become direct perception — since it follows the sense faculty and apprehends the proximate object — refutes the proponent of momentariness. Likewise, here inference also refutes it, and can be established.

For it is observed that where there is complete difference, memory and recognition and so forth are impossible. One who has seen Devadatta does not recognize Yajñadatta as that same one. And if the perceiver has become another, memory of what was previously seen as "this is that" — which is another's memory — does not occur.

Now, if entities are indeed momentary, then what was seen before and what is seen after — those two being completely different like Devadatta and Yajñadatta — would not become objects of recognition. And since the seeing and the recognizing are different, the cognition of recognition would also not arise — like the case of Devadatta and Yajñadatta.

Therefore, what is recognized and what recognizes — these must be understood by implication as pertaining to a single domain. Thus, here, since difference is not the domain of recognition, that which pervades it — its contradictory — is the domain of recognition itself. Therefore, the observation of the contradictory of pervasion eliminates difference.

Thus, the meaning of the valid cognition is this: whatever is the domain of recognition is not different — for example, the very nature of the object seen simultaneously by perceivers is recognized as "what you have seen is this very thing that I have seen." Likewise, even some entities are recognized. Therefore, they do not have the characteristic of momentary difference.

Thus, the unity that is well established by inference is capable of refuting the multiplicity that is of the nature of momentariness alone. The valid cognition relative to the recognizer should also be inferred accordingly. Likewise, when memory is observed regarding commissions, deliberations, statements, and so forth, it demonstrates unity through what produces the memory in the manner previously explained — and thereby refutes the multiplicity produced by momentariness.

Thus, for momentariness there is neither direct perception nor inference to establish it, while there exists both direct perception and inference to refute it. Worldly convention also refutes it, since it is renowned among all beings that entities abide for some time.

"Therefore, momentariness cannot be established" — if this is said, listen to the response.

What is stated — "the very meaning that would be expressed by the word 'moment' is not known" — is unreasonable. For in worldly and astronomical treatises, the word "moment" is applied and understood as expressing a brief duration of time. Thus one says, "Wait a single moment." The words "moment," "instant," and "brief while" all express a brief duration of time using the word "moment."

Therefore, following the understanding of other treatises and following worldly understanding, the word "moment" expresses a brief duration of time. A time in which the division into before and after cannot be established — being free of the two parts of before and after — is called a "moment." A time in which temporal divisions exist, relative to the time of division, is inexpressibly small. Since it is an extremely small time, the word "moment" that expresses an extremely small time is understood as applying to a time isolated from before and after. Thus the word "moment" possesses a known linguistic meaning.

What was said — that "no example is possible for what is to be established as momentary" — to that also we respond. Here, examples do exist, but merely through similarity of property, it is not reasonable that other entities would become of that nature. Therefore, the valid cognition that establishes pervasion must demonstrate the object to be proven and the proof as entities of pervader and pervaded.

When the evidence establishing pervasion is demonstrated, the object to be proven will be understood — but not otherwise. Therefore, even if there is momentary perishing in the example, it is still from the valid cognition demonstrating the establishment of pervasion that momentary perishing is established.

If the valid cognition establishing pervasion is established on the very subject of the thesis, then the reason "existence" that was adduced becomes purposeless — if that is said: it is not that the valid cognition establishing pervasion on the very subject cannot be demonstrated.

For the valid cognition establishing pervasion is to be demonstrated as follows: "If sound were permanent, it would not engage in performing functions either sequentially or simultaneously." Here, even the opponent can say: "Just as a pot, though non-momentary, can accomplish desired results both sequentially and simultaneously, so too would sound."

To this also there is a response: "The pot too has been made an object of our refuting valid cognition" — this must be stated. Therefore, by this method, all perceived entities of the opponent's adduced examples are to be made objects of the refuting valid cognition.

If the opponent suspects — without having seen — some entity that is non-momentary yet capable of performing functions sequentially and simultaneously, like sound, to that also one should say in general: "Even if some such thing exists, a non-momentary thing cannot perform functions sequentially or simultaneously." Therefore, even the unseen that has been hypothesized must be accepted as an object of the refuting valid cognition.

Given this, when the valid cognition establishing pervasion has been demonstrated for all entities — both seen and unseen — those entities that are different from the subject of the thesis and in which the reason obtains are the examples, since the establishing of the entity to be proven depends on the valid cognition that establishes pervasion.

If the valid cognition establishing pervasion is possible for all entities, then just as the valid cognition establishing pervasion — connected with the certain pervasion of what is to be proven — is demonstrated in examples, likewise in some subjects too, since positive and negative concomitance is well established, the thesis-property has been demonstrated, and what is the use of adducing it?

True, but the collection of entities is endless, and the establishment of pervasion too pertains to all entities. Therefore, even without sound, the pervasion of what is to be proven by the proof is well established solely from other entities. Thus, just as the absence of a hare's horn — the pervasion of its nonexistence is established — likewise, it is well established even without sound. Since pervasion is not established from that, the existence of sound in no way whatsoever brings benefit.

Given this, the existence of sound — which has the function of non-acceptance of the establishment of pervasion — is to be understood solely from another valid cognition. Therefore, the existence of sound — whose certainty depends on another valid cognition — can establish that sound is impermanent, and so the thesis-property should be accepted.

Furthermore, it has been said: "Entities are existent — they are dependent on times such as the time of gathering." But for the purpose of establishing momentary perishing of all entities in the domain of objects — leaving aside for the moment the mode of gathering — if permanence is also existent, then since the entity does not exist, how could the mode of its gathering obtain?

Just as, here, the hammer and so forth cause reversal of entities without depending on producing the conditioning of the entity to be destroyed — likewise, even non-momentary entities engage in this or that function through auxiliary conditions that do not produce a distinguishing quality. To say this is also incoherent.

For hammers and so forth, having arisen from their own causes, cannot produce the entity itself. If they produce another entity called "destruction," then it is inadmissible that they serve as destroyers that maintain the occasion where the entity to be destroyed engages in previously perceived functional activity.

One might think: "Then hammers and so forth are causes of perceptibility." But that too is false. For a pot whose own nature of perceptibility has not diminished — nothing called "obstruction" exists for it. An entity whose own nature has made it an object of perception's domain — so long as it has not been separated from that nature — is not disconnected from the object-entity. If it has not changed, it will never become an object-entity, since there is no distinguishing quality.

One might think: the causes of destruction produce what creates the opportunity for conceptual examination of difference and non-difference — not producing an entity, but rather producing non-entity. But non-entity too does not become non-existent — and when it becomes an entity that exists in the ultimate sense, it does not escape conceptual examination of difference and non-difference.

