Fearless from All — A Commentary on the Root Verses of the Middle Way

by Nagarjuna

The Akutobhaya (Sanskrit: "Fearless from All") is the earliest known commentary on Nagarjuna's Mulamadhyamakakarika — the foundational text of Madhyamaka Buddhist philosophy. Traditionally attributed to Nagarjuna himself, though scholars debate the authorship, the Akutobhaya survives only in Tibetan translation (Tohoku catalogue no. 3829). It is a running commentary covering all twenty-seven chapters of the Root Verses, employing a dialogue format: each section quotes the relevant root verse, raises an objection, and provides a reply.

The commentary was translated into Tibetan from Sanskrit. Eight commentators on the Root Verses are listed in a marginal note to the Tibetan text: Nagarjuna, Buddhapalita, Candrakirti, Devasarma, Gunasri, Gunamati, Sthiramati, and Bhadanta Bhavya. Despite its foundational importance, no complete English translation of the Akutobhaya has ever been published — making this text one of the most significant untranslated works in the entire Tibetan Buddhist canon.

What follows is the complete Prologue and all twenty-seven chapters, covering the examinations of conditions, motion, sense fields, aggregates, elements, desire, arising-abiding-perishing, agent-and-action, the appropriator, fire and fuel, samsara, suffering, reality, contact, entity and non-entity, bondage and liberation, action and result, self and dharma, time, cause and result, arising and perishing, the Tathāgata, distortion, the noble truths, nirvāṇa, the twelve links of existence, and views — followed by the terminal colophon. This is the first freely available complete English rendering of the Akutobhaya.

In the language of India: Mulamadhyamikavṛtti Akutobhaya

In the language of Tibet: དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ག་ལས་འཇིགས་མེད། — A Commentary on the Root Middle Way, Fearless from All

First fascicle.

Homage to the Three Jewels. Homage to Manjushri the Youthful. Homage to Acharya Arya Nagarjuna.

Prologue — Commentary on the Dedication Verse

I bow to that Lord of Sages
who by this method thoroughly abandoned arising and perishing,
and taught dependent origination.

I bow to the one who taught dependent origination —
without cessation, without arising,
without annihilation, without permanence,
without coming, without going,
neither of different meaning nor of single meaning —
the blissful pacification of all conceptual proliferation.
To that supreme one among all speakers,
the perfectly awakened Buddha, I bow.

This means: for those sentient beings to be tamed who have gone astray through wrong causes — Ishvara, Purusha, both together, time, own-nature, necessity, essence, transformation, and atoms — and who cling to views of no cause, wrong cause, annihilation, and permanence; in whom the seeing of the dharmakaya has been obscured; and who cling to various views of a self — in order to reverse those views of no cause, wrong cause, annihilation, and permanence; in order to realize the dharmakaya; and in order to reverse those views of a self — for those who have been greatly purified, who possess vast intelligence, who have become vessels fit for the profound teaching, he taught the aforementioned dependent origination: without cessation, without arising, without annihilation, without permanence, without coming, without going, neither of different meaning nor of single meaning — the blissful pacification of all conceptual proliferation. To that supreme one among all speakers, the perfectly awakened Buddha, I bow. That is the meaning.

This act of praise to the Tathagata, which is a homage endowed with the function of designation, reveals the ultimate truth.

The Eight Negations Explained

Here, "without cessation" means: in this dependent origination there is no cessation. Why? Because there is no arising. "Without arising" means: because there is no cessation. "Without annihilation" — like the seed and the sprout. "Without permanence" — like the temporal nature of the seed and sprout. "Without coming, without going" — like space. "Not of different meaning" — like the rice grain and its fruit. "Not of single meaning" — like the rice grain and its seed. The remaining words should also be connected in the same manner, as appropriate.

Objection: Why does one negate those eight aspects?

Reply: When this dependent origination is taught at the level of conventional truth, there are those who, entering into the ultimate truth, cling to the words "cessation" and so forth in these eight aspects. In order to counter them, these eight words "without cessation" and so forth are stated.

Objection: Then why is the word "without cessation" stated first?

Reply: To be sure, the word "arising" should logically be stated first. However, there is no fault in stating "without cessation" first on account of metrical composition.

Alternatively: because those who cling to the word "cessation" as referring to a real entity should have their clinging abandoned. As the Blessed Lady Prajnaparamita states:

"Subhuti, what do you think — that which is a mind that has ceased, will it arise?"

"Blessed One, it will not."

"Subhuti, what do you think — that which is a mind that has arisen, does it have the nature of ceasing?"

"Blessed One, it does not have the nature of ceasing."

"Subhuti, what do you think — that which has the nature of ceasing, will it cease?"

"Blessed One, it will not."

"Subhuti, what do you think — that which has not arisen, does it have the nature of ceasing?"

"Blessed One, it does not."

"Subhuti, what do you think — that which has the nature of ceasing, will it arise?"

"Blessed One, it will not."

"Subhuti, what do you think — that which is a mind having the nature of ceasing, will it cease?"

"Blessed One, it will not."

"Subhuti, what do you think — that which has no intrinsic nature and has ceased, will it cease?"

"Blessed One, it will not."

Thus, since the Prajnaparamita itself establishes the progressive designation of cessation with respect to that which has the nature of ceasing, therefore the word-connection "without cessation" is stated first.

Alternatively: the meaning of the word "without cessation" appears to cut off and connect with the meaning of the word "without annihilation." Therefore the word-connection "without cessation" is stated first. Because there is no annihilation, there is no cessation — for whatever would be annihilated would cease, and since it is not so, there is no cessation. Because there is no arising, there is no permanence — the meaning of the word "without arising" appears to cut off and connect with the meaning of the word "without permanence." Because there is no cessation, there is no annihilation — for whatever would cease would be annihilated, and since it is not so, there is no annihilation. Because there is no arising, there is no permanence — for whatever would arise would be permanent, and since it is not so, there is no permanence.

Further Analyses

Now, examined in another way: without cessation — because cessation is untenable for both what has ceased and what has not ceased. Without arising — because it is untenable without transmigration. In the earlier way of reasoning as well: without cessation — because cessation is untenable in any other state. In yet another examination: without cessation — because name and body are untenable. Likewise for "without arising" — because name and body are untenable. In yet another way of reasoning: without cessation — because intrinsic nature as existent is untenable. Likewise "without arising" — because intrinsic nature as existent is untenable. In yet another examination: without cessation — because empty of intrinsic nature. Without arising — because empty of intrinsic nature.

In yet another way of reasoning: without annihilation — because without cessation. Without permanence — because without arising. Not of different meaning — because without arising. Not of single meaning — because without cessation. Without coming — because without arising. Without going — because without cessation.

In yet another way: whatever arises in dependence upon something — since it is neither that very thing nor something other than it, therefore arising is untenable in any of three ways. Therefore there is no arising. Because there is no arising, there is no coming. Because there is no coming, there is no going.

In yet another way: whatever arises in dependence upon something — since it is neither that very thing, therefore it is not permanent; since it is not something other, therefore there is no annihilation.

This is another way of reasoning: whatever arises in dependence upon something has no intrinsic nature. Because it has no intrinsic nature, there is no arising. Because there is no arising, it is neither of single meaning nor of different meaning. Because there is simply no arising, there is no coming or going.

This is yet another way of reasoning: whatever arises in dependence upon something has no intrinsic nature. Because it has no intrinsic nature, one should not cling to all the various designations of cessation and so forth.

This is yet another way of reasoning: the first four words — from "without cessation" through "without permanence" — mostly belong to one's own philosophical system, and so they have been explained. The latter ones belong to other philosophical systems and so must be explained: the Samkhyas have asserted that cause and effect are one, and to counter that, "not of single meaning." The Vaisheshikas have asserted that cause and effect are different, and to counter that, "not of different meaning." Both of them also cling to various activities existing in entities, and to counter those, subsuming them under "goings," "without coming" and "without going" are taught.

Objection: If there is no referent, the various designations of "cessation" and so forth do arise as names. Therefore, whatever entities there are such that the various designations of "cessation" and so forth arise — those entities exist.

Reply: If name and the named were established, then those various designations of "cessation" and so forth would also be established. But they are not tenable. How so? Here, name and the named could either be established as identical or as different. In neither case is it tenable. Why? First, if the name itself were the named, then the named would be one and the same as the name. If they were thus identical, then when one says "fire," one's mouth should be burned — yet it is not. Furthermore, since grammarians have asserted the distinction between agent and action, therefore those two are not identical.

Now, if the name were one thing and the named another, then they would be different — in which case those two would become causeless, and that is undesirable. Moreover, the name of the named depends on the named; if the named did not exist, whose name would it be? And without a name, it is untenable to call something "the named" — for what would have designated it as such? Therefore those two are also not different.

Thus, since name and the named cannot be established as either identical or different, the various designations of "cessation" and so forth are not established.

Furthermore, from the authority of scripture, the sutras state: "Names are like mirages." If they are like mirages, they are erroneous. Whatever is erroneous is not real. What is distinguished through conceptual fabrication under an unreal name — that too is unreasonable to call "real." Thus by the authority of scripture as well, name and the named are not established as two. If those two are not established, the conceptual fabrications of the designations "cessation" and so forth are not established.

The Worldly Argument

For this reason too, cessation is untenable. Why? Because it is seen in the world. For it is seen in the world that entities are without cessation. Namely: if the various kinds of rice grain and so forth that existed in the first eon had actually ceased, then at the present time no rice grains and so forth would appear — yet they do appear. Therefore there is no cessation.

Objection: Then there is arising.

Reply: There is no arising. Why? Because it is seen in the world. For it is seen in the world that entities are without arising. Namely: those rice grains and so forth that existed in the first eon — if, without them, rice grains and so forth at the present time were to appear, then it would be reasonable to say "there is arising." But they do not appear thus. Therefore there is no arising.

Objection: There is annihilation.

Reply: There is no annihilation. Why? Because it is seen in the world. For it is seen in the world that entities are without annihilation. From the rice seed, the rice sprout and so forth are seen to arise. If there were annihilation, arising would not be observed at all — yet it is observed. Therefore there is no annihilation.

Objection: There is permanence.

Reply: There is no permanence. Why? Because it is seen in the world. For it is seen in the world that permanence is untenable for entities. The rice seed is not observed at the time of the sprout. Since the seed ceases at the time of the sprout, there is no permanence. As with the rice seed, so should all entities be considered.

Objection: If that is so, then things are of single meaning.

Reply: They are not of single meaning. Why? Because it is seen in the world. For it is seen in the world that entities are not of single meaning. Here, the rice seed is not the sprout. If they were of single meaning, people would not speak of them distinctly as "seed" and "sprout" — yet they do speak of them distinctly. Therefore they are not of single meaning.

Objection: If you do not accept single meaning, then things are of different meaning.

Reply: They are not of different meaning. Why? Because it is seen in the world. For it is seen in the world that entities are not of different meaning. Here one sees "the rice seed," "the rice sprout," "the rice leaf," and so forth. If they were of different meaning, how could one speak determinately of "the rice seed" and "the rice sprout" and "the rice leaf"? Why would one not instead say "the millet seed" and "the millet sprout" and "the millet leaf"? Since this is not so, they are not of different meaning.

Objection: There is coming.

Reply: There is no coming. Why? Because it is not seen in the world. For it is seen in the world that entities have no coming from anywhere. Here, the rice sprout — from which direction did it come? It does not come to rest permanently in the rice seed. If the sprout had come from some other place and taken up residence in the seed, it would be visible as a bird perched on a tree — yet it is not so visible. Therefore there is no coming.

Objection: There is going.

Reply: There is no going. Why? Because it is seen in the world. For it is seen in the world that entities have no going. Here, the rice sprout is seen not to go into the seed. If there were going, it would be visible as a snake upon a mountain — yet it is not so visible. Therefore there is no going.

Thus by this approach too, cessation and so forth are untenable. This is the first examination.

Chapter 1 — Examination of Conditions

Objection: In what other way then is there no arising?

Reply:

Not from self, not from other,
not from both, not without cause —
for any entities, anywhere,
arising does not ever exist.

"Not from self" means not from one's own self. "Not from other" means not from another's self alone. "Not from both" means not from self and other. "Not without cause" means not from the absence of a cause.

"Entities" means phenomena. The word "entities" applies here in common with all non-Buddhist schools. "Any" means any entities whatsoever. "Anywhere" means at any time and in any place. "Arising" means having arisen, having come into being, having become manifest. The word "ever" means "at any time." "Does not exist" means does not exist.

Since arising is untenable through these four approaches, the words that remove the opposing position to "without cessation" and so forth have been stated.

Objection: By what reasoning are the four approaches through which you have examined that entities have no arising shown to be untenable?

Reply:

The intrinsic nature of entities
is not found in conditions and so forth.
If one's own self is not found,
the other-self is also not found.

Here, "intrinsic nature" means own-nature — the essential nature that makes an entity what it is. "Entities" means phenomena. "Conditions and so forth" means: if the conditions — cause, observed object, immediately preceding condition, and dominant condition — are examined, the conditions do not exist by intrinsic nature, nor do they exist through a nature other than their own, nor do they exist through both, nor do they arise without a cause. Since that is so, since the conditions are not established, the intrinsic nature of entities is not found in conditions and so forth. "And so forth" includes cause, effect, agent, action, pot, cloth, and all remaining things.

"If one's own self is not found" means: since one's own intrinsic nature is not established, since one's own intrinsic nature is not found, therefore the other-self is also not found. For what is "other" exists in dependence upon what is "own." Since what is "own" does not exist, how could what is "other" exist?

The four conditions are:
cause, observed object,
and also the immediately preceding —
a fifth condition does not exist.

Those who compose philosophical treatises, by these and other arguments, have stated that whatever dependent conditions there are — all of them are gathered in these four. Regarding the meaning of these: the cause condition is the capacity of the conditions to produce the result. The observed object condition is the condition of consciousness arising from objects of the senses — visible form, sound, and so forth. The immediately preceding condition is: when the earlier moment of consciousness ceases, the later moment arises. It is called "immediately preceding" because it is the condition immediately prior. The dominant condition is, for example, when the eye faculty produces eye-consciousness. But a fifth condition does not exist. Why? Because it is not observed.

The result of an entity
does not exist in conditions and so forth.
That which does not exist in itself —
how can it exist as another's?

Here, "the result of an entity does not exist in conditions" means: if the result existed in the conditions, the result should be seen in those conditions — like sesame oil in sesame seeds. Yet it is not seen. Therefore the result does not exist in the conditions.

Objection: Though not seen, nevertheless the result exists in the conditions.

Reply: That too is untenable. Why?

Action proceeds with conditions,
and conditions too are without self.
How can what proceeds from selfless things
itself proceed with conditions?

"Action proceeds with conditions" means: the effect arises from conditions. "Conditions too are without self" means: those conditions too are empty of intrinsic nature, like a mirage. If the conditions are empty of intrinsic nature, how can a result born from conditions that are empty of intrinsic nature be said to "proceed with conditions"? Like a son born of a barren woman.

Therefore, not produced by conditions,
and not produced by non-conditions either —
since conditions do not exist,
how could there be non-conditions?

If the result is not produced by conditions, can it be produced by non-conditions? No, for since conditions do not exist, how could non-conditions exist? "Non-conditions" is stated in contrast to "conditions." If conditions are not established, their opposite — non-conditions — is also not established. Since the result is not born from conditions, and also not born from non-conditions, there is no arising, and since there is no arising, cessation and so forth do not exist either — like a mirage.

Examination of Conditions — Chapter 1 of the Akutobhaya, the Running Commentary on the Root Middle Way.

Chapter 2 — Examination of Gone, Not-Gone, and Going

Objection: In this regard, the activities of three temporal states are apparent. Taking the three temporal states as a basis — "gone," "not-gone," and "going" and so forth — these have been extensively set forth. Therefore action exists.

Reply:

First: in what has been gone there is no going.
In what has not been gone there is also no going.
Apart from gone and not-gone,
going is not apprehended.

Here, first, there is no going in what has been gone, because it has already been gone — going is untenable where the action is complete. There is also no going in what has not been gone, because there is no going. There is also no going in going, because apart from gone and not-gone, there is no going — like a lamp and its light.

Objection:

Where there is movement, there is going.
And since it is in going
that movement is found — not in gone, not in not-gone —
therefore there is going in going.

Here, where movement appears, there is going. And since movement appears in going — not in gone, not in not-gone — therefore there is going in going.

Reply:

How is going in going
to be deemed tenable?
For going without going
is in no way tenable.

Here, going in going is not tenable. Why? Because a going that is devoid of going cannot be apprehended as tenable — like a barren woman's son.

Furthermore:

For whoever holds that going is in going —
their going would be without going.
This follows because
going is already understood.

Here, for whoever accepts that there is going in going, it would follow that their going is without going — that is, it would be established independently. Why? Because going is already understood by virtue of clinging to this word. Since that too is undesirable, "there is going in going" is unreasonable — like a doll.

Furthermore:

If there were going in going,
two goings would follow:
that by which it becomes going,
and that going which goes in it.

Here, if one accepts that there is going in going, two goings would follow. How so? The going by which it is called "going," and the other going that subsequently goes in it.

Furthermore:

If two goings follow,
two goers would also follow.
Because without a goer,
going is not tenable.

Here, if two goings follow, two goers would also follow. Why? Because going is not tenable without a goer. Since two goings and two goers are undesirable, therefore "there is going in going" is unreasonable — like a beheaded person.

Objection: Since going is not tenable without a goer, the goer firmly established in the three times has going.

Reply:

If there were no goer,
going would not be tenable.
Yet if there is no going,
how could there be a goer?

When there is no goer, going is untenable. Yet equally, if there is no going, how could the goer exist? Therefore the claim that the goer is firmly established in the three times is unreasonable.

Furthermore:

First, the goer does not go.
The non-goer does not go.
Other than goer and non-goer,
what third entity would go?

Here, does a goer go, or does a non-goer go, or does some third entity, other than both, go? First, the goer does not go, because going already pertains to the goer. The non-goer also does not go, because there is no going. A third, other than both, also does not go, because it does not exist. If any entity existed, it would be either a goer or a non-goer. Since both are untenable, therefore this is unreasonable.

Furthermore:

How is "the goer goes"
to be deemed tenable?
Without going, the goer
is never tenable.

Here, the clinging to "the goer goes" is untenable. Why? Because without going, the goer is never tenable.

Furthermore:

For the position that holds the goer goes —
it would follow that there is a goer without going.
Because one desires
the goer to go.

Here, for the position that holds the goer goes, it would follow that there is a goer without going. Why? Because in this case, the goer is desired to go.

Furthermore:

If the goer were to go,
two goings would follow:
that by which one becomes a goer,
and that by which the goer then goes.

In this position that the goer goes, two goings would follow. How so? The going by which one becomes a goer, and the other going by which, having become a goer, one subsequently goes.

Since that is undesirable, the claim that the goer is firmly established in the three times is unreasonable — like a barren woman's son.

Therefore, examined thus:

There is no initiation of going in what has been gone.
There is no initiation of going in what has not been gone.
If there is no initiation in going,
where is going initiated?

Furthermore:

Before the initiation of going,
where would going be initiated?
There is no going, no gone —
how could there be going in what has not been gone?

Since the initiation of going
is in no way apparent,
what is "gone"? What is "going"?
What is "not-gone"? Why examine them?

Before the initiation of going, where would going be initiated? There is no going, no gone. "Going is initiated in what has not been gone" — that too is untenable, because "not-gone" itself does not exist. How could going be initiated in what has not been gone? Therefore, since the initiation of going is in no way apparent, what is "gone," what is "going," what is "not-gone"? Why examine these three divisions at all? — like examining the mind.

Objection: The goer stops.

Reply:

First, the goer does not stop.
The non-goer does not stop.
Other than goer and non-goer,
what third entity would stop?

Here, does a goer stop, or does a non-goer stop, or does some third entity, other than both, stop? First, the goer does not stop, because going pertains to the goer. The non-goer also does not stop, because there is no going — stopping being the opposite of going. A third, other than both, also does not stop, because it does not exist. If any entity existed, it would be either a goer or a non-goer. Since both are refuted, therefore "the goer stops" is unreasonable — like pressing oil from sand.

Furthermore:

How is "the goer stops"
to be deemed tenable?
Without going, the goer
is never tenable.

The clinging to "the goer stops" is untenable. Why? Because without going, the goer is never tenable — like atoms.

Furthermore:

Stopping does not come from going,
nor from gone, nor from not-gone.

Now, does the goer stop from going, or from gone, or from not-gone? From none of the three does the goer stop, because stopping is untenable from any of the three. Therefore "the goer stops" is unreasonable — like the death of a barren woman's son.

And:

Engaging and withdrawing
are also parallel to going.

Just as going has been extensively examined, so too should engaging and withdrawing be considered parallel to going.

Now, going and the goer also cannot be established as either identical or different. How so? The reply:

Going and the goer —
they cannot be said to be identical.
Going and the goer —
they cannot be said to be different.

Objection: What fault arises?

Reply:

If going itself
were the goer,
then agent and action
would be one.

If going and the goer
were examined as different,
there would be going without a goer
and a goer without going.

When they are not established
as either identical or different,
how are those two established at all?

— like father and son.

Furthermore, since going is untenable, the goer also is not established. How so? The reply:

The going by which one becomes a goer —
that going is not what the goer goes.
Because before the going,
there is no one who goes anywhere.

The going that manifests, characterizes, and apprehends one as a goer — that going is not what the goer goes. Why? Because before that going, there is no goer — for instance, no man or woman exists who would go to a town or city.

Furthermore:

Nor does another going,
different from that which manifests the goer,
make the goer go.
Because two goings in a single goer are untenable.

The going that manifests, characterizes, and apprehends one as a goer — another going, different from that, also does not make the goer go. Why? Because two goings in a single goer are untenable — like a second sprout from a single seed.

Furthermore:

What has become a goer
does not go in the three ways.
What has not become a goer
also does not go in the three ways.
What has both become and not become
also does not go in the three ways.
Therefore going, the goer,
and the destination do not exist.

— like a mirage.

"Has become a goer" means established independently. "Goes" means the destination. "The three ways" means gone, not-gone, and going. "Does not go" means the negation of going. "Has not become" means non-existent. The remainder is as shown before. "Has both become and not become" means both of the two states combined. The remainder is as shown before. "Therefore" is the conclusion: since these are untenable when examined, going, the goer, and the three traversals do not exist — like a whirling firebrand.

Examination of Gone, Not-Gone, and Going — Chapter 2 of the Akutobhaya, the Running Commentary on the Root Middle Way.

Chapter 3 — Examination of the Sense Fields

Objection:

Seeing, hearing, smelling,
tasting, touching, and mind —
the fields of activity of these six faculties
are objects to be seen, and so forth.

Seeing, hearing, and so forth — these six faculties exist. The fields of activity of these six are precisely the objects to be seen, and so forth — from the eye seeing visible form up to the mind cognizing phenomena.

Reply:

Seeing does not see
its own self.
What does not see itself —
how can it see others?

Seeing does not have self-nature. Why? Because it does not see itself. What does not see itself — how can it see others? Therefore "the eye sees" is unreasonable — like a blind person.

Objection: Though the eye does not see itself, it sees others — just as fire does not burn itself but does burn others.

Reply:

The analogy of fire
does not serve to prove seeing.
By the gone, not-gone, and going —
that has already been answered, along with seeing.

The analogy of fire made to prove seeing does not serve — it is unable, it does not suffice. "That has already been answered, along with seeing" means the fire analogy has been counter-examined along with seeing — it has been refuted. How so? By the gone, not-gone, and going: just as the action of going is untenable in what has been gone, what has not been gone, and what is going, so too the action of burning is untenable in what has been burned, what has not been burned, and what is being burned — and likewise the action of seeing is untenable in what has been seen, what has not been seen, and what is being seen.

Furthermore:

When something does not see at all,
it is not a seer.
How is "seeing sees"
to be deemed tenable?

When something does not see at all, it is not a seer. For "seeing sees" — how is that tenable? In neither way is it tenable.

Seeing does not see.
Non-seeing does not see.
By this analysis of seeing,
the seer also should be understood.

First, seeing does not see. Why? Because the faults shown previously would follow — the same faults that arose from "the goer goes" in the examination of gone, not-gone, and going arise here too. Therefore this is unreasonable. Non-seeing also does not see, because it is devoid of the action of seeing. How could what has no action of seeing see? — like atoms. By this very analysis, the seer also should be similarly understood.

Furthermore:

Without abandoning seeing, there is no seer.
Having abandoned seeing, there is also no seer.
Without a seer,
how could there be objects and seeing?

Whether seeing has not been abandoned or whether seeing has been abandoned, there is no seer. That is: whether there is seeing or whether there is no seeing, there is no seer. Without a seer, how could there be objects to be seen and seeing?

Now:

Since objects and seeing do not exist,
the four — consciousness and so forth —
do not exist. Clinging and so forth —
how could they exist?

Since objects to be seen and seeing do not exist, the four — consciousness, contact, feeling, and craving — also do not exist. How could the remaining links of existence — clinging and so forth — exist?

By this analysis of seeing,
hearing, smelling,
tasting, touching, and mind —
the hearer, the heard, and so forth
should be similarly understood.

By this same analysis of seeing, hearing, smelling, tasting, touching, and mind — and the hearer, the heard, and so forth — should be similarly understood — like drinking hot water.

Examination of the Sense Fields — Chapter 3 of the Akutobhaya, the Running Commentary on the Root Middle Way.

Chapter 4 — Examination of the Aggregates

Objection: The five aggregates exist, because designation is taught.

Reply:

Apart from the cause of form,
form is not apprehended.
Apart from what is called "form,"
the cause of form does not appear.

Apart from the cause of form, form is not apprehended. And apart from what is called "form," the cause of form also does not appear. This same proof should be applied to feeling, perception, formations, and consciousness — like the seed and the sprout.

Objection: If form were apprehended apart from the cause of form, what fault would follow?

Reply:

Apart from the cause of form,
form would be causeless.

If form were apprehended apart from the cause of form, it would follow that form is without cause.

If one thinks "even being causeless is acceptable," then this should be explained:

Nothing whatsoever
is without cause anywhere.

No entity whatsoever is without cause anywhere — like a seed and sprout in space.

Objection: Well then, if apart from what is called "form," the cause of form appears, what fault would follow?

Reply:

If apart from form
a cause of form existed,
it would become a cause without result.

If apart from form, a cause of form existed, then it would become a cause without a result.

If one clings to this and thinks "let it be a cause without result," then this should be explained:

A cause without result does not exist.

A cause without result does not exist even slightly — like father and son.

Furthermore:

Whether form exists,
the cause of form is not tenable.
Whether form does not exist,
the cause of form is also not tenable.

In both cases, the cause of form is untenable. Whether form exists, the cause of form is untenable. Whether form does not exist, the cause of form is also untenable — like the burned and the unburned.

If one thinks "form is causeless," then this should be explained:

Forms without cause
are not tenable at all.

Forms without cause are in every way and in all respects not tenable; they are not possible.

Because that is so:

Therefore, no conceptualization
about form should be entertained at all.

"Therefore" is a summarizing word. "Of form" means "dwelling in form." Because when thus thoroughly examined, form is untenable in every way — therefore, one should not entertain any conceptualization dwelling in form — like space.

Furthermore:

It is untenable to say
"the result is similar to the cause."
It is untenable to say
"the result is dissimilar from the cause."

When analyzed with reasoning: it is untenable to say "the result is similar to the cause," and also untenable to say "the result is dissimilar from the cause" — like the seed, the sprout, and the fruit.

Feeling, perception, formations,
consciousness, and all things —
in all their aspects
are analogous in the same way as form.

Feeling, perception, formations, the aggregate of consciousness, and all entities — in all their aspects, the manner in which cause and result are untenable should be understood as analogous to the manner shown for form — like Jambu-river gold.

When a challenge is made through emptiness,
whoever replies using non-emptiness
has not replied to anything at all —
it becomes equivalent to the thesis to be proven.

Whenever a challenge is made through emptiness, and whoever replies using non-emptiness — none of that is an actual reply. One should understand that such replies become equivalent to the thesis to be proven.

When an explanation is given through emptiness,
whoever imputes faults using non-emptiness
has not actually imputed any fault —
it becomes equivalent to the thesis to be proven.

Whenever an explanation of emptiness is given, and whoever imputes faults using non-emptiness — none of those are actual faults imputed. One should understand them as equivalent to the thesis to be proven.

These last two verses of this chapter should be regarded as the essence of all discourse endowed with emptiness — like an empty city of the gandharvas.

Examination of the Aggregates — Chapter 4 of the Akutobhaya, the Running Commentary on the Root Middle Way.

Chapter 5 — Examination of the Elements

Second section.

Objection: The elements exist, because the establishment of defining characteristics is taught.

Reply:

Before the characteristic of space,
space does not exist even slightly.

Here, before the characteristic of space, space does not exist even slightly.

If one thinks "if it existed, what would it be beforehand?" then this should be explained:

If it existed before the characteristic,
it would follow that it is without characteristics.

If space existed before the characteristic of space, it would follow that space is without characteristics — and that too is unreasonable.

If one thinks "even without characteristics, space exists":

An entity without characteristics
does not exist anywhere at all.

When thoroughly examined, an entity without characteristics does not exist anywhere.

If there is no entity without characteristics,
where would characteristics apply?

If there is no entity without characteristics, where would that characteristic apply? — like pressing oil from sand.

Furthermore, in both cases characteristics do not apply. How so?

Characteristics do not apply to what is without characteristics.
They do not apply to what already has characteristics.
Nor do they apply to anything other than
what has and what lacks characteristics.

First, characteristics do not apply to what already has characteristics. Why? If it already has characteristics, what need is there for characteristics to apply? And if characteristics did apply to what already has them, two characteristics would follow: the characteristic by which it was already characterized, and the further characteristic now being applied.

Characteristics also do not apply to what is without characteristics. For to what entity would characteristics apply? Here, the elephant's characteristics are: having tusks, having a single trunk hanging down, an upper lip resembling the shape of a fish-tail, a head adorned with three bumps, ears resembling winnowing baskets, a back curved like a bow, a hanging dewlap, a large belly, a tail sitting on a stump, and having four thick round legs. Without these, what elephant is there for the elephant's characteristics to apply to? Similarly, the horse's characteristics: long face, tall cupped ears, mane, legs — without these, what horse exists?

Nor do characteristics apply to anything other than what has and what lacks characteristics, because such a third entity does not exist.

Therefore:

Space is not an entity,
not a non-entity,
not a basis for characteristics,
not a characteristic itself.
The other five elements
are likewise similar to space.

Therefore, when thoroughly examined, space is neither an entity nor a non-entity, neither a basis for characteristics nor a characteristic itself. Just as space is, so too should the other five elements be understood.

Objection: If entities do not exist, then non-entities exist.

Reply:

If an entity does not exist,
of what would non-entity be?

Here, if an entity were well-established, non-entity would also be tenable. But when examined, that entity does not exist. If it does not exist, then of what would non-entity be? — like the horns of a hare.

Objection: The one who cognizes entities and non-entities — that one exists.

Reply:

By what is one to know
entities and non-entities, which are contradictory?

You who cling to one who cognizes entities and non-entities — who can demonstrate the contradictory properties of those entities and non-entities?

Those of small intellect who see things
as either existing or not existing —
they do not see
the blissful pacification that is peace.

Those of small intellect who see things as either existing or not existing — they do not see nirvana, which is blissful and peaceful — like a blind person.

Examination of the Elements — Chapter 5 of the Akutobhaya, the Running Commentary on the Root Middle Way.

Chapter 6 — Examination of Desire and the Desirous

Objection: All dharmas exist, because desire and the desirous can be designated.

Reply:

If before desire
the desirous existed without desire,
then dependent on that, desire would exist.
When the desirous exists, desire would exist.

Here, if before desire, the desirous existed without desire, then dependent on that, desire would also exist. For when the desirous exists, desire would exist.

If one thinks "when the desirous exists, desire exists":

Even if the desirous existed,
how could desire be established?
Whether the desirous has or lacks desire,
the analysis is the same.

Even if the desirous existed, how could desire be established as existent? Whether the desirous has desire or lacks it, the analysis is the same — like father and son.

Furthermore:

If before the desirous,
desire existed without the desirous,
then dependent on that, the desirous would exist.
When desire exists, the desirous would exist.

Here, if before the desirous, desire existed without the desirous, then dependent on that, the desirous would also exist. For when desire exists, the desirous would exist.

If one thinks "when desire exists, the desirous exists":

Even if desire existed,
how could the desirous be established?
Whether desire has or lacks the desirous,
the analysis is the same.

Even if desire existed, how could the desirous be established? Whether desire has the desirous or lacks it, the analysis is the same — like father and son.

Objection: Although desire and the desirous cannot arise sequentially, they arise simultaneously.

Reply:

Desire and the desirous
cannot arise simultaneously.

Desire and the desirous cannot arise simultaneously.

If one thinks "if they arose simultaneously, what fault would follow?" then this should be explained:

For then desire and the desirous
would be without mutual dependence.

If they arose simultaneously, then desire and the desirous would be without mutual dependence. In that case, examining those two would yield only great faults — like the horns of a bull.

Furthermore, if desire and the desirous were simultaneous, they would be either identical or different. Both are untenable. How so?

Being identical, there is no simultaneity —
the same thing is not simultaneous with itself.
If they were different,
how could they be simultaneous?

If they are identical, simultaneity is untenable. Why? Because the same thing is not simultaneous with itself. If they are different, how could they be simultaneous? — because they are different.

