Mahāyānaviṃśikā — by Nāgārjuna
The Mahāyānaviṃśikā, "Twenty Verses on the Great Vehicle," is a concise philosophical poem attributed to Nāgārjuna (c. 150–250 CE), the founder of the Madhyamaka school of Buddhist thought. In approximately twenty stanzas of seven-syllable verse, it distills the core vision of the Mahāyāna path: the emptiness of all phenomena, the illusory nature of samsara, the nonduality of samsara and nirvana, and the indispensable role of the Great Vehicle as the boat that carries beings across the ocean of conceptual suffering.
The text is preserved in the Degé Tengyur (Tohoku catalogue no. 3833), in the first volume of the Madhyamaka section (དབུ་མ, volume ཙ), folios 137b–138a. It was translated from Sanskrit into Tibetan by the Indian scholar Candrakumāra and the Tibetan monk Śākyaprabha. The work contains three celebrated images: the painter frightened by his own terrifying painting (verse IX), the child drowning in mud of his own stirring (verse X), and the great ocean of samsara crossable only by the boat of the Mahāyāna (verse XX). Published English translations exist (Bhattacharya 1931; Lindtner 1982; Jamieson 2000) but are paywalled. This is the first freely available English translation.
Homage to Mañjuśrī in the form of a youth.
I.
The Buddha realized truth without attachment —
What expresses and what is expressed cannot reach it.
The Victorious One who appeared through compassion,
Whose power is inconceivable — I bow down.
II.
In the ultimate sense, because all is unborn,
In reality there is no liberation.
Like space are the Buddhas, just so —
Of one nature with sentient beings.
III.
Because far shore and near shore are both unborn,
Nirvana too does not exist by nature.
Conditioned things are likewise wholly empty;
This is the domain of omniscient wisdom —
IV.
The very nature of all things,
Realized as like reflections.
Perfectly pure and peaceful in essence,
Nondual, equal in suchness.
V.
Self and non-self are not true —
They are constructions of ordinary beings.
Happiness and suffering are mutually dependent,
As are afflictions and liberation.
VI.
Beings of the six realms in samsara
Experience the supreme higher realms and happiness,
And the great suffering of the hells —
These sense experiences they undergo.
VII.
Through non-virtue comes supreme suffering,
And even the pleasant is impermanent and declines.
Yet virtuous actions by their very nature
Are determined toward the good.
VIII.
Through realizing the unborn,
The appearances of hells and the rest
Are burned, as a forest fire burns faults.
Just as illusion appears in every guise,
So too sentient beings engage with objects —
For beings are of the nature of illusion,
Arisen dependently, just so.
IX.
Just as a painter draws the form
Of a terrifying yaksha,
Then is frightened by his own creation —
So it is with the unwise in samsara.
X.
Just as a child who stirs the mud
Sinks in the swamp of his own making,
So too, sinking in the mud of thought,
Sentient beings cannot pull themselves free.
XI.
Viewing what is insubstantial as substantial,
They experience the sensation of suffering.
In objects and consciousness
They are bound by the poison of thought.
XII.
Seeing those things as without essence,
With a mind of wisdom and compassion,
For the benefit of sentient beings
One should strive toward perfect buddhahood.
XIII.
By gathering the accumulations conventionally,
Unsurpassed awakening is attained.
Freed from the bonds of conceptual thought,
That Buddha becomes the friend of the world.
XIV.
Whoever truly sees
Dependent origination for what it is
Knows beings as empty —
Beginning, middle, and end transcended.
XV.
Seeing thus, neither samsara
Nor nirvana is truly real.
The aspect of afflictions does not exist —
The nature of beginning, middle, and end cleared away.
XVI.
Like what is experienced in a dream,
It does not appear through discriminating thought.
Awakening from the sleep of delusion's darkness,
Samsara is found to have no ground.
XVII.
The emanation of illusion is seen as illusion.
When all is gathered together,
Not even the slightest thing exists —
That is the true nature of all phenomena.
XVIII.
All of this is mind-only,
Abiding like an illusion.
