by Nāgārjuna

The Yuktiṣaṣṭikākārikā (རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ, Rigpa Drukchupa) is one of the five works that comprise Nāgārjuna's "Collection of Reasoning" (Yuktikāya) — his most important philosophical corpus after the Mūlamadhyamakakārikā. While the Root Verses on the Middle Way dismantles inherent existence through analysis, the Sixty Verses takes a different approach: it argues that dependent origination itself transcends the extremes of existence and non-existence, and that the thorough knowledge of saṃsāra is nirvāṇa.

Nāgārjuna (c. 150–250 CE), the founder of the Madhyamaka school, composed this text to demonstrate that all phenomena — arising dependently like illusions, mirages, and reflections in water — can be neither truly real nor utterly non-existent. Things function precisely because they lack inherent nature. The text moves from refuting the reification of things, through the illusory nature of becoming, to the liberation that comes when views and afflictions are cleansed through understanding.

The Tibetan translation was made by the Indian paṇḍita Muditaśrī and the great Tibetan translator Pa tsab Nyi ma grags (fl. 11th–12th century), one of the foremost translators of Madhyamaka literature. This is the first freely available English translation.

Homage to Mañjuśrī, the youthful one.

I.

He who by this method abandoned arising and ceasing
and taught dependent origination —
to that Lord of Sages, I pay homage.

II.

Those whose intelligence has passed beyond
existence and non-existence, who do not abide —
they have fully understood the profound meaning
of conditions, which has no object of reference.

III.

First, the ground from which all faults arise —
non-existence — has already been refuted.
Now listen to the reasoning by which
existence too is overturned.

IV.

If things were truly real
as the childish imagine,
what reason would anyone have
not to wish for liberation through their absence?

V.

Through existence there is no liberation.
Through non-existence, no escape from this becoming.
Through the thorough knowledge of both existence and non-existence,
the great beings are liberated.

VI.

Those who have not seen reality
conceive of saṃsāra and nirvāṇa.
Those who see reality
hold no such conception.

VII.

Neither saṃsāra nor nirvāṇa —
these two do not truly exist.
The thorough knowledge of saṃsāra itself
is what is called nirvāṇa.

VIII.

Just as one might conceive of cessation
for a thing that has arisen and perished,
so too the noble ones accept
cessation that is like an illusion made.

IX.

Cessation comes through destruction,
not through thorough knowledge of the conditioned.
To whom would that be directly perceived?
How could one who knows destruction attain it?

X.

If the aggregates have not ceased,
even the exhaustion of afflictions will not bring passing beyond.
When they have ceased here —
then there will be liberation.

XI.

When one sees with true wisdom
what has arisen through the condition of ignorance —
nothing whatsoever is apprehended,
neither arising nor ceasing.

XII.

That itself is nirvāṇa visible in this life —
passed beyond, the task accomplished.
If immediately after knowing phenomena
there were a distinction in this —

XIII.

One who conceives of arising
even for the most subtle thing
is not wise — they have not seen
the meaning of what arises from conditions.

XIV.

If a bhikṣu whose afflictions are exhausted
could reverse saṃsāra —
why do the perfect buddhas
not explain its beginning?

XV.

If there were a beginning,
one would certainly cling to views.
In dependent origination,
what is prior and what is final?

XVI.

How could what was born before
later be reversed again?
Free from the extremes of past and future,
beings appear like illusions.

XVII.

"When does the illusion arise?"
"When does it cease?" —
One who knows illusion is not confused by this.
One who does not know it craves entirely.

XVIII.

One who sees with intelligence
that becoming is like a mirage or an illusion
will not be corrupted by the views
of the prior limit or the final limit.

XIX.

Those who conceive of arising and perishing
for conditioned things
do not understand the turning
of the wheel of dependent origination.

XX.

What arises in dependence upon this and that
has not arisen as its own entity.
What has not arisen as its own entity —
how can it be called "arisen"?

XXI.

The peace that comes from the exhaustion of causes —
that is what is conceived as "exhausted."
But what has never been exhausted by nature —
how can it be called "exhausted"?

XXII.