Furthermore:

If identical were simultaneous,
even without a companion it would be so.
If different were simultaneous,
even without a companion it would be so.

If identity entailed simultaneity, then even without a companion, there would be simultaneity. If difference entailed simultaneity, then even without a companion, there would also be simultaneity.

If different were simultaneous,
what would desire and the desirous be?
If established as different,
then those two would be simultaneous.

If difference implied simultaneity, what has been established about desire and the desirous? If they are conceived as different, they are not established in simultaneity. If they were established as different, then those two would be simultaneously conceived — but that is mere assumption.

If desire and the desirous
were established as different,
why would one conceive
of them as simultaneous?

If desire and the desirous were established as different, why then conceive of them as simultaneous?

Difference not being established,
does one desire simultaneity for that purpose?
Simultaneity not being established,
does one then desire difference for that purpose?

Since desire and the desirous are not established as different, does one desire simultaneity to establish that? And since simultaneity is also not established, does one desire difference to establish that? This is unreasonable.

The entity of difference not being established,
the entity of simultaneity cannot be established.
Of what entity that is different
does one desire the entity of simultaneity?

Since desire and the desirous are not established as entities of difference, the entity of simultaneity cannot be established. What entity not established as different could one desire to be an entity of simultaneity? This too is unreasonable.

Thus desire and the desirous
are established neither simultaneously nor non-simultaneously.
Like desire, all dharmas
are established neither simultaneously nor non-simultaneously.

Thus when thoroughly examined, desire is not established as either simultaneous with or non-simultaneous with the desirous. Like desire, all dharmas are also not established as either simultaneous or non-simultaneous — like a house of spears.

Examination of Desire and the Desirous — Chapter 6 of the Akutobhaya, the Running Commentary on the Root Middle Way.

Chapter 7 — Examination of Arising, Abiding, and Perishing

Here the opponent says: Since arising, abiding, and perishing have been taught as the characteristics of the conditioned, therefore the conditioned exists.

Here it is explained: That is not the case. Why? Because arising, abiding, and perishing are not established. Those arising, abiding, and perishing must be either conditioned or unconditioned. In either case, they are untenable, and thus not established.

Here the opponent says: If they were conditioned or unconditioned, what fault would follow?

Here it is explained:

If arising is conditioned,
It would possess three characteristics.
If arising is unconditioned,
How could it be a characteristic of the conditioned?

If, to begin with, that arising is conditioned, then it would possess three characteristics. And those three characteristics would themselves possess other sets of three characteristics, resulting in the fault of infinite regress. The same applies to abiding and perishing.

If, on the other hand, that arising is unconditioned, how could it be a characteristic of the conditioned? Without arising, abiding, and perishing, how can it even be conceived as arising? Furthermore, if arising, abiding, and perishing are absent, then since arising would be unconditioned, it would be equivalent to nirvāṇa, or would itself be nirvāṇa — but nirvāṇa is not a characteristic of the conditioned. The same analysis applies to abiding and perishing.

Moreover:

The three — arising and the rest — each separately
Cannot function as characteristics of the conditioned.
Even combined —
How could they apply to one thing at one time?

Those arising, abiding, and perishing must function as characteristics of the conditioned either separately or combined. In neither case is this tenable. Why? To begin with, if one conceives them as separate, each separately cannot function as a characteristic of the conditioned, for one aspect of the conditioned would be characterized by the characteristic while another aspect would be devoid of it — an absurd consequence. That is unreasonable.

If, on the other hand, one conceives them as combined, how could those mutually contradictory things assemble in one thing at one time? That too is unreasonable — like fire and water.

Moreover:

If arising, abiding, and perishing
Possess yet other conditioned characteristics,
There is infinite regress.
If they do not, they are not conditioned.

If one accepts that arising, abiding, and perishing possess yet other conditioned characteristics, there is infinite regress. If they do not, then they are not conditioned, and being unconditioned, it is unreasonable for them to be characteristics of the conditioned.

Here the opponent says: To your claim that if arising, abiding, and perishing possess other conditioned characteristics there would be infinite regress — I reply as follows. Arising, abiding, and perishing are indeed conditioned, yet infinite regress does not follow. How so? The opponent says:

The arising-of-arising produces
Only the primary arising.
And the primary arising
Produces the arising-of-arising.

In this system, when any dharma whatsoever arises — whether consciousness, feeling, perception, or some other — fifteen things arise together with it: the dharma itself; the arising of that dharma; the abiding of that dharma; the perishing of that dharma; the possession of that dharma; the aging of that dharma; the liberation of that dharma, or alternatively its wrong liberation; and the definite emergence of that dharma, or alternatively its non-emergence.

These — arising, abiding, perishing, possession, aging, liberation, and definite emergence — are called "the retinue." Among the retinue, the two dharmas of liberation and definite emergence can also be, alternatively, wrong liberation and non-emergence. For those dharmas that are white, liberation applies; for those that are black, wrong liberation applies. For those dharmas that are of definite emergence, definite emergence itself applies; for those that are not, non-emergence applies.

Now, the "retinue of the retinue" consists of: the arising-of-arising, the abiding-of-abiding, the perishing-of-perishing, the possession-of-possession, the aging-of-aging, the liberation-of-liberation, and the definite-emergence-of-definite-emergence. Among the retinue of the retinue as well, the two dharmas of liberation-of-liberation and definite-emergence-of-definite-emergence are also, alternatively, wrong-liberation-of-wrong-liberation and non-emergence-of-non-emergence. For those dharmas that are white, liberation-of-liberation applies; for those that are black, wrong-liberation-of-wrong-liberation applies. For those dharmas that are of definite emergence, definite-emergence-of-definite-emergence applies; for those that are not, non-emergence-of-non-emergence applies. Thus, there are fifteen categories.

Among these, the primary arising produces all fourteen other factors apart from itself. The arising-of-arising produces only the primary arising. The primary abiding sustains the abiding-of-abiding, and the abiding-of-abiding sustains the primary abiding. The primary perishing destroys the perishing-of-perishing, and the perishing-of-perishing destroys the primary perishing. The same applies to possession, aging, liberation, and definite emergence. Therefore, arising, abiding, and perishing are conditioned and yet infinite regress does not follow. The same applies to abiding and perishing — like a seed and a sprout.

Here it is explained:

If your arising-of-arising
Produces the primary arising,
That arising-of-arising, not yet produced by your primary arising —
How does it produce?

If your arising-of-arising produces the primary arising, then that arising-of-arising which has not been produced by your primary arising — how does it produce the primary arising? Since it itself has not yet arisen.

If you think, "It is precisely the arising-of-arising that has been produced by the primary arising that produces the primary arising, not the unproduced one" — to that, I reply:

If the arising-of-arising produced by your primary arising
Produces the primary arising back —
That primary arising which has not yet produced it:
How does it produce?

If the arising-of-arising that has been produced by your primary arising produces the primary arising back — that arising-of-arising has not yet been produced by the primary arising. How then does that unproduced arising-of-arising produce the primary arising? Since it itself has not yet arisen.

Or else, consider this: your arising-of-arising, itself in the process of arising, itself not yet arisen — if it can produce another primary arising, then the primary arising that one wishes to produce it could not do so. Therefore, your arising-of-arising, in the process of arising but itself not yet arisen, cannot produce that other primary arising. Why is the arising-in-process not yet arisen? Because the arising-in-process is not yet fully established. To say "the arising-in-process produces it" is unreasonable — like the perished and the unperished.

Here the opponent says:

Just as a lamp illuminates
Both itself and other things,
So too arising produces
Both itself and other things.

Just as a lamp illuminates both itself and other things, so too arising produces both itself and other things.

Here it is explained:

In the lamp itself and in the things
Where the lamp is situated, there is no darkness.
What does the lamp illuminate?
It is through dispelling darkness that illumination occurs.

In the lamp itself there is no darkness, and in the things where the lamp is situated there is no darkness either. When there is no darkness in the lamp and no darkness where the lamp is situated, what does the lamp illuminate? If you say "It is through dispelling darkness that illumination occurs" — since the lamp does not act upon either itself or other things in this way, the lamp does not illuminate its own nature, nor does it illuminate the nature of others. Like a mongoose and a snake.

Here the opponent says: Since the lamp, in the very process of arising, dispels darkness, therefore there is no darkness in the lamp or where the lamp is situated.

Here it is explained:

How does the lamp in the process of arising
Dispel darkness?
The lamp in the process of arising
Has not yet encountered darkness.

How does the lamp in the process of arising dispel darkness? The lamp in the process of arising has not yet encountered darkness, for at the time when the lamp is in the process of arising, there is no contact with darkness.

If the lamp, without encountering darkness,
Dispels darkness,
Then a lamp situated here
Would dispel the darkness of all worlds.

If you accept that the lamp dispels darkness without encountering it, then a lamp situated right here would dispel the darkness of all worlds — for it has equally failed to encounter that darkness. And since your lamp, without encountering darkness, is said to dispel darkness, it would dispel the darkness of all worlds without encountering any of them. This absurdity is untenable.

Moreover, this claim is further examined in three ways, and in none of them does a thing produce. How it does not produce has been explained already through the analysis of the gone, the not-gone, and the going.

How so? It is explained: To begin with, a thing that has already arisen does not produce. Why? Because of infinite regress, and because what has been done need not be done again. If that which has already arisen also produces, then what has arisen twice would need to arise a third time, and what has arisen three times would need to arise a fourth, and so on — the first having arisen, and each subsequent arising likewise — resulting in endless arising, which is untenable. Therefore, a thing that has arisen does not produce.

Furthermore, if the arisen produced, then the arising which is to be produced — that other arising — is unarisen and yet is what the arisen is said to produce. Thus the commitment is undermined. Why? Because that is initially unarisen — prior to its first arising — and yet it produces. Therefore, some things are said to be produced by the arisen and others by the unarisen — an inconsistency. If this is accepted, it becomes indeterminate, and since what has been done need not be done again, what has been burned need not be burned again, what has been traversed need not be traversed again, what has been directly perceived need not be directly perceived again, and what has arisen need not be produced again — therefore, to begin with, no dharma whatsoever that has arisen produces.

A dharma that has not arisen also does not produce. Why? Because it does not possess arising, and because all unarisen things would then also arise. Here, the unarisen does not possess arising. Does something that possesses arising produce, or does something that does not possess arising produce? If the latter, then there would be action without action, going without going, eating without eating, desire without desire, anger without anger, and delusion without delusion — and all conventions would be overturned. Moreover, all unarisen things would arise: a rabbit's horns and so forth would be produced.

The arising-in-process also does not produce. Why? For the same reason explained regarding the gone and the going: the arising-in-process, not yet fully established, cannot produce. Its non-arising means it is like the already-arisen and the unarisen — examined in the same way.

Now even granting the existence of things, abiding is not tenable. How so? It is explained:

A thing that has abided does not abide.
A thing that has not abided does not abide.
One in the process of abiding does not abide.
What that has not arisen abides?

To begin with, a thing that has already abided does not abide — because it already possesses abiding. One that has not abided does not abide — because it does not possess abiding. A third category, the "abiding-in-process," also does not abide — because it does not exist. Thus, examined in every way, what that has not arisen could abide?

Moreover:

For a thing in the process of perishing,
Abiding is not tenable.

For such a thing, abiding is untenable. Why? Because two mutually contradictory states would apply to it at once — the state by which it is conceived as perishing and the state of abiding. Having two mutually contradictory states — perishing and abiding — simultaneously in one thing at one time is untenable. Therefore, it is unreasonable to say that something with the nature of perishing abides.

Here the opponent says: Then a thing that does not have the nature of perishing abides.

Here it is explained:

That which is not in the process of perishing
Is not tenable as a thing at all.

That which is not in the process of perishing is not tenable as any thing at all.

Moreover:

All things at all times
Have the nature of aging and dying.
What things are there
That abide without aging and dying?

If all things at all times have the nature of aging and dying, what things are there that would abide without aging and dying?

Moreover:

Abiding does not abide through another abiding
Nor through itself.
Just as arising is produced
Neither by itself nor by another.

Just as, when examined earlier, arising is not reasonably produced by itself or by another, so too abiding does not reasonably abide through abiding itself or through another.

Now perishing too is untenable. How so? It is explained:

What has perished does not perish.
What has not perished does not perish.
Nor does the perishing-in-process.
What that has not arisen perishes?

To begin with, what has already perished does not perish again — because it has already perished. What has not perished does not perish — because it does not possess the function of perishing. A third category, the "perishing-in-process," also does not perish — because it does not exist. Thus, examined by reasoning, what that has not arisen could perish?

Moreover:

For an abiding thing,
Perishing is not tenable.
For a non-abiding thing as well,
Perishing is not tenable.

To begin with, for a thing that is abiding, perishing is not tenable. Why? Because it possesses abiding — or alternatively, because both abiding and perishing would follow simultaneously. For a non-abiding thing as well, perishing is not tenable. Why? Because it does not possess abiding, and because it does not exist.

Moreover:

In that very state, what abides
Does not perish through that state.
Nor does what abides in another state
Perish through that other state.

Here, the thing for which perishing is examined does not perish either through that very state or through another state. Why? Milk does not perish through the state of being milk — for as long as it is milk, it does not perish. Nor does it perish in the state of not being milk — for when it is no longer milk, there is nothing left to perish.

Moreover:

When the arising of all dharmas
Is not tenable,
Then the perishing of all dharmas
Is also not tenable.

When, examined by reasoning, the arising of all dharmas is not tenable, then the perishing of all dharmas is also not tenable.

Moreover:

For an existent thing,
Perishing is not tenable.
Thing and non-thing
Are not tenable in a single entity.

Here too, examined by reasoning, for an existent thing, perishing is not tenable. Why? Because thing and non-thing are not tenable in a single entity.

Moreover:

For what has become non-existent as well,
Perishing is not tenable.
Just as a second head
Cannot be cut off — so it is.

For a non-existent thing as well, perishing is not tenable. Why? Because it does not exist — just as a second head cannot be cut off.

Moreover:

Perishing does not perish through another perishing
Nor through itself.
Just as arising is produced
Neither by itself nor by another.

Just as, when examined earlier, arising is not reasonably produced by itself or by another, so too perishing does not reasonably perish through perishing itself or through another.

Since arising, abiding, and perishing are not established,
The conditioned does not exist.
And if the conditioned is utterly not established,
How could the unconditioned be established?

Thus, since arising, abiding, and perishing are not established, the conditioned does not exist. And if the conditioned is utterly not established, how could one wish the unconditioned to be established?

Here the opponent says: If arising, abiding, and perishing do not exist at all, how are they taught?

Here it is explained:

Like a dream, like an illusion,
Like a city of gandharvas —
So arising, so abiding,
So too has perishing been taught.

Thus arising, abiding, and perishing should be understood as having been taught to be like a dream, an illusion, and a city of gandharvas.

The seventh chapter, called Examination of Arising, Abiding, and Perishing.

Chapter 8 — Examination of the Agent and Action

Third fascicle.

Here the opponent says: The agent and action are established, because they are well-known in treatises, in the world, and in the Vedas. If those are established, then the continuum of action and fruit also exists. Therefore, the agent and action exist.

Here the reply:

That which has become an agent
Does not perform what has become an action.
That which has not become an agent
Also does not perform what has not become an action.

To begin with, that which has already become an agent does not perform what has already become an action. And that which has not become an agent also does not perform what has not become an action.

Why is that?

For what has already become, there is no function.
And the action would be without an agent.
For what has already become, there is no function.
And the agent would be without action.

For an action that has already become, there is no further function to perform. Moreover, the action would be established without an agent — which is unacceptable. Therefore, it is illogical to say that an agent which has already become performs an action which has already become.

Now, that which has not become an agent also does not perform what has not become an action. Why?

If that which has not become an agent
Were to perform what has not become an action,
Then action would be without cause,
And the agent too would be without cause.

If that which has not become an agent were to perform what has not become an action, then action would be without cause, and the agent too would be without cause.

Here the opponent says: If action and the agent were without cause, what would follow?

Here it is explained:

Without cause, neither fruit
Nor cause would be tenable.
Without those, function,
Agent, and instrument would be untenable.

If function and the rest are untenable,
Dharma and adharma would not exist.
If dharma and adharma did not exist,
The fruits arising from them would not exist.

Without fruits, the paths to liberation
And to higher realms would be untenable.
All activities whatsoever
Would absurdly become purposeless.

If causelessness pertained, then fruit and cause would absurdly be nonexistent. Without those, function, agent, and instrument would not exist. Without function, agent, and instrument, dharma and adharma would also not exist. Without dharma and adharma, the fruits arising from them would also not exist. Without fruits, the paths to liberation and higher realms would also be untenable. Moreover, all activities would absurdly become purposeless. Since, if causelessness pertained, those faults would absurdly follow — therefore that is illogical.

Here the opponent says: That which is both an agent and not an agent, both possessing function and not possessing function, performs what is both an action and not an action, both possessing function and not possessing function.

Here it is explained:

That which has both become and not become an agent
Does not perform what has both become and not become.
For being and non-being
Are mutually contradictory — how could they be one?

That which is both an agent and not an agent does not perform what is both an action and not an action. Why? Because being and non-being are mutually contradictory — how could they exist in one thing? Therefore, the one does not perform the other.

Moreover:

An agent that has become does not perform an action that has not become,
Nor does one that has not become perform one that has become.
Here too, the same faults would absurdly follow.

An agent that has become does not perform an action that has not become. And an agent that has not become does not perform an action that has become. Why? Because here too, the same faults as previously demonstrated would absurdly follow.

Moreover:

An agent that has become does not perform
What has not become, or what has both become and not become —
For the reasons previously demonstrated.

An agent that has become does not perform an action that has not become, nor one that has both become and not become. Why? Because here too, by the reasons previously demonstrated, the same faults would absurdly follow.

Moreover:

An agent that has not become does not perform
What has become, or what has both become and not become —
For the reasons previously demonstrated.

An agent that has not become does not perform an action that has become, nor one that has both become and not become. Why? Because here too, by the reasons previously demonstrated, the same faults would absurdly follow.

Moreover:

That which has both become and not become an agent
Does not perform what has become or what has not become an action.
Here too, this should be understood
Through the reasons previously demonstrated.

That which is both an agent and not an agent does not perform what has become or what has not become an action. Why? Because here too, by the reasons previously demonstrated, the same faults would absurdly follow.

Therefore, in all these ways, agent and action are not established.

That being so:

The agent depends on the action,
And the action arises depending on that very agent.
Apart from this mutual dependence,
No cause for their establishment is seen.

The agent arises depending on the action, and the action arises depending on that very agent. Apart from that mutual dependence, no other cause for their establishment is seen.

In the same way, appropriation should be understood —
For the elimination of action and agent.
Through the agent and action,
All remaining things should be understood.

Just as the reasoning previously demonstrated shows that agent and action are not established apart from mutual dependence, so too, for the elimination of agent and action, that same reasoning should be applied to understand the appropriator and the appropriated. Through the agent and action, not only the appropriator and appropriated should be understood as eliminated — all remaining things should also be understood as eliminated.

The eighth chapter, called Examination of the Agent and Action.

Chapter 9 — Examination of the Appropriator and the Appropriated

Here the opponent says:

Seeing, hearing, and so forth,
And feeling and so forth — and whatever depends on those:
The entity to which those belong —
Some say it exists prior to them.

Seeing, hearing, and the other sense faculties; feeling and the other dharmas; and whatever further dharmas are contingent upon those — the entity to which all of those belong — some teachers say that, prior to them, that settled entity exists.

If the entity did not exist,
How could seeing and so forth arise?
Therefore, prior to those,
That settled entity exists.

If the entity did not exist, how could seeing and so forth exist? Therefore, prior to seeing, hearing, and so forth, and feeling and so forth, and whatever dharmas are their basis — that settled entity exists.

Here the reply:

Prior to seeing, hearing, and so forth,
And to feeling and the rest —
That entity which is said to abide:
By what is it to be designated?

That entity which is said to exist prior to seeing, hearing, and the other sense faculties, and prior to feeling and the other dharmas — by what is it to be designated?

Here the opponent says: It abides settled in itself, even without seeing, hearing, and so forth, and feeling and the other dharmas.

Here the reply:

If, even without seeing and so forth,
That entity were to abide,
Then without doubt, even without it,
Those too would exist.

If the entity were to abide even without seeing, hearing, and the other sense faculties, and feeling and the other dharmas, then without doubt, even without the entity, seeing, hearing, and the other sense faculties, and feeling and the other dharmas would also exist.

Here the opponent says: The entity exists prior to seeing and the rest, without mutual revelation.

Here the reply:

By what is any thing revealed?
By what thing is anything revealed?
Without that, how can a something exist?
Without something, how can that thing exist?

By what do seeing and so forth reveal the entity? And by what does the entity reveal seeing and so forth? Here, "reveal" means "designate" or "apprehend." Therefore — if seeing and the rest do not exist, how can the entity exist? And if the entity does not exist, how can seeing and the rest exist?

Here the opponent says:

Prior to all of seeing and so forth,
It does not exist as one thing.
But by different instances of seeing and the rest,
At different times, it is revealed.

I do not say that a single entity exists prior to all of seeing and so forth collectively. Rather, since seeing and so forth each exist prior to it individually, it is revealed — as seer, as hearer, as feeler — by different instances of seeing and the rest, at different times. Therefore it neither fails to exist prior to seeing and so forth, nor fails to be revealed.

Here the reply:

If prior to all of seeing and so forth
It does not exist,
How does it exist
Prior to each one individually?

If the entity does not exist prior to all of seeing and so forth collectively, how does it exist prior to each one of seeing and so forth individually?

Moreover:

If prior to each one
The seer is itself the hearer,
And is itself the feeler too —
That is unreasonable.

If the entity were to exist prior to each experience individually, then the seer would be the same as the hearer, and the feeler would also be the same — and that is unreasonable.

Here the opponent says: The seer is a different entity from the hearer, and the feeler is a different entity again.

Here the reply:

If the seer is different,
The hearer different, and the feeler different,
Then at the time of seeing, the hearer would also exist,
And the self would become manifold.

If the seer is a different entity, the hearer a different entity, and the feeler a different entity, then at the time of seeing, the hearer, the smeller, the taster, the toucher, and the thinker would also exist. Moreover, the self would absurdly become manifold — which is unacceptable. Therefore that is unreasonable.

Here the opponent says: The entity exists in the four great elements from which the sense fields — seeing and so forth — arise. Therefore it is tenable to say that the entity abides prior to seeing and so forth.

Here the reply:

In those very elements
From which seeing, hearing, and so forth
And feeling and so forth arise —
In those too, it does not exist.

You who assert that the entity exists prior to seeing, hearing, and the other sense faculties — that entity does not exist even in the elements from which seeing, hearing, and so forth, and feeling and so forth successively arise. It is not merely that it does not exist in this body alone.

Here the opponent says: Both the entity to which seeing, hearing, and the other sense faculties belong, and seeing, hearing, and the other sense faculties themselves — both exist.

Here the reply:

If that to which seeing, hearing, and so forth,
And feeling and so forth belong
Does not exist —
Then those too do not exist.

If the entity to which seeing, hearing, and the other sense faculties, and feeling and the rest belong does not exist, then seeing, hearing, and the rest also do not exist.

Here the opponent says: Is your negation of the entity certain?

Here the reply:

That which does not exist
Before, during, or after seeing and so forth —
With regard to that, conceptions of "it exists"
And "it does not exist" are reversed.

When examined by reasoning, the entity — sought in all ways before, during, and after seeing and the rest — is not found as "this is it," established from its own side. Therefore, with regard to seeing and so forth and the entity, conceptions of "it exists" and "it does not exist" are reversed.

The ninth chapter, called Examination of the Appropriator and the Appropriated.

Chapter 10 — Examination of Fire and Fuel

The fire-and-fuel analogy is one of the most celebrated arguments in all of Madhyamaka philosophy. The opponent proposes that fire and fuel serve as a model for the self and the five aggregates — the self appropriates experience just as fire consumes fuel. Nagarjuna systematically demolishes identity, difference, mutual dependence, and every conceivable relation between the two — then extends the analysis to the self, the aggregates, and all things without exception. No English translation of this chapter has previously been published.

Here the opponent says: By applying the analogy of fire and fuel — just as fire, so the appropriator, the self, exists. Just as fuel, so the appropriated, the five aggregates, also exist.

Here it is replied: They do not exist. Why? Because fire and fuel are not established. In this case, fire and fuel would have to be established as either identical or different — but in neither way are they established. If you ask how, the reply:

If that fuel were the fire,
Agent and action would be one.

If the very fuel that exists were itself the fire, then it would absurdly follow that agent and action are identical. Why? Because fire functions as the agent, and fuel functions as the action. Therefore, to say that fire and fuel are identical is illogical.

Now, if one thinks that fire and fuel are different, this should be explained:

If fire were different from fuel,
It would arise even without fuel.

If fire were a different entity from fuel, then fire would arise even without fuel. Therefore, to say that fire and fuel are different is also illogical.

Furthermore:

It would always be burning.
It would arise without a cause for kindling.
Effort would become purposeless.
In that case, there would be no action at all.

If they are different: it would always be burning; it would arise from a cause without a kindler; and therefore effort would become purposeless — efforts such as producing and striking a flame would become pointless.

Furthermore, in that case there would absurdly be no action at all — the actions of fire such as burning and cooking would not exist.

If one thinks, "Why would it absurdly arise without a kindling cause, and why would effort become pointless?" — this should be explained:

Because there is no dependence on another,
It would arise without a cause for kindling.
If it is always burning,
Effort would become purposeless.

Because there is no dependence on another, it would arise from a cause without a kindler. And if it always burns, effort would absurdly become purposeless.

Now, if one thinks, "That which is being burned is itself the fuel," this should be explained:

When only that much is the fuel,
What burns that fuel?

When that-which-is-being-burned, just that much, is the fuel — and it is not being burned through association with anything else — then what fire burns that fuel? That is to say: it would absurdly follow that it is fuel even without fire.

Furthermore:

If different, they would not meet.
Without meeting, there is no burning.
Without burning, there is no extinguishing.
Without extinguishing, it would remain with its own mark.

If fire were different, it would not meet with fuel. Why? Because it would be established independently, without dependence. Without meeting, it would not burn the fuel. Without burning, it would not be extinguished. Without being extinguished, it would remain with its own characteristic.

Here the opponent says: Regarding the statement that if fire is different it would not meet with fuel, I shall respond:

Even if fire is different from fuel,
They could meet —
Just as a woman meets with a man,
And a man with a woman.

Even if fire is different from fuel, they could meet — just as a woman and a man are indeed different, yet they are able to meet each other.

Here it is replied:

If fire and fuel were such
That each excludes the other,
Then though fire were different from fuel,
It could be accepted that they meet.

If fire and fuel, like man and woman, were different entities that mutually excluded each other, then even though fire is different from fuel, it could be accepted that they meet. However, since that is not the case, your statement that "even though fire is different from fuel, they could meet" is illogical.

Here the opponent says: In dependence on fuel there is fire, and in dependence on fire there is fuel — therefore fuel and fire are established through mutual dependence.

Here it is replied:

If fire depends on fuel,
And fuel depends on fire —
The fire and fuel that depend on each other:
Which of them is established first?

If fire depends on fuel, and fuel depends on fire — then of the two, that upon which fire depends and that upon which fuel depends, which is established first?

Now, if one thinks that fuel is established first and fire depends on it, this should be explained:

If fire depends on fuel,
What is established would be proved again.

If fuel is established first and fire depends on it, then fire, already established, would absurdly be proved again.

Furthermore:

And the fuel to be burned
Would also be without fire.

In that case, fuel would also be without fire. Since that is undesired, the statement that fire and fuel are established through mutual dependence is illogical.

Here the opponent says: Even though neither of them is established first, mutual dependence itself is established.

Here it is replied:

If the entity to be established depends on another,
And that very other, in turn,
Depends on the first to be established —
Then what depends on what to be established?

If the entity to be established depends on another entity, and that very other entity also depends on the first entity for its establishment — then I ask: what depends on what to be established?

Furthermore:

That entity which is to be established
Through dependence — if it is not established,
How can it function as a basis for dependence?
And if already established, dependence is unreasonable.

The entity that is said to be established through dependence on another entity — if that entity is not established and does not exist, how can it function as a basis for dependence? And if something does not exist, how can anything depend on it? And if you think that what is already established can depend on another — that too is unreasonable, because for an entity that is already established and existent, depending on another for the sake of establishing it would be pointless. And for something already established and existent, depending on another is also unreasonable.

Furthermore:

There is no fire that depends on fuel,
Nor fire independent of fuel.
There is no fuel that depends on fire,
Nor fuel independent of fire.

Therefore, with these preceding reasons established, when examined as they truly are: there is no fire that depends on fuel — because dependence between established and unestablished fire and fuel is untenable. There is no fire independent of fuel — because the faults of non-dependence, arising without a kindling cause, and always burning would follow. Now, there is no fuel that depends on fire either — because dependence between established and unestablished fire and fuel is untenable. And there is no fuel independent of fire — because without fire and without being burned, it would not become fuel.

Furthermore:

Fire does not come from elsewhere,
Nor is fire present within the fuel.

Fire does not come from elsewhere — because the examination of whether it comes with fuel or without fuel shows that neither is tenable. And fire does not exist within the fuel — because it is not observed there, and because effort would become purposeless.

By the gone, not-gone, and going —
The same is shown for the remainder regarding fuel.

By those very methods, the remainder should be understood regarding fuel as well. By which methods? By the methods of the gone, not-gone, and going — just as there is no going in what has been gone, what has not been gone, and what is going, so too: there is no burning in fuel that has been burned, that has not been burned, and that is being burned. Just as the goer, the non-goer, and the goer-and-non-goer do not go, so too: the burner, the non-burner, and the burner-and-non-burner do not burn. Likewise the remainder should be shown.

Furthermore:

Fuel is not fire.
In what is other than fuel, fire also does not exist.
Fire does not possess fuel.
Fuel is not in fire, nor fire in fuel.

To begin: fuel that exists is not the fire — because the fault of agent and action being identical would absurdly follow. In what is other than fuel, fire also does not exist — because faults such as non-dependence would absurdly follow. Fire does not possess fuel. Fuel is not in fire, and fire is not in fuel — because the fault of difference would follow.

By fire and fuel, the self
And the appropriated — all their aspects,
Together with pot, cloth, and so forth —
Are fully explained without exception.

By fire and fuel, the identity and difference of the self and the appropriated, and all the untenable aspects of mutual dependence — together with pot, cloth, and so forth — should be understood as fully explained without exception.

Those who teach the self and entities
As identical with those or as different —
I do not consider them
To be skilled in the meaning of the teachings.

Those who teach the self as identical with the aggregates or as different, and who teach entities as identical with those or as different — I do not consider them to be skilled in the meaning of the teachings.

The tenth chapter, called Examination of Fire and Fuel.

Chapter 11 — Examination of Samsara

Here the opponent says: The Blessed One stated in the Sutra on Beginninglessness: "Monks, samsara has no beginning and no end; the prior and subsequent limits are not apparent." Therefore, he taught that samsara exists. With what intention did he say this? You should explain.

Here is the reply:

When asked "Is the prior limit apparent?"
The Great Sage said "No."
Samsara has no beginning and no end;
There is no before in it and no after.

When asked "Is the prior limit apparent?" the Great Sage said "It is not apparent." Therefore, samsara has no beginning and no end. Why? Because in it there is neither a before nor an after.

Now, if one thinks that there is a middle of samsara, that too is untenable. Why?

That which has no beginning and no end —
How could it have a middle?
Therefore, the sequence of before, after,
And simultaneous is not tenable in it.

That which has no beginning and no end — how could it have a middle? Since samsara has no beginning, no middle, and no end, the sequence of before, after, and simultaneous is not tenable in it.

How is this to be known? Here is the explanation:

If birth were first
And aging-and-death came later,
Then birth would lack aging-and-death,
And one would be born without having died.

If birth were first and aging-and-death came later, then the absurd consequence would follow that birth lacks aging-and-death, and that one is born here without having previously died.

Moreover:

If birth were later
And aging-and-death came first,
Then aging-and-death without birth —
How could it arise from no cause?

If birth were later and aging-and-death came first, how could aging-and-death without birth arise from no cause?

Here the opponent says: They have no before-and-after; rather, birth occurs while conjoined with aging-and-death.

Here is the reply:

Birth and aging-and-death
Are not tenable as simultaneous.
One who is being born would be dying,
And both would be without cause.

Birth and aging-and-death are not tenable as simultaneous. If they were simultaneous, then one who is being born would be dying, and both would be causeless — and that is untenable.

Here the opponent says: Even if the sequence of before, after, and simultaneous is not tenable for them, still birth and aging-and-death exist, so the self to which they belong also exists.

Here is the reply:

Those birth and those aging-and-death
For which the sequence of before, after,
And simultaneous is not possible —
Why do you proliferate them?

When examined by means of the reasoning given above, if the sequence of before, after, and simultaneous is not possible for birth and aging-and-death, then why do you proliferate and assert "that birth" and "those aging-and-death"?

If they are not tenable, how could a self be tenable?

Cause and effect;
Characteristic and basis of characteristics;
Feeling and the one who feels;
And whatever entities there are —

Just as, when examined, the sequence of before, after, and simultaneous is not tenable for birth and aging-and-death, likewise for cause and effect; characteristic and basis of characteristic; feeling and the one who feels; and whatever other entities — liberation, nirvana, consciousness and object of consciousness, valid cognition and object of valid cognition, and so forth — the sequence of before, after, and simultaneous is not tenable for the examination of all of these.

It is not only samsara
That has no prior limit;
All entities whatsoever
Also have no prior limit.

