by Nāgārjuna

The Pratītyasamutpādahṛdayavyākhyāna is Nāgārjuna's auto-commentary on his own seven verses on the heart of dependent origination (Tohoku 3836). Cast as a dialogue between a student and a teacher, it distills the Buddha's teaching on the twelve links of dependent origination into three categories — affliction, karma, and suffering — then demonstrates through eight vivid analogies that rebirth occurs without any entity transmigrating.

The eight analogies — a teacher's recitation, a lamp lit from a lamp, a face reflected in a mirror, a seal pressed into wax, a magnifying glass kindling fire, a seed becoming a sprout, a sour fruit making the mouth water, and a sound becoming an echo — show that results arise from causes without being either identical to or different from them. This is the middle way between eternalism and nihilism: nothing permanent passes from life to life, yet rebirth is not causeless.

The text survives as Tohoku 3837 in the Degé Tengyur, Madhyamaka section (Volume ཙ), folios 146b–149a. The Sanskrit original is partially reconstructable from fragments. A single paywalled English translation has existed in an academic journal since 1974 (Jamspal and Della Santina); no freely available English has existed until now.

Homage to Youthful Mañjuśrī!

Here, a monk who wished to listen — a student endowed with the capacity to hear, to retain, to understand, to analyze, and to resolve doubt — came before the teacher. With reference to what the Tathāgata has taught, he asked:

"Blessed One, the twelve distinct links
that the Sage declared as dependent origination —
into what may they be condensed?
I wish to learn this."

Recognizing that the student was asking about the true nature of these dharmas, the teacher spoke thus:

"Child:

Afflictions, karma, and suffering —
into these three they are completely gathered."

He spoke with these words that are clear and penetrating.

Concerning this: "twelve" means ten and two. "Distinct links" means links that are distinct in their individual natures — they are shown to be links, like the parts of a chariot. "Sage" means one who is capable in body, speech, and mind. "Declared by the Sage" belongs to the category of both teaching and explaining.

Moreover, these did not arise from an inherent nature, from necessity, from a person, from dependence on another, from a lord, from time, from self-nature, from desire, from heavenly appointment, from primal matter, or from any such cause. This is dependent origination.

These twelve links, depending on one another like a house of spears, are completely gathered — without remainder — into the three: afflictions, karma, and suffering.

Question: What are the afflictions? What is karma? What is suffering? How are these distinct dependently-arisen links condensed, and into what?

Answer:

"The first, eighth, and ninth are afflictions."

Of the twelve distinct links, the first is ignorance, the eighth is craving, and the ninth is grasping. These three should be known as afflictions.

"The second and tenth are karma."

The second is formations and the tenth is becoming. These two dharmas should be known as gathered under karma.

"The remaining seven are also suffering."

The remaining seven links — after those gathered under afflictions and karma — should be known as gathered under suffering: namely, consciousness, name-and-form, the six sense bases, contact, feeling, birth, and aging-and-death. The word "also" serves to include the suffering of separation from the pleasant, the suffering of encountering the unpleasant, and the suffering of not obtaining what is desired.

"The twelve dharmas are thus gathered into three."

Therefore these twelve dharmas should be known as karma, afflictions, and suffering. The dharmas taught in the sūtras are completely exhausted in these three, and there is nothing else beyond them.

Question: I pray, please teach how these afflictions, karma, and suffering arise from one another.

Answer:

"From the three, two arise."

From the three afflictions, the two that are karma arise.

"From the two, seven arise."

These are the seven taught above as suffering.

"From the seven, three again arise."

These are the three called afflictions. And again from the three afflictions, the two karmas arise.

"This wheel of existence
itself turns again and again."

Existence is threefold: the desire realm, the form realm, and the formless realm. The world of ordinary beings, having become a wheel of cyclic existence revolving involuntarily through these realms, propels itself ceaselessly. The particle teaches indeterminacy — rebirth does not arise sequentially through the realms like a wheel turning in order; rather, it is taught as indeterminate.

Question: Then what is this "sentient being" said to be the lord of all bodies? What are its activities?

Answer:

"All beings are causes and results."

Apart from designation, there is no sentient being whatsoever herein. This is genuine analysis, not merely nominal. What exists only as designation cannot exist as a substance.

Question: If that is so, then who goes from this world to the next?

Answer: Not even the smallest particle transmigrates from this world to the next. Yet:

"From dharmas that are nothing but empty,
empty dharmas arise — that is all."

