A Tantric Commentary on the Heart Sūtra — by Śrī Siṃha

The Illuminating Lamp (gsalba'i sgron ma) is a commentary on the Heart Sūtra preserved in the Degé Tengyur (Tohoku 4353), in the Miscellaneous section. It is attributed to Śrī Siṃha — the great Dzogchen master who transmitted the Mind Section, Space Section, and Pith Instruction Section of Atiyoga to Vimalamitra, Jñānasūtra, and the Tibetan lineage. The commentary was adapted by the master Vairocana (one of the first seven Tibetan monks ordained at Samyé) and given to King Trisong Detsen and his son.

What makes this commentary extraordinary is its method: it reads every element of the Heart Sūtra on three simultaneous levels — outer (conventional Buddhist teaching), inner (Mahāyāna), and secret (the essence-meaning of Dzogchen). The "Bhagavān" is not just the historical Buddha — at the secret level, he is the great primordial awareness of self-knowing. "Vulture Peak" is not just a mountain — at the secret level, it is awareness-bodhicitta, the ground of all saṃsāra and nirvāṇa. The five aggregates are not just the constituents of experience — at the particular level, they are the five buddha families, the five wisdoms.

The opening verse warns: this teaching "should be taught to the most excellent beings. It should not be taught to the dialecticians." The commentary proceeds to demonstrate why — every concept the Heart Sūtra negates is negated not into mere absence, but into the self-existing fullness of primordial awareness. No previous English translation is known to exist. This is the first.

Homage

To the Bhagavān Vairocana and the rest,
to the two Mothers,
and to the supreme assembly, the Saṅgha —
I bow and take refuge.

From this very sūtra endowed with the three teachings,
because loving-kindness directed toward beings
and compassion are never separate —
this interpretation of the sūtra through mantra
should be taught to the most excellent beings.
It should not be taught to the dialecticians.

Commentary on the Opening

"Thus I have heard at one time" — "this" indicates not some other time, but the specific occasion that is signified. Furthermore, it is not self-knowing awareness and so forth, but the time when "thus" was heard from another. Alternatively, the compiler himself is one of great learning. "Time" is the time when the principal and retinue assembled. "At one time" means not on many occasions, nor something requested again and again, but the single occasion when the principal and retinue gathered.

The Bhagavān — Three Levels

"Bhagavān" indicates the characteristics of the teacher.

At the common level, "Bhagavān" means "conqueror" — having conquered the four māras, possessed of the six perfections, having transcended wrong knowledge.

At the particular level, "conquered" means the five aggregates and all of appearance and existence are conquered into the state of deities — possessed of the meaning of reality itself, transcending the objects of grasping.

At the unsurpassed level, "conquered" means all phenomena of saṃsāra and nirvāṇa are conquered without effort into the state of the heart-essence — possessed of the great primordial awareness of self-knowing, transcending any word or extreme that would make reality appear as the duality of saṃsāra and nirvāṇa.

The Place — Three Levels

"At Vulture Peak in Rājagṛha" indicates the distinctions of place.

The outer place is Rājagṛha, the domain of King Bimbisāra, east of Magadha, like a heap of jewels — a stūpa-like mountain, the supreme dwelling of all the buddhas, distinguished among all mountains.

The inner place is Akaniṣṭha — that which has not descended below form, signs, or grasping.

The secret place is awareness, the awakening mind — the ground of all saṃsāra and nirvāṇa.

The Assembly — Three Levels

"Together with a great assembly of monks and a great assembly of bodhisattvas" indicates the retinue.

The outer retinue consists of those on the levels of aspiration and devotion — "monks" because they abide in virtuous dharmas; "the great assembly" that acts in the meaning of view and meditation; "the bodhisattva saṅgha" are those capable of accomplishing the benefit of others. These retinues and the rest dwelt together.

The inner retinue consists of the five buddha families and the other sambhogakāya retinue.

The secret retinue is the indivisible essence of self-knowing primordial awareness.

The Teaching — Three Levels

At that time, the dharma was to be taught.

The outer dharma is the learner's dharma and so forth — the ten virtues and the like.

The inner dharma is the Mahāyāna dharma.

The secret dharma is awareness-wisdom.