Thus nothing whatsoever arises,
nothing whatsoever ceases.
The actions of arising and perishing
were taught for a purpose.

XXIII.

Through knowing arising, one knows perishing.
Through knowing perishing, one knows impermanence.
Through entering into impermanence,
one comes to realize the holy dharma.

XXIV.

Those who have come to know
that dependent origination has completely abandoned arising and perishing —
they have crossed
the ocean of becoming.

XXV.

Ordinary beings who reify things,
who are mistaken about existence and non-existence,
who through faults have fallen under the power of afflictions —
they are deceived by their own minds.

XXVI.

Those who are skilled in things see
that things are impermanent, deceptive,
hollow, empty, and without self —
this is what is called "thorough isolation."

XXVII.

Without foundation, without object of reference,
without root, without abiding,
arising entirely from the cause of ignorance —
having abandoned beginning, middle, and end.

XXVIII.

Without essence, like a plantain tree,
resembling a gandharva city —
the unbearable city of delusion,
where beings appear like illusions.

XXIX.

What in this world — including Brahmā —
appears to be truly real
is declared by the noble ones to be false.
What else remains beyond this?

XXX.

The world, blinded by ignorance,
followed by the current of craving —
and the wise, free from craving —
how could their virtue be the same?

XXXI.

In seeking reality, first
one should declare that everything exists.
Then, having understood the meaning and being free from attachment,
later comes thorough isolation.

XXXII.

Those who do not understand the meaning of isolation
yet engage merely through hearing,
who do not create merit —
those inferior beings are ruined.

XXXIII.

Actions together with their fruits
and beings too were truly taught.
Their nature was fully known,
and the unborn was also taught.

XXXIV.

Just as the conquerors spoke of
"I" and "mine" for a purpose,
so too the aggregates, elements, and sense sources
were taught for a purpose.

XXXV.

The great elements and so forth that were taught —
they are truly gathered into consciousness.
If through knowing them one becomes separated,
is that not a mistaken conception?

XXXVI.

When the conquerors taught
that nirvāṇa alone is true —
what wise person would then conceive
that the remainder is not false?

XXXVII.

As long as there is agitation of the mind,
that long is it the domain of Māra.
This being so,
why is it not fitting that this is without fault?

XXXVIII.

Since the buddhas have taught
that the world has ignorance as its condition —
why is it not fitting to say
that this world is conceptual fabrication?

XXXIX.

When ignorance has ceased,
that which ceases —
is it not clear
that it was entirely fabricated from not-knowing?

XL.

Something that arises with causes,
that does not abide without conditions,
that perishes when conditions are absent —
how is it understood to exist?

XLI.

If those who assert existence
abide clinging to the supremacy of things —
they remain on that very path.
In this there is nothing wonderful at all.

XLII.

Those who, relying on the Buddha's path,
declare impermanence for all —
by seizing the supremacy of things through dispute,
they disparage the very abiding.

XLIII.

When, having analyzed "this" or "that,"
nothing is found —
what wise person would say
that this or that dispute is true?

XLIV.

Those who, without relying upon that,
cling to a self or to the world —
alas, they are seized
by views of permanence, impermanence, and so forth.

XLV.

Those who wish to establish things
as truly real through dependence —
for them too, the faults of signs and so forth:
how would these not arise?

XLVI.

Those who hold that dependent things
are like the moon in water —
neither truly real nor false —
they are not seized by views.

XLVII.

If there is acceptance of things as real,
terrible, unwholesome views arise,
giving rise to desire and hatred —
and from these, conduct follows.

XLVIII.

That is the cause of all views.
Without it, afflictions do not arise.
Therefore, when it is thoroughly known,
views and afflictions are completely cleansed.

XLIX.

If one wonders how this is known
when there is acceptance of things as real:
seeing what dependently arises
as not arisen through dependence —

L.

That was taught by the supreme knower of reality.
Erroneous knowledge, which overpowers —
the sequence of grasping at what is not true as true and false,
and disputes and the like, arises from attachment.

LI.

For those great beings
there is no thesis, no dispute.
For those who have no thesis,
how could there be a counter-thesis?

LII.