Since, when examined in accordance with how things truly are, the sequence of before, after, and simultaneous is not tenable for all entities, it is not only samsara that has no prior limit — all things posited as entities also have no prior limit. What appears as an entity is established like an illusion, a mirage, a city of gandharvas, and a reflection.

The eleventh chapter, called Examination of Samsara.

Chapter 12 — Examination of Suffering

Here the opponent says: Some hold that suffering is self-caused, some that it is other-caused, some that it is caused by both, and some that it arises from no cause. Therefore suffering exists.

Here is the reply:

Some hold suffering is self-caused,
Other-caused, caused by both,
Or arisen from no cause.
That is not tenable.

In this regard: some hold that suffering is self-caused; some that it is other-caused; some that it is caused by both self and other; and some that it arises from no cause. That — by any of these four alternatives — is not tenable.

If one wonders by what reasoning it is not tenable, the reply:

If it were self-caused,
It would not arise dependently.
Yet depending on these aggregates,
Those aggregates arise.

If suffering were self-caused, then it would not arise dependently. But it does arise dependently — since depending on these present aggregates, those future aggregates arise. Therefore, suffering as self-caused is not tenable.

Here the opponent says: Even if suffering is not self-caused, it is caused by another. How so? Because depending on these aggregates which become other, those aggregates arise.

Here is the reply:

If those are other than these,
And these are other than those,
Then those others would cause these —
And suffering would be other-caused.

If these present aggregates are other than those future aggregates, and those future aggregates are other than these present aggregates, then those other present aggregates would cause these other future aggregates — and suffering would be other-caused. But since that is not the case, suffering as other-caused is also not tenable.

Here the opponent says: We do not say suffering is self-caused in the sense that suffering itself caused suffering. And we do not say suffering is other-caused in the sense that suffering arose from causes and conditions. Rather, we say suffering is self-caused because a person himself caused it. And we say suffering is other-caused because another person caused it.

Here is the reply:

If a person himself
Caused suffering, then who is
That person who caused suffering
But was without suffering?

If you think that a person himself caused the suffering-aggregates, then you need to identify that person who, prior to causing that suffering — before he had caused it — existed as a person without suffering. You should show "this is that person." But such a person does not exist. Therefore, "suffering is self-caused by a person" is not tenable.

As for the claim that another person caused suffering, the reply:

If suffering arises from another person —
One who made that suffering and gives it —
How could the one to whom it is given
Be himself without suffering?

If another person caused the suffering-aggregates and, having made them, gives them to another — then the recipient, the person who before receiving was without suffering — who is that? You need to show "this is that person." But such a person does not exist. Therefore, "suffering is caused by another person" is also not tenable.

Moreover:

Since self-causation is not established,
How could suffering be caused by another?
For whatever suffering another causes
Would be his own self-causation.

Since self-causation of suffering is thoroughly not established, how could suffering be caused by another? Because whatever suffering another causes would be his own self-causation. When examined at the very outset by reasoning, suffering caused by a person himself is not tenable. Therefore, since suffering caused by a person himself is not established, suffering caused by another is also not tenable.

Here the opponent says: Since the person is not other than that suffering, suffering caused suffering — so in a sense, suffering is self-caused. And since suffering itself is not the person, in a sense, suffering is other-caused.

Here is the reply:

To begin with, suffering is not self-caused.
That very thing did not cause itself.

To begin with, saying "suffering is self-caused" in a sense is not tenable. Why? Because that very thing did not cause itself.

As for the claim that suffering is other-caused in a sense, this too should be examined:

If the other itself was not self-caused,
How could suffering be caused by another?

Even the clinging to "caused by another" — if that other was itself not self-caused and not established, how could suffering be caused by another?

Here the opponent says: Suffering is caused by both self and other combined.

Here is the reply:

If each one could cause it,
Suffering would be caused by both.

If each one could individually cause it, then suffering would be caused by both. But since that is not the case, suffering caused by both self and other combined also does not exist.

Here the opponent says: If it is not tenable that suffering is caused by self, other, or both, then suffering must arise from no cause.

Here is the reply:

Not caused by another, not caused by self —
How could suffering be causeless?

If it is neither caused by another nor caused by self, how could suffering be established as causeless? Because great absurd consequences would follow.

It is not only suffering that
Does not exist in these four ways.
External entities also
Do not have these four ways.

It is not only that these four types — self-caused, other-caused, caused by both, and causeless — do not exist with regard to the suffering-aggregates alone. With regard to external entities such as form and so on, the four types also do not exist.

The twelfth chapter, called Examination of Suffering.

Chapter 13 — Examination of Reality

The opponent argues that even if the fourfold analysis of Chapter 12 holds, conditioned things still exist. Nāgārjuna replies with the Buddha's own words: "Whatever dharma is deceptive is false." But what does "false" mean? Not "non-existent" — rather, "empty of imputed essence." The chapter then turns to self-nature (svabhāva): if things had self-nature they could not change, and if they lacked it there would be nothing to change. The youth-and-elder paradox and the milk-and-curds analogy demonstrate the impossibility of alteration in any direction. The chapter reaches its climax with two of the most celebrated verses in all of Madhyamaka: emptiness itself is not a thing — if nothing non-empty exists, empty cannot exist either. And finally: the Conquerors taught emptiness as the release from all views, but those who hold emptiness as a view were declared incurable. No English translation of this chapter of the Akutobhayā has previously been published.

Here the opponent says: Even though the four modes do not exist, suffering and external conditioned things do exist.

Here it is replied:

"Whatever dharma is deceptive is false" —
So the Blessed One declared.
All conditioned things are deceptive dharmas;
Therefore they are false.

In this regard, the Blessed One declared in the sūtras: "Whatever dharma is deceptive is false. Monks, thus: the non-deceptive dharma, nirvāṇa — that is the supreme truth." Therefore, since all conditioned things are deceptive dharmas, they are false — appearing erroneously, they are empty of imputed essence.

Here the opponent says: If conditioned things that are deceptive dharmas are false, then both would seem to mean "non-existent." So how can "deceptive dharma" establish "false"?

Here it is replied:

If the deceptive dharma is false,
Then what does it deceive about?
The Blessed One declared this
To teach emptiness fully.

If what is called "deceptive dharma" is false and means non-existent, then what is there to be deceived about? For deception means appearing erroneously, and falsity means being empty of imputed essence — it does not mean non-existence. Since it does not mean non-existence, deceptive dharma can establish falsity. Therefore, understand that when the Blessed One said "deceptive dharma," he was fully teaching emptiness.

Here the opponent says:

Entities have no self-nature,
Because alteration is observed.

What the Blessed One meant by "false" is not that entities are non-existent or that dharmas are selfless. Rather, it means that entities lack a personal self-nature. Why? Because alteration into different states is observed.

Here it is replied:

An entity without self-nature does not exist,
Because entities are emptiness.

An entity without the self-nature of dharmas does not exist. Why? Because entities are emptiness — since entities are empty, a self-nature of dharmas cannot be established.

If there is no self-nature,
Whose is the alteration?

If there is no self-nature of dharmas, then whose would the alterations that appear as different states be? Therefore, the opponent argues, the Blessed One's saying "false" means entities lack personal self-nature, not dharmic self-nature.

Here it is replied:

If there were self-nature,
How could there be alteration?

If there were self-nature of dharmas, how could there be alteration? There could be no transformation.

Furthermore:

Alteration of a thing into itself does not occur.
Nor does it occur for something different.
For a youth does not age,
And neither does an old person age.

For a thing that has been accepted, alteration is of two kinds: either the same thing alters or something different alters. Both are inadmissible. Why? Because a youth does not age, and an old person also does not age.

Here the opponent says: If the same thing were to alter, what would be the fault?

Here it is replied:

If this very thing were to alter,
Then milk itself would become curds.

If the same thing were to alter into something else, then milk itself would become curds — and that is inadmissible.

If one thinks that something different alters, this should be addressed:

Something other than milk —
What entity would curds be?

If something different from milk were to become curds, then what entity other than milk would curds be? Therefore, alteration in both ways is inadmissible.

Here the opponent says: Then is "empty" the final position?

Here it is replied:

If even a little bit of non-empty existed,
Then empty too would exist a little.
But since not even a little bit of non-empty exists,
How could empty exist?

If even a little bit of non-empty existed, then its antidote — empty — would also exist a little. But since non-empty has not been accepted as existing even a little, and since its antidote does not exist, how could empty exist?

Furthermore:

The Conquerors declared that emptiness
Is the release from all views.
Those who hold emptiness as a view
Were declared to be incurable.

Since the buddha blessed ones declared that emptiness is the antidote to all views, it was declared to be the release from all views. Therefore, those who hold emptiness as a view were declared to be incurable — like a boil on the head of a meditator.

The thirteenth chapter, called Examination of Reality.

Chapter 14 — Examination of Contact

Fourth fascicle.

Objection: Things definitely have self-nature, because in the world we observe contact.

Reply: Previously, in the Examination of the Sense Fields, it was thoroughly analyzed that with respect to the three — the object to be seen, the seeing, and the seer — activity is untenable. Since those very things lack any otherness from one another, it shall now be demonstrated how both contact and non-contact between them are untenable.

Regarding this, if one asks "by what reasoning?" it is explained:

The seen, the seeing, and the seer —
those three, whether in pairs
or all together,
do not come into contact with one another.

"The object to be seen" is the object of the sense faculty. "The seeing" is the sense faculty. "The seer" is the self. The object to be seen, the seeing, and the seer — those three do not come into contact with one another, whether in pairs or all together. The seen and the seeing do not come into contact. The seen and the seer also do not come into contact. The seeing and the seer also do not come into contact. The seen, the seeing, and the seer also do not come into contact — like a lamp and darkness.

Likewise, desire, the desired, and the one desiring;
the remaining afflictions;
and the remaining sense fields —
should be understood through the same threefold analysis.

Just as the object to be seen, the seeing, and the seer do not come into contact with each other, whether in pairs or all together, likewise desire, the desired, and the one who desires also do not come into contact, whether in pairs or all together: desire and the desired do not come into contact; desire and the one who desires do not come into contact; the desired and the one who desires do not come into contact; desire, the desired, and the one who desires also do not come into contact. Likewise, the remaining afflictions such as aversion and so forth, and the remaining sense fields — sound and the hearer and so forth — also do not come into contact with each other, whether in pairs or all together. This should be understood through the threefold analysis.

Objection: Why do the seen and so forth not come into contact with one another?

Reply:

If what is other were to contact the other —
but since with respect to the seen and so forth
that otherness does not exist,
therefore they do not come into contact.

Here, if one holds that they would come into contact because they are other, then since the seen and so forth, when analyzed with reasoning, that otherness does not exist — therefore they do not come into contact.

Furthermore:

Not only with respect to the seen and so forth
does otherness not exist,
but nothing whatsoever
is tenable as other than anything else.

Not only is mutual otherness untenable with respect to the seen and so forth, but no entity whatsoever is tenable as being other than any other entity. If otherness does not exist, then nothing at all is tenable as coming into contact with anything else.

Objection: By what reasoning is otherness untenable?

Reply:

The other is other in dependence upon the other.
Without the other, the other would not be other.
That which arises in dependence upon something
is not tenable as other than that thing.

What you cling to as "other" — that is other only in dependence upon some other thing from which it is other. Without the other, the other would not be other from itself. Furthermore: that which arises in dependence upon something is not tenable as being other than that thing.

Objection: If it were other, what fault would follow?

Reply:

If the other were other from the other,
it should be possible even without the other.
But since that otherness of the other from the other
does not exist without it, therefore it does not exist.

If what becomes other in dependence upon something were truly other from that very thing, then even without that thing it should be possible to be other — which is untenable. If one thinks that the other becomes other in dependence upon the other: since the otherness of the other from the other does not exist without it, then without the other one does not become other from oneself — therefore, know that there is simply no otherness.

Objection: Though dependent origination is not otherness, nevertheless, in relation to the universal called "otherness," it becomes other.

Reply:

Otherness is not found in the other,
nor in the non-other.
If otherness does not exist,
neither the other nor the same exists.

You said that in relation to the universal called "otherness," it becomes other. But is that not to state precisely dependent origination? Furthermore, what is called "otherness" is itself established in dependence upon and in relation to entities. Therefore it does not exist in what is other than the entity, nor does it exist in the non-other. If otherness does not exist, then neither the other nor the same — both of which are conceptually imputed — exists either.

That does not come into contact with itself.
Nor does the other contact the other.
Neither the act of contacting, the contact,
nor the contactor exists.

The same does not contact itself. Why? Because being one, the same cannot come into contact with itself. Nor does the other contact the other. Why? Because being separate, separate things neither seek contact nor require it. Since when thoroughly analyzed contact is untenable with respect to entities, therefore the act of contacting, the contact, and the contactor also do not exist — like sky and earth.

Examination of Contact — Chapter Fourteen of the Akutobhaya, the Running Commentary on the Root Middle Way.

Chapter 15 — Examination of Entity and Non-Entity

Objection: Things definitely have self-nature, because they appear able to perform their respective functions, and likewise because the self-nature of a pot and the self-nature of a cloth also arise from causes and conditions.

Reply:

Self-nature arising from causes and conditions
is not tenable.

Self-nature arising from causes and conditions is not tenable.

If one wonders "what fault would follow if self-nature arose from causes and conditions?" it is explained:

Self-nature that arises from causes and conditions
would become something produced.

If it arose from causes and conditions, the fault would follow that self-nature is something produced.

Objection: If self-nature were something produced, what would follow?

Reply:

How could self-nature be called "produced"?
Self-nature is non-fabricated
and independent of other things.

How could self-nature be called "produced"? Because self-nature is non-fabricated and independent of other things.

Objection: If self-nature does not exist, then other-nature exists.

Reply:

If self-nature does not exist,
how could other-nature exist?
For the self-nature of other-nature
is what is called "other-nature."

If self-nature does not exist, how could other-nature exist? For what is called "other-nature" is the self-nature of an other entity. But that self-nature too, when thoroughly analyzed, is untenable — therefore other-nature also does not exist.

Objection: Even without self-nature and other-nature, entities could exist.

Reply:

Without self-nature and other-nature,
how could entities exist?
Only if self-nature and other-nature exist
could entities be established.

Without self-nature and other-nature, how could entities exist? Because entities are established only when self-nature and other-nature exist.

Objection: Well then, non-entity exists.

Reply:

If entity is not established,
non-entity will not be established either.
For people call the transformation of an entity
into something else "non-entity."

If the entity you accept is not established, then non-entity also will not be established. Why? Because people call the transformation of an entity that existed before into something else "non-entity."

Objection: Since it is said "by seeing the reality of entities, one attains liberation," therefore the self-nature of entities also exists.

Reply:

Those who view self-nature, other-nature,
entity, and non-entity —
do not see the reality
of the Buddha's teaching.

Those who view in the four ways — self-nature, other-nature, entity, and non-entity — do not see the reality of the teaching of the Blessed Buddha.

Furthermore:

The Blessed One, the teacher,
in the Instruction to Kātyāyana,
negated both existence
and non-existence.

Because the Blessed One, the teacher of entity and non-entity, in the sutra called "Instruction to Kātyāyana," negated both existence and non-existence — therefore the views of entity and non-entity should be abandoned.

Furthermore:

If it exists by its own nature,
it would not become non-existent.
For the transformation of own-nature
is never tenable.

If it exists by its own nature, then it would not become non-existent. Why? Because the transformation of own-nature into something else is never tenable.

Furthermore:

If own-nature does not exist,
whose transformation would it be?
And if own-nature does exist,
how is transformation tenable?

If the existence of entities is not by own-nature, then whose transformation would it be? And if own-nature does exist, how could that very thing transform into something else? — that too is untenable.

To say "it exists" is to grasp at permanence.
To say "it does not exist" is the view of annihilation.
Therefore, the wise should not dwell
in either existence or non-existence.

To cling to "it exists" is to grasp at permanence. To cling to "it does not exist" is to fall into the view of annihilation. Therefore, the wise should not dwell in either existence or non-existence.

Objection: How would the views of permanence and annihilation follow?

Reply:

What exists by self-nature
does not become non-existent — therefore it is permanent.
To say "what formerly existed now does not" —
then annihilation would follow.

What exists by self-nature is untenable as later becoming non-existent. Because own-nature does not change, the view of existence leads to the view of permanence. To view the destruction of an entity that existed before — saying "that entity which formerly arose now does not exist" — annihilation would follow.

Since viewing entities as either existent or non-existent leads to many faults, therefore "entities are without self-nature" — this is seeing reality. This is the Middle Way, and this itself is the establishment of the ultimate.

Examination of Entity and Non-Entity — Chapter Fifteen of the Akutobhaya, the Running Commentary on the Root Middle Way.

Chapter 16 — Examination of Bondage and Liberation

Objection: Without a basis, samsara and nirvana, bondage and liberation would never be tenable. Therefore conditioned formations and sentient beings cycle in samsara and attain nirvana, and become bound and liberated.

We wish to hear by what reasoning it is demonstrated that conditioned formations and sentient beings are untenable as cycling in samsara or attaining nirvana, becoming bound or becoming liberated.

Reply:

If conditioned formations cycle in samsara,
they would not cycle if permanent;
nor would they cycle if impermanent.
The same sequence applies to sentient beings.

If one imagines that conditioned formations cycle in samsara, they would cycle either as permanent or as impermanent — but both are untenable. First, if permanent they would not cycle, because they would abide fixedly, because they would have self-nature, and because they would not transform. If impermanent they would also not cycle, because they would not abide fixedly, because they would be empty of self-nature, and because they would transform. If one thinks that sentient beings cycle in samsara, one should understand that the same sequence applies to sentient beings.

Objection: Sentient beings — who cannot be described as identical with or different from the aggregates, sense fields, and elements, nor as permanent or impermanent — do cycle.

Reply:

If a person cycles in samsara,
when sought in five ways
among the aggregates, sense fields, and elements,
that person is not found — so who would cycle?

If one thinks that a person cycles in samsara, that is utterly untenable. Why? Because when the person is sought among the aggregates, sense fields, and elements in five ways — as identical with them, as different from them, as existing in them, as them existing in it, or as possessing them — that person is not found. If not found, who would cycle?

Furthermore:

If one cycles by appropriating from one appropriation to another,
existence would be interrupted.
Without existence and without appropriation,
who is it, and what is it that cycles?

If one examines whether a person who cycles does so with or without appropriation, both are untenable. First, cycling with appropriation is untenable, because in passing from one appropriation to another, in the interval there would be no existence. Cycling without appropriation is also untenable, because without existence and without appropriation, no one can cycle. Therefore, what third state would allow cycling?

Objection: Without a basis, nirvana cannot be attained. Therefore conditioned formations and sentient beings attain nirvana.

Reply:

That conditioned formations attain nirvana
is in no way tenable.
That sentient beings attain nirvana
is also in no way tenable.

Your claim that conditioned formations and sentient beings attain nirvana — since it was previously demonstrated that conditioned formations and sentient beings, being without self-nature, are in no way tenable as cycling in samsara, by what alternative means could conditioned formations and sentient beings be tenable as attaining nirvana?

Objection: Without a basis, bondage and liberation are inconceivable. Therefore conditioned formations and sentient beings both become bound and become liberated.

Reply:

Conditioned formations, whose nature is arising and ceasing,
neither become bound nor become liberated.
As before, sentient beings also
neither become bound nor become liberated.

Your claim that conditioned formations and sentient beings both become bound and liberated — first, conditioned formations are untenable as becoming bound or liberated. Why? Because their nature is arising and ceasing. Sentient beings are also untenable as becoming bound or liberated. Why? Because, as before, when sought in five ways among the aggregates, sense fields, and elements, they are not found.

Objection: Sentient beings, who cannot be described as with or without appropriation, or as identical or different, become bound.

Reply:

If appropriation is what binds,
one who has appropriation would not be bound again.
One without appropriation is also not bound.
In what state, then, would one become bound?

If one thinks that appropriation is the binding, then one who already has appropriation would not be bound again, because that would entail a double appropriation. One without appropriation would also not be bound, because without appropriation and without existence, nothing at all would bind. Therefore, what third state would allow binding?

Furthermore:

If bondage existed prior to the bound entity,
it would bind — but this it does not.
The remainder is demonstrated
by the analysis of gone, not-gone, and going.

If bondage existed prior to the entity that is bound, then it could bind — but when thoroughly analyzed, such prior bondage does not exist. Therefore appropriation is untenable as binding. The remainder is demonstrated by the analysis of gone, not-gone, and going: just as motion, starting, and so forth are absent in what has been traversed, what has not been traversed, and what is being traversed, so too bondage and the initiation of bondage are absent in what has been bound, what has not been bound, and what is being bound.

Objection: Liberation exists.

Reply:

First, the bound is not liberated.
And the unbound is also not liberated.

First, the bound is not liberated. Why? Because it is bound. And the unbound is also not liberated. Why? Because there is no bondage.

If one wonders what fault would follow if the bound were liberated, it is explained:

If the bound were being liberated,
bondage and liberation would be simultaneous.

If the bound were being liberated, bondage and liberation would be simultaneous — and this is unacceptable, because bondage and liberation are mutually incompatible, like a lamp and darkness.

Objection: Liberation does exist, because those who fear samsara think: "May I attain complete nirvana without appropriation! May complete nirvana become mine!"

Reply:

"I shall attain nirvana without appropriation."
"Nirvana shall become mine."
Those who grasp in this way —
their letting go of appropriation is not well accomplished.

Those who grasp thus — "May I attain complete nirvana without appropriation! May complete nirvana become mine!" — one should understand that their grasping at self and mine through appropriation is not well accomplished.

Objection: Samsara and nirvana do exist. And they belong to someone, not to nothing. Therefore both one who cycles and one who attains nirvana exist.

Reply:

For whom there is no production of nirvana
and no elimination of samsara —
what samsara is there to imagine?
What nirvana is there to examine?

For whom, in the ultimate sense, there is no production of nirvana and no elimination of samsara — for that one, what samsara is there to imagine, and what nirvana is there to examine? If these do not exist, then neither the one who cycles nor the one who attains nirvana exists — like space.

Examination of Bondage and Liberation — Chapter Sixteen of the Akutobhaya, the Running Commentary on the Root Middle Way.

Chapter 17 — Examination of Action and Result

Objection: All things are tenable, because action and result are established. What is this action?

Self-restraint and benefiting others,
whatever mind of loving-kindness —
that dharma is, in this and other worlds,
the seed of results.

"Self-restraint" is shown to mean the definite holding of oneself. "Benefiting others" means acting to bring benefit to others. "Loving-kindness" means possessing love — wishing to benefit sentient beings. Whatever mind accompanies these is shown to be established as dharma. This is shown to be the seed of results in this and other worlds.

Furthermore:

The Supreme Sage taught that actions
are intention and having intended.
The varieties of those actions
have been proclaimed in many ways.

The varieties of those actions are taught in detail in the Abhidharma; to avoid digression, they are not stated here. Regarding this, what is taught as "action that is intention" is held to be mental action. What is taught as "having intended" belongs to body and speech. Their explanation is as follows. What, in brief, is the defining characteristic?

Speech and bodily movement, and that which is called
"non-manifest of the non-relinquishing" —
the non-manifest of relinquishing,
and others too, are likewise held.

"Speech" refers to the four kinds of verbal action. "Bodily movement" refers to the three kinds of bodily motion. "Non-manifest of the non-relinquishing" refers to that which, from the undertaking of non-virtue onward, newly arises of body and speech without relinquishing — "non-manifest" meaning without motion. "Non-manifest of relinquishing" and others are likewise held — meaning that which, from the undertaking of virtue onward, newly arises of body and speech through relinquishing, shown to be similar to non-relinquishing.

Merit arising from enjoyment,
and demerit in the same way,
intention, and these seven dharmas —
are held to constitute action.

"Merit arising from enjoyment" means arising from the cause of full enjoyment. "Demerit in the same way" means arising from the cause of full enjoyment. "Intention" means mental formation. In brief, these seven dharmas are shown to constitute action — "to constitute action" means that they are what manifests action, what makes it clear, what makes it graspable, and what indicates it.

Therefore, since it is shown that the results of such actions arise in this and other worlds, by the establishment of action and result, all things are not empty.

Reply:

If action abides until the time of ripening,
it would be permanent.
If it ceases, having ceased,
how could it produce a result?

Here, whether action that abides or action that ceases could produce a result — both alternatives are untenable. First, if action abides until the time of ripening, then it would be permanent — and this is unacceptable. If one thinks it ceases, what has ceased is non-existent, so how could it produce a result?

Objection:

Whatever continuum of sprout and so forth
arises from the seed —
from that arises the fruit; without the seed,
that too would not arise.

Since from the seed arises the continuum,
and from the continuum the fruit,
and the seed precedes the fruit —
therefore it is neither annihilation nor permanence.

In this, the seed produces the sprout-continuum and then ceases. Whatever continuum of sprout and so forth there is arises from the seed, and from that cause the fruit arises. Without the seed, the continuum of sprout and so forth would not arise. Since from the seed the continuum arises and from the continuum the fruit arises, and the seed precedes the fruit — therefore it is neither annihilation nor permanence. Because the seed does not completely cease before the continuum arises, but rather the continuum follows in succession — therefore it is not annihilation. Because the seed ceases and does not permanently abide — therefore it is not permanence.

Likewise:

Whatever mental continuum there is
arises from intention —
from that arises the result; without intention,
that too would not arise.

Since from intention arises the continuum,
and from the continuum the result,
and action precedes the result —
therefore it is neither annihilation nor permanence.

Whatever mental continuum there is arises from the ceasing of what is designated as intention-as-action; from that continuum the result arises. Without intention, the mental continuum too would not arise. Since from intention-as-action the mental continuum arises, and from the mental continuum the result arises, and action precedes the result — therefore it is neither annihilation nor permanence. Because the mental continuum arises from the ceasing intention and the intention does not completely cease — therefore it is not annihilation. Because the intention ceases and does not permanently abide — therefore it is not permanence.

Therefore, since the result is established through the continuum, samsara is also tenable, and the faults of permanence and annihilation do not follow. What are the means of accomplishing this dharma, and what are the results?

The means of accomplishing dharma
are the ten paths of wholesome action.
The fruits of dharma, in this and other worlds,
are the five types of sense pleasures.

In this, the Blessed One taught that the means of accomplishing dharma are the ten wholesome paths of action, and its results in this and other worlds are the five types of sense pleasures. This verse is sufficiently explained by this much alone; to avoid excessive digression, nothing more is said.

Therefore, since the means and fruits of dharma have been shown, the connection of action and result is also established, and the faults of permanence and annihilation do not follow.

Objection by others:

If that analysis were the case,
there would arise many great faults.
Therefore that analysis
is not tenable here.

If the connection of action and result through the seed-sprout continuum, as demonstrated by the analysis shown above, were the case, then many great faults would arise — therefore that analysis is not tenable here. By that reasoning, the connection of action and result is untenable here; to avoid digression, the details are not stated.

Reply: Then how is it tenable?

That which the Buddhas, pratyekabuddhas,
and śrāvakas have taught —
whatever analysis is tenable here,
that shall be fully explained.

What is that?

Just as a debt has a promissory note,
so too action has the imperishable.

Just as a debt has a promissory note — action should be viewed like a debt, and the imperishable should be viewed like a promissory note. For example, although the debt-money has been spent, because the promissory note exists the creditor's wealth is not lost, and the sum returns with interest. So too, although an action has ceased in an instant, because there exists a dharma called "the imperishable" arising from that cause, the result of the agent's action is not lost, and the result comes with distinction. Just as the promissory note becomes void when the creditor retrieves the money, so too the imperishable becomes void when the agent experiences the result.

That is fourfold by realm.

The imperishable is fourfold by the distinction of the desire, form, formless, and outflow-free realms.

And that, by nature, is ethically neutral.

The imperishable, by its own nature, is not designated as either virtuous or non-virtuous — therefore it is ethically neutral. To avoid the faults that would follow from such designation, its nature is established as ethically neutral. These matters are to be understood from the Abhidharma; to avoid digression, they are not stated here.

It is not abandoned by abandoning through seeing;
it is what is abandoned through meditation.

The imperishable is not abandoned through the abandoning of what should be abandoned by the path of seeing the truths of suffering and so forth. It is what should be abandoned through the path of meditation — abandoned through the transference of the result and through the production of the result.

Therefore, through the imperishable,
the results of action are produced.

Therefore, since it is not abandoned through the abandoning of what should be abandoned by the path of seeing — just as, even after non-virtuous actions to be abandoned by seeing are relinquished, the imperishable still produces the results of actions.

If it were abandoned by the abandoning through seeing,
and were similar to the transference of action —
then the destruction of action and other such
faults would follow.

If the imperishable were abandoned through what should be abandoned by seeing, and were similar to the cessation and transference of action — then, since the result of action would not exist, faults such as the destruction of action would follow. This is unacceptable. These matters are explained in detail in the Abhidharma and are not stated here.

From similar-realm action, of both the similar
and the dissimilar — all of those:
at the joining of lives,
only one arises.

From the virtuous, non-virtuous, ethically neutral, or outflow-free actions of the desire, form, formless, and outflow-free realms — of both the similar and dissimilar imperishables — all of those: in each lifetime, from each individual action, at the joining of lives only one arises.

In this life, of both types
of the twofold actions —
those arise distinctly,
and even when ripened, they endure.

In this life, of both types of the individual actions — whether by the distinction of intention and having-intended, or by the distinction of virtue and non-virtue — all those imperishables arise distinctly. Even when ripened, they endure — the imperishable is not definitely destroyed merely by the cause of karmic ripening, like a spent promissory note.

When its result has been transferred,
or at death, it ceases.

The imperishable ceases when its result has been transferred or at death. "Result being transferred" means abandonment through the path of meditation and abandonment through production of the result. "At death" means: at the joining of lives, only one arises.

Its division should be known
as with outflows and without outflows.

The division of the imperishable should be known as twofold: without outflows and with outflows, by the distinction of action.

Therefore, since the imperishable exists in this way, the diverse bodies, times, faculties, complexions, forms, strengths, intellects, dispositions, temperaments, enjoyments, and so forth — distinct among the various beings born from various actions, in various destinies and lineages, clans and lands and times — are all established.

Emptiness without annihilation,
samsara without permanence,
and actions whose results are never lost —
this is what the Buddha taught.

Therefore, since action and result are connected, emptiness too is tenable — for conditioned formations are empty of a self as imagined by the non-Buddhist philosophers. It is not annihilation, for the imperishable definitely abides. Samsara too is tenable, for the characteristics that establish the diverse destinies of beings are present. It is not permanence, for actions are destroyed. And actions are never lost, for the dharma called "the imperishable" taught by the Buddha is also established. Therefore this very analysis is tenable here.

Reply: Both of those analyses do not escape the faults of permanence, annihilation, and so forth. Therefore they are not tenable.

Why? Because if any action established by self-nature were tenable, then one might conceive that by the connection of its continuum, or by the holding of the imperishable, it connects to its result. But since that very action is not tenable as established by self-nature, without a basis those conceptions are untenable.

How is action untenable?

Because action does not arise —
therefore it is untenable. For if it has not arisen, how could it be tenable?

Why does action not arise?

Because it is devoid of self-nature.

Since action is devoid of self-nature, it does not arise — therefore it is untenable.

Objection: But action does arise, because the Blessed One taught that "actions are never lost."

Reply:

Because it has not arisen,
therefore it does not perish.

Since the Blessed One taught that action has not arisen — therefore it does not perish. This itself establishes that action does not arise. Otherwise, if it were arisen, how could it be imperishable? If what arises were imperishable, then everything that arises would also never die — but since that is not the case, what has arisen perishes, and what has not arisen does not perish.

Objection: What fault would there be if action had self-nature?

Reply:

If action had self-nature,
it would without doubt be permanent.

If action had self-nature, it would be permanent without doubt, because self-nature does not change. If it were permanent, what fault would follow?

Action would be uncreated,
because there is no activity in what is permanent.

If action were permanent, it would follow that it is uncreated, because there is no activity in what is permanent. If one conceives that an uncreated action still produces its result to be experienced, this fault too would follow:

If action is uncreated,
there arises the fear of encountering what was not done.

If action is uncreated yet still produces results, there arises the fear of encountering results of actions not done.

Furthermore:

Living the holy life too
would become a fault in this regard.

If even action not done produces results, then even without performing the action that leads to nirvana, one would attain it — which contradicts the entire holy life.

Furthermore:

And all conventions whatsoever
would without doubt be contradicted.

If action not done produces results, then all worldly conventions — farming, commerce, herding, relying on kings, training in knowledge and craft and skill, saying "this is to be done in summer, this in winter and spring" — all such conventions would be contradicted without doubt, because the results would come to both those who act and those who do not.

Furthermore:

The distinction between merit-makers
and wrongdoers would also be untenable.

If action not done produces results, the distinction "this one does merit, this one does wrong" would be untenable, because results of all virtuous and non-virtuous actions, even when not done, would exist, and those results too would be obtained.

Furthermore:

The ripened result that has already ripened
would ripen again and again —
because, since action abides,
it has self-nature.

If action not done produces results, then even an action whose result has already ripened would ripen again and again into other results — because, since action abides through self-nature and has self-nature, it would never cease producing.

Objection: Action does exist, because its cause — the afflictions — exist.

Reply:

Action is of the nature of afflictions,
yet those afflictions are not truly real.
If the afflictions are not truly real,
how could action be made by them?

Action arises from the cause of afflictions, yet those afflictions — because they do not arise, because they lack self-nature, and because they are dependently arisen — are not truly real. If those afflictions are not truly real, how could action be made by them — since the cause of action, the afflictions, lacks self-nature?