The Samādhi

"At that time, the Bhagavān entered the samādhi called 'Perception of the Profound'" — when the five perfections were complete, at the time of ripening the retinue, the Bhagavān entered the profundity of emptiness — not the profundity of substantial phenomena, but the profound meaning. "Dharma-enumeration" refers to the outer, inner, and secret dharma. He rested evenly in such a samādhi without reference point.

The outer samādhi abides in substantial phenomena.

The inner is without substance.

The secret is the meaning of not dividing them.

Avalokiteśvara's Practice

"At that time, the noble bodhisattva mahāsattva Avalokiteśvara was looking upon the practice of the profound prajñāpāramitā, and beheld those five aggregates as empty of inherent nature."

When the teacher abides in the state of dharmatā's solitude, the chief of the retinue also naturally abides.

"Bodhisattva" — at the outer level, one who abides on the learner's stages. At the inner level, from the tenth bhūmi upward. At the secret level, the meaning of the essence itself. Endowed with these, he is called "great." Alternatively, "bodhisattva" indicates the accomplishment of one's own benefit, and "mahāsattva" indicates the accomplishment of others' benefit.

At the common level, "noble" means having gone far beyond the afflictions or saṃsāra. At the particular level, the sambhogakāya retinue. At the unsurpassed level, the meaning of awareness-essence, the dharmakāya.

"Avalokita" — for one's own benefit, "seeing" means one sees and realizes the meaning for oneself. For others' benefit, "seeing" means being able to display teachings appropriate to each being to be tamed. Therefore, having mastery over both self and other, or over both saṃsāra and nirvāṇa — being one for whom action is meaningful.

Through the prajñā of scripture, one can teach saṃsāra and nirvāṇa. Through the prajñā of realization, one establishes the meaning. Through the non-referential prajñā, one does not divide anything — thus having gone beyond saṃsāra, transcending suffering, having gone beyond sorrow — bringing forth compassion.

"Profound" — profound because one's own essence does not appear as substantial. Profound because it is difficult to teach. Profound because it transcends causes and conditions.

Looking upon such meaning through one's own inner understanding is "practice." Therefore, looking again and again at that very reality without reference point is the meaning of "looking." What is looked upon are the aggregates themselves.

Five is the definite number. The five aggregates at the common level are the five beginning with form. At the particular level, the five are the five buddha families — the qualities of the five aggregates are the five unsurpassed wisdoms. Those aggregates in their nature are pure. To see them as pure through mental analysis is the level of the stages and paths — the individual of aspiration. To see them as pure by their own nature is to realize the meaning.

The meaning of that purity is emptiness. Not the emptiness of dependence — the absence of one thing relative to another. Not the emptiness of absence. Not the emptiness produced by analysis into atoms. But emptiness by its very nature — this is the meaning of the essence.

With regard to such emptiness, non-referential prajñā is the meaning of the view.

Śāriputra's Question

"Then, through the power of the Buddha, the venerable Śāriputra said to the noble bodhisattva mahāsattva Avalokiteśvara" — through the power of the Buddha Śākyamuni, Avalokiteśvara was liberated, and through that power, Śāriputra was empowered to ask. Therefore, "through the power of the Buddha."

"Venerable" — possessing deathless life, liberated from birth and death. "Son of Śāri" — of the Śākya lineage. He asked for the benefit of others.

"Any son or daughter of noble family who wishes to practice the practice of the profound prajñāpāramitā — how should they train?" — whoever aspires to the Mahāyāna and wishes to practice the non-referential, profound prajñāpāramitā as Avalokiteśvara practices it — how should they train?

Avalokiteśvara's Answer

The noble Avalokiteśvara answered the venerable Śāradvatīputra — this presents the answer to the question.

"Śāriputra, any son or daughter of noble family who wishes to practice the practice of the profound prajñāpāramitā should train like this" — this is the promise to speak. Those of noble family who aspire to the Mahāyāna, male or female, whoever wishes to practice the meaning of non-referential prajñā — train like this.

"Look upon the five aggregates as empty of inherent nature" — these five aggregates and so forth at the common level have been empty from the very beginning. You too should look upon them as empty of inherent nature, following after me. This is the meaning of aspiration.

Form Is Emptiness

"Form is emptiness" — the essence of form is the nature of emptiness.

"Emptiness is form" — emptiness, because the meaning of awareness is unceasing, appears as form.