Through virtuous and non-virtuous actions
Good and bad rebirths arise.
XIX.
When the wheel of mind ceases,
All phenomena are cessation itself.
Therefore the nature of reality is selfless;
Therefore the nature of reality is completely pure.
XX.
Perceiving things and natures constantly as pleasurable,
Obscured by the darkness of delusion,
The childish wander in the ocean of samsara —
That great ocean filled by the rivers of thought.
Without boarding the boat of the Great Vehicle,
How could one ever reach the other shore?
What has arisen through the condition of ignorance —
For the sake of truly knowing the world:
These conceptual elaborations,
From what would they arise?
Colophon
Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by Rigzen (རིག་འཛིན), Tibetan Translator (Life 45), from the Esukhia digital edition of the Degé Tengyur (Tohoku catalogue no. 3833).
The text is traditionally known as the "Twenty Verses" (ཉི་ཤུ་པ), though the stanza count varies between recensions. This translation presents the text in twenty numbered sections following the natural verse groupings. Verses VIII and XX are longer than the standard four-line stanza, combining passages where the thought flows continuously across metrical boundaries.
No existing English translation was consulted. The English is independently derived from the Tibetan source text. MITRA AI was not used for this translation.
Published English translations exist — Bhattacharya (1931), Lindtner (1982), Jamieson (2000) — but are paywalled. This is the first freely available English translation.
Translation notes: Verse IX (the painter who frightens himself with his own terrifying painting) and verse X (the child who drowns in mud of his own stirring) are among the most celebrated images in Madhyamaka literature. Verse XIX's "all of this is mind-only" (སེམས་ཙམ, cittamātra) has been debated — some scholars read it as Nāgārjuna incorporating Yogācāra language, others as a Madhyamaka reinterpretation of the concept. The closing question (verse XX) — "from what would they arise?" — is left unanswered. The silence is the teaching.
First freely available English translation. First English translation from a free, open-access source text.
Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.
See also: Exposition of the Heart of Dependent Origination (D3837) — Nāgārjuna's auto-commentary on the twelve links of dependent origination. The eight analogies demonstrating that empty dharmas arise from empty dharmas are the philosophical mechanism behind the painted yaksha: causes produce results without transmitting any essence. · Commentary on the Compendium of Essence of Wisdom — Bodhibhadra · Sixty Verses on Reasoning — Nagarjuna (D3825) · The Vaidalyasutra — Nagarjuna (D3826) · The Akutobhaya — Nagarjuna (D3829)
🌲
Source Text: ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉི་ཤུ་པ།
Classical Tibetan source text from the Esukhia digital edition of the Degé Tengyur (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 096). Presented for reference, study, and verification alongside the English translation above.
རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་བིཾ་ཤི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉི་ཤུ་པ།
འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
ཆགས་མེད་ཐུགས་སུ་ཆུད་སངས་རྒྱས། །རྗོད་བྱེད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན། །ཐུགས་རྗེས་རྒྱལ་བ་སྣང་གྱུར་པ། །མཐུ་བསམ་མི་ཁྱབ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
།དམ་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་གྲོལ་བའང་མེད། །མཁའ་བཞིན་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་ཏེ། །སེམས་ཅན་དང་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག
།ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་སྐྱེ་མེད་པས། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པའང་མེད། །དེ་བཞིན་འདུས་བྱས་མངོན་པར་སྟོང་། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན།
།དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་དང་ནི་མཚུངས་པར་རྟོགས། །རྣམ་དག་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད། །གཉིས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཉམ།