The affliction-serpent, cunning and poisonous,
seizes whoever finds any ground to stand on.
Those whose minds have no ground —
they cannot be seized.

LIII.

For those with minds that have a ground,
how could the great poison of afflictions not arise?
They will be seized by the affliction-serpent.
The childish, perceiving things as real —

LIV.

Just as they are attached to reflections —
so, because the world is deluded,
it becomes ensnared in the trap of objects.

LV.

The great beings see things
as like reflections, with the eye of wisdom.
Having seen this, they are not stuck
in the mud of what is called "objects."

LVI.

The childish are attached to forms.
The middling become detached.
Those endowed with supreme intelligence
who know the nature of form are liberated.

LVII.

From thinking "this is pleasant" comes attachment.
From the opposite, freedom from desire.
Seeing isolation like an illusory being —
one passes beyond suffering.

LVIII.

The afflictive faults that are inflamed
by erroneous knowledge —
conceptualizing things and non-things:
for one who knows the meaning, they do not arise.

LIX.

If there were a ground, there would be desire
and freedom from desire.
The great beings without ground
have neither attachment nor freedom from attachment.

LX.

Those who, thinking "isolation!"
with agitated mind that does not agitate —
have been stirred by the affliction-serpent:
they cross the ocean of unending becoming.

Dedication:

Through this virtue, may all beings,
having gathered the accumulations of merit and wisdom,
attain the two noble bodies
that arise from merit and wisdom.

Colophon

The Sixty Verses on Reasoning (Yuktiṣaṣṭikākārikā), composed by Ārya Nāgārjuna (c. 150–250 CE), is complete.

Translated into Tibetan by the Indian paṇḍita Muditaśrī and the Tibetan translator Pa tsab Nyi ma grags (པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས). Revised and finalized.

Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by Dawa (ཟླ་བ), Tibetan Translator (Life 52), New Tianmu Anglican Church, with the Esukhia Degé Tengyur digital edition as source. The English is independently derived from the Tibetan text; no prior English translation was consulted. MITRA was not used for this translation.

This is the first freely available English translation of the Yuktiṣaṣṭikā. The text is the sixtieth English first produced by the Tibetan Translator lineage.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

Related Madhyamaka texts in the Good Work Library: Verses on the Heart of Dependent Origination — Nagarjuna (D3836) · Exposition of the Heart of Dependent Origination — Nagarjuna (D3837) · Twenty Verses on the Great Vehicle — Nagarjuna (D3833) · The Treatise on Parts — Aryadeva (D3844) · Commentary on the Treatise on Parts — Aryadeva (D3845) · Establishing Rational Reasons for Refuting Errors — Aryadeva (D3847) · Commentary on the Measure of the Hand — Aryadeva (D3849) · The Middle Way — Destroyer of Error — Aryadeva (D3850) · Compendium of the Essence of Wisdom — Aryadeva (D3851) · Commentary on the Compendium of Essence of Wisdom — Bodhibhadra (D3852) · The Vaidalyasutra — Nagarjuna (D3826) · The Akutobhaya — Nagarjuna (D3829)