"Form is no other than emptiness" — apart from the emptiness of form, no other phenomena of saṃsāra and nirvāṇa appear.

"Emptiness is no other than form" — apart from the unceasing qualities of emptiness, no other form appears.

Just as form abides thus, so too sensation, perception, formations, and the rest abide in just the same way.

All Dharmas Are Emptiness

"Śāriputra, therefore all dharmas are emptiness" — Śāriputra, because the substantial things of saṃsāra such as form are empty, devoid of substantiality — therefore all phenomena of nirvāṇa are empty by their very nature.

The meaning of emptiness itself is as follows: No characteristic of form or emptiness whatsoever exists. Not produced by any cause or condition. The qualities of one's own nature have never ceased. There is no defilement of substantiality whatsoever. From the very beginning, never having fallen into any side of subject and object — therefore there is also no separation from defilement. The meaning of the essence is not diminished by conditions. There is also no cause for it to be increased through other causes or views.

The Great Negation

"Śāriputra, therefore" — from the emptiness that is the object of reference, there is no cause or substance to be practiced. Because form is emptiness, sensation and the rest are also non-dual. The five sense doors such as the eye, the five actions that relate to them, and the five dharmas — none exist as reference points. The elements of the eye and so forth are also indivisible.

Thus, in the meaning of the essence, there is no ignorance, and there is no cause for its exhaustion. In the meaning of emptiness, there is no aging and death, and thus the twelve links of dependent origination have no exhaustion either.

Likewise, in that very meaning, there is no suffering — nothing constituted by the five poisons — and no affliction arising from that. Therefore there is no cessation of suffering into bliss. Since there are no substantial things of saṃsāra to practice, there is also no cause of attaining a path to go beyond sorrow. The paths and stages also need not be purified and traversed.

The five common wisdoms and so forth also do not exist. In the meaning of the essence, there is nothing to attain from elsewhere. Since the meaning of one's own substance has been inherently present from the very beginning, there is also no cause of non-attainment.

Abiding in Prajñāpāramitā

"Śāriputra, therefore, because there is nothing to attain for bodhisattvas, they abide depending on prajñāpāramitā" — Śāriputra, because there is no cause of attaining the path from elsewhere, because there is no result to attain from elsewhere — through the non-referential prajñāpāramitā, abiding in all the dharmas of the essence: this is called "depending and abiding."

"Their minds have no obscuration, so they have no fear. Having completely transcended all error, they reach the final end of nirvāṇa" — since the result is inherently present, there is nothing else beyond it, so there are no dharmas that obscure the mind. Since it was not obtained from elsewhere, there is no fear of doubt. Having completely transcended wrong knowledge, being without the consciousness that grasps at saṃsāra, one goes beyond sorrow and reaches the final end at the stage of buddhahood.

"All buddhas who abide throughout the three times also attain unsurpassed, perfect, complete awakening depending on prajñāpāramitā" — it is not that there is no cause of attainment. Rather, the buddhas of the past, future, and present also depend on the non-referential meaning. "Unsurpassed" — there is no wrong meaning beyond all buddhas. "Perfect" — perfectly teaching and so forth. "Complete" — the obscurations to knowledge are purified. "Awakening" — comprehending the meaning of the essence for the benefit of self and other. In oneself, the qualities are manifestly and inherently complete — they are fully awakened.

The Mantra

"Śāriputra, therefore, the mantra of prajñāpāramitā" — because the object of reference, the method to be practiced, and the result of final attainment have no cause of arising from elsewhere, therefore the meaning is: prajñā, the supreme wisdom; transcendence, having gone beyond saṃsāra. Its meaning is called "mantra" — endowed with five qualities.

Because one does not depend on the meaning of another but abides in oneself, it is called "mantra." Its qualities: because one knows oneself through self-knowing awareness, it is the mantra of great awareness. Because there is nothing to recite to another, it is unsurpassed. Because nothing is established as substance, it is unequaled by signs. Because the signs themselves are its qualities, it is equal in the meaning of the indivisible essence. Having realized the meaning of the essence, the wrong sufferings are supremely and completely pacified. The meaning of the mantra that abides in the state of non-referential awareness is not false — it is known to be true in the meaning of the essence.