Dharmas devoid of self and "mine" — from the five empty links designated as the causes called "afflictions" and "karma," the seven empty links devoid of self and "mine," designated as the results called "suffering," arise. This means: there is no self and no "mine," and these dharmas are also not the self or "mine" of each other. Rather, one should understand that from dharmas that are by nature selfless, dharmas that are by nature selfless arise.

Objection: What analogy is there for the arising of inherently selfless dharmas from inherently selfless dharmas?

Answer:

"Recitation, lamp, mirror, seal,
magnifying glass, seed, sourness, and sound."

By means of these analogies, one should understand inherent selflessness and the establishment of the next world.

For example: the words recited from the teacher's mouth do not transfer to the student — for if they did, the teacher would be left without the recitation, so they do not transfer. Nor does the student's recitation arise from something unrelated, for that would be causeless. Just as with the teacher's recitation, so too with the mind at the moment of death: it does not go to the next world, for that would entail the fault of permanence. Nor does the next world arise from something unrelated, for that would entail the fault of being causeless.

Just as the student's recitation, arising from the cause of the teacher's recitation, cannot be said to be either the same as or different from it — so too the consciousness belonging to the side of birth, which arises in dependence on the consciousness at the moment of death, can be said to be neither the same as nor different from it.

Likewise: from a lamp, a lamp arises; from a face, a reflection in a mirror; from a seal, an impression; from a magnifying glass, fire; from a seed, a sprout; from a sour fruit, saliva rises; from a sound, an echo arises. In these cases too, it is not easy to determine whether the result is the same as or different from the cause.

Likewise:

"The joining of the aggregates at conception
should also be understood by the wise
as not involving transference."

The aggregates are: form, feeling, perception, formations, and consciousness. "Joining at conception" means that after cessation, others arise from that cause. Not even the smallest particle goes from this world to the next.

Thus, this cycle is produced by the habitual tendencies of conceptual thought deluded by the wheel of existence. The final word "also" indicates reversal — one should understand how to reverse this process.

If one realizes that things are impermanent, suffering, empty, and selfless: one will not be deluded about things. Without delusion, there is no attachment. Without attachment, there is no aversion. Without aversion, no karma is produced. Without karma, there is no grasping at things. Without grasping, becoming does not manifest. Without becoming, there is no birth. Without birth, no suffering arises in body or mind.

Thus, when these five causes are not accumulated here, results do not arise elsewhere. This is called liberation.

Thus the wrong views of eternalism, nihilism, and so forth are clarified.

There are two verses on this:

One who analyzes even the subtlest thing
as annihilated —
that unwise one has not seen
the meaning of arising from conditions.

Herein there is nothing to be removed,
nothing whatsoever to be added.
Look upon reality as it truly is —
one who sees truly is liberated.

The Exposition of the Heart of Dependent Origination, composed by Ācārya Nāgārjuna, is complete.

Colophon

This is a Good Works Translation of the Pratītyasamutpādahṛdayavyākhyāna ("Exposition of the Heart of Dependent Origination") by Nāgārjuna (c. 150–250 CE), translated from the Tibetan of the Degé Tengyur, Tohoku 3837. The text is the auto-commentary on Nāgārjuna's own root verses, the Pratītyasamutpādahṛdayakārikā ("Verses on the Heart of Dependent Origination," Tohoku 3836), which consists of seven verses on the twelve links of dependent origination. The root verses are embedded within the commentary and are quoted in the translation above.

This is the first freely available English translation of this commentary. A single paywalled translation exists in an academic journal (L. Jamspal and P. Della Santina, "The Heart of Interdependent Origination of Ācārya Nāgārjuna with Commentary by the Author," Buddhist Studies, University of Delhi, March 1974). The 1974 translation was not consulted during the production of this text. The English is independently derived from the Tibetan source.

Nāgārjuna's commentary on the heart of dependent origination is among the shortest of his Madhyamaka works, yet it contains the entire teaching in compressed form: the classification of the twelve links, the mechanism of cyclic existence, the emptiness of the transmigrating self, and the path to liberation — all demonstrated through eight luminous analogies. The closing verse — "Herein there is nothing to be removed, nothing whatsoever to be added" — echoes a formulation found also in Maitreya-Asaṅga's Uttaratantra, anticipating a key Mahāyāna principle: that reality needs no correction, only clear seeing.

Translation note: At folio 147a.7 of the Esukhia Degé etext, the eighth nidana is rendered སྲིད་པ (srid pa, "becoming/existence") where the standard Abhidharma numbering and the philosophical context require སྲེད་པ (sred pa, "craving"). This is a common scribal variant in Tibetan woodblock prints, where the vowels i and e are easily confused. The translation follows the standard reading.