If "reversal of entity" alone is called "non-entity," then it would not become something produced as non-entity. For whatever has a nature different from former occasions and also different from other established entities — through positive and negative concomitance with that — it becomes something produced by that.

If non-entity is accepted as having a nature different from the occasion of nonexistence and different from other objects, then it would become an entity capable of performing functions. Having an aspect different from other objects and reversal from the occasion of one's own nonexistence — that is having an aspect. And whatever has an aspect — that itself is capable of performing a function.

Here, whatever is made into something with a distinguishing quality by causes — that is capable of performing some function, like blue and so forth. And it can be said that non-entity too performs a function.

If, just as productive causes accomplish their capacity for performing functions, so too the nature of non-entity is produced by causes as a nature incapable of performing different functions — then, whatever may be said, whatever has become of that nature can be examined generally. And whatever can be examined — if omniscient wisdom exists — it would appear in connection with mere nature.

Whatever is directly an object grasped by consciousness — that produces the consciousness that makes it manifest. What is not a producer is inadmissible as something grasped. Therefore, so long as the wisdom pervading all knowable things is not refuted, it cannot be said that the nature made into an object by conceptual thought is incapable of performing a function.

Others also do not possess a valid cognition that refutes omniscient wisdom, while there exists that which establishes it. Therefore, the nature of non-entity also is not impossible for performing a function. Thus, different causes produce different functions — but different causes do not produce a total absence of function, since a nature resting in mere nature cannot be refuted as an object-entity of omniscient wisdom.

Therefore, a total absence of all functions would conflict with nature — and what conflicts with nature has no nature. The observation of what conflicts with nature — the distinguishing quality from the dissimilar class being reversed when nature is reversed — is pervaded by performing a function. Therefore, it is a nature-reason.

Thus, it becomes an entity capable of performing a function — not a non-entity. The side of entities too does not transcend the conceptual examination of difference and otherness. Therefore, since action is inadmissible for non-entity — which is of a nature empty of all aspects separated from nature — because it is said "non-entity performs" while action is inadmissible in connection with non-entity, it is connected with negation.

Given this, the claim "the cause of destruction does not produce an entity" is sustained for these purposes. The agent that does not produce — since it is not itself a cause — there is no cause of destruction whatsoever.

Furthermore, is the entity to be destroyed born with the property of reversing from the cause of its own nature? Or is it born with the property of abiding?

On the first alternative: since the entity has the very nature of reversal, it would be destroyed by itself alone. Therefore, causes of destruction do not do even the slightest.

But if the entity has the property of not reversing by its own nature, then even a hundred causes of destruction — since they cannot transfer its nature — are unable to destroy it. Therefore, causes of destruction do not do even the slightest.

One might think: "Depending on its own causes, it is born with dependence on causes of destruction. So long as it has not encountered a cause of destruction, it abides." But that too is inadmissible. For on this view, entities are produced by causes to abide until the time when the cause of destruction draws near.

Given this, destruction depends on some duration of time. And even when the cause of destruction draws near, for those having the property of abiding for some time — does the prior nature of abiding for some time exist or not? If it exists, then they will again abide for some time, since that nature has not ceased even at the end of that time. By this method too, they will abide for some time, and so they will never be destroyed.

For this very reason, the view that entities abide for some time after arising from their own causes and then are destroyed — not immediately upon arising — is also unreasonable. For when the intermediate time period is completed, the very same examination and investigation of the nature of abiding for some time persists.

Therefore, entities will never be destroyed, and this approach entails accepting the permanence of entities.

But if at the end of the time period another nature arises, then with respect to the prior entity, one must examine and investigate: "Is this permanent or impermanent?"

If the later nature has the characteristic of reverting by itself, then what use is waiting for a cause of destruction or a time of destruction? But if it has the nature of not being destroyed, then even in that case, there is nothing to be done by depending on causes of destruction or a time of destruction.

Therefore, causes of destruction do not do even the slightest. For example, just as a seed, though it does not condition the sprout, becomes the cause of the sprout — likewise, hammers and so forth too, though they do not condition what is to be destroyed, are causes of reversal through positive and negative concomitance, as understood by the proofs.

But this too is unreasonable. For regarding the sprout to be produced, at the time of production there exists no nature whatsoever about which one could examine whether it is conditioned or unconditioned. Seeds and so forth, when their own nature has become capable of producing the sprout, produce a sprout that did not previously exist.

But at the time of destroying the entity to be destroyed, the hammers and so forth possessing their own nature exist, and the entity to be destroyed possessing its own nature also exists. Therefore, there necessarily exists the occasion for examination and investigation: "Is this of a nature that reverses by its own nature, or not? Does the hammer and so forth do something such that it causes reversal, or does it do nothing at all?" — these two conceptual alternatives regarding the entity to be destroyed must be understood.

Regarding the entity to be produced, since it has no nature, there is no occasion for conceptual alternatives. And just as with the nature of what is to be produced — regarding what is to be destroyed also, positive and negative concomitance is observed.

What was said — "hammers and so forth are reversing agents" — is also unreasonable. For how are hammers and so forth — do they follow the positive and negative concomitance of the arising of the condition of potsherds, or do they produce the nature of destruction in pots, or do they merely accomplish reversal? This is a trilemma.

Regarding mere reversal — it cannot be accomplished in the manner previously shown, because the nature of destruction too has a nature born from its causes. The remainder — that the hammers and so forth themselves follow the positive and negative concomitance of the arising of the condition of potsherds — let this stand. And that too is what we have accepted.

Depending on the auxiliary conditions of hammers and so forth, the material cause of the pot gives rise to the condition of potsherds — this is our position.

Therefore, just as the hammer does nothing at all yet is the cause of destruction — likewise, for non-momentary entities, though auxiliary conditions do nothing at all, they would become causes — this too, since there is no example, cannot refute the objection that rests upon the meaning.

If, just as auxiliary conditions are inadmissible for conditioned momentary things, so too they should be inadmissible for non-momentary conditioned things — for example, just as the sprout-result did not previously exist, so too the first distinguishing quality concordant with the sprout did not previously exist.

Now, if seeds and auxiliary conditions — without having produced a distinguishing quality — are capable of producing the first distinguishing quality concordant with the sprout, then since there is no distinguishing quality, they should also be capable of producing the sprout without the benefit of auxiliary conditions.

But if the production of the sprout depends on the benefit of auxiliary conditions, then the arising of the first distinguishing quality too would be the same. And from the time of arising, the earth and so forth do not always benefit the seed, since otherwise the sprout would arise at every time when all the benefit of the seed's field and so forth exists.