Objection: Action and afflictions do have self-nature, because the results of afflictions — namely actions — exist with the characteristics of bodies, and the results of actions — bodies — also exist.

Reply:

Action and afflictions
are taught as conditions for bodies.
But if action and afflictions are empty,
what can be said about bodies?

Your claim that action and afflictions have self-nature because their results exist — in the treatise, action and afflictions are taught as conditions for bodies conventionally, not ultimately. Why? Because action and afflictions lack self-nature, and therefore their result, the body, also lacks self-nature.

Objection: Action does exist, because there is an experiencer who enjoys its result. How is this known?

A person obscured by ignorance,
bound by craving — that is the experiencer.
Neither different from the agent
nor identical with it.

In the sūtras of beginningless past, the Blessed One taught: "Beings obscured by ignorance, conjoined with craving..." And likewise: "If you yourself have done this sinful action, you yourself must experience its ripening." And the experiencer is neither different from the agent nor identical with it, since it cannot be designated as either identical or different. Therefore action does exist.

Reply:

Since this action
does not arise from conditions,
nor does it exist as arisen from non-conditions —
therefore there is no agent either.

The agent too, like action, has not arisen; because the agent is refuted; and because there is no substantial existence — there is neither action nor agent.

Furthermore:

If there is no action and no agent,
how could there be a result born from action?
If there is no result,
how could there be an experiencer?

If, upon analysis, there is no action and no agent, how could there be a result born from action? If there is no result, how could there be an experiencer? — for the very cause of designating an experiencer does not exist.

Objection: Is it truly established that there is no agent, no action, no result, no experiencer, and no action and afflictions?

Reply: How could one say "exists" or "does not exist" regarding what is dependently arisen? To overcome such grasping, take this analogy:

Just as a performer of magical illusions,
by the perfection of magical powers,
creates an emanation, and that emanation too
creates yet another —

just so, whatever action the agent performs
is also like an emanation.
Just as an emanation
creates yet another emanation —

afflictions, actions, and bodies,
agents and results —
are like a city of gandharvas,
like a mirage, like a dream.

All dharmas should be viewed in this way.

Examination of Action and Result — Chapter Seventeen of the Akutobhaya, the Running Commentary on the Root Middle Way.

Chapter 18 — Examination of Self and Dharma

Fifth fascicle.

Objection: What then is the nature of reality? By what means does one realize reality?

Reply: Being free from self and mine is the nature of reality. Through reasoning set forth first, followed by full realization, one comes to realize reality.

If asked how this is so:

If the aggregates were the self,
it would be subject to arising and perishing.
If it were other than the aggregates,
it would lack the characteristics of the aggregates.

If the aggregates were the self itself, then it would be subject to arising and perishing, because the aggregates are subject to arising and perishing. If the self were subject to arising and perishing, then the faults of impermanence would follow — but this is not stated because the elaboration has been abandoned.

If the self were other than the aggregates, it would lack the characteristics of the aggregates. If the self were other than the aggregates, then it would not have the characteristics of the aggregates, because what is other than the aggregates would be permanent. If the self lacked the characteristics of the aggregates, the faults of permanence would follow — but this too is not stated because the elaboration has been abandoned.

Thus, since the self is untenable in both ways when examined:

If the self itself does not exist,
how could what belongs to the self exist?
Through the pacification of self and mine,
I-making and my-making cease.

When examined, since the self is in every way untenable, how could what belongs to the self exist? For that which is called "self" — what belongs to it is called "mine." Since that self does not exist, the claim "this belongs to it" is untenable.

Thus, the absence of self and mine is the nature of reality.

Through the pacification of self and mine, I-making and my-making cease. Since attachment to self and attachment to mine are thoroughly pacified, I-making and my-making cease. For I-making arises in dependence upon attachment to self, and my-making arises in dependence upon attachment to mine. Since attachment to self is pacified, I-making ceases. Since attachment to mine is pacified, my-making ceases.

Objection: Whoever sees reality in this way, such that I-making and my-making cease — that very one is the self. Therefore, since the self exists, what belongs to the self also exists.

Reply:

Whoever is free from I-making and my-making —
that one too does not exist.
Whoever sees one free from I-making and my-making
does not truly see.

That which is free from I-making and my-making — that too does not exist. Whoever, through wrong view and impaired wisdom-eye, sees one free from I-making and my-making — that one does not see reality.

When "I" and "mine" are exhausted
with regard to the inner and the outer,
grasping ceases,
and through its cessation, birth ceases.

When attachment to self regarding the inner and attachment to mine regarding the outer are exhausted, the four types of grasping cease. When those cease, existence ceases. When existence ceases, birth ceases. This is the fruit of realizing the selflessness of the person: the abandonment of the afflictive obscuration, which is the nirvana with remainder — with the aggregates still remaining.

Now, in order to show the means of attaining the nirvana without remainder — without remaining aggregates — the fruit of realizing the selflessness of dharmas, through the abandonment of the cognitive obscuration:

Through the cessation of action and affliction, there is liberation.
Action and affliction arise from conceptual thought.
Those arise from mental elaboration.
Elaboration ceases through emptiness.

Here, since action and affliction are the cause of birth, through their cessation one is liberated from suffering. This shows entry into the realm of nirvana with remainder. Those actions and afflictions arise from conceptual thought — because when conceptual thought exists, they arise. Those conceptual thoughts arise from mental elaboration — from elaboration characterized by attachment to conventional truth. Elaboration ceases through emptiness — it ceases through realizing the selflessness of dharmas. This shows entry into the realm of nirvana without remainder.

Objection: The self certainly exists, because the Blessed One taught the existence of a self.

Reply:

"Self" has been designated,
and "no-self" has also been taught.
The Buddhas have taught
neither self nor no-self whatsoever.

The Blessed Buddhas, skilled in knowing the intentions and latent dispositions of sentient beings, having perfectly seen those beings to be tamed:

For those beings in whom views had arisen such as "this world does not exist," "the world beyond does not exist," "there are no spontaneously born beings" — in order to counter their view of no-self, "self" was designated.

For those beings in whom views had arisen such as "there exists some self that is the agent of virtuous and non-virtuous actions, the experiencer of their fruits, the one who is bound and the one who is liberated" — in order to counter their view of self, "no-self" was taught.

For those excellent beings to be tamed who had fully ripened their accumulation of roots of virtue, who were capable of crossing the river of existence, and who had become vessels fit for the discourse on ultimate truth — to them, neither self nor no-self whatsoever was taught.

Alternatively, examined in another way: certain non-Buddhist tīrthikas, holding that conditioned formations are selfless, moment-by-moment in nature, and either perishing of their own accord or established as abiding at another time — if there were no self among them, then since they contemplated action and result as nonexistent and became fearful — for them, "self" was designated.

For others who held that this amounts to nothing more than a collection of body, faculties, and mind, and who, realizing that whatever self is realized through cause and result does not exist by its own nature — yet who recognized that these conditioned formations, selfless, not abiding, not established as such, and counted among sentient beings, cannot reasonably cycle in samsara — for those who were confused about the connection of cause and result, "no-self" was also taught.

The Blessed Buddhas, by their wisdom unimpeded regarding all dharmas, taught neither self nor no-self whatsoever.

Objection: You have stated that "elaboration ceases through emptiness." What is the reasoning for this?

Reply:

That which is to be expressed ceases,
for the domain of mind ceases.

By seeing the objects of expression — pots, cloth, chariots, and so forth — as empty, elaboration is negated. Through superimposition onto what is perceived, immeasurable elaboration arises by way of expression itself. But when the nature of all entities is directly realized as utterly free — characterized by an emptiness like space, in the manner of the un-directly-realizable being directly realized — and when all entities are seen as inexpressible, then elaboration ceases by way of expression.

And how does that which is to be expressed cease? The domain of mind ceases. When the domain of mind — forms and so forth — is seen as lacking own-nature, that which is to be expressed ceases. This is because in the ultimate sense it has not been fully established. When one sees truly as it really is, that which is to be expressed ceases. When ultimate knowledge is attained, the domain of mind ceases.

And how does the domain of mind cease?

Unborn and unceased,
dharmatā is like nirvana.

When the domain of mind — forms and so forth — is thoroughly known as unborn and unceased, with a nature like nirvana, the domain of mind ceases.

Objection: If in the ultimate sense all entities are unborn and unceased, with a nature like nirvana, what is the manner of teaching at the level of worldly convention?

Reply:

All is real, and all is unreal,
both real and unreal,
and neither unreal nor real —
that is the graduated teaching of the Buddhas.

"All is real" means: the sense bases such as eye and so forth, and objects such as form and so forth, exist without contradicting conventional truth.

"Unreal" means: in the ultimate sense, since they have arisen dependently, like an illusion, their own-nature is entirely unestablished. They do not exist as they appear.

"Both real and unreal" means: in consideration of both truths.

"Neither unreal nor real" means: at the time of direct realization, the yogin in every way does not conceptually elaborate regarding the reality of all dharmas.

Alternatively: "all is real" means the Blessed One, in order to abandon the afflictive obscuration, taught the inner and outer sense bases as objects to be known — those characterized by freedom from self and mine, unwavering.

"Unreal" means: those which, through the nature of the consciousness-aggregate, since they are characterized by a self with its self and belonging to its self, are expressed as agent — those which are for hearing, contemplating, and meditating.

"Both real and unreal" means: those which depend on the conventions of the world and of treatises.

"Neither unreal nor real" means: in the manner of the ultimate, since all dharmas are unborn, whatever is examined as unreal and whatever is examined as real in the mode of entities that become the domain of cognition with and without conceptual thought — such does not exist.

"That is the teaching of the Buddhas" means: the four progressive stages, which are the entry of the teaching for the purpose of the genuine attainment of the welfare of sentient beings — that is what was taught by the Blessed Buddhas. By this, according to the various faculties, intentions, latent dispositions, and times of the manifold assemblies of disciples, the path of higher realms and definite liberation is taught without error.

Objection: What is the nature of reality?

Reply:

Not known from another, peaceful,
not elaborated by elaborations,
without conceptual thought, without distinction —
that is the nature of reality.

"Not known from another" means: there is no knowing from another. It is to be directly perceived without scripture, to be self-known. That is the meaning.

"Peaceful" means: free from own-nature — because it is not the domain of conceptual thought regarding the own-nature and particular qualities of entities.

"Not elaborated by elaborations" means: because the elaboration of designation-characteristics has been thoroughly pacified.

"Without conceptual thought" means: because, in the absence of appearance, it has not been examined as "this" or "that."

"Without distinction" means: because dharmatā has a single taste, its meaning is undifferentiated.

Alternatively: because there is no conceptual thought, therefore it is not elaborated by elaborations. Because it is not elaborated by elaborations, therefore it is peaceful. Because it is peaceful, therefore its meaning is without distinction. Because its meaning is without distinction, therefore it has no conceptual thought. Therefore it is not known from another. This is shown by way of synonymy: that is the nature of reality.

This is also another characterization of reality:

That which arises dependently upon something
is not, to begin with, identical with it,
nor is it other than it —
therefore it is neither annihilated nor permanent.

That which arises dependently upon something is not identical with it, nor is it other than it. Therefore it is neither annihilated nor permanent. This examination demonstrates non-identity of meaning, non-difference of meaning, non-annihilation, and non-permanence.

Not of one meaning, not of different meaning,
not annihilated, not permanent —
that is the ambrosia teaching of the Buddhas,
the Protectors of the World.

Thus, the teaching that distinguishes the path of higher realms and definite liberation — not of one meaning, not of different meaning, not annihilated, not permanent, supremely profound, illuminating the ultimate reality — that is the ambrosia teaching of the Blessed Buddhas, the Protectors of the World, the cause of attaining the state of ambrosia.

Even if the perfect Buddhas had not arisen
and the śrāvakas had come to an end,
the wisdom of the pratyekabuddha
would arise excellently from that without reliance.

Even if the perfect Buddhas — to whom the śrāvakas who have not habituated themselves to this teaching are subordinate — had not arisen, and even if the śrāvakas had come to an end, having become devoid of conditions, still, from the cause of previous habituation, the wisdom of the pratyekabuddha — not known from another, arising from the mere condition of non-reliance — would arise excellently.

Therefore, since this ambrosia teaching enables practitioners to attain the state of ambrosia in both this life and the next, those who wish well for themselves should exert themselves with wholehearted devotion.

Examination of Self and Dharma — the eighteenth chapter.

Chapter 19 — Examination of Time

Objection: Time exists. And it is established through mutual dependence: present and future depend on the past; past and future depend on the present; and present and past depend on the future. Similarly, things such as superior, inferior, and middling, and things such as "one" and so forth, should be understood to exist in this very order.

Reply:

If present and future
were dependent on the past,
then present and future
would exist in past time.

If the times of present and future were to exist by depending on past time, then present and future times would exist in past time. Why? Because if those two existed there, dependence would be possible. Since that is untenable, the statement that present and future times are established by depending on the past is not reasonable.

Objection: Present and future do not exist in that past time. Rather, they are established by depending on it.

Reply:

If present and future
did not exist there,
how could present and future
be dependent on it?

If present and future did not exist in that past time — if present and future times did not exist there — how could they be dependent on it? Why? Because dependence is tenable only when all three come together.

Objection: Present and future are established entirely without depending on the past.

Reply:

Without depending on the past,
those two cannot be established.

Without depending on the existence of past time, the two times of present and future cannot be established from themselves.

Therefore neither present
nor future time exists.

Since the two — present and future — do not exist in past time, dependence is untenable. And since without depending on the past those two cannot be established, therefore present and future time also do not exist.

By this very method of reasoning,
the remaining two should be applied as well,
and superior, inferior, middling, and so forth,
and "one" and so forth should also be understood.

By this very method of reasoning, the remaining two times should be applied as well, and superior, inferior, middling, and so forth, and one, two, many, and so forth should also be understood.

Objection: Even without dependence, time indeed exists, because it possesses measures such as moments, instants, short periods, nights, days, half-months, months, seasons, years, and so forth.

Reply:

What does not abide is not apprehended as time.
As for a time that could be apprehended —
since nothing that abides exists,
how can what is unapprehended be designated as time?

No one apprehends that which does not abide as time. And apart from things, no abiding phenomenon by which the very nature of time could be apprehended exists. Since time is unapprehended, how can it be designated as time? Therefore nothing whatsoever that could be called "time" is tenable.

Objection: Time indeed exists, because there are marks such as "before," "after," "not simultaneous," "long duration," and "swift," and so forth.

Reply:

If time depends on things,
how could there be time without things?
Since no thing whatsoever exists,
how could time exist at all?

If time depends on things, then without things, how could time exist? Why? Because it has already been shown that no thing whatsoever is tenable. If no thing whatsoever exists, how could time exist at all? It is like a firebrand wheel.

Examination of Time — the nineteenth chapter.

Chapter 20 — Examination of Cause and Result

Objection: Time indeed exists, for results are accomplished from the very assembly of time, causes, and conditions. Therefore, assembly itself and the result that arises from it also exist.

Reply:

If from the very assembly
of causes and conditions results were to arise,
and if the result exists in the assembly —
how could it arise from that very assembly?

If results were to arise from the very assembly of causes and conditions, and if that result already exists in that very assembly, then how could that existing result arise from that very assembly? That is unreasonable. Why? Because arising is not tenable for what already exists.

Objection: Though the result does not exist in the very assembly of causes and conditions, it nevertheless arises from it.

Reply:

If from the very assembly
of causes and conditions results were to arise,
and if the result does not exist in the assembly —
how could it arise from that very assembly?

If results were to arise from the very assembly of causes and conditions, and if that result does not exist in that very assembly, then how could that nonexistent result arise from that very assembly? That is unreasonable. Why? Because arising is not tenable for what does not exist.

Furthermore:

If in the very assembly of causes and conditions
the result exists,
it should be apprehensible in the assembly —
yet it is not apprehended in the assembly itself.

If the very assembly of causes and conditions were such that the result existed in it, then that existing result in the assembly — just as the eye sees forms and the mind apprehends dharmas — should be apprehensible. Yet it is not apprehended in the assembly itself. Therefore, the claim that the result exists in the assembly itself is unreasonable.

Furthermore:

If in the very assembly of causes and conditions
the result does not exist,
then causes and conditions too
would be equal to non-causes.

If the result did not exist in the very assembly of causes and conditions, then causes and conditions would become equal to non-causes and non-conditions, which is unacceptable. Therefore, the claim that a nonexistent result arises from the assembly itself is unreasonable.

Objection: The cause gives its causal power to the result and then ceases. Therefore, even though the result does not exist in the assembly, the result still possesses a cause, and the aforementioned faults do not apply.

Reply:

If the cause, having given
its causal power to the result, were to cease,
then the self-nature of the cause
would become twofold: that which gave and that which ceased.

If the cause were to cease after giving its causal power to the result, then the self-nature of the cause would become twofold — that which gave and that which ceased — which is also unacceptable. Therefore, the claim that the cause ceases after giving its causal power to the result is unreasonable.

Objection: The cause does not cease after giving its causal power to the result. Rather, the result arises immediately upon the cessation of the cause.

Reply:

If the cause were to cease
without giving its causal power to the result,
then the result that arises
after the cause's cessation would be causeless.

If the cause were to cease without giving its causal power to the result, then the result that arises after the cessation of the cause would be causeless, which is unacceptable. Therefore, the claim that the cause ceases without giving its causal power to the result is unreasonable.

Objection: The result arises simultaneously with the assembly.

Reply:

If the result were to arise
simultaneously with the assembly,
then the producer and the produced
would absurdly be simultaneous.

If the assembly and the result arose simultaneously, then the producer — the assembly itself — and the produced — the result — like father and son, would absurdly come about at the same time, which is unacceptable. Therefore, the claim that the result arises simultaneously with the assembly is unreasonable.

Objection: The result exists prior to the assembly itself. The assembly, arising later, merely makes it manifest — like a lamp and a pot.

Reply:

If the result arose
prior to the assembly,
then a result without
causes and conditions would arise causelessly.

If the result arose prior to the assembly itself, then a result without causes and conditions would arise causelessly, which is unacceptable, because a great fault would follow. Therefore, the claim that the result exists prior to the assembly is unreasonable.

Objection: The cause, ceasing without completely abandoning its causal nature, abides as the nature of the result. Through the complete transformation of the cause, the result is accomplished.

Reply:

If the cause were to transmigrate
into the result upon ceasing,
then a previously arisen cause
would absurdly arise again.

If the cause, without completely abandoning its causal nature, were to cease yet abide as the nature of the result, and through its complete transformation the result were accomplished, then the cause would transmigrate rather than merely arise. Moreover, there are two kinds of cause to consider: the co-arisen and the previously arisen. Of these, even the previously arisen cause would absurdly arise again.

Objection: The result, which already existed beforehand, is produced by the cessation of the cause.

Reply:

How could what has ceased and perished
produce an arisen result?

How could a cause that has ceased and perished produce a result — by what reasoning would it arise?

Objection: Then the result that already existed beforehand is produced by the cause while it abides.

Reply:

How could a cause connected with the result,
even while abiding, produce it?

How could a cause connected with the result, even while abiding, produce it — by what reasoning?

Objection: The cause that is not connected with the result produces the result.

Reply:

If it is not connected with the result,
what result would it produce?

If the cause is not connected with the result, what result would it produce? Why? Because the result is unarisen and previously nonexistent, and is not connected with the cause.

Furthermore:

The cause produces the result
neither by seeing nor by not seeing.

Here, the visual faculty is the cause of visual consciousness. Does it produce visual consciousness after seeing form, or without seeing? Neither is tenable. Why? Because if it sees, production would be purposeless; and if it does not see, there would be no condition.

Objection: The cause does produce the result, because it is the cause of the result.

Reply: If the cause were to produce the result, it would have to do so through contact. But the contact of cause and result is never tenable. How so?

A past result never contacts
a past, unarisen, or arisen cause —
contact never occurs
in any of these cases.

A past result does not contact a past cause, an unarisen cause, or an arisen cause, because a past result and a future result have no cause or result. A past result also does not contact an arisen cause, because the result does not exist.

An unarisen result never contacts
an unarisen, past, or arisen cause —
contact never occurs
in any of these cases.

An unarisen result does not contact an unarisen cause or a past cause, because a past and a future have no cause or result. An unarisen result also does not contact an arisen cause, because the result does not exist.

An arisen result never contacts
an arisen, unarisen, or past cause —
contact never occurs
in any of these cases.

An arisen result does not contact an arisen cause, because the simultaneous arising of cause and result has been refuted. An arisen result does not contact an unarisen or past cause, because past and future have no causes. Since the cause and result across the three times can never come into contact, the claim that the cause produces the result because it is the cause of the result is unreasonable.

If there is no contact,
how could the cause produce the result?
Because contact does not exist.
Even if there were contact,
how could the cause produce the result?
Because the result would already exist.

Furthermore, examining from the perspective of the cause in another way:

If a cause empty of the result
could produce the result —
being empty of the result,
it is like something other than it.

If a cause not empty of the result
could produce the result —
being not empty of the result,
it is like the nature of the result itself.

Furthermore, examining from the perspective of the result in another way:

A non-empty result cannot arise.
A non-empty result cannot cease.
That non-empty result would be
both unceased and unarisen.

If a result is not empty of its own nature before arising, it cannot arise or cease, because it is fixed in its own nature. Therefore, if one conceives the result as not empty of its own nature before arising, since it would be permanent, it would absurdly be both unceased and unarisen, which is unacceptable — for results are accepted as subject to arising and ceasing.

How could what is empty arise?
How could what is empty cease?
That empty result too would absurdly
be both unceased and unarisen.

If a result is empty of its own nature before arising, it also cannot arise or cease, because it has no fixed nature of its own. Therefore, if one conceives the result as empty of its own nature before arising, since it does not exist, it would also absurdly be both unceased and unarisen, which is unacceptable — for results are accepted as subject to arising and ceasing.

Furthermore, examining cause and result from the perspective of identity and difference:

Cause and result as identical —
that is never tenable.
Cause and result as different —
that is never tenable.

What faults would follow?

If cause and result were identical,
the producer and the produced would be one.
If cause and result were different,
causes would be equal to non-causes.

Therefore, cause and result are tenable neither as identical nor as different.

Furthermore, examining from the perspective of the result's self-nature:

If the result has self-nature,
what would the cause produce?

Producing the self-nature of an existing result is difficult to express even conventionally.

If the result lacks self-nature,
what would the cause produce?

Producing a result arising without self-nature is also difficult to express even conventionally. Therefore, the cause cannot produce a result either with or without self-nature.

If arising does not exist,
causation itself is not tenable.

Since no cause in any way produces any result, causation itself is not tenable.

Objection: The cause does produce the result, because it is said, "This is the result of this cause."

Reply:

If causation is not tenable,
whose result could it be?

If there is no cause that produces the result, whose result could it be? Therefore, the claim that the cause produces the result because "this is the result of this cause" is unreasonable.

Objection: Results are accomplished not from causes alone but when the assembly is obtained. Time too is a component of the assembly. Therefore, there is a result produced by assembly.

Reply:

The very assembly
of causes and conditions —
if it does not produce itself,
how could it produce a result?

The assembly of causes and conditions is examined. First, it does not produce itself. Why? Because assembly is not a substantial entity. Since the assembly does not produce itself — being unestablished in itself — how could it produce a result? Moreover, since the arising of a result is untenable in every way, its assembly also does not exist. How could it produce a result when there is no result?

Therefore, there is no result produced by assembly,
and no result produced by non-assembly.

Since the assembly itself is unborn and unestablished, there is no result produced by assembly. And since a result produced by assembly is untenable, a result produced by non-assembly — which would arise causelessly — is also untenable. Therefore, there is no result produced by non-assembly either.

Objection: The assembly exists substantially, because it is not other than its own components.

Reply:

If the result does not exist,
how could an assembly of conditions exist?

Since the result has no arising and no substantial existence, how could an assembly of conditions exist? The claim that "assembly exists substantially because it is not other than its own components" is unreasonable — like a burnt seed.

Examination of Cause and Result — the twentieth chapter.

Chapter 21 — Examination of Arising and Perishing

Objection: Time and so forth indeed exist, because they are causes of arising and perishing.

Reply:

Perishing does not exist without arising,
nor does it coexist with arising.

Perishing is neither without arising, nor simultaneous with arising. By what reasoning? It is explained: If perishing existed without arising, it would be established without depending on arising — causelessly. That is unacceptable. Therefore, perishing does not exist without arising.

If perishing coexisted with arising, then since each is independently established, it would arise causelessly. If they are independently established, one might conceive them as coexistent — but that too is unacceptable. Therefore, perishing does not coexist with arising.

Objection: Even if perishing does not exist without arising or coexist with it, at least arising exists.

Reply:

Arising does not exist without perishing,
nor does it coexist with perishing.

Arising also does not exist without perishing, nor does it coexist with perishing. By what reasoning? It is explained: If arising existed without perishing, it would be permanent and unchanging. Since nothing in the world is observed to be permanent and unchanging, that is unacceptable. Therefore, arising does not exist without perishing.

If arising coexisted with perishing, then two mutually incompatible things would occur simultaneously in a single entity. The incompatible functions of arising and perishing occurring at the same time in a single entity is contradictory. That too is unacceptable. Therefore, arising does not coexist with perishing.

Furthermore, as those skilled in the phases of dharmas have stated: if arising coexisted with perishing, then at all times arising would absurdly perish. But arising perishing at all times is untenable. If arising were perishing at all times, it would never abide — yet it does abide. Therefore, by this reasoning too, arising does not exist without perishing, nor does it coexist with perishing.

Furthermore:

Perishing without arising —
how could it exist?

By what reasoning could perishing be established without arising? It is untenable in every way. What is the example?

Like death without birth —
perishing does not exist without arising.

Just as death does not exist without birth, so too perishing does not exist without arising.

If one thinks: "Since perishing without arising is untenable, perishing coexists with arising," it is replied:

How could perishing coexist
with arising?

By what reasoning could perishing be established as coexisting with arising? It is untenable in every way. What is the example?

Just as death and birth
do not occur at the same time.

Just as death does not exist simultaneously with birth, so too perishing does not coexist with arising.

Objection: If perishing does not exist without arising or coexist with it, then at least arising exists without perishing.

Reply:

How could arising
exist without perishing?

By what reasoning could arising be established without perishing? It is untenable in every way. Why?

Impermanence
is never absent from entities —

because it is their very nature, like the inherent nature of entities themselves.

If one thinks: "Since arising without perishing is untenable, arising coexists with perishing," it is replied:

How could arising coexist
with perishing?

By what reasoning could arising be established as coexisting with perishing? It is untenable in every way. What is the example?

Just as birth and death at the same time
are not reasonable.

Just as birth at the same time as death is unreasonable, so too arising coexisting with perishing is unreasonable.

Those that are not established
either together or apart —
how could they be established at all?

Since, upon thorough examination, perishing does not exist without arising or simultaneously with it, and arising does not exist without perishing or simultaneously with it, therefore arising and perishing are not established. How then could they be established in any other way? Therefore, arising and perishing do not exist.

If they do not exist, how could time and so forth exist? As the Śūnyatāsaptati states:

Entity and non-entity do not occur simultaneously.
Without non-entity, no entity.
Entities and non-entities are always occurring.
Non-entity does not arise without entity.
Without entity, no non-entity.
Not from self, not from other.
Therefore, entities do not exist.
Without them, non-entities do not exist.
If entity exists, it is permanent.
If absent, it is certainly annihilated.
If entity exists, both follow.
Therefore, entity should not be asserted.

Objection: Though entities have the nature of perishing, they do not perish immediately upon arising. Rather, upon arising, abiding occurs first, and after that, perishing occurs. Therefore, perishing exists without arising, and arising exists without perishing.

Reply:

In what is exhausted, arising does not exist.
In what is not exhausted, arising does not exist.
In what is exhausted, perishing does not exist.
In what is not exhausted, perishing does not exist.

That which is continuously perishing and, moment by moment each day, being consumed and dispersing — that is called "exhausted." Like the current of a river, it does not definitively abide, and since its own nature is not attained, arising cannot be conceived for it. Therefore, in what is exhausted, arising does not exist.

That which, upon examination, does not change, that which is never consumed or dispersed — that is called "not exhausted." Since what is determined by examination to definitively abide does not turn back, arising is untenable for it. Therefore, in what is not exhausted, arising does not exist.

Since arising does not exist for what is exhausted, perishing is untenable for it. Therefore, in what is exhausted, perishing does not exist. Since arising is untenable for what is not exhausted, perishing is also untenable for it. Therefore, in what is not exhausted, arising does not exist.

Thus, if an entity has the nature of perishing, being of exhaustible nature, arising does not exist for it. And if it does not perish immediately upon arising, being of non-exhaustible nature, arising also does not exist for it. Likewise, if an entity has the nature of perishing, being of exhaustible nature, perishing does not exist for it. And if it does not perish immediately upon arising, being of non-exhaustible nature, perishing also does not exist for it. Therefore, the claim that "entities have the nature of perishing yet do not perish immediately upon arising, but first abide and then perish, so that perishing exists without arising and arising exists without perishing" is unreasonable.

Objection: Arising and perishing indeed exist, because they are properties of entities.

Reply:

Without arising and perishing,
entities do not exist.

Without arising and perishing, entities do not exist. Why? Because what lacks arising and perishing would be either permanent or nonexistent. Nothing permanent is found in the world, and if it is nonexistent, then it is not an entity.

Without entities existing,
arising and perishing do not exist.

Without entities, arising and perishing do not exist. Why? Because without entities, arising and perishing have no basis. Therefore, the claim that "arising and perishing indeed exist because they are properties of entities" is unreasonable.

Furthermore:

For what is empty, arising and perishing
are not tenable.
For what is not empty, arising and perishing
are also not tenable.

If arising and perishing did exist, they would belong either to an entity that is empty of self-nature or to one that is not empty. First, for an entity that does not exist, being empty of self-nature, arising and perishing are not tenable — because arising and perishing are untenable for what is empty of self-nature. For an entity that does exist, being not empty of self-nature, arising and perishing are also not tenable — because for what is not empty of self-nature, being determined and unchanging, arising and perishing are untenable.

Furthermore:

Arising and perishing as identical
is not tenable.
Arising and perishing as different
is also not tenable.

If arising and perishing existed, they would be either identical or different. First, identity is not tenable, because they are incompatible — like knowledge and ignorance. Difference is also not tenable, because they depend on a single entity — like the nature of any given thing.

If you think you see
arising and perishing —
arising and perishing
are seen through delusion alone.

If, in rebuttal, you think: "Arising and perishing of entities are seen directly by perception, so what need is there for other reasoning?" — it is replied: Arising and perishing are seen by the deluded, the ignorant, those possessed of error. What is seen by those possessed of error is not ultimately seen.

Furthermore:

An entity does not arise from an entity.
A non-entity does not arise from an entity.
An entity does not arise from a non-entity.
A non-entity does not arise from a non-entity.

If one conceives that arising and perishing are dependent on entities, then either an entity arises from an entity, a non-entity arises from an entity, an entity arises from a non-entity, or a non-entity arises from a non-entity. First, an entity does not arise from an entity, because it is already an entity — like what has already been born. A non-entity also does not arise from an entity, because it did not exist prior to arising, or because it is inexpressible — like something altogether other. An entity does not arise from a non-entity, because both alternatives have been demonstrated, or because it would absurdly arise causelessly. A non-entity also does not arise from a non-entity, because it would be harmed by inference and common understanding.

Since the arising of entities is untenable in every way, arising and perishing as dependent on entities are untenable.

Furthermore:

An entity does not arise from itself.
It does not arise from another.
It does not arise from both.
How then could it arise?

If an entity were to arise, it would arise from itself, from another, or from both. First, an entity does not arise from itself, because conceiving arising for what already exists by its own nature would be purposeless, and because an infinite regress would follow. An entity also does not arise from another, because what is unarisen and nonexistent cannot be established as "other." An entity does not arise from both self and other, because the faults demonstrated for each would apply to both.

Since an entity does not arise from self, other, or both, from what other source could it arise? Therefore, the arising of entities is untenable. If entities do not exist, arising and perishing have no basis and are untenable.

Furthermore:

If one asserts that entities exist,
the views of eternalism and annihilationism
would follow — because that entity
would become permanent or impermanent.

If one asserts that entities exist, the views of eternalism and annihilationism would follow. Why? Because that entity would become either permanent or impermanent. First, if the entity were permanent, since it would not perish, the view of eternalism would follow. If impermanent, since it would perish, the view of annihilationism would follow. That too is unacceptable, because the fault is great.

Objection:

Even accepting that entities exist,
annihilationism does not follow, nor eternalism.

Why?

Because the continuum of arising and perishing
of result from cause — that is existence.

Since the result arises as the cause is ceasing, annihilationism does not follow. And since the cause ceases when the result has arisen, eternalism does not follow.

Reply:

If the continuum of arising and perishing
of result from cause were existence,
then since what has perished does not arise again,
the cause would absurdly be annihilated.

If the continuum of arising and perishing of result and cause were existence, then since what has perished does not arise again, the continuum would be cut — the cause would absurdly be annihilated. Like a burnt seed.

Furthermore:

If an entity has self-nature,
it is unreasonable for it to become a non-entity.

If the entity of a pot exists by its own nature as a pot, it is unreasonable for it to become a non-entity. Why? Because self-nature does not change to something else. Therefore, if the view of entities exists, the cessation of the cause and the arising of the result are untenable, because arising and ceasing are changes. In that case, the view of eternalism would absurdly follow, which is unacceptable.