Good Works Translation from Tibetan. Tulku Lodrö (བློ་གྲོས), Tibetan Translator lineage (life 46), March 2026.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

See also: Verses on the Heart of Dependent Origination (D3836) — the verse root text that this commentary expounds. · Twenty Verses on the Great Vehicle (D3833) — Nāgārjuna's poetic distillation of Mahāyāna philosophy. · The Middle Way: Destroyer of Error (D3850) — Āryadeva's three-analogy proof that not-seeing is seeing suchness. · Establishing Rational Reasons for Refuting Errors (D3847) — Āryadeva's survey of non-Buddhist errors, from materialism to fatalism, refuted by dependent origination. · Commentary on the Compendium of Essence of Wisdom — Bodhibhadra · Sixty Verses on Reasoning — Nagarjuna (D3825) · The Vaidalyasutra — Nagarjuna (D3826) · The Akutobhaya — Nagarjuna (D3829)

🌲

Source Text: རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), file 096, Volume ཙ (tsa), Tohoku 3837, folios 146b–149a. CC0 license. Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་ཏི་ཏྱ་ས་མུཏྤ་ད་ཧྲྀ་ད་ཡ་བྱཱ་ཁྱ་ན། བོད་སྐད་དུ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

འདི་ལ་དགེ་སྦྱོང་ཉན་འདོད་པ། མཉན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། སེལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མ་ཞིག་སློབ་དཔོན་གྱི་གན་དུ་འོངས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། འདི་སྐད་འདྲིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ། ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་བཅུ་གཉིས་གང་། །ཐུབ་པས་རྟེན་འབྱུང་གསུངས་དེ་དག །གང་དུ་བསྡུ་བ་ལྟ་བ་ཐོས་པར་འཚལ་ལོ། །

དེ་ཆོས་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདྲི་བར་རིག་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བུ། ཉོན་མོངས་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། །གསུམ་པོ་དག་ཏུ་ཟད་པར་འདུས། །ཞེས་གསལ་ཞིང་ཟུར་ཕྱིན་པའི་ཚིག་འདིས་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་བཅུ་དང་གཉིས་ནི་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཡན་ལག་རྣམ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་ན་ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་ཐུབ་པས་ན་ཐུབ་པའོ། །ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །

དེ་ཡང་རང་བཞིན་དང་། ངེས་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། དུས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འདོད་རྒྱལ་དང་། གནམ་གྱིས་བསྐོས་པ་དང་། གྱི་ན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ། །

ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སུ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཏེ་མདུང་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གསུམ་པོ་དག་ཏུ་ཟད་པར་འདུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

དྲིས་པ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་གང་། ལས་དག་ནི་གང་། སྡུག་བསྔལ་ནི་གང་། རྟེན་པའི་བྱེ་བྲག་འདི་དག་གང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་བར་འགྱུར། སྨྲས་པ། དང་པོ་བརྒྱད་དང་དགུ་ཉོན་མོངས། །བྱེ་བྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་མ་རིག་པ། བརྒྱད་པ་ནི་སྲིད་པ། དགུ་པ་ནི་ལེན་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

ལས་དེ་གང་ཞེ་ན། གཉིས་དང་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །གཉིས་པ་ན་འདུ་བྱེད། བཅུ་པ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ། ཆོས་འདི་གཉིས་ནི་ལས་སུ་བསྡུ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་བདུན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་སུ་བསྡུས་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་གི་ལྷག་མ་བྱེ་བྲག་བདུན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྡུ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་། གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤི་རྣམས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བ་སྟེ། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། འདོད་པས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སྡུད་པའོ། །

བཅུ་གཉིས་ཆོས་ནི་གསུམ་དུ་འདུས། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལྷག་མའི་ཚིགས་བཅད་པའི་དོན་ཏེ། མདོ་ལས་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འདི་དག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བཅད་པའོ། །

དྲིས་པ། དེ་དག་ནི་འཚལ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་ནི་གང་ལས་གང་བྱུང་བ་བསྟན་དུ་གསོལ། སྨྲས་པ། གསུམ་པོ་དག་ལས་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། །ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་པོ་དག་ལས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་ལས་བདུན་འབྱུང་། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་གོང་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །བདུན་ལས་ཀྱང་གསུམ་འབྱུང་། ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས། ལས་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་དེ། །ཉིད་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར། །སྲིད་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་མི་འདོད་པར་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་གྱུར་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་འཕྱན་ནོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་རིམ་གྱིས་འཁོར་བ་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །

དྲིས་པ། འོ་ན་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་སེམས་ཅན་ཞེས་བགྱི་བ་གང་ལགས། དེའི་བགྱིད་པ་ཇི་ལྟ་བུ། སྨྲས་པ། འགྲོ་ཀུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྟེ། །བཏགས་པ་མ་གཏོགས་པར། འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཅི་ཡང་མེད། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བརྟགས་པ་སྟེ། བརྟགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ནི། རྫས་སུ་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །

དྲིས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན། འོ་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སུ་མཆི། སྨྲས་པ། འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མི་འཕོ་སྟེ། འོན་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་ལས། །སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་ཟད། །བདག་དང་བདག་གི་མེད་པའི་ཆོས། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལྔ་པོ་སྟོང་པ་རྣམས་ལས། བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བརྗོད་པ། འབྲས་བུར་བཏགས་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་བདུན་པོ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། བདག་དང་བདག་གི་མེད་ལ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་ཡང་བདག་དང་བདག་གི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །

འདིར་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའི་ཆོས་དག་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་དག་འབྱུང་བ་འདི་ལ་དཔེ་ཅི་མཆིས། འདིར་སྨྲས་པ། ཁ་ཐོན་མར་མེ་མེ་ལོང་རྒྱ། །མེ་ཤེལ་ས་བོན་སྐྱུར་དང་སྒྲས། །དཔེ་འདི་རྣམས་དང་བཅས་པས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

དཔེར་ན་བླ་མའི་ཁ་ནས་བརྗོད་པ་རྣམས་སློབ་མ་ལ་འཕོ་བ་ནི་བླ་མས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་མི་འཕོའོ། །སློབ་མས་སྨྲ་བ་ཡང་། གཞན་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བླ་མའི་ཁ་ནས་བརྗོད་པ་ལྟར་འཆི་ཁའི་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྟག་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་མི་འགྲོའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་གཞན་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

ཇི་ལྟར་བླ་མས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བས་སློབ་མ་དེ་ཉིད་དང་དེ་དག་གཞན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ལྟར་འཆི་ཁའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །

དེ་བཞིན་དུ་མར་མེ་ལས་མར་མེ་དང་། བཞིན་ལས་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱ་ལས་རྒྱའི་འབུར་དང་། མེ་ཤེལ་ལས་མེ་དང་། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་། ཤིང་ཐོག་སྐྱུར་པོའི་རྒྱུས་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་བ་དང་། སྒྲ་ལས་བྲག་ཅ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་། །མི་འཕོ་བར་ཡང་མཁས་རྟོག་བྱ། །

དེ་ལ་ཕུང་པོ་ནི། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །དེ་དག་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགགས་ནས་རྒྱུ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་གཞན་དག་འབྱུང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་དངོས་པོ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མི་འགྲོའོ། །དེ་ལྟར་ན་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་ནོར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །

ཐ་མའི་ཡང་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་ན། དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྨོངས་པ་མེད་ན་མི་ཆགས་སོ། །མ་ཆགས་ན་ཞེ་སྡང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་མེད་ན་ལས་མི་བྱེད་དོ། །ལས་མེད་ན་དངོས་པོ་མི་ལེན་ནོ། །ལེན་པ་མེད་ན་སྲིད་པ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །སྲིད་པ་མེད་ན་མི་སྐྱེའོ། །མ་སྐྱེས་ན་ལུས་དང་། སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་འདིར་རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་མ་བསགས་པས་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །

འདི་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་ལ་ཡང་། །གང་གི་ཆད་པར་རྣམ་བརྟགས་པར། །རྣམ་པར་མི་མཁས་དེ་ཡི་ནི། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་མ་མཐོང་། །འདི་ལ་གསལ་བྱ་གང་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །

རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།།

Source Colophon

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition, file 096 (དབུ་མ།_ཙ), Tohoku number 3837. GitHub: Esukhia/derge-tengyur, master branch. License: CC0 (public domain dedication). The Esukhia edition is a digital transcription of the Degé woodblock xylograph of the Tengyur, the standard scholarly edition. Folio markers in the original: 146b.7–149a.2.

The root verses (Tohoku 3836, Pratītyasamutpādahṛdayakārikā) are embedded within the commentary text and are included in the source above as they appear in the Tengyur.

🌲