Therefore, Avalokiteśvara spoke the mantra of all prajñāpāramitā:

TADYATHĀ — the meaning of saṃsāra and nirvāṇa as one essence is "thus" — "it is like this." Furthermore: one without reference point, one without division, one whose nature does not change — "it is like this."

OṂ — during the time of saṃsāra, appearing as the five poisons; during the time of the result, appearing as the five families, the five fathers. This appears to wrong knowledge, but in reality there is no reference point.

Prajñā that realizes non-abiding elsewhere:

GATE — for one's own benefit, "gone" — having arrived at the far shore. For others' benefit as well, "gone" — having reached the far shore.

PĀRAGATE — having gone to the supreme of one's own benefit — there is no object of hope from elsewhere.

PĀRASAṂGATE — having gone to the supreme of others' benefit. The compassion that arises directed toward beings to be tamed: for those purified from the perspective of those to be tamed, the nirmāṇakāya appears. For those whose nature is pure, the sambhogakāya appears.

BODHI — unceasing compassion. The meaning of prajñāpāramitā arises for those to be tamed.

SVĀHĀ — the meaning is: "the continuums are liberated by their own nature." Furthermore, it is the meaning of being liberated by oneself through oneself. There is nothing dependent on another for the meaning of the essence.

The Approval

"Śāriputra, thus one should train in the profound meaning." This is the instruction.

"Then the Bhagavān arose from samādhi and gave his approval to the noble bodhisattva mahāsattva Avalokiteśvara, saying 'Well done!'" — after Avalokiteśvara taught Śāriputra, the Bhagavān arose from the samādhi that ripens the retinue and gave his approval to the noble Avalokiteśvara: "You have taught the excellent dharma without error, just as I taught it. Well done!"

Thus the teacher says: "Well done. Son of noble family, the meaning for oneself is just so. The meaning for others is also inherently present. What I teach as ground, path, and result is just so. Noble Avalokiteśvara, what you taught to Śāriputra is just so — those to be tamed should train in the prajñāpāramitā, for wisdom is inherently present within themselves."

Thus spoke the Bhagavān — this is the direct teaching.

"The tathāgatas also rejoiced" — since the direct teaching of the Bhagavān and the teaching blessed through Avalokiteśvara are in accord, all the tathāgata families also rejoice in that harmonious meaning. The Bhagavān spoke thus, and the teacher, the dharma, and the retinue were pleased: the noble Avalokiteśvara was taught by the Buddha.

The fourfold assembly and the rest — Śakra, lord of the gods; Thags-bzangs, king of the asuras; and Pañcaśikha, king of the gandharvas — and the rest all praised the teaching.

Tibetan Colophon

The commentary composed by Śrī Siṃha, adapted for the purposes of Vairocana — the Illuminating Lamp, of few words and great meaning, which explains the sūtra through mantra — is complete.

The master Vairocana gave this commentary to King Trisong Detsen and his son, at a time when pride arose regarding the practice of dharma with characteristics.

Colophon

Good Works Translation from Classical Tibetan. Independently translated from the Degé Tengyur etext (Esukhia/derge-tengyur, file 204, Miscellaneous section). No prior English translation is known to exist — this is the first.

The attribution of this text to Śrī Siṃha is traditional. Śrī Siṃha (dates uncertain, likely 8th century) was one of the foundational masters of the Dzogchen lineage, the teacher of Jñānasūtra and Vimalamitra, and a key figure in the transmission of the Pith Instruction Section (man ngag sde) of Atiyoga. The text was transmitted through Vairocana — one of the first seven Tibetan monks ordained by Śāntarakṣita at Samyé — to King Trisong Detsen (742–797), the Tibetan emperor who established Buddhism as the state religion.

The commentary's method is distinctive: every element of the Heart Sūtra is read on three simultaneous levels (outer, inner, secret), revealing the sūtra as a teaching on primordial self-knowing awareness rather than mere philosophical negation. The "emptiness" of the Heart Sūtra is identified not with absence but with the essence-meaning (snying po'i don) — the self-existing fullness of awareness.

Translated by Dorje (Tibetan Translator, tulku lineage life 145) of the New Tianmu Anglican Church, 2026. MITRA was not consulted — this translation was produced independently from the Classical Tibetan source text.