🌲

Source Text: རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ

Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, CC0). Tohoku catalogue number D3825. File 096 (དབུ་མ།_ཙ), lines 289–325. Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཡུགྟི་ཥཥྛ་ཀཱ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གི་སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་དག །ཚུལ་འདི་ཡིས་ནི་སྤངས་གྱུར་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་
གསུངས་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་བློ་གྲོས་ཡོད་མེད་ལས། །རྣམ་པར་འདས་ཤིང་མི་གནས་པ། །དེ་དག་གིས་ནི་རྐྱེན་གྱི་དོན། །ཟབ་མོ་དམིགས་མེད་རྣམ་པར་རྟོགས། །རེ་ཞིག་ཉེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་གནས། །མེད་ཉིད་རྣམ་པར་བཟློག་ཟིན་གྱིས། །རིགས་
པའི་གང་གིས་ཡོད་ཉིད་དང་། །བཟློག་པར་འགྱུར་བ་མཉན་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་བཞིན། །དངོས་པོ་གལ་ཏེ་བདེན་འགྱུར་ན། །དེ་དངོས་མེད་པས་རྣམ་ཐར་དུ། །གང་གིས་མི་འདོད་རྒྱུ་ཅི་ཞིག །ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །
དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ། །དེ་ཉིད་མ་མཐོང་འཇིག་རྟེན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པར་རློམ་སེམས་ཏེ། །དེ་ཉིད་གཟིགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པར་རློམ་སེམས་མེད། །སྲིད་པ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཡོད་མ་
ཡིན། །སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད། །མྱ་ངན་འདས་ཤེས་བྱ་བར་བརྗོད། །དངོས་པོ་བྱུང་བ་ཞིག་པ་ལ། །ཇི་ལྟར་འགོག་པར་བརྟགས་པ་བཞིན། །དེ་བཞིན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །སྒྱུ་མ་བྱས་ལྟའི་འགོག་པ་བཞེད། །རྣམ་པར་འཇིག་པས་འགོག་འགྱུར་གྱི། །འདུས་བྱས་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པས་མིན། །དེ་ནི་སུ་ལ་མངོན་སུམ་འགྱུར། །ཞིག་ཤེས་པ་དེར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་འགགས་ན། །ཉོན་མོངས་ཟད་ཀྱང་འདས་མི་འགྱུར། །གང་ཚེ་འདིར་ནི་འགགས་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ལ། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་
ཀྱིས་གཟིགས་ནས། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགགས་པའང་རུང་། །འགའ་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་མཐོང་ཆོས་མྱ་ངན་འདས། །འདས་ཤིང་བྱ་བ་བྱས་པའང་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཤེས་མཇུག་ཐོགས་སུ། །འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་ན་ནི། །དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལའང་། །གང་
གིས་སྐྱེ་བར་རྣམ་བརྟགས་པ། །རྣམ་པར་མི་མཁས་དེ་ཡི་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དོན་མ་མཐོང་། །ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི །གལ་ཏེ་འཁོར་བ་རྣམ་ལྡོག་ན། །ཅི་ཕྱིར་རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་ཡི་རྩོམ་པ་རྣམ་མི་བཤད། །རྩོམ་པ་ཡོད་
ན་ངེས་པར་ཡང་། །ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་། །དེ་ལ་སྔོན་དང་ཐ་མ་ཅི། །སྔོན་སྐྱེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ན། །ཕྱི་ནས་སླར་ཡང་བཟློག་པར་འགྱུར། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་བྲལ་བ། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །གང་ཚེ་སྒྱུ་མ་འབྱུང་ཞེའམ། །
གང་ཚེ་འཇིག་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ། །སྒྱུ་མ་ཤེས་པ་དེར་མི་རྨོངས། །སྒྱུ་མ་མི་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྲེད། །སྲིད་པ་སྨིག་རྒྱུ་སྒྱུ་འདྲ་བར། །བློ་ཡིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ནི། །སྔོན་གྱི་མཐའ་འམ་ཕྱི་མའི་མཐའ། །ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་སླད་མི་འགྱུར། །གང་དག་གིས་ནི་འདུས་བྱས་ལ། །སྐྱེ་
དང་འཇིག་པ་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་དག་རྟེན་འབྱུང་འཁོར་ལོ་ཡིས། །འཁོར་ལོའི་འགྲོ་བ་རྣམ་མི་རྟོག །དེ་དང་དེ་བརྟེན་གང་འབྱུང་དེ། །རང་གི་དངོས་པོར་སྐྱེས་མ་ཡིན། །རང་གི་དངོས་པོ་གང་མ་སྐྱེས། །དེ་ནི་སྐྱེ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བྱ། །རྒྱུ་ཟད་ཉིད་ལས་ཞི་བ་ནི། །ཟད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོག་པ་སྟེ། །
རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གང་མ་ཟད། །དེ་ལ་ཟད་ཅེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །དེ་ལྟར་ཅི་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅི་ཡང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཇིག་པའི་ལས། །དགོས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། །སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་འཇིག་པ་ཤེས། །འཇིག་པ་ཤེས་པས་མི་རྟག་ཤེས། །མི་རྟག་ཉིད་ལ་འཇུག་ཤེས་
པས། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་རྟོག་པར་འགྱུར། །གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་རྣམ་སྤངས་པར། །ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི། །ལྟར་གྱུར་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དངོས་བདག་ཅན། །ཡོད་དང་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག །ཉེས་པས་ཉོན་མོངས་དབང་གྱུར་རྣམས། །
རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླུས་པར་འགྱུར། །དངོས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །དངོས་པོ་མི་རྟག་བསླུ་བའི་ཆོས། །གསོག་དང་སྟོང་པ་བདག་མེད་པ། །རྣམ་པར་དབེན་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་། །གནས་མེད་དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྩ་བ་མེད་ཅིང་གནས་པ་མེད། །མ་རིག་རྒྱུ་ལས་ཤིན་དུ་བྱུང་། །
ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་འདྲ་བ་སྟེ། །རྨོངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མི་བཟད་པའི། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །ཚངས་སོགས་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ནི། །བདེན་པར་རབ་ཏུ་གང་སྣང་བ། །དེ་ནི་འཕགས་ལ་{བརྫུན་,རྫུན་}ཞེས་གསུངས། །
འདི་ལས་གཞན་ལྟ་ཅི་ཞིག་ལུས། །འཇིག་རྟེན་མ་རིག་ལྡོངས་གྱུར་པ། །སྲེད་པ་རྒྱུན་གྱིས་རྗེས་འབྲང་དང་། །མཁས་པ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ། །དགེ་བ་རྣམས་ལྟ་ག་ལ་མཉམ། །དེ་ཉིད་ཚོལ་ལ་ཐོག་མར་ནི། །ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། །དོན་རྣམས་རྟོགས་ཤིང་ཆགས་མེད་
ལ། །ཕྱིས་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པའོ། །རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ལ། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང་། །གང་དག་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག །ལས་རྣམས་འབྲས་བུ་བཅས་ཉིད་དང་། །འགྲོ་བ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་བཤད། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡོངས་
ཤེས་དང་། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བསྟན། །དགོས་པའི་དབང་གིས་རྒྱལ་བ་རྣམས། །ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་གསུངས་ལྟར། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །དེ་བཞིན་དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས། །འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །
དེ་ཤེས་པས་ནི་འབྲལ་འགྱུར་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་མ་ཡིན་ནམ། །མྱ་ངན་འདས་པ་བདེན་གཅིག་པུར། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ཚེ་ལྷག་མ་ལོག་མིན་ཞེས། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་རྟོག་པར་བྱེད། །ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་གཡོ་བ། །དེ་སྲིད་བདུད་
ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ནི། །ཉེས་པ་མེད་པར་ཅིས་མི་འཐད། །འཇིག་རྟེན་མ་རིག་རྐྱེན་ཅན་དུ། །གང་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་གསུངས་པ། །འདི་ཡི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་འདི། །རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཞེས་ཅིས་མི་འཐད། །མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་པ་ན། །གང་ཞིག་
འགག་པར་འགྱུར་བ་དེ། །མི་ཤེས་པ་ལས་ཀུན་བརྟགས་པར། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་གསལ་མི་འགྱུར། །གང་ཞིག་རྒྱུ་དང་བཅས་འབྱུང་ཞིང་། །རྐྱེན་མེད་པར་ནི་གནས་པ་མེད། །རྐྱེན་མེད་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །གལ་ཏེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས། །
དངོས་མཆོག་ཞེན་ནས་གནས་པ་ནི། །ལམ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་སྟེ། །དེ་ལ་ངོ་མཚར་ཅུང་ཟད་མེད། །སངས་རྒྱས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ཀུན་ལ་མི་རྟག་སྨྲ་བ་རྣམས། །རྩོད་པས་དངོས་རྣམས་མཆོག་བཟུང་བས། །གནས་པ་གང་ཡིན་དེ་སྨད་དོ། །འདི་