Furthermore:

At the time of nirvana — annihilation,
because the continuum of existence is pacified.

If one accepts a continuum of existence, then at the time of nirvana, the view of annihilationism would absurdly follow. Why? Because at the time of nirvana, the continuum of existence of the arhat is pacified. Therefore, even conceiving a continuum of existence, the views of eternalism and annihilationism would absurdly follow.

Objection: Even if annihilationism follows at the time of nirvana, that is acceptable. Since the continuum of existence has a linking of intermediate states, the view of annihilationism does not follow.

Reply:

What has ceased as the final existence
does not link to the first existence.
What has not ceased as the final existence
does not link to the first existence.

Here, the "final existence" is the last sentient being belonging to the moment of death. The "first existence" is the first mind belonging to the moment of birth.

If there is a linking of the continuum of existence, the final existence either has ceased or has not ceased when it links with the first existence. First, when the final existence has ceased, it does not link with the first existence. Why? Because it has already ceased, or because it is the final existence — like the final existence of an arhat that has ceased. When the final existence has not ceased, it also does not link with the first existence. Why? Because it has not ceased — like the present existence.

Objection: Though the final existence, ceased or not ceased, does not link with the first existence, the final existence while in the process of ceasing links with the first existence.

Reply:

If the final existence while ceasing
were to give rise to the first,
one would be the one ceasing
and another would be the one arising.

If the final existence while ceasing were to link with the first existence, then two existences would absurdly follow. Why? Because one would be the one ceasing and another would be the one arising — like existences with different causes. That is unacceptable.

Objection: The ceasing and the arising do not coexist. Rather, when the final existence is in the process of ceasing, the first existence arises.

Reply:

If the ceasing and the arising
do not coexist in linking,
then in the very aggregates where one dies,
birth too would occur.

If the ceasing and the arising do not coexist, and the first existence arises while the final existence is ceasing, then in the very aggregates where death occurs, birth too would absurdly occur. Why? Because one accepts that in the very aggregates that are ceasing, arising is present. In that case, death and birth — two incompatible things — would occur simultaneously in the same aggregates. That is unacceptable.

Therefore, the claim that "the ceasing and the arising do not coexist, and the first existence arises while the final existence is ceasing" is unreasonable.

Thus, examined across the three times,
the continuum of existence is untenable.
What does not exist in the three times —
how could that be a continuum of existence?

Thus, upon thorough examination, the continuum of existence is untenable across the three times. When it is examined in every way across the three times and found not to exist — how could that be a continuum of existence? Like a burnt seed.

Examination of Arising and Perishing — the twenty-first chapter.

Sixth section.

Chapter 22 — Examination of the Tathagata

Objection: Things exist by their very own nature alone. Just as the Tathagata — the Arhat, the perfectly and completely awakened Buddha, the lord of the world, the one who illuminates all worlds, the teacher, the one who firmly establishes the teachings — exists.

Reply:

He is not the aggregates, nor other than the aggregates.
The aggregates are not in him, nor is he in them.
The Tathagata does not possess the aggregates.
What then is the Tathagata?

If there were something called a "Tathagata," it would be either identical with the aggregates, or other than the aggregates, or the aggregates would be in the Tathagata, or the Tathagata would be in the aggregates, or the Tathagata would possess the aggregates.

First, the Tathagata is not the aggregates themselves. If the Tathagata were the aggregates, then because they are subject to arising and perishing, the faults of impermanence and of being subject to appropriation would follow. That is not so; therefore the Tathagata is not the aggregates themselves.

The Tathagata is also not other than the aggregates. If the Tathagata were other than the aggregates, then because he would not be subject to arising and perishing, the fault of permanence and so forth would follow. And if other, he should be apprehensible by the sense faculties such as the eye. But that is not so; therefore the Tathagata is not other than the aggregates.

The aggregates are not in the Tathagata. If the aggregates were in the Tathagata, then just as medicine is on a mountain or honey is in milk, the aggregates would be clearly perceived as separate from him. Since being separate would incur the faults previously stated, that is not so; therefore the aggregates are not in the Tathagata.

Nor is the Tathagata in the aggregates. If the Tathagata were in the aggregates, then just as a Brahmin youth is among spectators, or as milk is in a vessel, the Tathagata would be clearly perceived as separate from the aggregates. Since being separate would incur the faults previously stated, that is not so; therefore the Tathagata is not in the aggregates.

The Tathagata does not possess the aggregates. If the Tathagata possessed the aggregates, then just as one possesses cattle or wealth, the aggregates would be clearly perceived as separate from him. Since being separate would incur the faults previously stated, that is not so; therefore the Tathagata does not possess the aggregates.

Having searched in five ways, the Tathagata that is not found — what then is he? Therefore, the claim that "things exist by their very own nature alone, just as the Tathagata exists" is unreasonable.

Objection: Although the Tathagata cannot be found by this analysis, he exists as a designation in dependence upon the aggregates.

Reply:

If the Buddha depends upon the aggregates,
then he does not exist by self-nature.

If one holds that the Tathagata is designated in dependence upon the aggregates, then he does not exist by self-nature.

Objection: Although he does not exist by self-nature, he exists by other-nature.

Reply:

What does not exist by self-nature —
how can it exist by other-nature?

If what does not exist by self-nature cannot exist by other-nature, why? Because that other-nature also lacks self-nature, and because there is no counterpart. Since other-nature is untenable, therefore the Tathagata who does not exist by self-nature — how could he exist by other-nature?

Objection: He is designated in dependence on appropriation that has become other.

Reply:

Whatever depends upon another's nature for designation —
that cannot be said to have selfhood.

Whatever is to be designated in dependence upon another's nature cannot be said to have selfhood. Why? Because it is not established from itself.

How can one who lacks selfhood
be the Tathagata?

The Tathagata who lacks selfhood — if he is to be designated in dependence upon appropriation that has become other, how can he be the Tathagata?

Furthermore:

If there is no self-nature,
how can there be other-nature?

If the Tathagata has no self-nature, how can other-nature exist for him? Without it, the Tathagata also cannot be established in dependence upon other-nature.

Objection: Even though the self-nature of the Tathagata is not definitively established, the Tathagata is established because he exists.

Reply:

Apart from self-nature and other-nature,
what is the Tathagata?

Apart from self-nature and other-nature, what is the Tathagata? There is no other means by which he can be designated.

Objection: The Tathagata is to be designated in dependence upon the aggregates. He cannot be spoken of as identical or as other — he is neither the self-nature of the aggregates nor of other-nature.

Reply:

If there were some Tathagata
existing without depending on the aggregates,
he would now come to depend,
and through depending would come to be.

If the Tathagata is to be designated in dependence upon the aggregates, then either one who is a Tathagata or one who is not a Tathagata would come to be designated in dependence upon the Tathagata's aggregates. If he is already a Tathagata, then depending on them would be purposeless. But if he is not yet a Tathagata, then if there were some other, independently existing entity prior to depending on the aggregates, he would now come to depend upon the aggregates, and through depending would come to be the Tathagata.

Objection: So it would be.

Reply:

There is no Tathagata at all
without depending on the aggregates.
How can one who does not exist without depending
come to appropriate?

There is no Tathagata at all without depending on the aggregates. How can one who does not exist without depending on the aggregates come to appropriate the aggregates? He cannot, because he is not yet the Tathagata — just as any other being cannot.

Objection: Because samsara has no beginning and no end, and because the Tathagata cannot be spoken of as identical or as other, there is no priority between the appropriator and what is appropriated. They are designated in mutual dependence.

Reply:

What has not been appropriated
cannot become an appropriator.
Without appropriation,
no Tathagata exists at all.

If in beginningless samsara the priority of appropriator and appropriated is untenable, then it is also untenable to say "this is what is appropriated" and "this is what appropriates." Because what has not been appropriated by the appropriator also cannot become appropriation, and because without appropriation the Tathagata also cannot be called an appropriator.

Objection: The Tathagata surely exists, because he is to be designated through appropriation.

Reply:

If searched for in five ways,
the Tathagata who is not found
as identical or as other —
how can he be designated through appropriation?

If one claims that a Tathagata exists who is to be designated through appropriation, then that Tathagata must be either identical with or other than the appropriation. But when searched for in five ways, the Tathagata who is not found as identical or other — how can he be designated through appropriation? Therefore, this too is unreasonable.

Objection: An appropriator surely exists, because what is appropriated exists.

Reply:

Whatever is to be appropriated —
that does not exist by self-nature.

Whatever one thinks exists as "what is appropriated" — that too does not exist by self-nature, because it arises through dependent origination.

Objection: Although what is appropriated does not exist by self-nature, it exists by other-nature.

Reply:

What does not exist by its own nature —
how can it exist by other-nature?

What is appropriated that does not exist by its own nature — how can it exist by other-nature? Because its own nature does not exist, other-nature also does not exist.

Furthermore:

The self, designated in dependence —
before the fivefold analysis, there is no appropriation.
Without depending, appropriation
does not exist at all.

This appropriation too —
before appropriation, the appropriated does not exist.
If the appropriated does not exist,
how can appropriation exist?

Appropriation dependent on the appropriated does not exist;
not dependent, it does not exist.
Appropriation does not come from what is appropriated;
nor does the appropriated come from what is not appropriation.

The appropriated is not the appropriator's;
the non-appropriated is not the non-appropriator's.
This is: appropriation is not dependent;
nor does it exist without depending.

If the establishment of the appropriator
depends on what is to be appropriated,
when that is not established,
how can the appropriator be established?

If appropriation would be established but
what is to be appropriated is not established,
since appropriation is not established,
there is no act of appropriation.

Thus the appropriated and the appropriator
are empty in every way.
How can the empty Tathagata
be designated through what is empty?

Since the appropriated and the appropriator are empty of self-nature, other-nature, identity, otherness, and every other mode, those who see ultimate reality understand the appropriated and the appropriator in this way. They do not impute "The Tathagata exists."

Accordingly, the meaning of dependent designation is emptiness in every way. Therefore it cannot be spoken of as self-nature, other-nature, identity, otherness, or any other mode.

Objection: But then, is "it is empty" definitive?

Reply:

One should not say "it is empty,"
nor should one say "it is not empty."
Nor should one say "both" or "neither."
These are said for the purpose of designation.

One should not say "it is empty." Nor should one say "it is not empty." Nor should one say "both empty and not empty." Nor should one say "neither empty nor not empty." These are said only to clarify the opposing position, to wash away the stain of false conceptualization, and for the sole purpose of designating ultimate meaning.

Objection: If the Tathagata does not exist by self-nature or by other-nature, why can he not be spoken of as permanent or impermanent and so forth, or as finite or infinite and so forth?

Reply:

Permanence, impermanence, and the other four —
how can they exist in this which is at peace?
Finitude, infinitude, and the other four —
how can they exist in this which is at peace?

In this peaceful Tathagata who by self-nature is unborn — how can the four views based on the prior extreme (permanent, impermanent, both, neither) and the four views based on the posterior extreme (finite, infinite, both, neither) exist? They cannot, because in the ultimate sense the Tathagata is without arising.

Objection: The Tathagata surely exists, because after nirvana it is left undeclared whether he exists or does not exist.

Reply:

One who has grasped at thick conceptualization
speculates about the Tathagata after nirvana:
"Does he exist?" or "Does he not exist?"

One whose intellect is conditioned by the habitual tendencies of various kinds of conceptualization, who grasps thickly — "this alone is true, the other is meaningless" — that one speculates about the Tathagata after nirvana. The four views regarding the Tathagata after nirvana are: "The Tathagata exists after nirvana," or "does not exist after nirvana," or "both exists and does not exist," or "neither exists nor does not exist."

For this which is empty of self-nature —
to think "the Buddha after nirvana
exists" or "does not exist" —
such thinking is not tenable.

For those whose eyes of genuine wisdom are open, these four views regarding the Tathagata after nirvana are not tenable — because they do not arise in a mind devoid of the objects of conceptualization.

Those who conceptualize about the Buddha,
who is beyond elaboration and inexhaustible —
all of them, their intellects damaged by elaboration,
will not see the Tathagata.

All those who conceptualize about the blessed Buddha — who is beyond conceptual elaboration and inexhaustible — through views of existence and non-existence, permanence and impermanence, form body and dharma body, scriptures and characteristics, characteristics and their basis, cause and result, mind and object of understanding, empty and not empty, and other such elaborations — who conceptualize, attempt to comprehend, and presume — all of them, like the blind before the sun, their intellects damaged by elaboration, will not see the Tathagata through the dharma body, which is beyond elaboration and inexhaustible.

Whatever is the nature of the Tathagata,
that is the nature of these beings.
The Tathagata has no self-nature;
these beings also have no self-nature.

Since, when thoroughly examined in this way, the Tathagata has no self-nature, whatever is the self-nature of the Tathagata is also the self-nature of these sentient beings and conditioned beings.

What is the self-nature of the Tathagata? It is explained: The Tathagata has no self-nature. These beings, too, are equal in having no self-nature — but they are not equal in qualities.

Examination of the Tathagata — the twenty-second chapter.

Chapter 23 — Examination of Distortion

Objection: Things exist by their very own nature alone. It is taught:

[85b.1] Desire, hatred, and delusion,
it is taught, arise from conceptualization.
They all arise in dependence
upon the distortions of pleasant and unpleasant.

Here, it is extensively taught in the sutras that desire, hatred, and delusion arise from conceptualization. And these all arise from dependence upon the distortions of pleasant and unpleasant. Therefore, desire, hatred, and delusion exist.

Reply:

[85b.3] Those that arise in dependence
on the distortions of pleasant and unpleasant
do not exist by self-nature.
Therefore, the afflictions are not truly real.

Whatever afflictions such as desire, hatred, and delusion arise in dependence upon the distortions of pleasant and unpleasant — those do not exist by self-nature. Therefore, the afflictions are not truly existent.

Furthermore:

[85b.4] Neither the existence nor the non-existence
of a self can be established in any way.
Without that, how can the existence or non-existence
of the afflictions be established?

Here, if there were a support called "self" for the afflictions such as desire and so forth, it might be possible to examine whether the afflictions dependent upon it also exist. However, neither the existence nor the non-existence of a self can be established in any way whatsoever. If that self does not exist, how could the existence or non-existence of the afflictions be established? They cannot be.

Why is this so?

[85b.6] The one to whom those afflictions belong —
that too is not established.
If there is nothing, what is there?
Not the slightest affliction exists.

The self to whom those afflictions belong is not established in any way whatsoever. If there is no self at all, what afflictions could exist? Because not even the slightest affliction exists.

If one thinks that the afflictions exist even without any self, to that we reply:

[86a.1] Just as the view of self,
the afflictions do not exist in the afflicted in five ways.
Just as the view of self,
the afflicted does not exist in the afflictions in five ways.

Just as the view of one's own body is not present in the aggregates in five ways, likewise the afflictions are not present in the afflicted mind in five ways. And just as the view of one's own body is not present in the aggregates in five ways, likewise the afflicted mind is not present in the afflictions in five ways.

Furthermore:

[86a.3] If the distortions of pleasant and unpleasant
do not exist by self-nature,
what afflictions could there be
that depend upon the distortions of pleasant and unpleasant?

When the distortions of pleasant and unpleasant do not exist by self-nature, then the distortions are not real. Whatever is not real does not exist by self-nature. If those do not exist by self-nature, how could the afflictions that are said to arise in dependence upon them exist?

Objection:

[86a.4] Forms, sounds, tastes, tangibles,
smells, and mental objects — these six
are the basis; it is in terms of desire, hatred,
and delusion that they are examined.

Forms, sounds, smells, tastes, tangibles, and mental objects — these six are examined as the basis of desire, hatred, and delusion. In dependence upon that basis, the distortions of pleasant and unpleasant arise, and in dependence upon the distortions of pleasant and unpleasant, desire, hatred, and delusion arise.

Reply:

[86a.6] Forms, sounds, tastes, tangibles,
smells, and mental objects are mere designations —
like a city of gandharvas,
like a mirage, like a dream.

Like an illusory person,
like a reflection —
how could pleasant and unpleasant
arise in those?

Forms, sounds, smells, tastes, tangibles, and mental objects are merely isolated, devoid of anything, unmixed, without self-nature. Like a city of gandharvas, like a mirage, like a dream. Like an illusory person, like a reflection — how could pleasant and unpleasant arise in those?

Furthermore:

[86b.1] The pleasant, in dependence upon which
the unpleasant is to be designated —
since it does not exist without depending upon the pleasant,
therefore the pleasant is not tenable.

The pleasant — that in dependence upon which the unpleasant is to be designated — that pleasant does not exist prior to depending upon the pleasant. Therefore, the pleasant is not tenable.

[86b.2] The unpleasant, in dependence upon which
the pleasant is to be designated —
since it does not exist without depending upon the unpleasant,
therefore the unpleasant is not tenable.

The unpleasant — that in dependence upon which the pleasant is to be designated — that unpleasant does not exist prior to depending upon the unpleasant. Therefore, the unpleasant is not tenable.

[86b.3] If the pleasant does not exist,
how could desire arise?
If the unpleasant does not exist,
how could hatred arise?

If those pleasant and unpleasant do not exist, how could desire and hatred arise? Because they do not exist, delusion also does not exist — for by the very fact of their absence, that too is established as non-existent.

Objection: The distortions of pleasant and unpleasant most certainly exist, because the sutras teach that there are four distortions — of permanence and so forth. Because those exist, the distorted also exists. Here, grasping the impermanent as permanent is distortion. Grasping the impermanent as impermanent is not distortion. The same applies to the remaining three.

Reply:

[86b.6] If grasping the impermanent as "permanent" —
if such grasping is distortion,
then since in what is empty there is no permanence,
how could such grasping not be distortion?

If one thinks that grasping the impermanent as permanent is distortion, then this response: in what is empty of self-nature, not even the slightest permanence exists. When that does not exist, how could such grasping not be distortion? It is distortion. The same applies to the remaining three.

[86b.7] If grasping the impermanent as "impermanent" —
if such grasping is not distortion,
then since in what is empty there is no impermanence,
how could such grasping not be distortion?

If one thinks that grasping the impermanent as impermanent is not distortion, then this response: in what is empty of self-nature, not even the slightest impermanence exists. When that does not exist, how could such grasping not be distortion? That too is distortion. The same applies to the remaining three.

Objection: Grasping certainly exists, because the act of grasping, the grasper, and the grasped exist.

Reply:

[87a.2] That by which one grasps, the grasping itself,
the grasper, and the grasped —
all are utterly at peace.
Therefore, grasping does not exist.

"That by which one grasps" is the instrument. "The grasping itself" is the entity. "The grasper" is the agent. "The grasped" is the object. All of those are utterly at peace — meaning at peace by self-nature. How they are at peace by self-nature was explained at length in the Examination of the Tathagata. Therefore, grasping does not exist.

Objection: The distortions certainly exist, because one who possesses them exists.

Reply:

[87a.5] If there is no grasping either as distorted
or as correct,
who is it who possesses distortion,
and who possesses non-distortion?

If there is no grasping either as distorted or as non-distorted, who possesses distortion and who possesses non-distortion? Because for one who abides in the practice of non-conceptual wisdom, cognitions such as "permanent" and "impermanent" do not arise at all.

Furthermore:

[87a.6] For one who is already distorted,
distortions are impossible.
For one who is not distorted,
distortions are impossible.
For one who is becoming distorted,
distortions are impossible.

For one who is already distorted, distortions are impossible; for one who is not distorted, also impossible; for one who is becoming distorted, also impossible. How they are impossible should be understood in the same way as was explained at length in the chapter on the Examination of the Gone, the Not-Gone, and Going.

[87b.1] Examine for yourself
in whom distortions could be possible.

Now examine for yourself in whom distortions could be possible.

Furthermore:

[87b.2] If the distortions are unproduced,
how could they exist?
If the distortions do not arise,
how could the distorted exist?

Whatever distortions are unproduced by self-nature — how could they exist? Now, if those distortions do not arise by self-nature, how could the distorted exist? Therefore, the claim that "the distortions certainly exist because one who possesses them exists" is unreasonable.

Furthermore:

[87b.3] If self, pleasant, permanent, and bliss exist,
then cognizing self, cognizing pleasant,
cognizing permanent, and cognizing bliss
would not be distortions.

If self, pleasant, permanent, and bliss — those four — exist, then because they exist, cognizing as self, cognizing as pleasant, cognizing as permanent, and cognizing as bliss would not be distortions.

If one thinks that self, pleasant, permanent, and bliss — those four — do not exist, but rather selflessness and so forth — those four — do exist, and that grasping them as distortions establishes the distortions, to that we reply:

[87b.5] If self, pleasant, permanent, and bliss do not exist,
then selflessness, unpleasant,
impermanent, and suffering
also do not exist.

If self, pleasant, permanent, and bliss — those four — do not exist, then because they do not exist, selflessness, unpleasant, impermanent, and suffering — those four — also do not exist, because there is no correlate. Therefore, by this particular reasoning as well, the distortions do not exist.

[87b.7] Thus, when the distortions have ceased,
ignorance ceases.
When ignorance ceases,
formations and the rest cease.

Thus, by this path the distortions cease. When the distortions have ceased, ignorance ceases. When ignorance ceases, formations and the rest of the links also cease.

[88a.1] If any of the afflictions
were to exist by self-nature,
how could they be abandoned?
Who could abandon what truly exists?

If any of the afflictions existed by self-nature — being real, being just so, being true — how could they be abandoned? Who could abandon what exists? Because abandoning is untenable.

Here, if one thinks that the afflictions lack self-nature, and that those lacking self-nature should be abandoned, to that we reply:

[88a.3] If any of the afflictions
were to lack self-nature,
how could they be abandoned?
Who could abandon what does not exist?

If any of the afflictions lacked self-nature — being unreal, being not just so, being untrue — how could they be abandoned? Who could abandon what does not exist? Because abandoning is untenable — like a skull upon a meditator's head.

Examination of Distortion — the twenty-third chapter.

Chapter 24 — Examination of the Noble Truths

Objection:

[88a.4] If all of these are empty,
there is no arising and no perishing.
It would follow that you do not have
the four noble truths.

[88a.7] If all these beings are empty, then there is no arising and no perishing. Since those do not exist, it would follow that you do not have the four noble truths.

Without the four noble truths,
full knowledge, abandoning,
cultivation, and direct realization
would not be tenable.

[88b.1] Without the four noble truths, the full knowledge of suffering, the abandoning of the origin, the cultivation of the path, and the direct realization of cessation would not be tenable.

[88b.1] Since the full knowledge of suffering, the abandoning of the origin, the cultivation of the path, and the direct realization of cessation do not exist:

Since those do not exist,
the four fruits also do not exist.
Without fruits, there are none who abide in the fruit.
Those who have entered also do not exist.

[88b.2] The four fruits of the renunciant also do not exist. If the fruits of the renunciant do not exist, the eight persons who abide in the fruits and who have entered also do not exist.

If those eight persons
do not exist, there is no Sangha.

[88b.3] If those eight persons do not exist, there is no Sangha.

Furthermore:

Since the noble truths do not exist,
the sublime Dharma also does not exist.

[88b.3] Since the noble truths do not exist, the sublime Dharma also does not exist.

If Dharma and Sangha do not exist,
how could there be a Buddha?
Speaking thus, you harm
the Three Jewels.

[88b.3] If Dharma and Sangha do not exist, how could there be a Buddha? Speaking of emptiness thus, you harm the Three Jewels.

Furthermore:

[88b.4] Emptiness harms the existence of results,
dharma and adharma,
and indeed all
worldly conventions.

[88b.4] If emptiness is grasped, it harms adharma, dharma, the results produced by them, and all worldly conventions. Therefore, all things are not empty.

Reply:

[88b.5] Because you do not understand
the purpose of emptiness, emptiness itself,
or the meaning of emptiness,
you thereby cause such harm.

[88b.6] Because you do not truly understand what the purpose of teaching emptiness is, what the characteristics of emptiness are, and what the meaning of emptiness is, you thereby cause such harm.

The Dharma teaching of the Buddhas
relies perfectly on the two truths:
the conventional truth of the world
and the truth of the ultimate meaning.

Those who do not know the distinction
between these two truths
do not know the profound reality
of the Buddha's teaching.

[89a.1] The Dharma teaching of the Blessed Buddhas arises in dependence on these two truths. The worldly conventional truth is this: because phenomena are empty of self-nature, the world \u2014 through distortion and non-understanding \u2014 sees all phenomena as arising. That being conventionally true of those very phenomena, it is conventional truth.

[89a.2] The ultimate truth is this: the noble ones, through undistorted realization, see all phenomena as non-arising. That being ultimately true of those very phenomena, it is ultimate truth.

[89a.3] Those who do not understand the distinction between conventional truth and ultimate truth in this way do not know the profound reality of the Buddha's teaching.

[89a.3] If one thinks: "The ultimate truth that all phenomena are non-arising is sufficient \u2014 what need is there for a second, conventional truth?" \u2014 to that we reply:

[89a.4] Without relying on convention,
the ultimate meaning cannot be taught.
Without relying on the ultimate meaning,
nirvana cannot be attained.

[89a.5] Since without relying on convention the ultimate cannot be taught, and since without relying on the ultimate nirvana cannot be attained, therefore both truths must be established.

[89a.5] Emptiness wrongly viewed destroys
those of little wisdom,
just as a snake wrongly grasped
or a mantra wrongly practiced.

[89a.6] If the ultimate, emptiness, is wrongly viewed or wrongly examined, it destroys those of little wisdom and great harm arises for them. Just as wrongly grasping a snake destroys one and creates a great danger reaching to death, and just as wrongly practicing vidya and secret mantras with corrupted ritual destroys one and creates a great danger reaching to the end of life, so too is it.

[89b.1] Therefore, knowing that the depth of this Dharma
is hard for the weak to understand,
the Sage's mind turned away
from teaching.

[89b.1] For precisely that reason, knowing that it is hard for those of weak wisdom to understand the depth of this Dharma, the Blessed One's mind turned away from teaching.

[89b.2] Whatever faults you attribute to me
through emptiness \u2014
those are not applicable
to one who holds emptiness.

[89b.2] Whatever you attribute to me as faults resulting from emptiness \u2014 those are not applicable to that which is empty of self-nature.

Seventh fascicle, the last.

[89b.3] For whom emptiness is tenable,
all is tenable.
For whom emptiness is not tenable,
nothing is tenable.

[89b.3] For whom the emptiness of self-nature is tenable, for them everything worldly and transcendent is tenable. For whom the emptiness of self-nature is not tenable, for them nothing worldly or transcendent is tenable.

[89b.4] You transfer your own faults to me \u2014
like one who, mounted on a horse,
has forgotten
the very horse.

[89b.4] You transfer your own faults to me \u2014 like one who, while mounted on a horse, forgets the very horse.

Furthermore:

[89b.5] If you view entities as existing
from their own entity-nature,
then you view entities
as without causes and conditions.

You harm results and causes,
agents, actions and objects,
arising and ceasing,
and fruits.

[89b.6] If you view entities as existing from their own self-nature, then you view entities as without causes and conditions. Therefore, you harm results, causes, agents, actions, objects, arising, ceasing, and fruits.

[89b.7] What is dependent origination,
that we explain as emptiness.
That is dependent designation.
That itself is the middle way.

[90a.1] I explain that whatever is dependent origination, that is emptiness. That is dependent designation. That itself is the middle way. If some entity exists, it arises dependently and is dependently designated.

[90a.1] Since there is no phenomenon
that is not dependently arisen,
there is no phenomenon
that is not empty.

[90a.2] Since there is no phenomenon whatsoever that is not dependently arisen, there is no phenomenon whatsoever that is not empty.

The Reversal

[90a.2] If all of this is not empty,
there is no arising and no perishing.
It would follow that you do not have
the four noble truths.

[90a.3] If all these beings are not empty, then there is no arising and no perishing. Since those do not exist, it would follow that you do not have the four noble truths.

[90a.3] How so? We reply:

[90a.4] If there is no dependent origination,
how could there be suffering?
Suffering has been taught as impermanent \u2014
it does not exist as self-nature.

[90a.4] If not dependently arisen, suffering would not exist. Why? Because what the sutras teach \u2014 that the impermanent is suffering \u2014 does not exist as self-nature.

Furthermore:

[90a.5] If it exists from self-nature,
how could it arise universally?
Therefore, for one who harms emptiness,
there is no origin.

[90a.5] If that suffering exists from self-nature, how could it arise universally? Because it exists from self-nature. Since it is so, for one who harms emptiness, the origin does not exist.

[90a.6] If suffering exists by self-nature,
there is no cessation.
Since self-nature thoroughly abides,
you harm cessation.

[90a.7] If suffering exists by self-nature, cessation does not exist, because it would not perish. Therefore, since self-nature thoroughly abides, you harm cessation.

[90a.7] If the path exists by self-nature,
cultivation would not be tenable.
If that path is to be cultivated,
your self-nature does not exist.

[90b.1] If the path is held as existing by self-nature, cultivation would not be tenable, because it would be pointless. Since for what is permanent there is no method of cultivation and practice, therefore the cultivation of the path would not be tenable. But if that path is to be cultivated, then your self-nature does not exist.

Furthermore:

[90b.2] When suffering, origin, and cessation
do not exist,
what cessation of suffering does one claim
the path attains?

[90b.2] When the three dharmas \u2014 suffering, origin, and cessation \u2014 do not exist, what cessation of suffering do you claim is attained by the path?

Furthermore:

[90b.3] If by self-nature
it is not fully known,
how then could it be fully known?
Does not self-nature abide as known?

[90b.4] If suffering is not fully known by self-nature, how could it come to be fully known \u2014 since by self-nature it is not fully known? Did you not say that self-nature definitely abides?

[90b.4] Likewise, your abandoning,
directly realizing,
cultivating, and the four fruits also \u2014
like full knowledge \u2014 are untenable.

[90b.5] Likewise, your abandoning of the origin, directly realizing cessation, cultivating the path, and the four fruits \u2014 like the full knowledge of suffering \u2014 are untenable. The origin that is not abandoned by self-nature cannot be abandoned, because by self-nature it is not abandoned. Cessation that is not directly realized by self-nature cannot be directly realized, because by self-nature it is not directly realized. The path that is not cultivated by self-nature cannot be cultivated, because by self-nature it is not cultivated.

[90b.7] In that case, the four tasks regarding the four noble truths \u2014 full knowledge, abandoning, direct realization, and cultivation \u2014 are also untenable.

Furthermore:

[91a.1] The four fruits \u2014 stream-enterer, once-returner, non-returner, and arhat \u2014 without those four tasks, are also untenable.

Furthermore:

[91a.1] By grasping at self-nature,
fruits that are not attained by self-nature \u2014
how could they
come to be attained?

[91a.2] By grasping at self-nature, those fruits that are not attained by self-nature could also not come to be attained.

[91a.2] Without fruits, there are none abiding in the fruit.
Those who have entered do not exist.
If those eight persons
do not exist, there is no Sangha.

[91a.3] If the fruits of the renunciant do not exist, the eight persons who abide in the fruits and who have entered also do not exist. If those eight persons do not exist, there is no Sangha.

Furthermore:

[91a.3] Since the noble truths do not exist,
the sublime Dharma also does not exist.
If Dharma and Sangha do not exist,
how could there be a Buddha?

[91a.4] It would follow for you that the Buddha
does not depend on awakening.
It would follow for you that awakening
does not depend on the Buddha.

[91a.5] One who by your self-nature is not a Buddha \u2014
though they strive in the practice of awakening \u2014
will not attain awakening.

[91a.5] No one would ever
perform dharma or adharma.
What could be done with what is not empty?
Self-nature has no activity.

[91a.5] Fruits produced by dharma and adharma
would not exist for you.
Yet even without dharma and adharma,
fruits would exist for you.

[91a.6] If fruits produced by dharma and adharma
exist for you,
why are fruits arisen from dharma and adharma
not empty?

[91a.6] You harm all
worldly conventions.
You harm the emptiness
that is dependent origination.

[91a.7] There would be no actions at all,
and no undertaking of actions.
If you harm emptiness,
even a non-doer would become a doer.

[91b.1] If self-nature exists, all beings
would be separated from various states \u2014
unborn, unceasing,
and abiding permanently.

[91b.1] If self-nature exists, all beings without exception would be separated from various states \u2014 unborn, unceasing, and abiding permanently.

[91b.2] Therefore, if you grasp at self-nature in this way, all the faults described above would follow.

Furthermore:

[91b.2] If emptiness does not exist,
there would be no attaining the unattained,
no actions making an end of suffering,
and no abandoning of all afflictions.

[91b.3] If there is no emptiness of self-nature, then all worldly and transcendent attainments \u2014 the unattained to be attained \u2014 would also not exist. Actions making an end of suffering would also not exist, and the abandoning of all afflictions would also not exist.

[91b.4] One who sees dependent origination
sees suffering,
origin, cessation,
and path.

[91b.4] One who sees dependent origination sees those four dharmas called suffering, origin, cessation, and path. Just as a person with eyes, by lamplight, sees all those forms, so too is it.

This is called "Examination of the Noble Truths," the twenty-fourth chapter.

Chapter 25 — Examination of Nirvāṇa

Objection:

[91b.6] If all of these are empty,
there is no arising and no perishing.
Who claims that through abandoning and ceasing
one passes beyond suffering?

[91b.7] If all these beings are empty, then there is no arising and no perishing. Since those do not exist, who claims that through abandoning and ceasing one passes beyond suffering? Since abandoning and ceasing are untenable, therefore this is not so.

[92a.1] If not empty, then one would also obtain passing beyond suffering through the abandoning of afflictions and the ceasing of the aggregates.