For if the earth and so forth existing at any time are capable of benefiting the seed and sprout, then since the earth and so forth and the seed all exist at all times, the benefit produced by the seed's field and so forth should exist at all times. If so, the sprout born from that succession of benefit should arise at the end of a month, or at the end of half a year, or at the end of a year — it should always arise at its own season. But that is not so.

Therefore, the benefit produced by the seed's field and so forth does not always exist. Since it does not exist, the arising of the first distinguishing quality need not depend on auxiliary conditions. Likewise, the arising of the sprout too would not need dependence.

Given this, the functional activity of momentary things too would inadmissibly depend on auxiliary conditions.

One might think: "The auxiliary conditions of the first distinguishing quality of the seed — the proximate conditions of mutual gathering — produce distinguishing qualities, while for the production of the sprout, the field and so forth do so." To that also: the power of whatever proximate conditions there are for the seed to benefit the seed — that is "not established" and must be established by other conditions. And those too depend on other proximate conditions, and so there would be an infinite regress.

"Producing an infinite number of proximate conditions for each result cannot be accomplished" — if that is said, to that we respond. Results are of two kinds: one has the property of arising from a succession of distinguishing qualities produced by auxiliary conditions; the second has the property of arising without depending on the distinguishing quality of auxiliary conditions.

The sprout has the nature of arising from a succession of distinguishing qualities produced by auxiliary conditions, while the first distinguishing quality has the nature of being produced without depending on a distinguishing quality produced by auxiliary conditions.

The seed, even belonging to its own continuum, sometimes produces results whose distinguishing qualities were produced by other continua — but not otherwise. Other continua are those auxiliary conditions that sometimes produce the result, such as field and so forth as auxiliary conditions for the sprout to be produced, being the cause of awakening the seed's power. And sometimes, the very causes that contribute to the gathering of auxiliary conditions become causes of the exhaustion of power — just as the proximate conditions for the arising of the first distinguishing quality of seeds and so forth are causes of awakening the power.

In all cases, it is solely by producing the seed's power through other causes that the distinguishing quality of the result is occasionally initiated. The causes of awakening the power are two: auxiliary conditions and proximate conditions of gathering.

What was said — "an infinite number of proximate conditions must be demonstrated" — to that also, the causes of proximate gathering are of two kinds: those that newly arise where they did not exist before, and those that come from other places. For those that newly arise where they did not exist before — power arises solely from their own causes. For those that come from other places — since their own attracting cause alone produces the power, what is the point of examining infinite proximate conditions?

Therefore, they do not benefit momentary things. Moreover, for some distinguishing qualities of results, auxiliary conditions are admissible; for other results, it is determined that the primary role is establishing benefit.

What the opponent has said — "bare existence" is unestablished as a reason, and being connected with permanence conflicts with impermanence — this too must be examined.

Here, valid cognition is that which enables attainment. And what enables attainment is that which engages one toward entities capable of performing a function. And what engages is merely showing the domain of engagement.

When the domain of engagement has been shown, then cognition — having been activated by the person — attains the object. Therefore, the function of valid cognition is complete.

There is no function of valid cognition other than enabling attainment. And cognition's enabling of attainment is nothing other than engagement. And engagement itself is nothing other than showing the domain.

Given this, the showing of the domain of engagement by direct perception is making one adhere to the domain of engagement. Inference is making one ascertain the domain of engagement.

Even so, here: certainty — through the power of seeing entities in whose absence something would not arise — is that the external object to be inferred exists. Direct perception is not preceded by apprehending the absence-dependent entity that is being perceived. Therefore, it is not ascertaining.

Without adherence, direct perception cannot bring about engagement. Therefore, adherence itself is what brings about engagement. The culmination of adherence is the function of valid cognition.

And the domain of adherence is that of direct perception itself. Adherence too has an exclusion-domain, and exclusion is differentiated by the division of exclusion-boundaries.

Therefore, a single act of exclusion from a single entity cannot make all possible exclusions the domain of a single conceptual cognition. For this reason, direct perception of the word "sound" adheres to sound itself — not to momentariness.

Given this, conceptual cognition necessarily appropriates a single exclusion, while for other exclusions there is no certainty. Since grasping a single exclusion is necessarily to be done, conceptual cognition has the function of adhering to a single exclusion, and direct perception too has the function of conceptual cognition.

Therefore, the function of valid cognition is the culmination of adhering to a single exclusion.

Given this, "permanent" means "exclusion from impermanent," and "existent" means "exclusion from what does not perform a function." They are not the domain of one function of valid cognition. Therefore, bare existence — the domain of a different function of valid cognition — established by direct perception, is taken as the reason.

Whether permanence — which has become the domain of another function of valid cognition — is admissible or not, is to be examined. Others, unskilled in the function of valid cognition, have grasped permanence and existence as the domain of a single valid cognition and debated — therefore, that is to be cleared away.

What was said — "recognition by direct perception refutes momentariness" — this too must be examined. Here, whatever has been made, through adherence born of the power of direct perception, into "this is what I have grasped" — that itself is stated to be what is grasped by direct perception.

Whatever has not been made into the cognition "this object has been grasped" — that is not examined as grasped by direct perception. For if it were, the consequence would be excessive: even what has not been seen at all would be examined as the domain of direct perception.

Here, someone who has come from another land — a teacher having shown him, "This is a cow; you must not kick it" — when he sees a cow in another place and time, recognition arises: "This very cow, at whose kicking was forbidden when I saw it drinking water, is this one. Therefore, I must not kick it."

Thus, recognition arising even for different aggregates as a single entity is observed. And since there is no single aggregate, it is objectless, like the cognition of one with cataracts — and thus is not suitable as the valid cognition of direct perception.

One might think: "The aggregate perceived by which gives rise to recognition — that is not without an object. There exists a nature that is 'these two aggregates are cow-ness.'" But that too is inadmissible. For this recognition does not apprehend non-grasping. Its domain is the very adherence grasped as what was grasped — by the conceptual thought born of its power — as has been explained.

There is no adherence by conceptual thought to the universal of what is grasped as "this." For recognition adheres to an aggregate grasped as having the properties of birth, aging, sickness, and death — and a universal is inadmissible as subject to birth, abiding, and destruction. What possesses those properties is the particular itself — it is reasonable that that itself is what is grasped.

One might think: "In recognition, both the universal and the particular appear. And even though the particular having different properties such as birth appears, there is no contradiction." But that is unreasonable. For in recognition, one adheres to the appearance of aspects of distinguishing qualities such as color of blue and so forth, parts having the distinguishing quality of shape, and properties such as birth — and nothing else whatsoever. And since such things are also particulars, how could one examine the appearance of a universal while adhering thus?

One might think: "Those who accept the universal as different from particulars have this fault. But on our view, it is neither different nor non-different. However, the universal is what is to be expressed." Though the universal is not what is to be expressed, nevertheless, it is accepted for the purpose of establishing the meaning of the domain of conceptual thought having the aspect of non-differentiation.