འམ་དེའོ་ཞེས་གང་དུ། །རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་མི་དམིགས་ན། །རྩོད་པ་འདིའམ་དེ་བདེན་ཞེས། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་འགྱུར། །དེ་དག་གིས་ནི་མ་བརྟེན་པར། །བདག་གམ་འཇིག་རྟེན་མངོན་ཞེན་པ། །དེ་དག་ཀྱེ་མ་རྟག་མི་རྟག །ལ་སོགས་ལྟ་བས་འཕྲོགས་པ་ཡིན། །གང་དག་
བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་གྲུབ་འདོད་པ། །དེ་དག་ལ་ཡང་རྟགས་{སྩོགས་,སོགས་}སྐྱོན། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །གང་དག་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ལོག་མིན་པར། །འདོད་པ་དེ་དག་ལྟས་མི་འཕྲོགས། །དངོས་པོར་ཁས་
ལེན་ཡོད་ན་ནི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་ཡི། །ལྟ་བ་མི་བཟད་མ་རུངས་འབྱུང་། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོངས་ཤེས་ན། །ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་འབྱང་། །དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་
ནི། །གང་གིས་དེ་ཤེས་འགྱུར་སྙམ་ན། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེ། །བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་མ་སྐྱེས་པས། །དེ་ཉིད་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་གསུངས། །ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཟིལ་གནོན་པ། །བདེན་པ་མིན་ལ་བདེན་རྫུན་པའི། །ཡོངས་སུ་འཛིན་དང་རྩོད་{སྩོགས་,སོགས་}ཀྱི། །རིམ་པ་
ཆགས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དག །རྣམས་ལ་ཕྱོགས་མེད་རྩོད་པ་མེད། །གང་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་པ། །དེ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་ག་ལ་ཡོད། །གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་རྙེད་ནས། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གདུག་གཡོ་ཅན་གྱིས། །ཟིན་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་
སེམས། །གནས་མེད་དེ་དག་ཟིན་མི་འགྱུར། །གནས་བཅས་སེམས་དང་ལྡན་རྣམས་ལ། །ཉོན་མོངས་དུག་ཆེན་ཅིས་མི་འགྱུར། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པར་འགྱུར། །བྱིས་པ་བདེན་པར་འདུ་ཤེས་པས། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་ཆགས་པ་བཞིན། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་
པའི་ཕྱིར། །ཡུལ་གྱི་གཟེབ་ལ་ཐོགས་པར་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ཆེ་རྣམས་དངོས་པོ་དག །གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །མིག་གིས་མཐོང་ནས་ཡུལ་ཞེས་ནི། །བྱ་བའི་འདམ་ལ་མི་ཐོགས་སོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས། །བར་མ་དག་ནི་ཆགས་
བྲལ་འགྱུར། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡི། །བློ་མཆོག་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ། །སྡུག་སྙམ་པ་ལས་ཆགས་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་བཟློག་པས་འདོད་ཆགས་བྲལ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་དབེན་པར། །མཐོང་ནས་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །ལོག་པའི་ཤེས་པས་
མངོན་གདུང་བའི། །ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་གང་ཡིན་དེ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་རྟོག་པ། །དོན་ཤེས་འགྱུར་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །གནས་ཡོད་ན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞིག་ན། །གནས་མེད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆགས་པ་མེད་
ཅིང་ཆགས་བྲལ་མིན། །གང་དག་རྣམ་པར་དབེན་སྙམ་དུ། །གཡོ་བའི་ཡིད་ཀྱང་མི་གཡོ་བ། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གྱིས་དཀྲུགས་གྱུར་པ། །མི་ཟད་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ། །དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་
བྱུང་བའི། །དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་མུ་ཏི་ཏ་ཤྲཱིའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། བོད་ཀྱི་ལོཙྪ་བ་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་ཀྱིས་བཅོས་ཏེ་

Source Colophon

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition, an open-access Unicode transcription of the Degé (སྡེ་དགེ) xylographic edition of the Tengyur, maintained by Esukhia and available on GitHub (github.com/Esukhia/derge-tengyur). Licensed under CC0 (public domain). Tohoku catalogue number D3825. The Degé edition is the standard scholarly reference for the Tibetan Buddhist canon.

🌲