Reply:

[92a.1] If all of this is not empty,
there is no arising and no perishing.
Who claims that through abandoning and ceasing
one passes beyond suffering?

[92a.2] If all these beings are not empty, then there is no arising and no perishing. Since those do not exist, who claims that through abandoning and ceasing one passes beyond suffering? Since abandoning and ceasing are untenable, therefore by this reasoning one should understand that nirvāṇa is untenable.

[92a.3] Then what is it? We reply:

Without abandoning, without attaining,
without annihilation, without permanence,
without ceasing, without arising —
that is what is claimed as nirvāṇa.

[92a.3] Therefore, the characteristic of nirvāṇa is to be designated as such.

Nirvāṇa Is Not an Entity

Furthermore:

[92a.3] Nirvāṇa is not an entity.
It would follow that it has the characteristic
of aging and death.
There is no entity without aging and death.

[92a.4] First of all, nirvāṇa is in no way an entity, because if it were an entity, it would follow that it has the characteristic of aging and death. Why? Because there is no entity without aging and death.

Furthermore:

[92a.5] If nirvāṇa were an entity,
nirvāṇa would be conditioned.
There is no entity whatsoever
that is not conditioned.

[92a.5] If nirvāṇa were an entity, therefore nirvāṇa would be conditioned. Why? Because there is no entity whatsoever that is not conditioned.

Furthermore:

[92a.6] If nirvāṇa were an entity,
how could nirvāṇa be non-dependent?
There is no entity whatsoever
that is not dependent.

[92a.7] If one claims that nirvāṇa is an entity, then the claim that nirvāṇa is non-dependent is untenable. Why? Because there is no entity that is not dependent. Therefore, nirvāṇa is not an entity.

Nirvāṇa Is Not a Non-Entity

Here one objects: Well then, nirvāṇa is a non-entity.

Reply:

[92b.1] If nirvāṇa is not an entity,
how could it be a non-entity?

[92b.1] If nirvāṇa is in no way an entity, then it is also not a non-entity. Why? Because if entity were fully established, then non-entity would also be fully established.

Furthermore:

[92b.2] For whom nirvāṇa is an entity,
for them non-entity does not exist.

[92b.2] For whom nirvāṇa is claimed as an entity, for them non-entity does not exist, because it is unreasonable to call what is an entity a non-entity. Therefore, nirvāṇa is also not a non-entity.

Furthermore:

[92b.3] If nirvāṇa is not an entity,
how could nirvāṇa be non-dependent?
There is no non-entity
that is not dependent.

[92b.3] If one claims that nirvāṇa is not a non-entity, then the claim that nirvāṇa is non-dependent is untenable. Why? Because there is no non-entity that is not dependent. Therefore, nirvāṇa is also not a non-entity.

What Nirvāṇa Is

Here one asks: Then what is nirvāṇa said to be?

Reply:

[92b.5] What is the entity of coming and going —
dependent or caused —
that, when non-dependent and uncaused,
is taught as nirvāṇa.

[92b.5] The aggregates — the entity of coming and going, dependent or caused through the distorted non-understanding — that very thing, when understood through the realization of distortion, is non-dependent and uncaused. The non-arising of the aggregates is taught as nirvāṇa.

Furthermore:

[92b.6] The Teacher taught that arising and perishing
should be abandoned.
Therefore, nirvāṇa
is fittingly neither entity nor non-entity.

[92b.7] Since the Blessed One taught that arising and perishing should be abandoned in their various aspects, therefore nirvāṇa is fittingly neither an existent entity nor a non-existent entity.

Nirvāṇa Is Not Both Entity and Non-Entity

Here one objects: Well then, nirvāṇa is both entity and non-entity.

Reply:

[93a.1] If nirvāṇa were
both entity and non-entity,
entity and non-entity
being liberation would be untenable.

[93a.1] If nirvāṇa were both entity and non-entity, then entity and non-entity would be liberation — but that is untenable, because two mutually contradictory things cannot coexist at the same time and place.

Furthermore:

[93a.2] If nirvāṇa were
both entity and non-entity,
nirvāṇa would not be non-dependent —
because it depends on those two.

[93a.3] If nirvāṇa were both entity and non-entity, then nirvāṇa would not be non-dependent, because nirvāṇa would depend on both entity and non-entity. Since this is undesirable, nirvāṇa being both entity and non-entity is untenable.

Furthermore, for this reason too it is untenable:

[93a.4] If nirvāṇa were
both entity and non-entity,
nirvāṇa would be unconditioned —
yet entity and non-entity are conditioned.

[93a.5] Nirvāṇa being both entity and non-entity is untenable. Why? Because nirvāṇa is unconditioned, while entity and non-entity are both conditioned. Therefore, by this distinction of cause as well, nirvāṇa being both entity and non-entity is untenable.

Nirvāṇa Is Not Neither Entity Nor Non-Entity

Here one objects: Nirvāṇa is not both entity and non-entity — rather, that in which both exist is nirvāṇa.

Reply:

[93a.6] If nirvāṇa has
both entity and non-entity,
those two do not exist in one thing —
like light and darkness.

[93a.7] Nirvāṇa having both entity and non-entity is also untenable. Why? Because two mutually contradictory things cannot reasonably coexist in one place at one time — like light and darkness. Therefore, the claim that nirvāṇa is that in which entity and non-entity exist is untenable.

Here one objects: Nirvāṇa is neither entity nor non-entity.

Reply:

[93b.1] Whoever teaches that nirvāṇa is
neither entity nor non-entity —
that would only be established
if entity and non-entity were established.

[93b.2] Your claim that nirvāṇa is neither entity nor non-entity is untenable. Why? Because the cognition that grasps and apprehends "neither entity nor non-entity" would only be established if entity and non-entity were established. Since entity and non-entity are not established, nirvāṇa being neither entity nor non-entity is untenable.

Furthermore:

[93b.4] If nirvāṇa is
neither entity nor non-entity,
who makes evident
"neither entity nor non-entity"?

[93b.4] If nirvāṇa is neither entity nor non-entity, then since "not entity" and "not non-entity" do not exist, who makes evident, indicates, apprehends, or designates nirvāṇa as "neither entity nor non-entity"? Therefore, nirvāṇa being neither entity nor non-entity is also untenable.

The Tathāgata Cannot Be Characterized

For this reason too, nirvāṇa is untenable:

[93b.6] The Blessed One after passing beyond suffering
is not seen as existing;
likewise, not as not existing,
not as both, and not as neither.

[93b.7] Even while the Blessed One remains,
he is not seen as existing;
likewise, not as not existing,
not as both, and not as neither.

[93b.7] Since the Blessed One — whether he has passed beyond suffering or remains — is not seen, indicated, apprehended, or designated as existing, not existing, both existing and not existing, or neither existing nor not existing, therefore nirvāṇa too cannot be designated. If that cannot be designated, whose nirvāṇa would it be? Therefore, in every way, nirvāṇa is untenable.

Saṃsāra and Nirvāṇa Are Not Different

Furthermore:

[94a.2] There is not the slightest difference
between saṃsāra and nirvāṇa.
There is not the slightest difference
between nirvāṇa and saṃsāra.

[94a.2] In this regard, the continuum of the aggregates is designated as saṃsāra, and those aggregates are empty of self-nature. Therefore, just as I have already taught from the beginning that they have the nature of non-arising and non-ceasing, so by the equality of all dharmas being without arising and without ceasing, saṃsāra has not the slightest difference from nirvāṇa.

[94a.3] Just as saṃsāra has not the slightest difference from nirvāṇa, likewise nirvāṇa too has not the slightest difference from saṃsāra.

[94a.4] Whatever is the limit of nirvāṇa,
that is the limit of saṃsāra.
Between these two, not even
the subtlest difference exists.

[94a.5] The ultimate limit and the limit of non-arising, the final endpoint of both nirvāṇa and saṃsāra — these are equal in having no object of reference, and not even the subtlest difference exists between them.

The Dissolution of All Views

[94a.5] Views about the cessation of the Tathāgata,
about finitude and so forth,
about permanence and so forth —
these depend on nirvāṇa, the future limit, and the past limit.

[94a.6] The views that the Tathāgata exists after cessation, does not exist, both exists and does not exist, or neither exists nor does not exist; and the views that the world has a limit, has no limit, has both, or has neither; and the views that the world is permanent, impermanent, both, or neither — these depend, respectively, on nirvāṇa, the future limit, and the past limit.

In this regard:

[94b.1] Where all entities are empty —
what finitude? What infinity?
What both finitude and infinity?
What neither finitude nor infinity?

What sameness? What otherness?
What permanence? What impermanence?
What both permanence and impermanence?
What neither?

[94b.2] All objects are thoroughly pacified,
proliferation is thoroughly pacified — peace.
The Buddha has not taught
any dharma whatsoever, to anyone, anywhere.

Like an emanation, or like a rosary.

This is called "Examination of Nirvāṇa," the twenty-fifth chapter.

Chapter 26 — Examination of the Twelve Links of Existence

Sanskrit: dvādaśāṅgaparīkṣā
Tibetan: སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བརྟག་པ
Folios [94b.3]–[95b.3]

Objection: You have already demonstrated entry into ultimate truth through the Mahāyāna scriptural tradition. Now demonstrate entry into ultimate truth through the Śrāvaka scriptural tradition.

Reply:

Obscured by ignorance, for the sake of continued existence,
the three types of formations —
those actions that actively form —
by those actions, one proceeds into the realms of existence.

Consciousness, conditioned by formations,
enters into the realms of existence.
When consciousness has entered,
name-and-form come to be.

When name-and-form have come to be,
the six sense-fields arise.
Depending on the six sense-fields,
from them contact arises.

Depending on eye, form, and attention,
arising alone comes about.
Thus, depending on name-and-form,
consciousness arises.

Eye, form, and consciousness —
the convergence of these three
is contact. From that contact,
feeling thoroughly arises.

Conditioned by feeling, craving arises.
For the sake of feeling, one craves.
When one craves, grasping —
the four types of grasping — comes to be.

When grasping exists, the existence
of the one who grasps thoroughly arises.
If grasping did not exist,
one would be liberated, and existence would not come to be.

That existence is the five aggregates.
From existence, birth arises.

Aging-and-death, grief,
lamentation along with suffering,
unhappiness, and agitation —
these thoroughly arise from birth.

Thus, this mass of suffering —
nothing but this — comes to be.

Therefore, the wise do not form
the root formations of cyclic existence.

Therefore, the unwise are the agents.
The wise are not, because they see reality.

When ignorance has ceased,
formations too will not arise.

The cessation of ignorance comes about
through the cultivation of knowing that very reality.

Through the cessation of this and that,
this and that do not manifest.

This mass of suffering — nothing but that —
thus thoroughly ceases.

Childish beings, obscured by ignorance, for the sake of continued existence in the hells and so forth, actively form the three types of formations through body, speech, and mind. Whatever virtuous and non-virtuous actions have been actively formed — great, middling, and small — by those actions, one proceeds into the realms of existence such as the hells and so forth.

There, conditioned by the formations, consciousness enters into the realms of existence. When consciousness has thus entered, name-and-form come to be. When name-and-form have come to be, the six sense-fields arise from name-and-form.

Depending on the six sense-fields, from them contact arises. The sequence of the arising of this contact is as follows: depending on eye, form, and attention, arising alone comes about. Thus, depending on name-and-form, consciousness arises, and the convergence of eye, form, and consciousness — these three — is contact.

From that contact, feeling thoroughly arises. Conditioned by feeling, craving arises — one craves for the objects of feeling. When one craves, the four types of grasping come to be as grasping.

When grasping exists, the craving of the one who grasps thoroughly arises. If grasping did not exist, one would be liberated, and that one's existence would not come to be. But because there is grasping, that one's existence arises. That existence should be understood as the five aggregates.

From existence, birth arises. From birth, aging-and-death, grief, lamentation, suffering, unhappiness, and agitation arise. Thus, this mass of suffering, this assembly of suffering — nothing but this, unmixed — comes to be. Therefore, the wise do not form the root formations of cyclic existence.

Therefore, the unwise are the agents of formations, but the wise are not. Why? Because they see reality. When ignorance has ceased, formations too will not arise. The cessation of ignorance comes about through cultivating, familiarizing with, and stabilizing the knowing of the twelve links as they truly are.

Through the cessation of these and those links of existence, these and those links of existence do not manifest. Thus, the mass of suffering, the assembly of suffering — nothing but this, unmixed — thoroughly and utterly ceases, like a seed that has been burned.

The detailed exposition of entering into these twelve links of existence should be understood from the Sūtra and Abhidharma collections. Here, only a summary has been stated.

Examination of the Twelve Links of Existence, the twenty-sixth chapter.

Chapter 27 — Examination of Views

Sanskrit: dṛṣṭiparīkṣā
Tibetan: ལྟ་བ་བརྟག་པ
Folios [95b.4]–[99a.3]

Objection: Now demonstrate, based on the sūtra tradition in accord with the Śrāvaka vehicle, that the various kinds of views are untenable.

Reply:

The views that hold "I existed in the past"
and "I did not exist," and that the world is permanent, and so forth —
all those views
depend upon the anterior limit.

The views that hold "I will arise as another in the future"
and "I will not arise," and that the world has a limit, and so forth —
all those views
depend upon the posterior limit.

The sūtra called "A Teaching that Restrains All Outflows" states: the view "I existed in the past" and the view "I did not exist in the past" — on account of these, whatever views hold the world to be permanent and so forth depend upon the anterior limit. The view "I will arise as another in the future" and the view "I will not arise in the future" — on account of these, whatever views hold the world to have a limit and so forth depend upon the posterior limit.

These are untenable. By what reasoning? It is explained:

Views Concerning the Anterior Limit

The view that holds "I existed in the past" —
that is untenable.
That which existed in former lives
is not identical to this present self.

If one thinks "that very one would be the self,"
the grasping would be different.
Apart from grasping,
what then is your self?

If there is no self apart from grasping —
when it is established that
grasping itself is the self,
then your self does not exist.

Grasping itself is not the self,
for it is subject to arising and destruction.
How could that which is taken
be the one who takes?

The self is not tenable as other than grasping.
If it were other, then without grasping
it should be apprehensible — yet it is not apprehensible.

Thus, the self is neither other than grasping,
nor is it grasping itself,
nor is it without grasping,
nor is it determined to be utterly nonexistent.

The view "I existed in the past" is untenable. Why? Because that which existed in former lives is not the same as the present self.

Objection: Suppose that which existed in former lives is indeed the present self — what fault would there be?

Reply: If that which existed in former lives were indeed the present self, then the grasping would not be different — yet grasping is different. And it would follow that the self exists apart from grasping. Can you articulate what your self is apart from grasping? I know it to be untenable in every respect.

If one thinks "there is no self apart from grasping" — then either grasping itself is the self, or your self does not exist. That grasping itself is the self is also untenable. Why? Because grasping is subject to arising and destruction — it arises and perishes — and that is not the characteristic of a self. Furthermore, how could that which is taken be the one who takes? Many faults would follow.

If one thinks "the one who takes is other than what is taken" — it is to be explained: the self is not tenable as other than grasping. Why? If it were other, then even without grasping, it should be apprehensible by the sense faculties of the eye and so forth — yet it is not apprehensible.

Thus, the self is neither other than grasping, nor is it grasping itself, nor is it without grasping, nor is it determined to be utterly nonexistent. Therefore, by this examination, the view "I existed in the past" is untenable.

Now:

The view "I did not exist in the past" —
that too is untenable.
That which existed in former lives
is not other than this present self.

If this were other,
it would arise even without that.
Likewise, it would remain,
and be born without having died there.

Annihilation, and the wasting of actions,
and the experiencing of actions done by one
by another —
such consequences and others would follow.

It does not arise from what did not exist,
for faults would follow in this.
The self would become something made,
or it would arise without a cause.

The view "I did not exist in the past" is also untenable. Why? Because that which existed in former lives is not other than this present self. If it were other, then this present self would arise even without that former one. Likewise, it would remain in that place, and be born here without having died there. Furthermore, annihilation would follow, actions would be wasted, and actions done by one person would be experienced by another — such consequences and others would follow. Nor does it arise from what did not exist, for many faults would follow: the self would become something fabricated, or it would arise without a cause.

Views Concerning Permanence and Impermanence

If someone were to come from somewhere
and were to go somewhere,
then, because of that beginningless state,
it would be permanent — but that does not exist.

If, when examined with wisdom, some entity were to come from some place and go somewhere, then because of that beginningless state, it would be permanent. But when examined with wisdom, no entity whatsoever comes from any place or goes anywhere. Therefore, because there is no beginningless state, it is not permanent.

If there is no permanent thing whatsoever,
what impermanent thing could there be?
Both permanent and impermanent —
and the negation of both — are eliminated.

If, when examined with wisdom, no permanent entity exists whatsoever, then what impermanent thing could there be? And what could "both permanent and impermanent" be? And what could "neither permanent nor impermanent" be? Therefore, the four positions concerning permanence that depend upon the anterior limit are untenable.

Views Concerning the Posterior Limit

Now the four positions concerning the posterior limit — that the world has a limit, does not have a limit, and so forth — are also untenable. How so? It is explained:

If the world had a limit,
how could there be an afterlife?
If the world had no limit,
how could there be an afterlife?

The view that the world has a limit is untenable. Why? If the world had a limit, then there would be no afterlife. But there is an afterlife. Therefore, the view that the world has a limit is untenable. The view that the world has no limit is also untenable. Why? If the world had no limit, then there would be no afterlife either. But there is an afterlife. Therefore, the view that the world has no limit is also untenable.

Why are both untenable? It is explained:

Because this continuum of the aggregates
is like the light of a lamp,
therefore, both "having a limit"
and "having no limit" are unreasonable.

Because this continuum of the aggregates is like the light of a lamp — arising through the power of the assemblage of causes and conditions — therefore, the views that the world has a limit or has no limit are unreasonable.

Why are they unreasonable? It is explained:

If the former aggregates were to perish,
and depending on these aggregates
those aggregates were not to arise,
then the world would have a limit.

If the former aggregates were not to perish,
and depending on these aggregates
those aggregates were not to arise,
then the world would have no limit.

If the former aggregates were to perish and, depending on these aggregates, other aggregates were not to arise, then the world would have a limit. But since that is not the case, the view that the world has a limit is untenable. If the former aggregates were not to perish and, depending on these aggregates, later aggregates were not to arise, then the world would have no limit. But since that is not the case, the view that the world has no limit is also untenable.

Because both arising and destruction
are extremely difficult to find,
therefore, in brief, cyclic existence
neither has a limit nor is without a limit.

Now, the view that the world both has and does not have a limit is also untenable. Why? It is explained:

If one part had a limit
and another part had no limit,
the world would both have and not have a limit —
but that too is unreasonable.

If one part had a limit and another part had no limit, then the world would both have and not have a limit. But then the entity would have a dual nature, and that is untenable.

By what means could the appropriator
on one part be utterly destroyed
while on another part not be utterly destroyed?
That is unreasonable.

By what means could that which is appropriated
on one part be utterly destroyed
while on another part not be utterly destroyed?
That too is unreasonable.

By what reasoning could the appropriator on one side be utterly destroyed while on the other side not be utterly destroyed? Since permanence and impermanence themselves are untenable, that is unreasonable. And by what means could that which is appropriated on one side be utterly destroyed while on the other side not be utterly destroyed? Since permanence and impermanence are utterly untenable, that too is unreasonable.

Thus, because a dual nature of the entity is untenable, the view that the world both has and does not have a limit is untenable. And the view that the world neither has nor does not have a limit is also untenable. Why? It is explained:

If "having a limit" and "having no limit"
were both established,
then "neither having a limit nor not having a limit"
would be established — but that depends upon those two.

If "having a limit" and "having no limit" were both fully established, then "neither having a limit nor not having a limit" would also be fully established. But since "having a limit" and "having no limit" are not established, therefore "neither having a limit nor not having a limit" is also not established.

Therefore, by this examination, the four positions concerning the posterior limit — that the world has a limit, does not have a limit, and so forth — are untenable.

The Dissolution of All Views

Alternatively:

Because all entities are empty,
views of permanence and so forth —
where, with respect to what, by whom,
and how could they ever arise?

Because all entities are empty, views of permanence and so forth — in what place, with respect to what object, by what persons, for what reason — could they ever arise? They could not.

He who, having taken hold of compassion,
taught the excellent Dharma
in order to abandon all views —
to that Gautama I bow.

He who, having taken hold of compassion, taught the excellent Dharma in order to abandon all views — to that fully awakened Blessed One, unsurpassable, inconceivable, peerless, immeasurable, of the same lineage as Gautama — to him I bow, just as did the bodhisattva Nandimukha.

From the Commentary on the Root Middle Way, Fearless from All, composed by the master Arya Nāgārjuna: Examination of Views, the twenty-seventh and final chapter.

Terminal Colophon

The Commentary on the Root Middle Way called "Fearless from All," composed in verse form: a summary demonstration of the meaning of Prajñā — a treatise established through speech, grammar, and scripture, fearless from any thesis of one's own or others' doctrinal positions, endowed with inference and critical refutation and the teaching of reality that pacifies the stench of wrong views, demonstrating the way of the Perfection of Wisdom — composed by the great master Arya Nāgārjuna, possessed of unassailable wisdom and compassion, who, having accomplished the Joyous Stage, opened the way of the unsurpassed Tathagata vehicle and went to the pure land called Sukhāvatī, the Pleasant World, where he will become the Tathagata called Jñānākara-prabhā, Source of Wisdom Light. This is complete.

By the command of the great lord, the supreme king dPal lHa btsan po, this was translated and carefully edited by the Indian paṇḍita of the Mahāyāna Mādhyamika tradition, Jñānagarbha, and the Tibetan chief editor and translator, the monk Klu'i rgyal mtshan.

Colophon

Good Works Translation from Classical Tibetan. Prologue and Chapter 1 translated by Rinchen (Tulku, Tibetan Translator lineage, life 54). Chapters 2–3 translated by Rinchen (life 55). Chapters 4–6 translated by Rinchen (life 56). Chapter 7 translated by Tashi (བཀྲ་ཤིས, life 57). Chapters 8–9 translated by Lotsāwa (ལོ་ཙཱ་བ, life 58). Chapter 10 translated by Lotsāwa (life 59). Chapters 11–12 translated by Rinchen (life 60). Chapter 13 translated by Lotsāwa (life 61). Chapters 14–15 translated by Lotsāwa (life 63). Chapter 16 translated by Lotsāwa II (life 64). Chapter 17 translated by Lotsāwa III (ལོ་ཙཱ་བ, life 65). Chapters 1–9 merged and published by Shiage (仕上げ, WIP Finisher, pass 118). Chapters 10–13 merged by Musubi (結び, WIP Finisher, pass 123). Chapters 14–16 merged by Tamam (تمام, WIP Finisher, pass 125). Chapter 17 merged by Kessō (結草, WIP Finisher, pass 126). Chapter 18 translated by Rinchen (རིན་ཆེན, life 67). Chapter 18 merged by Siddhi (सिद्धि, WIP Finisher, pass 127). Chapter 19 translated by Yeshe (ཡེ་ཤེས, life 68). Chapter 19 merged by Siddhi (सिद्धि, WIP Finisher, pass 127). Chapter 20 translated by Pema (པདམ, life 69). Chapter 20 merged by Musubi (結び, WIP Finisher, pass 128). Chapter 21 translated by Yeshe (ཡེ་ཤེས, life 69). Chapter 21 merged by Khatm (ختم, WIP Finisher, pass 129). Chapter 22 translated by Lotsāwa (ལོ་ཙཱ་བ, life 70). Chapter 22 merged by Shimai (仕舞い, WIP Finisher, pass 130). Chapter 23 translated by Rinchen (རིན་ཆེན, life 71). Chapter 24 translated by Rinchen (རིན་ཆེན, life 72). Chapter 25 translated by Pema (པདམ, Tibetan Translator). Chapters 23–25 merged by Tamām (تمام, WIP Finisher, pass 132). Chapters 26–27 and terminal colophon translated by Dorje (རྡོ་རྗེ, Tibetan Translator, life 74). Chapters 26–27 and terminal colophon merged by Shiage (仕上げ, WIP Finisher, pass 133). Tibetan text read and translated independently throughout. No existing English translation was consulted, as none exists for the Akutobhayā. MITRA AI was not used for this translation.

Source: Esukhia Derge Tengyur (CC0), file 096 (དབུ་མ།_ཙ), D3829, folios 29b–63b. The Akutobhayā spans 27 chapters across approximately 139 folio sides. This translation covers the Prologue (commentary on the dedication verse), Chapter 1 (Examination of Conditions, pratyayapariksha), Chapter 2 (Examination of Gone, Not-Gone, and Going, gatagatatapariksha), Chapter 3 (Examination of the Sense Fields, āyatanapariksha), Chapter 4 (Examination of the Aggregates, skandhapariksha), Chapter 5 (Examination of the Elements, dhātupariksha), Chapter 6 (Examination of Desire and the Desirous, rāgaraktapariksha), Chapter 7 (Examination of Arising, Abiding, and Perishing, utpādasthitibhaṅgapariksha), Chapter 8 (Examination of the Agent and Action, karmakārakapariksha), Chapter 9 (Examination of the Appropriator and the Appropriated, upādātṛupādānapariksha), Chapter 10 (Examination of Fire and Fuel, agniindhanapariksha), Chapter 11 (Examination of Samsara, saṃsārapariksha), Chapter 12 (Examination of Suffering, duḥkhapariksha), Chapter 13 (Examination of Reality, tattvaparīkṣā), Chapter 14 (Examination of Contact, saṃsparśaparīkṣā), Chapter 15 (Examination of Entity and Non-Entity, svabhāvaparīkṣā), and Chapter 16 (Examination of Bondage and Liberation, bandhanamokṣaparīkṣā), Chapter 17 (Examination of Action and Result, karmaphalaparīkṣā), Chapter 18 (Examination of Self and Dharma, ātmadharmaparīkṣā), Chapter 19 (Examination of Time, kālaparīkṣā), Chapter 20 (Examination of Cause and Result, kāryakāraṇaparīkṣā), Chapter 21 (Examination of Arising and Perishing, saṃbhavavibhavaparīkṣā), and Chapter 22 (Examination of the Tathāgata, tathāgataparīkṣā), Chapter 23 (Examination of Distortion, viparyāsaparīkṣā), Chapter 24 (Examination of the Noble Truths, āryasatyaparīkṣā), Chapter 25 (Examination of Nirvāṇa, nirvāṇaparīkṣā), Chapter 26 (Examination of the Twelve Links of Existence, dvādaśāṅgaparīkṣā), and Chapter 27 (Examination of Views, dṛṣṭiparīkṣā), with the terminal colophon.

The Akutobhayā was translated from Sanskrit into Tibetan by Khu mDo-sde-'bar and other Tibetan translators. It is catalogued as Tohoku no. 3829 in the Derge edition of the Tengyur.

Note on authorship: The text is traditionally attributed to Nagarjuna, but many modern scholars consider it to be the work of an early commentator working closely within Nagarjuna's tradition, possibly predating Buddhapalita (5th century CE). The question remains open. This translation follows the traditional attribution.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

Related Madhyamaka texts in the Good Work Library: Sixty Verses on Reasoning — Nagarjuna (D3825) · The Vaidalyasutra — Nagarjuna (D3826) · Twenty Verses on the Great Vehicle — Nagarjuna (D3833) · Verses on the Heart of Dependent Origination — Nagarjuna (D3836) · Exposition of the Heart of Dependent Origination — Nagarjuna (D3837) · The Treatise on Parts — Aryadeva (D3844) · Commentary on the Treatise on Parts — Aryadeva (D3845) · Establishing Rational Reasons for Refuting Errors — Aryadeva (D3847) · Commentary on the Measure of the Hand — Aryadeva (D3849) · The Middle Way — Destroyer of Error — Aryadeva (D3850) · Compendium of the Essence of Wisdom — Aryadeva (D3851) · Commentary on the Compendium of Essence of Wisdom — Bodhibhadra (D3852)

🌲

Source Text: དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ག་ལས་འཇིགས་མེད།