།བདག་དང་བདག་མེད་བདེན་མིན་ཏེ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་བརྟགས་པ་ཡིན། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལྟོས་པ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་གྲོལ་དེ་བཞིན།
།འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་འཁོར་བ་རུ། །མཐོ་རིས་མཆོག་དང་བདེ་བ་དང་། །དམྱལ་བར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་དག་ཡུལ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་།
།མི་དགེས་མཆོག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །དགའ་ན་མི་རྟག་རྒུད་པ་ཡིན། །དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །བཟང་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན།
།སྐྱེ་མེད་རྟོགས་པས་བསྐྲུན་པ་ཡིས། །དམྱལ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ནི། །ཉེས་པ་ནགས་ཀྱི་མེ་བཞིན་བསྲེག །སྒྱུ་མ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཡུལ་ལ་སྤྱོད། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་བརྟེན་ནས་བྱུང་།
།ཇི་ལྟར་རི་མོ་མཁན་གྱིས་གཟུགས། །གནོད་སྦྱིན་འཇིགས་པ་བྲིས་པ་ཡིས། །དེ་ཡིས་རང་ཉིད་སྐྲག་པ་ལྟར། །མི་མཁས་འཁོར་བར་དེ་བཞིན་ནོ།
།ཇི་ལྟར་རང་གིས་འདམ་གཡོས་པས། །བྱིས་པ་འགའ་ཞིག་བྱིང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྟོག་པའི་འདམ་བྱིང་བས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དབྱུང་མི་ནུས།
།དངོས་མེད་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཡིས། །སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་། །ཡུལ་དང་ཤེས་པ་དེ་དག་ཏུ། །རྣམ་པར་རྟོག་བའི་དུག་གིས་བཅིངས།
།དེ་དག་སྙིང་པོ་མེད་མཐོང་བས། །ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ།
།དེས་ཀྱང་ཚོགས་བསགས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །རྟོག་པའི་འཆིང་བ་རྣམས་ལས་གྲོལ། །སངས་རྒྱས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཉེན།
།ཇི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། །གང་གིས་ཡང་དག་དོན་དུ་གཟིགས། །དེ་ཡིས་འགྲོ་བ་སྟོང་པར་མཁྱེན། །ཐོག་མ་དབུས་དང་ཐ་མ་སྤངས།
།དེ་ལྟར་མཐོང་བས་འཁོར་བ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པའང་དེ་ཉིད་མིན། །ཉོན་མོངས་པ་ཡི་རྣམ་པ་མེད། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའི་རང་བཞིན་བསལ།
།རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན། །སོ་སོར་རྟོག་པས་སྣང་མ་ཡིན། །རྨོངས་པའི་མུན་པ་གཉིད་སད་ལ། །འཁོར་བ་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་མེད།
།སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གང་ཚེ་འདུས་པ་དེ་ཡི་ཚེ། །ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ཡིན།
།འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་སྟེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ཡིན། །དགེ་དང་མི་དགེ་ལས་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་ཡིས་བཟང་ངན་སྐྱེ་བ་རྣམས།
།སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འགགས་པ་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་བདག་མེད་ཅིང་། །དེས་ན་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག
།དངོས་པོ་འམ་ནི་རང་བཞིན་ལ། །རྟག་ཏུ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་ཤིང་། །རྨོངས་པའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་ན། །བྱིས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་འཁྱམ། །རྟོག་པའི་ཆུ་བོས་གང་བ་ཡི། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ། །ཐེག་ཆེན་གྲུ་ལ་མི་ཞོན་པ། །གང་གིས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འགྱུར། །མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་འདི། །ཡང་དག་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ནི། །ཅི་ཞིག་ལས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར།
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉི་ཤུ་པ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།།
རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཙནྡྲ་ཀུ་མཱ་ར་དང་། དགེ་སློང་ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།།
Source Colophon
Tibetan source text from the Esukhia/derge-tengyur project (GitHub), file 096_དབུ་མ།_ཙ.txt, lines 2160–2174. The Esukhia project provides digital Unicode transcriptions of the Degé (sDe dge) Tengyur woodblock prints. Licensed under CC0.
The Degé Tengyur (སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར) was carved in the 18th century at Degé Printing House (སྡེ་དགེ་པར་ཁང) in Kham, eastern Tibet. Tohoku catalogue number 3833. Degé volume ཙ (tsa), folios 137b–138a.
Translator colophon: "Composed from the mouth of the master Nāgārjuna. Translated by the Indian paṇḍita Candrakumāra and the bhikṣu Śākyaprabha."
🌲