Therefore, if, just as the universal is — its own nature being neither different nor non-different — so too the cognition grasping the universal would grasp a nature of non-pervasion, and at that time too the cognition would not become non-grasping.

Therefore, the object grasped by cognition having the aspect of exclusion is the particular, and the object grasped by conceptual thought having the aspect of positive concomitance is the universal.

In conceptual thought having the aspect of positive concomitance, some nature of the aspect of positive concomitance is to be established as the object grasped — just as, in conceptual thought having the aspect of exclusion, the particular of the exclusion is held to be the object grasped.

In conceptual thought having the aspect of positive concomitance too, while there is no adherence to the appearance of any nature of positive concomitance, there is adherence to the appearance of the particular nature of the luminosity with exclusion — possessing definite place and time, possessing properties such as birth, having distinguishing qualities of color and shape.

Therefore, since recognition cannot even adhere to the slightest scent of grasping the nature of positive concomitance — how could one examine it as grasping the universal? What would go beyond the nature characterized by properties such as birth, which is the domain of examining the universal — the expression called "this is a cow" — does not appear in recognition.

If recognition focuses on particulars, then since the particulars are different, the aspect should be one of difference, not non-difference. "It is also experienced as having the aspect of unity" — therefore, some nature of non-differentiation is fitting, if one says this.

But that is inadmissible. For recognition has the form "that very thing is this." "That" refers to what was grasped indirectly; "this" refers to what has become directly present. Recognition merely connects the indirect and the direct — that is all. They are not a single entity, since the indirect and the direct are different.

What does "connection" mean? Collecting things that are different into non-difference with respect to something — that is connection. The connection of similarity is that a single universal, being empty of positive concomitance, also applies to what is different — for example, as with the identity of Devadatta and Yajñadatta. Since they are assembled toward some result, they are collected into non-difference.

Likewise, in the world too: "We become one for this result." When producing a sprout, earth and so forth become one — so it is said. But they are not actually one.

Likewise, here too, recognition makes what is different into one — but it is not that it focuses on a nature without difference. Since it is inadmissible that "this very thing is that" grasps the direct and the indirect — and since grasping a nature without difference is inadmissible as grasping the distinguishing qualities of birth and so forth, as has been explained.

Therefore, since these are different, recognition operates by focusing solely on objects possessing their own properties, and by superimposing non-difference upon some activity of what is different. It is not a non-grasping direct perception, since universals do not appear.

What was said — "inference refutes momentary perishing" — that too is incoherent. For since entities of a different nature are not the domain of cognition, there is no pervasion.

Given this, moments belonging to one continuum — which are material causes and what arises from material causes — are indeed different. And they may be capable of producing memory focused on objects seen within the continuum. If so, what inadmissibility is there?

Therefore, having cleared these away — listen to the valid cognition that establishes momentary perishing.

Whatever exists is impermanent — like a pot and so forth. Sound and so forth, which are the subject of debate, are also not non-existent.

Furthermore, it has been said that entities are both existent and non-momentary. To that we respond: existence having the nature of performing a function is pervaded by sequential and simultaneous activity. Performing a function is either sequential or simultaneous — there is no other mode.

For entities are perceived by direct perception as capable of engaging in activities sequentially or simultaneously. Simultaneity itself is perceived by direct perception as experiencing the nature of simultaneity. And sequence likewise.

If there were a third nature — neither sequential nor non-sequential — even the two natures of sequence and non-sequence would become only such-and-such as we perceive now. Even so, the apparent sequence and simultaneity would not become of one nature with it.

Given this, the nature of the sequential and the other — simultaneity would also become of the nature of sequence. In that case, in both there would be the nature of the other perceived, and a nature-based functional activity would also absurdly follow — yet neither the nature nor the functional activity is perceived.

Rather, sequence and simultaneity are each perceived by direct perception as possessing non-deceptive individual natures. Given this, since those that appear as sequential and simultaneous have mutually different natures, how could they become one through such sequence and simultaneity? — for the different natures of different entities are the defining characteristics of difference.

If they were not such, they would not become sequential and simultaneous. Given this, a third nature consisting of both natures — whether seen or examined — is simply impossible in conjunction with those natures. Therefore, direct perception — capable of exhaustively determining two natures — demonstrates, through the absence of a mode other than sequential and non-sequential, its case.

Given this, the pervasion of performing a function by sequential and simultaneous activity is established. For non-momentariness, sequential and non-sequential activity is inadmissible.

For it will be explained that entities engage in functional activity by their own nature. Since the result that follows positive and negative concomitance with the presence and absence of what exists — that is the power to produce the result. And what is followed by positive and negative concomitance of the result is also the nature of entities. Therefore, nature itself is power.

With the nature of non-momentariness, whatever result-nature would arise in the second moment — that is proximate even in the first moment. Therefore, all the assemblage of results to be produced in the second moment and so forth would arise even in the first moment. Given this, sequence is inadmissible for non-momentariness.

Auxiliary conditions whose nature cannot establish the distinguishing quality of difference and non-difference — the claim that such conditions are depended upon by non-momentary things — has been shown to be inadmissible elsewhere as well. Therefore, we do not elaborate here.

One might think: "For non-momentary conditioned things, whatever results arise from themselves — they produce all at once." But that too is inadmissible. For with non-momentariness, whatever results the entity could produce by its own nature in the first moment — all of those would be produced in the second moment and so forth as well, since the assemblage capable of accomplishing the result is also proximate in the second moment and so forth.

Therefore, by this method, since non-momentariness cannot account for performing functions either sequentially or simultaneously — when reversed from the dissimilar class of non-momentariness, where there is no pervading agent — pervasion by momentariness obtains. This is the nature-reason.

The great logician who destroys all the cataracts of wrong views, second to the Victor in his deeds upon this earth, whose mind was completely expanded by the supreme excellent teaching of the glorious Master Dharmakīrti — adorned with the precious jewel of moral discipline, beautifully arrayed with the ornament of excellent composition and the armor of irrefutable dharma — the treatise called "Establishing the Perishing of Moments," composed by Master Dharmottara, is complete.

Translated by the Indian paṇḍita Kalyāṇarāja and the translator-monk Lodan Sherab.

Colophon

Kṣaṇabhaṅga-siddhi ("Establishing Momentariness") by Dharmottara (Chos mchog, c. 740–800 CE). The most systematic surviving defense of Buddhist momentariness in the Degé Tengyur — a doctrine so fundamental that Dharmakirti called it the very proof that anything exists at all. If a thing can act, it is real. If it is real, it acts in sequence or at once. Non-momentary things cannot account for either mode. Therefore, whatever exists is momentary. The argument is the foundation of all Buddhist epistemology.