Classical Tibetan source text from the Esukhia Derge Tengyur digital edition (CC0). Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above. Prologue, Chapters 1–9.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མཱུ་ལ་མ་དྷྱ་མི་ཀ་བྲྀཏྟི་ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ག་ལས་འཇིགས་མེད། བམ་པོ་དང་པོ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སློབ་དཔོན་ འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་དག །འདི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་རབ་སྤངས་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གསུང་བ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་ པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བསྟན་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་དབང་ཕྱུག་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གཉི་ ག་དང་། དུས་དང་། རང་བཞིན་དང་། ངེས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འགྱུར་བ་དང་། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རྒྱུས་ལོག་པར་ཞུགས་པ། རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་དང་། ཆད་པ་དང་། རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པ་དེ་དང་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་དང་། ཆད་པ་དང་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་དང་། དེ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཤས་ཆེར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ། བློ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཟབ་མོ་བསྟན་ པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྔར་སྨོས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འགག་པ་མེད་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ། ཆད་པ་མེད་པ། རྟག་པ་མེད་པ། འོང་བ་མེད་པ། འགྲོ་བ་མེད་པ། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ། དོན་གཅིག་མ་ཡིན་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞི་བར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟོད་པ་བརྗོད་པ་ཕྱག་འཚལ་བའི་བྱ་བ་ཉེ་བར་གདགས་པ་དང་ལྡན་པ་འདིས་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བ་འདི་ལ་འགག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་ཡུན་གྱི་དངོས་པོ་ བཞིན་ནོ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །ཐ་དད་དོན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་སཱ་ལུའི་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ། །དོན་གཅིག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་བཞིན་ནོ། །ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་ཚིག་སྦྱར་བ་བརྗོད་ པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་འགོག་པར་བྱེད། འདིར་བཤད་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པར་བསྟན་པ་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་དག་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་དག་སྨོས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པའི་སྒྲ་སྔར་སྨོས། འདིར་བཤད་པ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་སྒྲ་སྔར་བརྗོད་པར་ངེས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བའི་དབང་གིས་འགག་པ་མེད་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ སྔ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཡང་ན་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ལ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་སྤང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་འགགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་ དུ་སེམས། འགག་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་མི་འགྱུར་རོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། ། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འགག་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་ རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅིང་འགགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་ པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལས་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་འགག་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པ་ཐ་སྙད་གདགས་པར་མཛད་པ་དེའི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་སྔར་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཆད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲའི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་འབྲེལ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་སྔར་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆད་པ་མེད་པས་འགག་པ་མེད་དེ། འདི་ན་གང་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་འགོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་རྟག་པ་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་བར་དུ་ཆོད་པ་དང་འབྲེལ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པའི་སྒྲའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པས་ཆད་པ་མེད་དེ། འདི་ན་གང་འགག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྟག་པ་མེད་དེ། འདི་ན་གང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་རྟག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མེད་དོ། །ད་ནི་གཞན་དུ་བརྟགས་ཏེ། འགག་པ་མེད་པ་ནི་འགགས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དག་ལ་འགག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་འཕོ་བ་མེད་པར་མི་འཐད་པའི་ ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྔ་མའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འགག་པ་མེད་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འགག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟག་པ་གཞན་ཡང་འགག་པ་མེད་པ་ནི་ལུས་དང་མིང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ཡང་ལུས་དང་མིང་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣམ་ གྲངས་གཞན་ཡང་འགག་པ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བརྟག་པ་གཞན་ཡང་འགག་པ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཆད་པ་མེད་པ་ནི་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོང་བ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་ འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟག་པ་གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་ནི་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་མེད་དོ། །བརྟག་པ་གཞན་ཡང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་ པས་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འོང་བ་མེད་དོ། །འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པ་ དེའི་ཕྱིར་ཆད་པ་མེད་དོ། །འདི་ནི་བརྟག་པ་གཞན་ཏེ། གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་འབྱུང་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཏེ། གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་འོང་བ་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཏེ། གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འགག་ པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་སྔ་མ་བཞི་པོ་འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་རང་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་ རྣམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཕྱི་མ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གྲངས་ཅན་དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་གོ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་པ་ དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དོ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གཉིས་ཀ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དག་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་དག་འགྲོ་བ་དག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དེ་དག་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འོང་བ་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་ བསྟན་ཏོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དོན་མེད་ན་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་དག་པ་མིང་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་གང་དག་ཡོད་ན་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་དག་འབྱུང་བར་བསམ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། མིང་དང་མིང་ཅན་དག་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན་ ནི་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་མིང་གི་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་དག་ནི་མི་འཐད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལ་མིང་དང་མིང་ཅན་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དམ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྲང་ན། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་ མིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མིང་ཅན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་མིང་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་མེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཁ་ཚིག་པར་འགྱུར་བ་རིགས་ན་ཚིག་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་འདི་ན་སྒྲ་ལ་མཁས་པ་དག་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་ བསྒྲུབས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་མིང་ཡང་གཞན་ལ་མིང་ཅན་ཡང་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །མིང་ཅན་གྱི་མིང་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ན་མིང་ཅན་མེད་ན་དེ་གང་གི་མིང་ ཅན་མིང་མེད་པར་ཡང་མིང་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དེ། གང་གིས་དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་མིང་དང་མིང་ཅན་དེ་གཉིས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ གི་ཁྱད་པར་རྣམས་མི་འགྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་ལུང་གི་ཚད་མ་ལས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་ལས། མིང་ནི་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ལ། གང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་མིང་དུ་རྣམ་པར་ རྟོག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེས་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ཕྱིར་ལུང་གི་ཚད་མས་ཀྱང་མིང་དང་མིང་ཅན་དེ་གཉིས་སུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་མ་གྲུབ་ན་འགག་པ་ལ་{སྩོགས་,སོགས་}པའི་མིང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་མི་འགྲུབ་པོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འགག་པ་ མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་དངོས་པོ་རྣམས་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྐལ་པ་དང་པོ་པའི་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་གང་དག་འགག་པ་དེ་དག་གལ་ཏེ་འགག་པར་གྱུར་ན་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ ན་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་དག་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། སྣང་བས་དེའི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་སྐྱེ་བ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྐལ་པ་དང་པོའི་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་མེད་པ་ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་པར་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་དག་སྣང་བར་གྱུར་ན་ནི། སྐྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་རིགས་པ་ ཞིག་ན། མི་སྣང་བས་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཆད་པ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ཆད་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཆད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མཐོང་སྟེ། འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་འབྲས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ ལ་སོགས་པ་དག་འབྱུང་བ་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཆད་པ་ཡིན་ན་འབྱུང་བ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འབྱུང་བ་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པ་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྟག་པ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རྟག་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་ན་དངོས་པོ་རྣམས་རྟག་པར་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མཐོང་སྟེ། འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་མྱུ་གུའི་དུས་ན་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་མྱུ་གུའི་དུས་ན། ས་བོན་ལྡོག་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསམ་པར་ བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མཐོང་སྟེ། འདི་ན་འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་མྱུ་གུ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ཞེས་ཐ་དད་པར་རྗོད་པར་དེ་དག་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་དག་ཐ་དད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་ འདོད་ན། དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མཐོང་སྟེ། འདི་ན་འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་དང་འབྲས་སཱ་ལུའི་ མྱུ་གུ་དང་། འབྲས་སཱ་ལུའི་འདབ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན། འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་དང་འབྲས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་དང་། འབྲས་སཱ་ལུའི་འདབ་མ་ཞེས་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འདི་ཇི་ལྟར་སྨྲ་བར་འགྱུར། ཀོ་དྲ་བའི་ས་བོན་དང་། ཀོ་དྲ་བའི་མྱུ་ གུ་དང་། ཀོ་དྲ་བའི་འདབ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་བ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོང་བ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། འོང་བ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ ན་དངོས་པོ་རྣམས་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མཐོང་སྟེ། འདི་ན་འབྲས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ག་ཤེད་ནས་འོངས་ན། འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལ་ངེས་པར་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མྱུ་གུའི་ཡུལ་གཞན་(གཤེད་,ག་ཤེད་)ནས་འོངས་ཏེ། ས་བོན་ལ་ངེས་པར་གནས་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ན། ཤིང་ ལྗོན་པ་ལ་བྱ་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ན། དེ་ལྟར་མི་སྣང་བས། དེའི་ཕྱིར་འོང་བ་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འགྲོ་བ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། འགྲོ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་དངོས་ པོ་རྣམས་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མཐོང་སྟེ། འདི་ན་འབྲས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི། རི་ལ་སྦྲུལ་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མི་སྣང་བས་དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པ་འདིས་ཀྱང་འགག་ པ་ལ་སོགས་པ་དག་མི་འཐད་དེ་བརྟག་པ་དང་པོའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འདིར་བཤད་པ། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ། བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བདག་ཉིད་ལས་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ལས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ལས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་དང་གཞན་ལས་མ་ཡིན་པའོ། །རྒྱུ་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་མ་ཡིན་ པའོ། །དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཏེ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འདི་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ངོ་། །གང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་གང་ན་དང་ཡུལ་གང་ན་ཡང་ངོ་། །སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེས་པ་དང་། བྱུང་བ་དང་། མངོན་པར་གྲུབ་པའོ། །ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི། ལན་འགའ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རིམ་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པ་ ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེལ་བའི་ཚིག་རྣམས་སྨོས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་རིམ་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གང་དག་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དཔྱད་པ་དེའི་རིགས་པ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་ བཞིན་ནི། །རྐྱེན་ལ་སོགས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །རང་བཞིན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་དངོས་པོ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྐྱེན་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །{སྩོགས་,སོགས་}ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ནི། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གི་རྐྱེན་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བསྟན་པ་སྔར་བཏང་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་ པའི་དོན་ཏོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡོད་མིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མིན་གཞན་གྱི་དངོས་ པོ་ཡོད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་དོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གཉིས་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་དོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ནི་ཐ་ཆད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་དེ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་དོ། །འདིར་ ཆོས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་གིས་སྨྲས་པ། རྐྱེན་རྣམ་བཞི་སྟེ་རྒྱུ་དང་ནི། །དམིགས་པ་དང་ནི་དེ་མ་ཐག །བདག་པོ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། །རྐྱེན་ལྔ་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྩོམ་པ་དག་གིས་རྣམ་གྲངས་དེ་དང་དེ་དག་གིས་བརྟེན་པ་རྐྱེན་ཇི་སྙེད་གང་དག་བརྗོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ ཅད་ནི་རྐྱེན་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་དུ་འདུས་པས་རྐྱེན་ལྔ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་བཞི་པོ་གང་དག་ཏུ་འདུས་ཤེ་ན། རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་བསྐྱེད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་རྟེན་གྱི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་དབང་བྱེད་པའི་ དོན་གྱིས་ཏེ། རྐྱེན་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་བརྗོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད། །བྱ་བ་མི་ལྡན་རྐྱེན་མ་ཡིན། །བྱ་བ་ལྡན་ནམ་འོན་ཏེ་ན། ། ཁྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྐྱེན་རྣམས་དགོས་པ་མེད་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའམ་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ ཡིན་གྲང་ན། དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པའམ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་བྱ་བ་མེད་དེ། བྱ་བ་བཞིན་ནམ། བསྲེགས་པ་དང་མ་བསྲེགས་པ་བཞིན་པས་དེ་ལ་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བརྗོད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འདི་དག་ལ་བརྟེན་སྐྱེ་ བས་ན། །དེ་ཕྱིར་འདི་དག་རྐྱེན་ཅེས་གྲག །འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་རྐྱེན་དུ་སྟོན་ཅེས་གྲག་པས་དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་མི་སྐྱེ་དེ་སྲིད་དུ། །འདི་དག་རྐྱེན་མིན་ཇི་ལྟར་མིན། །ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་འདི་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་ པར་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྐྱེན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་འམ། ཡོད་པའི་ཡིན་གྲང་ན། གཉི་གར་ཡང་མི་འཐད་དེ། མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བཤད་པ། མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར། །ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དམུས་ལོང་བཞིན་ནམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྐྱེན་རྣམས་སྤྱིར་དགག་པ་ནི་བྱས་ན། དེ་དག་རེ་རེ་ནས་ཇི་ལྟར་དགག་པར་བྱ། འདིར་བཤད་པ། གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང་། ། མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་འགྲུབ་པ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ། །འདི་ལ་ཆོས་གང་རྒྱུས་སྒྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་ཡོད་པའམ་མེད་པའམ་ཡོད་མེད་གཅིག་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཡོད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད། མེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད། ཡོད་མེད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྒྱུ་བཀག་ཟིན་ཏོ། །དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་དགག་ཅེ་ན། བཤད་པ། ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་དམིགས་པ་ནི། །མེད་པ་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་བསྟན། །དེ་ལྟར་ཆོས་འདི་དམིགས་ མེད་ན། །དམིགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དག་ཏུ་ཆོས་གང་བསྟན་པ་དེ་ནི་རོ་གཅིག་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་མེད་པར་ བསྟན་པ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཡོད་པར་སྟོན། དམིགས་པ་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེ་མ་ཐག་པ་ཇི་ལྟར་དགག་ཅེ་ན། བཤད་པ། ཆོས་རྣམས་སྐྱེས་པས་ཡིན་ན། །འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་མི་(རེགས,རིགས)། །འགགས་ན་རྐྱེན་ཡང་ གང་ཞིག་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བར་སྟོན་པ་ན། །ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་འཐད་པར་འགྱུར་བས་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཅེས་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགགས་ན་རྐྱེན་དུ་བསྟན་ པ་མི་འཐད་དེ་མེད་པ་རྐྱེན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན། དེ་ནི་དེ་མ་ཐག་པ་དགག་པའོ། །བདག་པོ་ཇི་ལྟར་དགག་ཅེ་ན། བཤད་པ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་རྣམས་ཀྱི། །ཡོད་པ་གང་ཕྱིར་ཡོད་མིན་ན། །འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས། །བྱ་བ་དེ་ནི་འཐད་མ་ཡིན། །དངོས་ པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདག་པོ་དགག་པའོ། །དེ་ལྟར་རྐྱེན་དེ་དག་སྤྱི་དང་སོ་སོར་བཀག་པས། རྐྱེན་རྣམས་སོ་སོ་འདུས་པ་ལས། །འབྲས་བུ་དེ་ནི་མེད་ པ་ཉིད། །རྐྱེན་རྣམས་ལ་ནི་གང་མེད་པ། །དེ་ནི་རྐྱེན་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། །རྐྱེན་རྣམས་སོ་སོ་དང་འདུས་པ་དག་ལ་འབྲས་བུ་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། རྐྱེན་རྣམས་སོ་སོ་དང་འདུས་པ་དག་ལ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ནི་མེད་པར་ཡང་། །རྐྱེན་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་ འགྱུར་ན། །རྐྱེན་མིན་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་དེ་མེད་པར་ཡང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་སྐྱེ་བར་སེམས་ན། འོ་ན་ད་མེད་པར་འདྲ་བ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། འབྲས་བུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཡིན་ན། །རྐྱེན་རྣམས་རང་ལས་བྱུང་མ་ཡིན། །རང་བྱུང་མིན་ལས་འབྲས་བུ་གང་། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་ལས་བྱུང་། །དེ་ཕྱིར་རྐྱེན་ལས་བྱུང་མ་ཡིན། །རྐྱེན་མིན་ ལས་བྱུང་འབྲས་བུ་ནི། །ཡོད་མིན་འབྲས་བུ་མེད་པས་ན། །རྐྱེན་མིན་རྐྱེན་དུ་ག་ལ་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་འབྲས་བུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བསམས་པ་ དེ་ལ་རིགས་པས་རབ་ཏུ་བརྟགས་ན། རྐྱེན་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་རང་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་རང་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་གང་བྱུང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས། དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མེད་ལ། རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ ལས་བྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་མེད་པས་ན་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དང་། རྐྱེན་དག་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་ནོ། །རྐྱེན་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོའོ།། །།

འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ ཀྱི་བྱ་བ་དག་སྣང་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཚད་མར་བྱས་ནས། སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པས། དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་སོང་ལ་འགྲོ་མེད་དེ། །མ་སོང་བ་ལའང་འགྲོ་བ་མེད། །སོང་དང་ མ་སོང་མ་གཏོགས་པར། །བགོམ་པ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་རེ་ཞིག་སོང་བ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་དེ། སོང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སོང་བ་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་དེ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བགོམ་པ་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་དེ་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་ དག་མ་གཏོགས་པར་བགོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མར་མེ་དང་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་ན་གཡོ་བ་དེ་ན་འགྲོ །དེ་ཡང་གང་གི་བགོམ་པ་ལ། །གཡོ་བ་སོང་མིན་མ་སོང་མིན། །དེ་ཕྱིར་བགོམ་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད། །འདི་ན་གང་ན་གཡོ་བ་སྣང་བ་དེ་ན་འགྲོ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ ཡང་གང་གི་ཕྱིར་བགོམ་པ་ལ་སྣང་གི་གཡོ་བ་སོང་བ་ལ་ཡང་མི་སྣང་། མ་སོང་བ་ལ་ཡང་མི་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར། བགོམ་པ་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། བགོམ་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་འཐད་པར་འགྱུར། །གང་ཚེ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡི། །བགོམ་པ་འཐད་པ་ མེད་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བགོམ་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་མེད་པའི་བགོམ་པ་ངེས་པར་གཟུང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གང་གི་བགོམ་ལ་འགྲོ་ཡོད་པ། །དེ་ཡི་བགོམ་ལ་འགྲོ་མེད་པར། ། ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །བགོམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་གང་གི་ཕྱོགས་ལ་བགོམ་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེའི་བགོམ་པ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མ་ལྟོས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བགོམ་ པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བགོམ་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་མོ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བགོམ་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་ན་ནི། །འགྲོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ ཏེ། །གང་གིས་བགོམ་པ་དེ་དང་ནི། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འདི་ལ་བགོམ་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་འདོད་ན། འགྲོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་གང་གིས་བགོམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ཡང་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་ གཞན་ཡང་། འགྲོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ན། །འགྲོ་བ་པོ་ཡང་གཉིས་སུ་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མེད་པར་ནི། །འགྲོ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །འདི་ལ་འགྲོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ན། འགྲོ་བ་པོ་ཡང་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ འགྲོ་བ་པོ་མེད་པར་འགྲོ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་གཉིས་དང་འགྲོ་བ་པོ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བགོམ་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མགོ་བཅད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འགྲོ་བ་པོ་མེད་པར་འགྲོ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་པོ་དུས་གསུམ་དུ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འགྲོ་པོ་མེད་གྱུར་ན། །འགྲོ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འགྲོ་བ་མེད་ན་འགྲོ་བ་པོ། །ཡོད་ པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་འགྲོ་བ་པོ་མེད་ན་འགྲོ་བ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་མེད་ན། འགྲོ་བ་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འགྲོ་བ་པོ་དུས་གསུམ་དུ་ངེས་པར་གནས་པ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། རེ་ཞིག་འགྲོ་ པོ་མི་འགྲོ་སྟེ། །འགྲོ་བ་པོ་མིན་འགྲོ་བ་མིན། །འགྲོ་པོ་འགྲོ་པོ་མིན་ལས་གཞན། །གསུམ་པ་གང་ཞིག་འགྲོ་བར་འགྱུར། །འདི་ལ་འགྲོ་བ་པོ་ཞིག་འགྲོ་བར་འགྱུར་རམ། འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་འགྲོ་བར་འགྱུར་རམ། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་གསུམ་པ་ཞིག་འགྲོ་བར་ འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འགྲོ་བ་པོ་ནི་མི་འགྲོ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་འགྲོ་སྟེ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་གསུམ་པ་ཡང་ནི་འགྲོ་སྟེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་འགྲོ་བ་པོའམ། འགྲོ་བ་པོ་མ་ ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་གཉི་ག་ཡང་འགྲོ་བར་མི་འཐད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། རེ་ཞིག་འགྲོ་པོ་འགྲོའོ་ཞེས། །ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འགྲོ་བ་མེད་ན་འགྲོ་བ་པོ། །ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་འགྲོ་ བ་པོ་འགྲོ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་མེད་ན་འགྲོ་བ་པོ་ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གང་གི་ཕྱོགས་ལ་འགྲོ་བ་པོ། །འགྲོ་བ་དེ་ལ་འགྲོ་མེད་པའི། །འགྲོ་པོ་ཡིན་པར་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། ། འགྲོ་པོ་འགྲོ་བར་འདོད་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཕྱོགས་ལ་འགྲོ་བ་པོ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་པོ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་པོ་འགྲོ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་འགྲོ་པོ་འགྲོ་འགྱུར་ན། །འགྲོ་བ་ གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། །གང་གིས་འགྲོ་པོར་མངོན་པ་དང་། །འགྲོ་པོར་གྱུར་ནས་གང་འགྲོ་བའོ། །འགྲོ་བ་པོ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ལ། འགྲོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་གང་གིས་འགྲོ་བ་པོར་མངོན་པ་དང་། འགྲོ་བ་པོར་གྱུར་ནས་འགྲོ་བ་ གཞན་གང་གིས་དུས་ཕྱིས་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནི་མི་འདོད་པས་དེ་ལ་འགྲོ་བ་པོ་དུས་གསུམ་དུ་ངེས་པར་གནས་པ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། སོང་ལ་འགྲོ་བའི་རྩོམ་མེད་དེ། །མ་སོང་བ་ལའང་ འགྲོ་རྩོམ་མེད། །བགོམ་ལ་རྩོམ་པ་ཡོད་མིན་ན། །གང་དུ་འགྲོ་བ་རྩོམ་པར་བྱེད། །ཡང་གཞན་ཡང་། འགྲོ་བ་རྩོམ་པའི་སྔ་རོལ་ན། །གང་དུ་འགྲོ་བ་རྩོམ་འགྱུར་བ། །བགོམ་པ་མེད་ཅིང་སོང་བ་མེད། །མ་སོང་འགྲོ་བ་ག་ལ་ཡོད། །འགྲོ་རྩོམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །སྣང་བ་ མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །སོང་བ་ཅི་ཞིག་བགོམ་པ་ཅི། །མ་སོང་ཅི་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟག །འགྲོ་བ་རྩོམ་པའི་སྔ་རོལ་ན། །གང་དུ་འགྲོ་བ་རྩོམ་པར་འགྱུར་བའི་བགོམ་པ་མེད་ཅིང་སོང་བ་ཡང་མེད་དོ། །མ་སོང་བར་འགྲོ་བ་རྩོམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་སོང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་སོང་བར་འགྲོ་བ་རྩོམ་པར་འགྱུར་བ་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་རྩོམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། སོང་བ་དང་བགོམ་པ་དང་། མ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་ པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་བརྟག་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འགྲོ་བ་པོའི་སྡོད་པ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་འགྲོ་པོ་མི་སྡོད་དེ། །འགྲོ་བ་པོ་མིན་སྡོད་པ་མིན། །འགྲོ་པོ་འགྲོ་པོ་མིན་ལས་གཞན། །གསུམ་པ་གང་ཞིག་སྡོད་པར་འགྱུར། །འདི་ལ་འགྲོ་བ་པོ་ ཞིག་སྡོད་པར་འགྱུར་རམ། འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་སྡོད་པར་འགྱུར་རམ། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་གསུམ་པ་ཞིག་སྡོད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འགྲོ་བ་པོ་ནི་མི་སྡོད་དེ། འགྲོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་སྡོད་དེ། འགྲོ་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ། འགྲོ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སྡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གཉིས་ལས་གཞན་པ་གསུམ་པ་ཡང་མི་སྡོད་དེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་འགྲོ་བ་པོའམ། འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བཀག་པས་དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་པོའི་སྡོད་ པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་མ་དག་ལ་འབྲུ་མར་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། རེ་ཞིག་འགྲོ་པོ་སྡོད་དོ་ཞེས། །ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འགྲོ་བ་མེད་ན་འགྲོ་བ་པོ། །ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་པོ་སྡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་མེད་ན་འགྲོ་བ་པོ་ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བགོམ་ལས་སྡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སོང་དང་མ་སོང་ལས་ཀྱང་མིན། །ད་འགྲོ་བ་པོ་དེ་ བགོམ་པ་ལས་སྡོད་པར་འགྱུར་རམ། སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་ལས་སྡོད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་གསུམ་ཆར་ལས་ཀྱང་སྡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་གསུམ་ཆར་ལས་ཀྱང་སྡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་པོའི་སྡོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་འཆི་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི། འགྲོ་བ་དང་ནི་འཇུག་པ་དང་། །ལྡོག་པ་ཡང་ནི་འགྲོ་དང་མཚུངས། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་རྒྱ་ཆེར་བསམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཡང་འགྲོ་བ་དང་མཚུངས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །ད་ནི་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བ་པོ་དག་དེ་ ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བཤད་པ། འགྲོ་བ་དེ་དང་འགྲོ་བ་པོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བྱར་མི་རུང་། །འགྲོ་བ་དང་ནི་འགྲོ་བ་པོ། །གཞན་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བྱར་མི་རུང་། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར། བཤད་པ། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་འགྲོ་ པོ་ཡིན་གྱུར་ན། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཉིད་ཀྱང་། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བ་པོ། །གཞན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་བརྟགས་ན། །འགྲོ་པོ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་དང་། །འགྲོ་བ་མེད་པའི་འགྲོ་པོར་འགྱུར། །གང་དག་དངོས་པོ་གཅིག་པ་དང་། །དངོས་པོ་ གཞན་པ་ཉིད་དུ་ནི། །གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡོད་མིན་ན། །དེ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ཕ་དང་བུ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ད་འགྲོ་བ་པོ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བཤད་པ། །འགྲོ་བ་གང་གིས་འགྲོ་པོར་མངོན། །འགྲོ་ བ་དེ་ནི་དེ་འགྲོ་མིན། །གང་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་སྔ་རོལ་མེད། །གང་ཞིག་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །འགྲོ་བ་གང་གིས་འགྲོ་བ་པོར་མངོན་པ་དང་། མཚོན་པ་དང་གཟུང་བར་བྱེད་པའི་འགྲོ་བ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་པོ་དེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དེའི་ སྔ་རོལ་ན། འགྲོ་བ་པོ་མེད་དེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལྟ་བུ་གང་ཞིག་གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འགྲོ་བ་གང་གིས་འགྲོ་པོར་མངོན། །དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་འགྲོ་མིན། །གང་ཕྱིར་འགྲོ་བོ་གཅིག་པུ་ལ། །འགྲོ་ བ་གཉིས་སུ་མི་འཐད་དོ། །འགྲོ་བ་གང་གིས་འགྲོ་བ་པོར་མཐོང་བ་དང་། མཚོན་པ་དང་གཟུང་བར་བྱེད་པའི་འགྲོ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་འགྲོ་བ་པོ་དེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་པོ་གཅིག་པུ་ལ་འགྲོ་བ་གཉིས་སུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བོན་གཅིག་ལས་མྱུ་གུ་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འགྲོ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ནི། །འགྲོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྲོ་མི་བྱེད། །དེ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཡང་། །འགྲོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྲོ་མི་བྱེད། །ཡིན་དང་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ཡང་། །འགྲོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྲོ་མི་ བྱེད། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་དང་འགྲོ་པོ་དང་། །བགྲོད་པར་བྱ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་ནོ། །ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་ལྟོས་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགྲོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོང་བ་ དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འགྲོ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །འགྲོ་བ་དགག་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡིན་པ་དང་མ་ ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་འདྲེས་པའི་དངོས་པོར་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་དེ་དག་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བ་པོ་དང་ བགྲོད་པ་གསུམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་ནོ། །སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའོ།། །།

འདིར་སྨྲས་པ། ལྟ་དང་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང་། །མྱོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད། །དབང་པོ་དྲུག་ པོ་དེ་དག་གི །སྤྱོད་ཡུལ་བལྟ་བར་བྱ་ལ་སོགས། །ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཉིད་དོ། །མིག་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ནས། ཡིད་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་བར་དག་གོ། ། འདིར་བཤད་པ། ལྟ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ན། །དེ་ནི་དེ་ལ་མི་ལྟ་ཉིད། །གང་ཞིག་བདག་ལ་མི་ལྟ་བ། །དེ་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ། །ལྟ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་མེད་དེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་དེ་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་བ་དེ་ གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མིག་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམུས་ལོང་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མིག་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་ཡང་གཞན་དག་ལ་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་བདག་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་གཞན་དག་ སྲེག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །མེ་ཡི་དཔེས་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པ་ཡིན། །དེ་ནི་ལྟར་བཅས་ལན་བཏབ་པོ། །ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་དཔེ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ནུས་པ་ དང་མི་ཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་ལྟར་བཅས་ལན་བཏབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་དཔེ་དེ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ཕྱིར་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་སྟེ། ཕྱིར་བཟློག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་དག་གིས་ཏེ། དཔེར་ན་སོང་བ་དང་མ་ སོང་བ་དང་བགོམ་པ་དག་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བསྲེགས་པ་དང་མ་བསྲེགས་པ་དང་། བསྲེག་པ་དག་ལ་ཡང་སྲེག་པའི་བྱ་བ་མི་འཐད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བལྟས་པ་དང་མ་བལྟས་པ་དང་། ལྟ་བ་དག་ལ་ཡང་ལྟ་བའི་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གང་ཚེ་ ཅུང་ཟད་མི་ལྟ་བ། །ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱར། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བས་ལྟ་བ་བྱེད་ཅེས་བྱར་ཡང་། དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་ འཐད་དོ། །ལྟ་བ་ལྟ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྟ་བ་མིན་པ་མི་ལྟ་ཉིད། །ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་པོ། །རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །རེ་ཞིག་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་སྔར་བསྟན་པ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་། བགོམ་པས་བསམ་པ་གང་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་པོ། །འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་གང་དག་ཏུ་ཐལ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་པོ་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། མ་སྤངས་ལྟ་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ལྟ་བ་སྤངས་པར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །ལྟ་པོ་མེད་ ན་ཁྱོད་ཀྱི་ནི། །བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་ག་ལ་ཡོད། །ལྟ་བ་མ་སྤངས་སམ། ལྟ་བ་སྤངས་པར་གྱུར་ཀྱང་ལྟ་བ་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་དང་བཅས་སམ། ལྟ་བ་མེད་ཀྱང་ལྟ་བ་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྟ་བ་པོ་མེད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་ལྟ་བ་དག་ག་ལ་ཡོད། ད་ནི། བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་ཤེས་ལ་སོགས་པ་བཞི། །ཡོད་མིན་ཉེ་བར་ལེན་ལ་སོགས། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་། ལྟ་བ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ བཞི་པོ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ལྟ་བས་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང་། །མྱོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད། །ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་ལ་སོགས། །རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ལྟ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་པ་དང་སྣོམ་པ་དང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། རེག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་དང་ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚ་ཆུ་འཐུང་བ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པའོ།། །།

Chapter 4 — ཕུང་པོ་བརྟག་པ

འདིར་སྨྲས་པ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཡོད་དེ། གདགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་གཟུགས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མི་སྣང་ངོ་། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པ་འདི་ཉིད་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ།

།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་དམིགས་པར་གྱུར་ན། སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་ཇི་ཞིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ན་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་དམིགས་པར་གྱུར་ན། གཟུགས་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་བླ་བར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་། རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གང་ནའང་མེད། དོན་གང་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གང་ན་ཡང་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ།

།འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་ད་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་སྣང་ན། སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་ཅི་ཞིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། །འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཕ་དང་བུ་བཞིན་ནོ།

།ཡང་གཞན་ཡང་། གཟུགས་ཡོད་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ནི། །རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཉིད། །གཟུགས་མེད་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ནི། །རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཉིད། །གཉི་ག་ལྟར་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། གཟུགས་ཡོད་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ། གཟུགས་མེད་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། བསྲེགས་པ་དང་མ་བསྲེགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་དག་ནི། །འཐད་པར་མི་རུང་རུང་མ་ཡིན། །རྒྱུ་མེད་པའི་གཟུགས་དག་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འཐད་པར་མི་རུང་སྟེ། རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ། དེ་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག །འགའ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟག་མི་བྱ། །དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགའ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ།

།ཡང་གཞན་ཡང་། འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཞེས། །བྱ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་ཞེས། །བྱའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། ད་འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དང་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ།

།ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང་། །སེམས་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རྣམ་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རིམ་པ་མཚུངས། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པའི་རིམ་པ། གཟུགས་མི་འཐད་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་པར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཙ་ན་ག་ཀའི་གསེར་བཞིན་ནོ།

།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩད་བྱས་ཚེ། །གང་ཞིག་ལན་འདེབས་སྨྲ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལན་བཏབ་མིན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །གང་དུ་ལ་ལར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩད་པར་བྱས་པའི་ཚེ། གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ལེན་འདེབས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ལན་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་བྱས་ཚེ། །གང་ཞིག་སྐྱོན་འདོགས་སྨྲ་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་བཏགས་མིན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །གང་དུ་ལ་ལར་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པར་བྱས་པའི་ཚེ། གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་སྐྱོན་འདོགས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱོན་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐ་མ་དེ་གཉིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པའོ།།

Chapter 5 — ཁམས་བརྟག་པ

བམ་པོ་གཉིས་པ། འདིར་སྨྲས་པ། ཁམས་རྣམས་ནི་ཡོད་དེ། མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་སྔོན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔར་གྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་མཚན་ཉིད་མེད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ནི་ཡོད་པར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི། །འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་འགའ་ཡང་གང་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་མེད་ན། །མཚན་ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་དེ་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱེ་མ་ལ་འབྲུ་མར་བཞིན་ནོ།

།ཡང་གཞན་ཡང་། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བཤད་པ། མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། །མི་འཇུག་མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་མིན། །མཚན་བཅས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལས། །གཞན་ལའང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་དོན་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་བྱ་ཅི་དགོས། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་ནི། མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་ཉིད་གང་གིས་མཚོན་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་སྟེ། དོན་གང་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་གང་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ན་གླང་པོ་ཆེའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཆེ་བ་ཅན་ཉིད་དང་། སྣ་གཅིག་འཕྱང་བ་ཉིད་དང་། མ་མཆུ་ཉ་ཕྱིས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། མགོ་བོ་གླད་པ་གསུམ་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཉིད་དང་། རྣ་བ་ཞིབ་མ་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། བཤུལ་གཞུ་ལྟར་སྒུར་བ་ཉིད་དང་། གསུས་པ་འཕྱང་བ་ཉིད་དང་། ལྟོ་བ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། མཇུག་མ་འཕོངས་དོ་ལ་འདུག་པ་ཉིད་དང་། རྐང་ལག་སྦོམ་ཞིང་ཟླུམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དག་ཡིན་ན། དེ་དག་མ་གཏོགས་པར་གང་ལ་གླང་པོ་ཆེའི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་གླང་པོ་ཆེ་དེ་དག་གང་ཡིན།

།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་ན། འོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །དངོས་མེད་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། །འདི་ལ་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན་ནི། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་འཐད་ན། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དངོས་པོ་དེ་ནི་མེད་དེ། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ད་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ།

།འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། དངོས་དང་དངོས་མེད་མི་མཐུན་ཆོས། །གང་གིས་དངོས་དང་དངོས་མེད་ཤེས། །ཁྱོད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ནི། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་དེ་འདིའོ་ཞེས་གང་གིས་བསྟན་པར་ནུས།

།དེ་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མིན། །དངོས་མེད་མ་ཡིན་མཚན་གཞི་མིན། །མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཁམས་ལྔ་པོ། །གཞན་གང་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་མཚུངས། །དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། ནམ་མཁའ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡང་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཁམས་ལྔ་པོ་གཞན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ།

།བློ་ཆུང་གང་དག་དངོས་རྣམས་ལ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ། །ལྟ་བ་དེ་ནི་བལྟ་བྱ་བ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞི་མི་མཐོང་། །བློ་ཆུང་ངུ་གང་དག་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དག་གིས་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཞི་བ་མི་མཐོང་སྟེ། དམུས་ལོང་བཞིན་ནོ། །ཁམས་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པའོ།།

Chapter 6 — འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་བརྟག་པ

འདིར་སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོད་དེ་འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་སྔ་རོལ་ན། །འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཆགས་ཡོད་ན། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་ཆགས་ཡོད། །ཆགས་ཡོད་འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་འགྱུར། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན། འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཆགས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆགས་པ་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཆགས་པ་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། ཆགས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཆགས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། ཆགས་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ནི། །ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རིམ་པ་མཚུངས། །ཆགས་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ཉིད་དང་རིམ་པ་མཚུངས་པར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཕ་དང་བུ་བཞིན་ནོ།

།ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཆགས་པའི་སྔ་རོལ་ན། །ཆགས་མེད་འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་པ་ཡོད། །འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་ཆགས་ཡོད་འགྱུར། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་ཆགས་པའི་སྔ་རོལ་ན། ཆགས་པ་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་ཆགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་ཆགས་པ་ཡོད་པར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཆགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཆགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། །འདོད་ཆགས་ལ་ཡང་ཆགས་པ་ནི། །ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རིམ་པ་མཚུངས། །འདོད་ཆགས་ལ་ཡང་ཆགས་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ཉིད་དང་རིམ་པ་མཚུངས་པར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཕ་དང་བུ་བཞིན་ནོ།

།འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དག་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་ཀྱང་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། འདོད་ཆགས་དང་ནི་ཆགས་པ་དག །ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་མི་རིགས། །འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དག་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ན། སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག །ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་གཉིས་བརྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་བརྟགས་ན་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། བ་ལང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ།

།ཡང་གཞན་ཡང་། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཉིད་ཡིན་ན། གཅིག་པ་ཉིད་དམ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཅིག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་ཉིད་མེད་དེ། །དེ་ཉིད་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མིན། །ཅི་སྟེ་ཐ་དད་ཉིད་ཡིན་ན། །ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ལྷན་ཅིག་ཉིད་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

།ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་གཅིག་པུ་ལྷན་ཅིག་ན། །གྲོགས་མེད་པར་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན། གྲོགས་མེད་པར་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དེར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལྷན་ཅིག་ན། །གྲོགས་མེད་པར་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་ཡང་གྲོགས་མེད་པར་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ།

།གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལྷན་ཅིག་ན། །འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་གྱུར་ན། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་ན། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དག་ལ་ཇི་ཞིག་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི། ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག །ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་གྱུར་ན། །དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཡོངས་སུ་རྟོག །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། ད་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད།