First freely available English translation. Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

See also: Heart Sutra — the root sūtra on which this commentary is based, also in the Good Work Library. · Pith Instructions on the Stages of View — Kawa Paltsek — another text from the early Tibetan translation period, by one of the first seven Tibetan monks ordained alongside Vairocana at Samyé. · Visualizations of the Eighty-Four Siddhas (D4317 — an iconographic manual for the eighty-four Mahāsiddhas, from the adjacent Miscellaneous Tengyur file). · The Jewel Garland of Stainless Questions and Answers (D4333) — a Buddhist wisdom catechism from the Miscellaneous section. These texts illuminate how the earliest Buddhist masters received and transmitted Indian Buddhist philosophy.

🌲

Source Text: ཤེར་སྙིང་འགྲེལ་པ་སྔགས་སུ་འགྲེལ་པ་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ

Classical Tibetan source text from the Degé Tengyur etext (Esukhia/derge-tengyur, CC0). Miscellaneous section, file 204, Tohoku catalogue number D4353. Folios 206a–209b. Presented for reference, study, and verification alongside the English translation above.

༄། །ཤེར་སྙིང་འགྲེལ་པ་སྔགས་སུ་འགྲེལ་པ་བཞུགས། །༄༅༅། །བཅོམ་ལྡན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། །དེ་ལ་སོགས་པ་
[206a]
[206a.1]ཡུམ་གཉིས་དང་། །ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་གྱུར་དགེ་འདུན་ལ། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ཀྱང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བཀའ་གསུམ་ལྡན་པའི་མདོ་ཉིད་ལས། །སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་བྱམས་སེམས་དང་། །སྙིང་རྗེ་ཀུན་དང་མི་འབྲལ་ཕྱིར། །མདོ་ལས་སྔགས་སུ་
[206a.2]བཀྲོལ་བ་འདི། །སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ། །རྟོག་གེ་རྣམས་ལ་བསྟན་མི་བྱ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པ་ནི་འདི་ནི་དུས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་གཞན་ལས་
[206a.3]ཐོས་པའི་དུས་སོ། །ཡང་ན་སྡུད་པ་པོ་ཉིད་ཐོས་པ་ཆེ་བའི་དོན་ཏོ། །དུས་ནི་གཙོ་འཁོར་འདུས་པའི་དུས་སོ། །དུས་གཅིག་ན་ནི་དུས་མང་པོའམ། ཡང་ལ་ཡང་དུ་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་འཁོར་འཛོམ་པའི་དུས་གཅིག་ནའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པའི་
[206a.4]མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་གིས་བཅོམ་པ་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན། ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་འདས་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱིས་བཅོམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་སྲིད་ལྷའི་ངང་དུ་བཅོམ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་འཛིན་པའི་
[206a.5]ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ཁྱད་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བཅོམ་པ་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྙིང་པོའི་ངང་དུ་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བར་བཅོམ་པས། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། གང་གི་ཡང་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚིག་གམ་མཐའ་ལས་འདས་
[206a.6]པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ཞེས་བ་ནི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱིའི་གནས་ནི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་གནས་ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་ཤར་ཕྱོགས་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཆོད་རྟེན་ཟླུམ་པོ་ལྟ་བུའི་རི་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་
[206a.7]རི་ཀུན་གྱི་ཁྱད་པར་གནས་པའོ། །ནང་གི་གནས་ནི་འོག་མིན་གྱི་གནས་ཏེ། གཟུགས་སམ་མཚན་མའམ་འཛིན་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་མ་སོང་བའོ། །གསང་བའི་གནས་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་
[206b]
[206b.1]བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་སྟོན་ཏེ། ཕྱིའི་འཁོར་ནི་འདུན་པ་མོས་པའི་ས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གནས་པས་དགེ་སློང་ངོ་། །ལྟ་སྒོམ་གྱི་དོན་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་དཔའ་ནི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་དོན་ནུས་པ་ནི་བྱང་
[206b.2]ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་པའོ། །ནང་གི་འཁོར་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་རོ། །གསང་བའི་འཁོར་ནི་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའོ། །དེའི་དུས་སུ་ཆོས་
[206b.3]བསྟན་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱང་ཕྱིའི་ཆོས་སློབ་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་ཏེ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའོ། །ནང་གི་ཆོས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སོ། །གསང་བའི་ཆོས་ནི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟབ་མོ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་