Good Works Translation from Classical Tibetan (Degé Tengyur, Tohoku 4253). Translated by Rinchen of the New Tianmu Anglican Church, 2026. No existing English translation was consulted — none exists. The translation is independently derived from the Tibetan source text. MITRA was not used.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

🌲

Source Text: སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པ་གྲུབ་པ།

Classical Tibetan source text from the Esukhia Digital Degé Tengyur (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 190). CC0 Public Domain. Presented for reference, study, and verification alongside the English translation above.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀྵ་ཎ་བྷ་ག་སིདྡྷི། བོད་སྐད་དུ། སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པ་གྲུབ་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་
མའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གིས་རྟོགས་སོ། །དེ་ལ་འདི་ལ་སྐད་ཅིག་ཡོད་པས་ན་སྐད་ཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་བརྗོད་དགོས་ན་སྐད་ཅིག་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་དག་གི་གཞུང་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ལ་
བརྟེན་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་སྐྱེས་པའི་དོན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་དེ་འདུ་བའི་དུས་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་དང་འབྲེལ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེ་འགའ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་སྟོན་པའི་ཡུལ་གྱི་དཔེ་ནི་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དག་ལ་ངེས་པར་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་དང་མེ་ལྕེ་ལ་སོགས་པ་དཔེའི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་བླངས་པ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་ཙམ་གནས་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་སྟོན་པར་མི་ནུས་སོ། །དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་
ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་སྲིད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་
ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་གིས་བཟློག་པར་བྱ་བ་འདི་སྙམ་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ལྟོས་པར་བྱ་བར་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོར་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པའི་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་ཀྱང་། ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བས་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་
ལ་དེ་དག་ཉེ་བས་ཀྱང་བཟློག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་བྱེད་པ་ནི་བསྙོན་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་དཔེར་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དག་གཏན་མེད་པར་
མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་པ་གྲུབ་པར་མི་བྱེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉིད་བསྙོན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ཉེ་བ་དག་ལས་འདྲེས་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་
གྲུབ་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་འགག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉེ་བ་དག་ལས་རང་གི་དོན་བྱ་བ་ལ་འཇུག་གོ། །དེས་ན་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མའོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་མཐའ་དག་ལ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཡང་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་
རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱེད་པ་ན་ཅི་འདྲ་བ་གྲུབ་པ་དེ་འདྲ་བའི་ཁོ་ན་བཟུང་བ་ཡིན་པ་ན་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པོ། །དེ་འདྲ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གྲུབ་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་པས་ཉེ་བར་
དགོད་པར་མི་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཡོད་པ་དག་པ་ཉེ་བར་འགོད་ན་ནི་འགའ་ཡང་ཚད་མ་འགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པོ། །ཅི་འདྲ་བ་གྲུབ་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉེ་བར་འགོད་ན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་བཟུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འགལ་ལོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་ཁོ་ནའོ། །
དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་དོན་གྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དོ། །འདི་ལྟར་དབང་པོའི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་སྣང་བཞིན་པའི་གསལ་བའི་ཚོགས་ལ་འདུ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་རྟོགས་པ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་
རྣམ་པ་ཅན་སྐྱེ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་དོ། །དབང་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་མེད་པས་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྟོགས་པ་འདི་དག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ནི་རྟོག་པར་མི་འཐད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་དོན་དེའི་ཉེ་བ་ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་དོན་མེད་པར་ཡང་བརྟག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཇི་ལྟར་མདུན་ན་གནས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དག་མེད་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ། བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་དང་དེ་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་
རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་འདི་དག་ཀྱང་གསལ་བ་ལ་འདུ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དབང་པོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང་ཉེ་བའི་དོན་འཛིན་པས་ན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་
གནོད་པས་སྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་གང་ལ་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་སྲིད་པ་དེ་ལ་ནི་དྲན་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པར་མཐོང་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ལ་མཐོང་བར་བྱེད་པས་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ཡང་ངས་སྔར་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
གཞན་གྱི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ན་སྔར་གང་མཐོང་བ་དང་གང་ཡང་ཕྱིས་མཐོང་བ་དེ་གཉིས་ལྷ་སྦྱིན་དང་། མཆོད་སྦྱིན་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། ངོ་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ལ། ལྟ་བ་དང་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། ངོ་ཤེས་
པའི་རྟོགས་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་གཉིས་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ངོ་ཤེས་པ་དང་། གང་གིས་ངོ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་དུ་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་འདིར་ཐ་དད་པ་ནི་ངོ་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ངོ་
ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པས་ཐ་དད་པ་སེལ་ཏོ། །དེས་ན་ཚད་མའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ངོ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟོགས་པ་པོ་དག་གིས་ཅིག་ཅར་མཐོང་བའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་
ཉིད་ནི་ངས་མཐོང་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ངོ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་
དུ་མ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ། །ངོ་ཤེས་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཚད་མ་ཡང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོལ་བ་དང་བསྒྲོས་པ་དང་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་དྲན་པ་མཐོང་བ་ན་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དྲན་པར་བྱེད་པའི་གཅིག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་
སྐད་ཅིག་མས་བྱས་པའི་དུ་མ་ལ་གནོད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་མེད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མེད་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་གྲགས་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་དུས་ཅུང་ཟད་
གནས་པ་ཡིན་པས་གྲགས་པས་ཀྱང་གནོད་དོ། །དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་ཉོན་ཅིག །དོན་གང་ཞིག་སྐད་ཅིག་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དང་སྐར་མ་
ཤེས་པའི་གཙུག་ལག་དག་ཏུ་སྐད་ཅིག་གི་སྒྲ་དུས་སུ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་རྟོགས་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་གཅིག་སྡོད་ཅིག་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དུས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་རྟོགས་པ་སྐད་ཅིག་གིས་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསྟན་བཅོས་
གཞན་དག་གི་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་སྐད་ཅིག་གི་སྒྲ་དུས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་གང་ལ་སྔ་ཕྱིའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱའོ། །དུས་གང་ལ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་
དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དུས་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་བརྗོད་མི་ནུས་སོ། །དུས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དུས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་བརྗོད་པ་སྐད་ཅིག་གི་སྒྲ་ནི་སྔ་ཕྱི་དབེན་པའི་དུས་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་ལྟའོ། །དེས་ན་སྐད་ཅིག་གི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཤེས་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་དཔེ་ནི་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་གིས་དངོས་པོ་གཞན་དག་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་
ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེས་ན་གལ་ཏེ་ཡང་དཔེ་ལ་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཉིད་ལས་སྐད་
ཅིག་མར་འཇིག་པར་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་བླངས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་རབ་ཏུ་བསྟན་
པར་ནི་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་རྟག་པར་གྱུར་ན་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་ཡང་རིམ་དང་ཅིག་
ཅར་དག་གིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་ལན། བུམ་པ་ཡང་ངས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་སོ། །དེས་ན་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཕ་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་
བཀོད་པ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རྒོལ་བས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་བཞིན་སྒྲ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་མཐོང་བ་ཡང་དོགས་
པར་བྱེད་ན་དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་དེར་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྤྱིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སྲིད་པར་བྱས་པའི་མ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དང་
མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་བསྟན་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་ན། གང་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་དཔེའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་གང་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ།
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ནི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ལ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་སྲིད་ན། འོ་ན་ནི་དེས་ན་ཇི་ལྟར་དཔེ་དག་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པར་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་
ཅན་ལ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དག་ལས་མངོན་པར་འདོད་པ་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཚོགས་ནི་མཐའ་ཡས་ལ་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེས་ན་སྒྲ་མེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་
བྱེད་དག་གིས་ཁྱབ་པ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པར་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་སྒྲའི་ཡོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་
ཡིན་དང་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་པ་ལ་ཁས་མ་བླངས་པའི་བྱེད་པ་ཅན་སྒྲའི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངེས་པ་ཚད་མ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་སྒྲའི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་བསུ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་
ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་འདུ་བ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཞོག་གི་དངོས་པོའི་ཡུལ་མཐའ་དག་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་བསྒྲུབ་པ་ན་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་དེའི་འདུ་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། ཇི་སྐད་དུ་འདི་ན་ཇི་ལྟར།
གཞིག་པར་བྱ་བའི་འདུ་བྱེད་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ཀྱང་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དག་གིས་དོན་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་མ་འབྲེལ་
ཏོ། །འདི་ལྟར་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བས་དངོས་པོ་བདག་ཉིད་ནི་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་བྱེད་ན་ནི་གཞིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྔར་དམིགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་རུང་བར་གནས་སྐབས་འཛིན་པའི་འཇིག་
བྱེད་དུ་མི་འཐད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་འོ་ན་ནི་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་{བརྫུན་,རྫུན་}ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་མ་ཉམས་པའི་བུམ་པ་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་
གྱུར་པ་ནི་ཇི་སྲིད་རང་བཞིན་དེ་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་སྲིད་དུ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་མི་འབྲེལ་ལོ། །གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ནམ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་ལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་འཇིག་པའི་
རྒྱུ་དག་གིས་དངོས་པོ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་དོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མི་འདའོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ལྡོག་པ་ཙམ་
དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་དེ་ལྟར་ན་ནི་འོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་དང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་
པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ན་དེས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་གལ་ཏེ་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་ཐ་དད་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་དང་དོན་གཞན་ལས་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །དོན་
གཞན་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་གང་ཞིག་རྒྱུ་དག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་གི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་
པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་དོན་བྱ་བ་ཐ་དད་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་
རྒྱུ་དག་གིས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་བརྟག་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྟག་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་ཡོད་ན་རང་བཞིན་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དངོས་སུ་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུང་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་དགག་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་
དོན་བྱེད་མི་ནུས་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཟློག་པའི་ཚད་མ་ཡང་གཞན་ལ་མེད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་དོན་བྱ་བ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་དོན་
བྱེད་པ་གཏན་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་ཙམ་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་བྱ་བ་མཐའ་དག་མེད་ན་རང་བཞིན་དང་འགལ་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་
པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལྡོག་པ་ན་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་བས་ན་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
ལས་མ་འདས་སོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ལ་ནི་བྱ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དགག་པ་དང་ལན་ཅིག་
འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུས་དངོས་པོ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་འདི་དག་གི་དོན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །མི་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་དེ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་གཞིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཅི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་
ལས་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་སྐྱེས་སམ། འོན་ཏེ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་སྐྱེས་རྟོག་པ་དང་པོ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཁོ་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་དེ་ནི་འཇིག་པའི་
རྒྱུ་བརྒྱ་ལྷགས་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ལས་མི་འཕོ་བའི་ཕྱིར་གཞིག་པར་མི་ནུས་པས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་སྙམ་དུ་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བས་ན་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་མ་ཕྲད་པར་དེ་སྲིད་དུ་གནས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ།
འདི་ལྟར་ཕྱོགས་འདི་ལྟར་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བའི་དུས་ཚུན་ཆད་དུ་གནས་པར་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འཇིག་པ་ལ་དུས་ཅུང་ཟད་ལྟོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བ་ན་ཡང་དུས་ཅུང་ཟད་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལ་དུས་ཅུང་ཟད་གནས་པའི་སྔར་གྱི་རང་བཞིན་
ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ནི་ཡང་དུས་ཅུང་ཟད་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དུས་དེ་རྫོགས་ཀྱང་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་དུས་ཅུང་ཟད་གནས་པར་འགྱུར་བས་ནམ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་དུས་ཅུང་
ཟད་གནས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀུན་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱོགས་འདི་ཡང་མི་རིགས་སོ། །འདི་ལྟར་མཚམས་སུ་གྱུར་པའི་དུས་རྫོགས་པ་ན་སླར་ཡང་དུས་ཅུང་ཟད་གནས་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་དེ་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་
དངོས་པོ་ནམ་ཡང་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་ཚུལ་འདི་དངོས་པོ་རྟག་པར་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་དུས་ཀྱི་མཚམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རང་བཞིན་གཞན་སྐྱེས་ནས་དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཅི་འདི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་
ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིས་རང་བཞིན་རང་ཉིད་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུའམ་འཇིག་པའི་དུས་ལ་བསྡད་པས་ཅི་བྱ། འོན་ཏེ་མི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དག་གམ་འཇིག་པའི་དུས་ལ་ལྟོས་པས་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དོ། །དེས་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དག་
ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་ས་བོན་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་མྱུ་གུའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞིག་པར་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་རིགས་པ་རྣམས་ལྡོག་པའི་རྒྱུར་
འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་མྱུ་གུ་ལ་ནི་གང་ཞིག་འདུ་བྱ་བ་དང་འདུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པའི་དུས་ན་རང་བཞིན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བར་གྱུར་པ་ན་