[206b.4]སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཚེ། འཁོར་རྣམས་སྨིན་པའི་དུས་དེའི་ཚེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཟབ་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་ཆོས་མིན་པའི་ཟབ་མོའི་དོན་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་
[206b.5]པ་མེད་པར་སྙོམས་པར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕྱིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དངོས་པོའི་ཆོས་ལ་གནས་པའོ། །ནང་གི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །གསང་བའི་དེ་རྣམས་སུ་མི་འབྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་
[206b.6]ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་ཞིང་། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་བལྟའོ་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པ་ཆོས་ཉིད་དབེན་པའི་ངང་ལ་གནས་པའི་ཚེ། འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་
[206b.7]ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱི་སློབ་པའི་ས་ལ་གནས་པའོ། །ནང་གིས་བཅུ་ནོན་པ་ཡན་ཆད་དོ། །གསང་བ་ནི་སྙིང་པོའི་དོན་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པས་ཆེན་པོའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དོན་གྲུབ་པ་ལ། སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གཞན་དོན་གྲུབ་པའོ། །
[207a]
[207a.1]ཐུན་མོང་གི་འཕགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའམ་འཁོར་བ་ལས་རིང་དུ་འཕགས་པའོ། །ཁྱད་པར་ནི་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ནི་རིག་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་ཆོས་སྐུའོ། །བདག་དོན་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དོན་
[207a.2]དུ་གཟིགས་ཏེ་གདུལ་བྱ་གང་ལ་གང་མོས་སྟོན་ནུས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་གཞན་གཉིས་སམ། འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་དབང་ཕྱུག་པ་སྟེ་དོན་བྱ་རུ་ཡོད་པའོ། །ལུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་འདས་སྟོན་ནུས་པ། རིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ། དམིགས་
[207a.3]པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་མི་འབྱེད་པས་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་འབྱིན་པའོ། །ཟབ་མོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་པོར་མི་སྣང་བས་ཟབ་ལ། བསྟན་པར་དཀའ་བས་ཟབ་པ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་
[207a.4]འདས་པས་ཟབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་རང་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ་སྤྱོད་པའོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། ལྟ་བའི་དོན་རང་ནི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་ལྔ་ནི་གྲངས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཐུན་མོང་གི་ལྔ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་
[207a.5]ཁྱད་པར་གྱི་ལྔ་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་དེ་རྣམས་ལ་དག་པ་སྟེ། བློ་ཡིས་བསམས་ནས་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ས་ལམ་པ་སྟེ། མོས་པའི་གང་ཟག་གོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་དོན་
[207a.6]ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ཡང་དག་པའི་དོན་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ལྟོས་པའི་སྟོང་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་ལྟ་བུ་མིན། མེད་པའི་སྟོང་པ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་། བཞི་བཅོམ་བྱས་པའི་སྟོང་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དངོས་
[207a.7]པོའམ་དམིགས་པ་དེ་སྙིང་པོའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ལྟ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །
[207b]
[207b.1]རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་ལ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་པས་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཐུས་སྤྱན་རས་གཟིགས་གྲོལ་ལ། དེའི་
[207b.2]མཐུས་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲི་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་ནུས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སོ། །སྐྱེ་འཆི་ལས་གྲོལ་བས་འཆི་མེད་ཀྱི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རིགས་གཞན་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། མ་ཤཱཀྱའི་རིགས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ་ཞུས་པའི་དོན་གྱིས་
[207b.3]སྨྲས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་ལ་དག་ནི། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་གཞན་སྤྱོད་པར་འདོད་ན་བསླབ་པའི་ཐབས་ཅི་ལྟར་བསླབ་ཅེས་དྲིས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
[207b.4]འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཞུས་པའི་ལན་བསྟན་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་འདོད་པ་དེས། འདི་ལྟར་
[207b.5]བསླབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་གསུང་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པར་རིགས། ཕོའམ་མོའམ་གང་ལ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ད་སྤྱོད་བའི་དོན་ལ་ཁྱེད་སྤྱོད་པར་འདོད་ན་འདི་ལྟར་སློབས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་