སྔ་ན་མེད་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གཞིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞིག་པའི་དུས་ན་ནི་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོད་ལ་གཞིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་པས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པའི་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅི་འདི་
རང་གི་ངོ་བོས་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། ཅི་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཅུང་ཞིག་བྱེད་པས་ན་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། དེ་སྟེ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་གཞིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་ངོ་བོ་མེད་
པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །གང་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་གཞིག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་
ཇི་ལྟར་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གྱོ་མོའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་དུ་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་ལྡོག་པ་ཙམ་སྒྲུབ་ཅེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །དེ་ལ་ལྡོག་པ་ཙམ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་བར་མི་
ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མར་གྱུར་པ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་ནི་གྱོ་མོའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་ལ། དེ་ཡང་ངེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཐོ་བ་
ལ་སོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་བུམ་པ་ལས་གྱོ་མོའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཅུང་
ཟད་མི་བྱེད་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་ཕྱོགས་པར་གནས་པའི་བརྒལ་བ་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་དག་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པོ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ།
འདི་ལྟར་དཔེར་ན་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ས་བོན་ལན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་མྱུ་གུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་དང་པོའི་བྱེ་བྲག་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་
ཡིན་ན་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་ཕན་མ་བྱས་པ་ཉིད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཕན་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་གཏན་དུ་ས་ལ་སོགས་པ་
ས་བོན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བའི་མྱུ་གུ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་གང་ཡང་རུང་བ་ན་གནས་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ན་ས་ལ་
སོགས་པ་དང་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་གྱི་ཞིང་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ཕན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དེའི་ཕན་པ་བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུའི་ཟླ་བའི་མཐར་ཐུག་པར་སྐྱེ་བའམ། ལོ་ཕྱེད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སྐྱེ་བའམ། ལོའི་མཐར་
ཐུག་པར་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་དུས་ཚིགས་སུ་གཏན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ས་བོན་གྱི་ཞིང་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ཕན་པའི་གཏན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་
ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འཐད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ས་བོན་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འདུ་བའི་རྐྱེན་དག་གིས་བྱེ་བྲག་སྒྲུབ་པར་
བྱེད་ལ་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ནི་ཞིང་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ་སྙམ་ན་དེ་ལ་ཡང་ས་བོན་གྱི་ཉེ་བར་འདུ་བའི་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ས་བོན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྐྱེན་གཞན་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ཡང་ཉེ་བར་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་
དག་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་རེ་རེ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འདུ་བའི་རྐྱེན་ཚད་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་བརྒྱུད་
པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མྱུ་གུ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་བརྒྱུད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་དང་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྟོས་པར་
སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ནི་རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། འབྲས་བུ་རེས་འགའ་བྱེད་པ་ན་རྒྱུད་གཞན་དག་གིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་གཞན་ནི་རེས་འགའ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡིན་ཏེ།
དཔེར་ན་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཞིང་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རེས་འགའ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་དེ་དག་འདུ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ནུས་པ་ཟད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་
ཉེ་བར་འདུ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་ནུས་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་གཞན་(གྱི་ས་,གྱིས་)ནུས་པ་སྐྱེད་པ་ཁོ་ན་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རེས་འགའ་བར་བྱེད་པ་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ཉེ་བར་འདུ་བའི་རྐྱེན་ནོ། །གང་
ཡང་ཉེ་བར་འདུ་བའི་རྐྱེན་ཚད་མེད་པ་དག་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་འདུ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་སྐྱེས་པ་དང་། ཡུལ་གཞན་ནས་འོངས་པའོ། །རེ་ཞིག་གང་དུ་སྔ་ན་མེད་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དག་ཁོ་ན་ལས་ནུས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་
ནོ། །ཡུལ་གཞན་ནས་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རང་འགུགས་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ནས་ནུས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འདུ་བའི་རྐྱེན་ཚད་མེད་པར་བརྟག་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཡང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་
རྐྱེན་འཐད་ལ། འབྲས་བུ་ལ་ལ་ནི་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་གཙོར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །གང་ཡང་ཕ་རོལ་པོས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དག་པ་ནི་མ་གྲུབ་ལ། རྟག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དཔྱད་
པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཚད་མ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡང་འཇུག་པའི་ཡུལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་བསྟན་ན་ཤེས་པས་སྐྱེས་བུས་བཅུག་ཅིང་དོན་ཡང་ཐོབ་པར་
བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མའི་བྱེད་པ་ནི་མེད་ལ། ཤེས་པའི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཞིང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།
དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཡུལ་སྟོན་པ་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ལ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་དོན་
ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ནི་མཐོང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཞེན་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་མི་ནུས་པས་ཞེན་པ་ཉིད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེན་པའི་
མཐར་ཐུག་པ་ཚད་མའི་བྱ་བ་ཡིན་པ་ན་ཡང་ཞེན་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཡིན་ནོ། །ཞེན་པ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། ལྡོག་པ་ཡང་ལྡོག་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ལྡོག་པས་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་མཐའ་དག་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ལ་སྒྲ་ཉིད་དུ་ཞེན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་པ་གཅིག་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ལྡོག་པ་གཞན་དག་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད་དོ། །ལྡོག་
པ་གཅིག་པ་འཛིན་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ལྡོག་པ་གཅིག་ཞེན་པའི་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚད་མའི་བྱེད་པ་ནི་ལྡོག་པ་གཅིག་ཞེན་པར་བྱེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་
དང་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པས་ཚད་མས་བྱེད་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚད་མའི་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་དག་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་ལེན་ཏོ། །
ཚད་མའི་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རྟག་པ་ཉིད་ནི་ཅི་འཐད་དམ་འོན་ཏེ་མི་འཐད་ཅེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་བྱེད་པ་ལ་མི་མཁས་པ་གཞན་གྱིས་ནི་རྟག་པ་དང་ཡོད་པ་དག་ཚད་མ་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས་བརྩད་པ་དེས་ན་དེ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ངོ་
ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཡང་དཔྱད་དགོས་སོ། །འདི་ལ་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་ཞེན་པས་དོན་འདི་ནི་(ངས་,ངེས་)བཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བའི་དོན་དུ་བརྗོད་དོ། །གང་ཞིག་དོན་འདི་
བཟུང་ངོ་ཞེས་ཤེས་པར་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བར་མི་བརྟག་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཅུང་ཟད་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །འདི་ལ་གླིང་གཞན་ནས་འོངས་པ་འགའ་ཞིག་
ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ནི་བ་ལང་སྟེ། འདི་ལ་རྐང་པས་རེག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་བ་ལང་མཐོང་བ་ན་བདག་གིས་ཆུ་འཐུང་བ་ན་མཐོང་བ་གང་ལ་རྐང་པས་རེག་པ་བཀག་པའི་བ་ལང་དེ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ལ་ནི་རྐང་པས་རེག་པར་མི་
བྱའོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །དེས་ན་གོང་བུ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡང་དོན་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་ངོ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་གོང་བུ་གཅིག་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་དོན་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་
དུ་གང་དམིགས་པས་ངོ་ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་གོང་བུ་དེ་གཉིས་བ་ལང་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་ངོ་ཤེས་པ་འདི་ནི་མི་འཛིན་པར་མ་རྟོགས་སོ། །དེའི་ཡུལ་ནི་དེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་
བཟུང་བ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་ནི་བཟུང་བའི་སྤྱི་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཞེན་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ངོ་ཤེས་པས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གོང་བུ་བཟུང་བའི་ཞེན་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་ནི་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་
པར་མི་འཐད་དོ། །ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེ་ཉིད་བཟུང་བ་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ལ་ནི་སྤྱི་ནི་གསལ་བ་གཉི་ག་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཅན་གསལ་བ་སྣང་དུ་ཟད་མོད་འགལ་བ་
མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་ཆ་ཤས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྣང་བར་ཞེན་གྱི་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་བ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེན་
བཞིན་པའི་སྤྱི་སྣང་བར་བརྟག །འདི་སྙམ་དུ་གང་དག་གསལ་བ་དག་ལས་སྤྱི་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་ཉེས་པ་འདི་འགྱུར་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། སྤྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་མོད་
ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྟོག་པ་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་རབ་ཏུ་གཞག་པའི་དོན་དུ་སྤྱི་ཁས་བླང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྤྱི་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཟུང་བར་འགྱུར་ལ་དེའི་ཚེ་ཡང་
ཤེས་པ་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པའི་གཟུང་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པའི་རང་
བཞིན་འགའ་ཞིག་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་བརྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ལ་ལྡོག་པའི་གསལ་བ་གཟུང་བྱ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་འགའ་ཡང་སྣང་བར་ཞེན་
པ་མེད་ཀྱི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལྡོག་པ་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་ཅན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་སྣང་བར་ཞེན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ངོ་ཤེས་པས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་དྲི་ཡང་ཞེན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་
སྤྱི་འཛིན་པར་བརྟག །གང་ཞིག་སྤྱི་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལས་བླ་ལྷག་ཏུ་འགྱུར་བ་འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྣང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་པ་གསལ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གསལ་བ་རྣམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་
ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། དེས་ན་འདིས་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་
པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་(ན,ནོ)། །དེ་ལ་ངོ་ཤེས་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་དེ་དོན་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྐོག་
ཏུ་གྱུར་པ་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་སྡོམ་པ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །འདྲ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་སྤྱི་གཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ།
དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་དག་ལ་གཅིག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་བདག་ཅག་འབྲས་བུ་འདི་ལ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ་
ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་གཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ངོ་ཤེས་པས་ཐ་དད་པ་དག་གཅིག་ཏུ་སྲེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་དེ་འདིའོ་ཞེས་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་
པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ་རང་གི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དག་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པས་འཇུག་པས་ན་
དོན་མེད་པ་ཡིན་གྱི་མི་འཛིན་པ་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་སྐད་ཅིག་འཇིག་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མ་འབྲེལ་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པོ། །
དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྒྱུད་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྒྱུད་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་མཐོང་བའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡང་གལ་ཏེ་ཡིན་མོད་འདི་ལ་མི་འཐད་པ་ཅི་ཡོད་དེས་ན་བསལ་
ཟིན་པ་འདི་དག་ལ་སྐད་ཅིག་འཇིག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་ཉོན་ཅིག །གང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རྩོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་
ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་མོད་ཅེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་ཁྱབ་པོ། །དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་རིམ་གྱིས་བྱེད་དམ་ཡང་ན་ཅིག་ཅར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཅིག་ཅར་རམ་
རིམ་གྱིས་བྱ་བ་དག་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སོ། །ཅིག་ཅར་ཉིད་ནི་ཅིག་ཅར་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བས་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། རིམ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གསུམ་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་
རིམ་དང་། རིམ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་པོ་ཡང་ད་ལྟ་བདག་ཅག་གིས་མཐོང་བ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྣང་བཞིན་པའི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་འདི་དག་ཀྱང་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་དང་རིམ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་
ཅིག་ཅར་ཡང་རིམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་གྱི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དོན་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་རང་བཞིན་ནམ་དོན་བྱ་བ་མཐོང་བ་ཡང་མེད་དེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རིམ་དང་ཅིག་ཅར་ནི་མི་སླུ་བ་
དང་ལྡན་པར་རེ་རེའི་བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྣང་བའི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འདི་འདྲ་བའི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་གཅིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་
པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་དང་གང་ཅུང་ཟད་མཐོང་བའམ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་པོ་ནི་རང་བཞིན་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་རང་བཞིན་གཉིས་
ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པ་ཉིད་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པ་མེད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ནི་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པའི་མི་འཐད་
དོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་དོན་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་
ལྡོག་པས་རྗེས་སུ་བྱས་པ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་རང་བཞིན་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཡང་ཉེ་བ་ཡིན་པ། དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་
གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐད་ཅིག་དང་པོར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་རིམ་པ་མི་འཐད་དོ། །ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་
རྐྱེན་དག་ནི་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །འདི་སྙམ་དུ་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ནི་རང་ལས་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་ཅིག་ཅར་
སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེས་སྐད་ཅིག་དང་པོར་ཅུང་ཟད་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །
འབྲས་བུའི་ཚོགས་སྒྲུབ་པར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ན་ཡང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་རྣམ་གྲངས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལས་
ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་དེ་ལས་བཟློག་པ་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རིགས་པ་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བ་ངན་པའི་རབ་རིབ་མ་ལུས་པ་འཇོམས་པར་མཛད་པ་སའི་སྟེང་ན་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ལ་དེ་ཉིད་གཉིས་པར་གྱུར་པ། དཔལ་སློབ་དཔོན་
ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་མཆོག་གིས་ཐུགས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྩོམ་པ་དམ་པའི་རྒྱན་དང་གོ་ཆས་རྣམ་པར་མཛེས་ཤིང་མི་བཟློགས་པའི་ཆོས་ཅན། སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་སྦྱར་བ་སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་
རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སྐལ་ལྡན་རྒྱལ་པོ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།།

Source Colophon

The treatise entitled Establishing Momentariness (སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པ་གྲུབ་པ།, Kṣaṇabhaṅga-siddhi), composed by the master Dharmottara (སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག, Chos mchog). Translated from Sanskrit into Tibetan by the Indian paṇḍita Kalyāṇarāja (སྐལ་ལྡན་རྒྱལ་པོ) and the Tibetan translator-monk Lodan Sherab (དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ).

🌲