[207b.6]སྟོང་པར་རྣམ་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་རྣམ་པར་ངའི་རྗེས་སུ་ལྟོས་ཤིག །དེ་རྣམས་ལ་མོས་པའི་དོན་གྱིས་བའོ། །གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་པ་
[207b.7]ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་རིག་པ་མ་འགགས་པས་གཟུགས་ལྟར་སྣང་བའོ། །གཟུགས་སྟོང་བ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་སྟོང་པ་དེ་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་
[208a]
[208a.1]པ་ནི། སྟོང་པའི་ཡོན་ཏན་མ་འགགས་པ་དེ་ལས་གཞན་གཟུགས་སྣང་བ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བཞིན་དུ་གནས་པའི་དོན་ཏོ། །
[208a.2]ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་འཁོར་བའི་དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟ་བས་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་
[208a.3]རང་ནི་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། གཟུགས་སམ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་མེད་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡོན་ཏན་གང་དུ་ཡང་མ་འགགས་པ། དངོས་པོའི་དྲི་མ་གང་ཡང་མེད་པ། དེ་ཡང་ཡེ་ཐོག་མ་ནས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡང་མ་ལྷུང་བས། དྲི་མ་
[208a.4]དང་བྲལ་བ་ཡང་མེད། སྙིང་པོའི་དོན་དེ་རྐྱེན་གྱིས་བྲི་བ་མེད་པ། རྒྱུ་གཞན་ལྟ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་ནས་ཡོན་ཏན་གྱིས་གང་བའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པས་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་ལས། ཉམས་སུ་བླང་བའི་རྒྱུ་དང་དངོས་བོ་གྲུབ་པ་མེད་དེ།
[208a.5]གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་ལ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་སྒོ་ལྔ་དང་། དེ་ལ་ལས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ལྔ་ཡང་གང་ཡང་དམིགས་སུ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཀྱང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་
[208a.6]པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྙིང་པོའི་དོན་དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་དོ། །སྟོང་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་རྒས་པ་དང་ཤི་བ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ཟད་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དོན་དེ་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་དུག་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་ལ། དེ་ལས་
[208a.7]བྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དེ། དེའི་དོན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་བདེ་བར་འགོག་པ་ཡང་མེད་ལ། དེའི་དོན་གྱིས་འཁོར་བའི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་བླང་བ་མེད་པ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་ཡང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མེད་དེ། ལམ་དང་ས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱང་ཞིང་བགྲོད་དུ་མེད་དོ། །
[208b]
[208b.1]ཐུན་མོང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་དོན་སྙིང་པོའི་དོན་དེ་ལས་གཞན་ནས་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་ལ། རང་གི་དངོས་པོའི་དོན་ཡེ་ནས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། མ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་
[208b.2]རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་ལམ་ལ་གཞན་ནས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བས་ན། འབྲས་བུ་གཞན་ནས་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དམིགས་པ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ། སྙིང་པོའི་ཆོས་ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་དེ་ཁ་ལ་
[208b.3]བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་སྐྲག་པ་མེད་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་དོན་རང་ཆས་སུ་གནས་པས་དེ་ལས་གཞན་མེད་པས་སེམས་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་མེད་ལ། གཞན་ནས་
[208b.4]མ་ཐོབ་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྐྲག་པ་ཡང་མེད་དེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཏེ། འཁོར་བའི་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མཐར་ཕྱིན་ཏོ། །དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་
[208b.5]རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་གཅིག་ལ་བཞག་ནས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་
[208b.6]པ་མེད་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ལས་ལོག་པའི་དོན་མེད་དེ། ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་བྱང་བ། སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ཆུབ་པ་རང་གཞན་གྱི་དོན། རང་ལ་རང་ཆས་སུ་མངོན་བར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་
[208b.7]རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་། ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཐབས་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་གཞན་ནས་འབྱུང་བ་མ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་ན་དེའི་དོན་ནི་ཤེས་པའི་རབ་
[209a]
[209a.1]འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་རག་མ་ལུས་རང་ཉིད་ལ་གནས་པས་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པས་རིག་པ་ཆེན་མོའི་སྔགས་ལ། གཞན་ལ་
[209a.2]བཟླས་སུ་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མེད་པས་མཚན་མ་དང་མི་མཉམ་པ། མཚན་མ་ཉིད་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་ན། དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་དུ་མཉམ་པའོ། །སྙིང་པོའི་དོན་དེ་རྟོགས་ནས་ལོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་རབ་ཏུ་མཆོག་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དེ།
[209a.3]དམིགས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པའི་སྔགས་དེའི་དོན་མི་{བརྫུན་,རྫུན་}ཏེ་སྙིང་པོའི་དོན་དུ་བདེན་པར་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཏརྻ་ཐཱ། ཞེས་པ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་དོན་སྙིང་པོར་གཅིག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།
[209a.4]ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པར་གཅིག་པ། འབྱེད་པ་མེད་པར་གཅིག་པ། རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བའི་དོན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཨོཾ་ནི་འཁོར་བའི་དུས་སུ་དུག་ལྔ་ལྟར་དུ་སྣང་བ་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ལྔ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་གི་དེ་ཉིད་ལ་
[209a.5]དམིགས་པ་མེད་པའོ། །ཤེས་རབ་གཞན་མི་གནས་པར་རྟོགས་པ། འབྲས་བུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ག་ཏེ་ནི་བདག་དོན་དུ་ཕྱིན་ལ། གཞན་དོན་དུ་ཡང་ག་ཏེ་ས་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །པཱ་ར་ག་ཏེ་ནི་བདག་དོན་གྱི་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་གཞན་ལ་རེ་བའི་ཡུལ་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །པཱ་ར་སངྒ་ཏེ་ནི་
[209a.6]གཞན་དོན་གྱི་མཆོག་གམ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ། གདུལ་བྱ་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་ཡང་། གདུལ་བྱ་ལས་དག་པ་ལ་སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུ་རང་བཞིན་དག་པ་ལ་སྣང་བ་ལོངས་སྐུ། བོ་དྷི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཐུགས་རྗེ། གདུལ་བྱ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །
[209a.7]སྭཱ་ཧཱ་སྟེ། རྒྱུད་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཉིད་ཀྱིས་ཉིད་གྲོལ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ལ་སྙིང་པོའི་དོན་ནམ་རག་ལུས་པ་མེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཟབ་པའི་དོན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་
[209b]
[209b.1]འཛིན་ལས་བཞེངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས་ཞེས་པས་ནི། དུས་གཞན་གྱིས་བར་མཆོད་པར་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བསྟན་པའི་རྗེས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
[209b.2]ཀྱིས་འཁོར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ནས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་མ་ནོར་བར་ངས་བསྟན་པ་ལྟར་ཁྱོད་སྟོན་པ་ལེགས་པར་བྱིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟོན་པ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རང་དོན་དེ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དོན་དང་རང་ཆས་
[209b.3]སུ་ངས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་ཆས་པར་སྟོན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་རང་ལ་རང་ཆས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་པས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
[209b.4]གསུངས་པ་བཀའ་དངོས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བཀའ་དངོས་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བཀའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་གཉིས་མཐུན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཀའ་
[209b.5]མཐུན་པའི་དོན་དེ་ལ་ཡི་རང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཀའ་མཐུན་པའི་དོན་ལ་དགྱེས་ཏེ་སྟོན་པས་ཆོས་དང་འཁོར་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་བསྟན་པའོ། །འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་དང་། ལྷའི་དབང་
[209b.6]པོ་བརྒྱ་བྱིན་དམ་པའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཐགས་{བཟངས་,བཟང་}རིས་དང་། དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་ཟུར་ཕུད་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པའོ། །ཤྲཱི་སིཾ་ཧས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་མདོ་ལས་སྔགས་སུ་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་དོན་དུ་བཀོལ་བའི་ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་ཆེ་བ་གསལ་བའི་
[209b.7]སྒྲོན་མ་རྫོགས་སོ།། །།སློབ་དཔོན་བཻ་རོ་ཙ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ལ་མཚན་མའི་ཆོས་སྤྱོད་ལ་དྲེགས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་འགྲེལ་པ་འདི་གནང་བའོ།། །།

Source Colophon

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), released under CC0 (public domain). Based on the Degé (sde dge) woodblock print of the Tengyur, the standard critical edition. File 204 (སྣ་ཚོགས། — Miscellaneous section), Tohoku catalogue number D4353.

Folio markers [206a]–[209b] correspond to the Degé woodblock pagination. Variant readings are marked with curly braces in the source text (e.g., {བརྫུན་,རྫུན་}).

🌲