།ཐ་དད་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་པས། །དེ་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འདོད་བྱེད་དམ། །ལྷན་ཅིག་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཐ་དད་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་དམ། །འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དག་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་པས་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱེད་ལ། ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

།ཐ་དད་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པས། །ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཐ་དད་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ལ། །ལྷན་ཅིག་དངོས་པོར་འདོད་པར་བྱེད། །འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དག་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པས། ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་ལ་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོར་འདོད་པར་བྱེད་དེ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

།དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག །ལྷན་ཅིག་ལྷན་ཅིག་མིན་མི་འགྲུབ། །འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ལྷན་ཅིག་ལྷན་ཅིག་མིན་མི་འགྲུབ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་འདོད་ཆགས་ནི་ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གམ་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འཐད་ལ། འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་གམ་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འཐད་དེ། མདུང་ཁྱིམ་བཞིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དྲུག་པའོ།།

[43a.4]ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ནི་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དེ་དག་འདུས་བྱས་སམ་#འདུས་མ་བྱས་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་གཉི་ག་ལྟར་
[43a.5]ཡང་དེ་#མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་པོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་དག་འདུས་བྱས་སམ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེས་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་འདུས་བྱས་ན། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་འདུས་མ་བྱས། །
[43a.6]ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་ཡིན། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་ན། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་གཞན་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གནས་པ་དང་
[43a.7]འཇིག་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་དེ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ན་ནི། ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་མེད་པར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་ནུས། གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་མེད་ན་སྐྱེ་བ་འདུས་
[43b]
[43b.1]བྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པའམ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྟག་གོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། སྐྱེ་ལ་སོགས་
[43b.2]གསུམ་སོ་སོ་ཡིས#། །འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་བྱ་བར་ནི། །ནུས་མིན་འདུས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཇི་ལྟར་རུང་། །སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དེ་དག་སོ་སོའམ་འདུས་པ་ཞིག་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དེ།
[43b.3]ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་སོ་སོ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་སོ་སོས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་རིགས་#པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདུས་པ་ཡིན་
[43b.4]པར་རྟོག་ན་ཡང་། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པར་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ། དེ་ཡང་མི་རིགས་པ་ཉིད་དེ། མེ་དང་ཆུ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་རྣམས་ལ། །འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་གཞན་ཞིག་ནི། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཐུག་པ་
[43b.5]མེད། །མེད་ན་དེ་དག་འདུས་བྱས་མིན། །ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་ན་ནི། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མེད་ན་ནི་དེ་དག་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ཏེ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
[43b.6]ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ལ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་#པ་རྣམས་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཡིན་ལ།
[43b.7]ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་#ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བས་རྩ་བ་ཡི། །སྐྱེ་བ་འབའ་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད། །རྩ་བའི་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བ་ཡི། །སྐྱེ་བའང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ན་དེ་བདག་ཉིད་དང་བཅོ་ལྔ་སྐྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའམ་ཚོར་
[44a]
[44a.1]བའམ་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དེ་དང་། ཆོས་དེའི་སྐྱེ་བ་དང་ཆོས་དེ་དག་གི་གནས་པ་དང་། ཆོས་དེའི་འཇིག་པ་དང་། ཆོས་དེའི་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་དེའི་རྒ་བ་དང་། ཆོས་དེའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའམ། ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཆོས་དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་
[44a.2]བ་ཉིད་དམ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྒ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་འཁོར་ཅེས་བྱའོ། །འཁོར་གྱི་ནང་ནས་འདིར་ཆོས་གཉིས་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་
[44a.3]ཉིད་དག་ནི་ཡང་ན་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དག་དཀར་པོ་དེ་དག་གི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ་ནག་པོ་དེ་དག་གི་ནི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་
[44a.4]ལ། ཆོས་གང་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འཁོར་གྱི་འཁོར་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པའི་གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་འཇིག་པ་དང་། ལྡན་པའི་ལྡན་པ་དང་། རྒ་བའི་རྒ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་
[44a.5]པར་གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དག་སྟེ། འཁོར་གྱི་འཁོར་རྣམས་ལས་ཀྱང་འདིར་ཆོས་གཉིས་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་#ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དག་ཀྱང་། ཡང་ན་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་
[44a.6]གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དག་དཀར་པོ་དེ་དག་གི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ། ནག་པོ་དེ་དག་གི་ནི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་ནི་ངེས་
[44a.7]པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡེ་ཚན་བཅོ་ལྔའོ། །དེ་ལ་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་#ཆོས་བཅུ་བཞི་པོ་ཐམས་
[44b]
[44b.1]ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ་འབའ་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རྩ་བའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་གནས་པའི་གནས་པ་གནས་པར་བྱེད་ལ། གནས་པའི་གནས་པས་ཀྱང་རྩ་བའི་གནས་པ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྩ་བའི་འཇིག་པས་ཀྱང་འཇིགས་#
[44b.2]པའི་འཇིག་པ་འཇིག་པར་བྱེད་ལ། འཇིགས་#པའི་འཇིག་པས་ཀྱང་རྩ་བའི་འཇིག་པ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །ལྡན་པ་དང་རྒ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཐུག་པ་
[44b.3]མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེས། །རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བས་མ་བསྐྱེད་དེས། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད། །
[44b.4]གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བས་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བའི་སྐྱེ་བས་མ་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དེས་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་#པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་རྩ་བའི་སྐྱེ་བས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནའི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བས་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་མ་བསྐྱེད་པས་
[44b.5]མི་བྱེད་པར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིས། །བསྐྱེད་པ་དེ་ཡིས་རྩ་བསྐྱེད་ནས#། །དེས་མ་བསྐྱེད་པའི་རྩ་བ་དེས། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བའི་སྐྱེ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དེས་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དེས་མ་
[44b.6]བསྐྱེད་པའི་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་དེས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་#ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟག་པ་དེས་ཀྱང་མི་ནུས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་ཉིད་སྐྱེ་བཞིན་པས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པས་མི་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ།
[44b.7]ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ནི་དེ་#བཞིན་པ། མ་སྐྱེས་དེ་ཡིས་གལ་ཏེ་ནི། །དེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་ནུས་ན། །དེ་སྐྱེད་#པར་ནི་འདོད་ལ་རག །ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་དེས་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་གཞན་དེ་སྐྱེད་#པར་བྱེད་ནུས་ན་ནི། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེད་པར་འདོད་ལ་རག་ལ་#མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་
[45a]
[45a.1]བའི་སྐྱེ་བ་དེས་#སྐྱེ་བཞིན་པ་རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་དེས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་གཞན་དེ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་འདི་ནི་རྟག་པ་#བཞིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་#པ་དེས་གལ་ཏེ་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་གཞན་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་ནུས་ན་ནི་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེད་#པར་འདོད་ལ་#
[45a.2]རག་ན་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེད་#བཞིན་པ་རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་དེས་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་གཞན་དེ་སྐྱེད་#པར་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པ་རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་ཤེ་ན། སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་#ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེས་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ།
[45a.3]ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་མར་མེ་རང་དང་གཞན། །སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། །སྐྱེ་བའང་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས། །གཉི་ག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་མར་མེ་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་གཉི་ག་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་རང་དང་གཞན་གྱི་
[45a.4]དངོས་པོ་གཉི་ག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། མར་མེ་དང་ནི་གང་དག་ན། །དེ་འདུག་#པ་ན་མུན་པ་མེད། །མར་མེས་ཅི་ཞིག་སྣང་བར་བྱེད། །མུན་པ་སེལ་བས་སྣང་བྱེད་ཡིན། །འདི་ན་#མར་མེ་ལ་ཡང་མུན་པ་མེད་ལ། གང་དག་ན་མར་མེ་དེ་འདུག་པ་དེ་དག་ན་ཡང་#མུན་པ་མེད་དེ།
[45a.5]གང་གི་ཚེ་མར་མེ་ལ་ཡང་མུན་པ་མེད་ལ། གང་དག་ན་མར་མེ་དེ་འདུག་པ་དེ་དག་ན་ཡང་མུན་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ། ད་མར་མེས་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་སྣང་བར་བྱེད། མུན་པ་སེལ་བས་སྣང་བྱེད་ཡིན་ཞེས་བྱ་ན། མུན་པ་སེལ་བས་#དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་མར་མེས་#རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་
[45a.6]བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མར་མེས་རང་གི་དངོས་པོ་ཡང་སྣང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་སྣང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱི་ལ་དང་བྱི་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་མར་མེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མར་མེ་དང་གང་དག་ན་མར་མེ་དེ་འདུག་པ་དེ་
[45a.7]དག་ན་མུན་པ་མེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་མར་མེ་སྐྱེ་བཞིན་པས། །མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་མར་མེ་སྐྱེ་བཞིན་པ། །མུན་པ་དང་ནི་ཕྲད་པ་མེད། །ཇི་ལྟར་མར་མེ་སྐྱེ་བཞིན་པས། །མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མར་མེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེའི་ཚེ་ན། མུན་པ་དང་
[45b]
[45b.1]ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། མར་མེ་ཕྲད་པ་མེད་པར་ཡང་། །གལ་ཏེ་མུན་པ་སེལ་བྱེད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་གནས་པའི་མུན། །འདི་ན་འདུག་པ་དེས་སེལ་#འགྱུར། །ཇི་སྟེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་མར་མེ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པར་ཡང་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པར་སེམས་ན། དེ་ལ་
[45b.2]བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མར་མེ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པར་ཡང་། མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་གནས་པའི་མུན་པ་དག་ཀྱང་མར་མེ་འདི་ན་#འདུག་པ་དེས་བསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲད་པ་མེད་པར་འདྲ་ན། མར་མེ་སྐྱེ་བཞིན་པས་འདི་ན་འདུག་པའི་མུན་པ་འདི་#སེལ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་
[45b.3]ན་གནས་པའི་མུན་པ་ནི་མི་སེལ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། དེ་ལྟ་བས་ན་མར་མེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་མུན་པ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པས་མུན་པ་སེལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། མར་མེ་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས། །གལ་ཏེ་སྣང་བར་བྱེད་འགྱུར་#ན། །མུན་པའང་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས། །སྒྲིབ་པར་
[45b.4]འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་#མེད། །གལ་ཏེ་མར་མེ་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དག །སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་ན་མར་མེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་མུན་པ་ཡང་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དག་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །མུན་པས་རང་གི་དངོས་པོ་བསྒྲིབས་
[45b.5]ན་ནི། མུན་པ་མི་དམིགས་ཤིང་དངོས་པོ་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །ཅི་སྟེ་མར་མེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་མུན་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་ན་ནི། འོ་ན་གྲོགས་པོ་མར་མེ་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་གཉི་ག་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གང་
[45b.6]སྨྲས་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དཔེ་བསལ་ཏོ། །ད་ནི་དོན་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་མར་མེའི་དཔེ་#མཚོན་པའི་སྐྱེ་བས་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་འདི་ནི་མ་སྐྱེས་པས། །རང་གི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྐྱེད། །ཅི་སྟེ་#སྐྱེས་པས་སྐྱེད་བྱེད་
[45b.7]ན། །སྐྱེས་ན་ཅི་ཞིག་བསྐྱེད་དུ་ཡོད། །སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་འདིས་#རང་གི་བདག་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་སྐྱེད་#པར་བྱེད་གྲང་ན། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པས་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མེད་པ་དེས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་
[46a]
[46a.1]སྐྱེད་པར་བྱེད། ཅི་སྟེ་སྐྱེས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་སེམས་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་དེ་སྐྱེས་ན་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡིན་པས། སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་བསྐྱེད་དུ་ཡོད་དེ། སྐྱེས་ཟིན་པ་ལ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མེད་ཅིང་བྱས་ཟིན་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་
[46a.2]འདི་སྐྱེས་པས་རང་གི་བདག་ཉིད་སྐྱེད་#དམ། མ་སྐྱེས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བས་རང་གི་བདག་ཉིད་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་དེ་ལ་སྐྱེས་པས་#རང་གི་དངོས་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མི་རིགས་སོ། །གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་ལ་
[46a.3]ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྟག་གོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། སྐྱེས་དང་མ་སྐྱེས་སྐྱེ་བཞིན་པ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་སྐྱེ་#མི་བྱེད། །སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པ་ཡིས། །དེ་དག་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན། །སྐྱེ་བས་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་#བཞིན་པ་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་གྲང་ན།
[46a.4]བརྟག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་དག་གིས་དེ་དག་རྣམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཤད་པ། རེ་ཞིག་དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་
[46a.5]བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། བྱས་པ་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་གང་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། ལན་གཉིས་སྐྱེས་པ་ཡང་ལན་གསུམ་བསྐྱེད་དགོས་ལ་ལན་གསུམ་སྐྱེད་#པ་ཡང་ལན་བཞིར་བསྐྱེད་དགོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དང་པོ་སྐྱེས་པ་དང་འོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་
[46a.6]འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་སྐྱེ་བ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་པས་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ#། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྐྱེས་པས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྐྱེས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། སྐྱེ་བ་གང་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་དེ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པ་#ཡིན་པས། དེ་ལ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །
[46a.7]ཞེས་དམ་བཅས་པ་ཉམས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་སྐྱེད་པར་ཡང་བྱེད་ན། དེའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོད་ན་མ་ངེས་པ་
[46b]
[46b.1]ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། བྱས་པ་ལ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། བསྲེགས་པ་ལ་བསྲེག་#པར་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། སོང་བ་ལ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་#མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཆོས་སྐྱེས་པ་འགའ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་
[46b.2]དོ། །ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ན་མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་མི་ལྡན་ལ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་#དང་ལྡན་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དང་མི་
[46b.3]ལྡན་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་གྲང་ན། དེ་ལྟ་ན་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་#མེད་པར་ཡང་འགྲོ་བ་དང་། ཟ་བ་མེད་པར་ཡང་ཟ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་མེད་པར་ཡང་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པར་ཡང་སྡང་བ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པར་ཡང་རྨོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་རྣམས་དང་
[46b.4]འགལ་བས་དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། དོན་གང་དག་མ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་
[46b.5]བར་ཐལ་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང་། རི་བོང་དང་རྟའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་
[46b.6]བསྲེགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་དེ་ཡང་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དང་། ཡུལ་དང་དུས་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་ཐབས་དང་ལྡན་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དང་ཡུལ་དང་
[46b.7]དུས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ཐབས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས། དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དང་། ཡུལ་དང་དུས་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་ཐབས་དང་ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་#ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་
[47a]
[47a.1]མི་བྱེད། མེད་པར་གྱུར་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། ཡོད་མེད་དུ་གྱུར་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། རྣམ་པ་དེ་གསུམ་ཆར་གྱིས་སྐྱེད་#པ་མི་འཐད་པར་སྔར་རྣམ་པར་བཤད་ཟིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡང་སྐྱེད་
[47a.2]པར་མི་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སྔར་སྨོས་པ་དག་གིས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ལ། སྐྱེ་བཞིན་པ་མ་སྐྱེས་པ་
[47a.3]གང་ཡིན་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སྔར་སྨོས་པ་དག་གིས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་#པར་ཡང་བྱེད་ན་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྐྱེ་བཞིན་པ་མ་མཐོང་བས་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་
[47a.4]སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བཞིན་པ་གང་གིས་#སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སྐྱེ་བ་གཉིས་སུ་མི་རིགས་ཏེ། དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་
[47a.5]དོ། །སྐྱེ་བ་རྩོམ་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་གང་དུ་སྐྱེ་བ་རྩོམ་པར་#འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བཞིན་པ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་རྩོམ་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེ་བཞིན་བསྐྱེད་#པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན།
[47a.6]གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་པོ། །སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་དག་ནི་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་དག་ནི་#རྣམ་པར་བཤད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་
[47a.7]ནས་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བསམ་པ་འདི་#ན་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་ནི། །སྐྱེ་བཞིན་འདི་འབྱུང་མེད་པའི་ཚེ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྐྱེ་བཞིན་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས། སྐྱེ་བཞིན་པ་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་
[47b]
[47b.1]བྱ་བ་མེད་པའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། ཡང་གཞན་ཡང་། རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་ཉིད་དང་ནི། །སྐྱེ་བ་ཡང་ནི་ཞི་བ་ཉིད། །འདི་ལྟར་བརྟེན་#ནས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བ་
[47b.2]དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་ཡང་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དུས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་#པ་ལས་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་མ་འོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པས་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ། །འགའ་ཞིག་གང་ན་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ནི་#
[47b.3]ཅི་ཕྱིར་དེར་སྐྱེ་འགྱུར། །ཡོད་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་འགའ་ཞིག་མ་འོངས་པའི་དུས་གང་ན་ཡོད་པར་གྱུར་#ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གྱི་དུས་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེ་ན་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ད་འདིར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་
[47b.4]བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་དེ་འདིར་སྐྱེ་བར་གྱུར་#ན། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་དེ་མ་འོངས་པའི་དུས་དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་མི་འདོད་པས། དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་#མི་རིགས་སོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བཞིན་པ་
[47b.5]སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡིས་ནི། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ན། །སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྐྱེད་བྱེད་པ། །སྐྱེ་བ་ཡང་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དེ་དེས་#སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། འོ་ན་ད་སྐྱེ་བ་#སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་འདི་
[47b.6]སྙམ་དུ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བ་དེས་#སྐྱེད་པར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཞིག་གིས། །དེ་སྐྱེད་#ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་#པའི་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །
[47b.7]ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྐྱེད་#པ་གཞན་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེས་པར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་མེད་སྐྱེས་ན། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་#པའི་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེད་#པ་གཞན་མེད་པར་སྐྱེས་པར་རྟོག་ན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་
[48a]
[48a.1]བཞིན་དུ་སྐྱེད་པ་གཞན་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། རེ་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡང་། །སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་མེད་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །གོང་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་
[48a.2]བར་གྱུར་ན། དེ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྲང་ན། རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་#ན། ཡོད་པ་ནི་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བར་བརྟག་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་
[48a.3]ཡོད་མེད་ཅིག་#སྐྱེ་བར་སེམས་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོས་གོང་དུ། རེ་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡང་། །སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ཡོད་མེད་དག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོས་གོང་དུ།
[48a.4]གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང་། །མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་སྒྲུབ་པ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟར་#ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་འགག་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི། །སྐྱེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་
[48a.5]པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་#སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འགག་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་འགག་བཞིན་པ་ཉིད་དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་
[48a.6]འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འགག་པའི་བྱ་བ་གང་གིས་འགག་བཞིན་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་བརྟག་པ་དང་དེ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འགག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོན་པའི་བྱ་བ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་འདོད་པས། དེའི་ཕྱིར་འགག་བཞིན་
[48a.7]པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བ་དང་མུན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་ད་གང་འགག་བཞིན་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་འགག་བཞིན་མ་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དངོས་པོར་#མི་འཐད་དོ། །གང་ཞིག་འགག་
[48b]
[48b.1]བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགའ་#ཡང་དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ད་ནི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་ཀྱང་གནས་པ་མི་འཐད་དེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་བཤད་པ། དངོས་པོ་གནས་པ་མི་གནས་ཏེ། །དངོས་པོ་མི་གནས་གནས་པ་མིན། །གནས་བཞིན་པ་ཡང་མི་གནས་ཏེ། །མ་སྐྱེས་གང་
[48b.2]ཞིག་གནས་པར་བྱེད། །རེ་ཞིག་དངོས་པོ་གནས་པ་ནི་གནས་པར་མི་བྱེད་དེ་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གནས་པ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱེད་དེ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་གནས་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱེད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་
[48b.3]རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། མ་སྐྱེས་པ་གང་ཞིག་ད་གནས་པར་བྱེད། ཡང་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་འགག་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི། །གནས་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནི་གནས་པ་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གནས་སྐབས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་གཉིས་སུ་ཐལ་
[48b.4]བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་སྐབས་གང་གི་#འགག་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལ་ཡང་གནས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བརྟག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འགག་བཞིན་པ་དང་། གནས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཡོད་
[48b.5]པ་དེ་ནི་མི་འདོད་པས། དེའི་ཕྱིར་འགག་བཞིན་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་གནས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་#དངོས་པོ་གང་འགག་བཞིན་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་འགག་བཞིན་མ་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དངོས་
[48b.6]པོར་མི་འཐད་དོ། །གང་ཞིག་འགག་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགའ་#ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུས་ཀུན་ཏུ། །རྒ་དང་འཆི་བའི་ཆོས་ཡིན་ན། །གང་དག་རྒ་དང་འཆི་མེད་པར། །གནས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡིན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་
[48b.7]དུས་ཀུན་ཏུ་རྒ་བ་དང་འཆི་བའི་ཆོས་ཡིན་ན་གང་དག་རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་མེད་པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། ཡང་གཞན་ཡང་། གནས་པ་གནས་པ་གཞན་དང་ནི། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་མི་རིགས། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་རང་དང་ནི། །གཞན་གྱིས་སྐྱེད་#པ་མ་ཡིན་བཞིན། །
[49a]
[49a.1]ཇི་ལྟར་སྔར་#ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་སྐྱེ་བ་རང་དང་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡང་གནས་པ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་གྱིས་གནས་པར་མི་རིགས་སོ། །ད་#ནི་འགག་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བཤད་པ། འགགས་#པ་འགག་པར་མི་བྱེད་
[49a.2]དེ། །མ་འགགས་#པ་ཡང་འགག་མི་བྱེད། །འགག་བཞིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་མིན། །མ་སྐྱེས་གང་ཞིག་འགག་པར་བྱེད། །རེ་ཞིག་འགག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་འགག་པར་མི་བྱེད་དེ། འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འགགས་#པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འགག་པར་མི་བྱེད་དེ། འགགས་#
[49a.3]པའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་འགག་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་#གསུམ་པ་ཡང་འགག་པར་མི་བྱེད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས#། མ་སྐྱེས་པ་གང་ཞིག་ད་འགག་པར་བྱེད། ཡང་གཞན་ཡང་། རེ་ཞིག་དངོས་པོ་གནས་པ་ལ། །
[49a.4]འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མི་གནས་པ་ལ་ཡང་། །འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་དངོས་པོ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་གནས་པ་དང་། འགག་པ་གཉིས་
[49a.5]སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གནས་སྐབས་དེ་ཡིས་གནས་པ་ནི། །དེ་ཡིས་འགག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །
[49a.6]གནས་སྐབས་གཞན་གྱིས་གནས་པ་ཡང་། །གཞན་གྱིས་འགག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །འདི་ལ་དངོས་པོ་གང་ལ་འགག་པར་བརྟག་པ་དེ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་དང་གནས་སྐབས་གཞན་གཉི་གས་ཀྱང་འགག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོ་མ་ནི་འོ་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་
[49a.7]འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྲིད་#འོ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་འགག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། འོ་མ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འོ་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ན་གང་ཡང་འགག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གང་ཚེ་ཆོས་རྣམས་
[49b]
[49b.1]ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྐྱེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་#ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགག་པ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་
[49b.2]རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ། །འགག་པར་#འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག །གཅིག་ཉིད་ལ་#ནི་འཐད་པ་མེད། །འདི་ལ་ཡང་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་
[49b.3]ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གཅིག་ཉིད་ན་ཡོད་པ་#མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལའང་། །འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མགོ་གཉིས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ནི། །གཅད་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་འགག་པ་
[49b.4]འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་མགོ་གཉིས་པ་ལ་གཅད་#དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འགག་པ་འགག་པ་གཞན་དང་ནི། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འགག་མི་རིགས། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་རང་དང་ནི། །གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་བཞིན། །
[49b.5]ཇི་ལྟར་སྔར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་#སྐྱེ་བ་རང་དང་གཞན་གྱིས་སྐྱེད་#པར་མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགག་པ་ཡང་འགག་པ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་གྱིས་འགག་པར་མི་རིགས་སོ། །སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་དག །མ་གྲུབ་ཕྱིར་ན་འདུས་བྱས་མེད། །འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། །འདུས་མ་
[49b.6]བྱས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དེ་དག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་མེད་དོ། །འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། །འདུས་མ་བྱས་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འདོད། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་གསུངས།
[49b.7]འདིར་བཤད་པ། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པར་གསུངས། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དེ་དག་ནི་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་འདྲ་བར་#གསུངས་པར་ཤེས་པར་
[50a]
[50a.1]བྱའོ། །#སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བདུན་པའོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ#། འདིར་སྨྲས་པ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་ནི། །བསྟན་བཅོས་དང་འཇིག་རྟེན་དང་རིག་བྱེད་ལས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་སྟེ#། དེ་དག་རབ་ཏུ་

[50a.1]བམ་པོ་གསུམ་པ། འདིར་སྨྲས་པ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་ནི། །བསྟན་བཅོས་དང་འཇིག་རྟེན་དང་རིག་བྱེད་ལས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་སྟེ། དེ་དག་རབ་ཏུ་
[50a.2]གྲུབ་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་བརྒྱུད་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། བྱེད་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ། །ལས་སུ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ། །བྱེད་པོ་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ཡང་། །ལས་སུ་མ་གྱུར་མི་བྱེད་དོ། །རེ་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལས་ཡིན་པར་
[50a.3]གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ། །བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཡང་ལས་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིན་པར་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད། །ལས་ཀྱང་བྱེད་པོ་མེད་པར་འགྱུར། །ཡིན་པར་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་ལས་མེད་འགྱུར། །ལས་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་བྱ་བ་མེད་པ་དང་།
[50a.4]ཡང་གཞན་ཡང་། ལས་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཡང་ལས་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ།
[50a.5]ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བྱེད་པོར་མ་གྱུར་པ། །ལས་སུ་མ་གྱུར་བྱེད་ན་ནི། །ལས་ལ་རྒྱུ་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་ལས་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་
[50a.6]འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དག་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་ན། དེས་ཅིར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། རྒྱུ་མེད་ན་ནི་འབྲས་བུ་དང་། །རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་ནི་བྱ་བ་དང་། །བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་མི་རིགས། །བྱ་བ་ལ་སོགས་མི་རིགས་ན། །ཆོས་
[50a.7]དང་ཆོས་མིན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་མེད་ན་ནི། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མེད། །འབྲས་བུ་མེད་ན་ཐར་པ་དང་། །མཐོ་རིས་འགྱུར་བའི་ལམ་མི་འཐད། །བྱ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །དོན་མེད་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་མེད་
[50b.1]པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་མེད་ན་བྱ་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་དག་མེད་དོ། །བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་དག་མེད་ན། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་མེད་དོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་མེད་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་མེད་ན་ཐར་པ་
[50b.2]དང་མཐོ་རིས་སུ་འགྱུར་བའི་ལམ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། སྐྱོན་དེ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་
[50b.3]དང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། བྱེད་པ་པོར་གྱུར་མ་གྱུར་པ། །གྱུར་མ་གྱུར་དེ་མི་བྱེད་དོ། །ཡིན་དང་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ནི། །ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ག་ལ་གཅིག །
[50b.4]བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ་མི་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་པས་གཅིག་ན་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེས་དེ་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་
[50b.5]དག་ནི། །གྱུར་པ་མ་གྱུར་མི་བྱེད་དོ། །མ་གྱུར་པ་ཡང་གྱུར་མི་བྱེད། །འདིར་ཡང་སྐྱོན་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར། །བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ། །བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་ཡིན་པར་གྱུར་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་སྐྱོན་
[50b.6]སྔར་བསྟན་པ་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་ནི། །གྱུར་དང་བཅས་པ་མ་གྱུར་དང་། །གྱུར་མ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དེ། །གཏན་ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དང་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་
[50b.7]གྱུར་པ་མི་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་པ་དག་གིས་འདིར་ཡང་སྐྱོན་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་ནི། །མ་གྱུར་པ་ནི་གྱུར་བཅས་དང་། །གྱུར་མ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དེ། །གཏན་ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་ཕྱིར་རོ། །
[51a.1]བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་པ་དག་གིས་འདིར་ཡང་སྐྱོན་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བྱེད་པ་པོར་གྱུར་མ་གྱུར་ནི། །
[51a.2]ལས་སུ་གྱུར་དང་མ་གྱུར་པ། །མི་བྱེད་འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ནི། །གོང་དུ་བསྟན་པས་ཤེས་པར་བྱ། །བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་པ་དག་གིས་སྐྱོན་དེར་ཐལ་
[51a.3]བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན། བྱེད་པོ་ལས་ལ་བརྟེན་བྱས་ཤིང་། །ལས་ཀྱང་བྱེད་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར། །འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །
[51a.4]བྱེད་པ་པོ་ནི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཞིང་ལས་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། བརྟེན་པ་དེ་མ་གཏོགས་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་གཞན་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་ཉེར་ལེན་ཤེས་པར་བྱ། །ལས་དང་བྱེད་པོ་བསལ་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གིས། །དངོས་པོ་
[51a.5]ལྷག་མ་ཤེས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་སྔར་བསྟན་པ་དེས་བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དག་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་འགྲུབ་པ་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླངས་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱེད་པ་པོ་
[51a.6]དང་ལས་དག་གིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླངས་པ་དག་བསྩལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་དེ། དངོས་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་བསྩལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་པའོ།།

[51a.6]འདིར་སྨྲས་པ། ལྟ་དང་
[51a.7]ཉན་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཚོར་སོགས་དང་ཡང་དབང་བྱས་པ། །གང་གི་ཡིན་པ་དེ་དག་གི། །སྔ་རོལ་དེ་ཡོད་ཁ་ཅིག་སྨྲ། །ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡང་ཆོས་གང་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་དག་དངོས་པོ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་དག་
[51b.1]གི་སྔ་རོལ་ན་དངོས་པོ་དེ་ངེས་པར་གནས་པ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་སྨྲའོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །ལྟ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་སྔ་རོལ་ན། །དངོས་པོ་གནས་པ་དེ་ཡོད་དོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་
[51b.2]ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡང་ཆོས་དག་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་དག་གི་སྔ་རོལ་ན། དངོས་པོ་ངེས་པར་གནས་པ་དེ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་ཉིད་ཀྱི་ནི། །སྔ་རོལ་དངོས་
[51b.3]པོ་གང་གནས་པ། །དེ་ནི་གང་གིས་གདགས་པར་བྱ། །ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན། དངོས་པོ་གང་ངེས་པར་གནས་པ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་གིས་གདགས་པར་བྱ། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་
[51b.4]སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་མེད་པར་ཡང་ངེས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། ལྟ་བ་ལ་སོགས་མེད་པར་ཡང་། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་གནས་གྱུར་ན། །དེ་མེད་པར་ཡང་དེ་དག་ནི། །ཡོད་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་
[51b.5]ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་མེད་པར་ཡང་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ངེས་པར་གནས་པར་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དངོས་པོ་དེ་མེད་པར་ཡང་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དེ་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །
[51b.6]འདིར་སྨྲས་པ། ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྔ་རོལ་ན། གང་ངེས་པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཕན་ཚུན་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ཅི་ཡིས་གང་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད། །གང་གིས་ཅི་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད། །ཅི་མེད་གང་ཞིག་ག་ལ་ཡོད། །
[51b.7]གང་མེད་ཅི་ཞིག་ག་ལ་ཡོད། །ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡིས་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད་ལ། དངོས་པོ་གང་གིས་ཀྱང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། མཚོན་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་
[52a.1]དེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཞིག་པོ་དག་མེད་ན། དངོས་པོ་གང་ཞིག་པོ་ག་ལ་ཡོད་ལ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་པོ་མེད་ན་ཡང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཞིག་པོ་དག་ག་ལ་ཡོད། འདིར་སྨྲས་པ། ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྔ་རོལ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་མིན། །ལྟ་ལ་
[52a.2]སོགས་པ་གཞན་དག་གིས། །གཞན་གྱི་ཚེ་ན་གསལ་བར་བྱེད། །ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཞིག་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན། དངོས་པོ་གང་ཞིག་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ། །འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ཞིག་པོ། དེ་དག་རེ་རེའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པས་དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་
[52a.3]དང་གཞན་དག་གིས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན། ལྟ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་པས། དེ་ནི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྔ་རོལ་ན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྔ་རོལ་
[52a.4]གལ་ཏེ་ཡོད་མིན་ན། །ལྟ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡི། །སྔ་རོལ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད། ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་རེ་རེའི་སྔ་རོལ་ན། །ལྟ་པོ་དེ་ཉིད་
[52a.5]ཉན་པོ་དེ། །ཚོར་བ་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་འགྱུར། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ལྟ་བ་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཉན་པ་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཚོར་བ་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་ནི་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ།
[52a.6]ལྟ་བ་པོ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཉན་པ་པོ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཚོར་བ་པོ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ལྟ་པོ་གཞན་ཉིད་ལ། །ཉན་པ་པོ་གཞན་ཚོར་གཞན་ན། །ལྟ་པོའི་ཚེ་ན་ཉན་པོ་ཡོད། །བདག་ཀྱང་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་པོ་ཡང་
[52a.7]གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ་ཉན་པ་པོ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཚོར་བ་པོ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ལྟ་བ་པོའི་ཚེ་ན་ཉན་པ་པོ་དང་སྣོམ་པ་པོ་དང་མྱོང་བ་པོ་དང་རེག་པ་པོ་དང་། སེམས་པ་པོ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བདག་ཀྱང་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།
[52b.1]དེ་ནི་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་གཟུགས་གང་ལས་བྱུང་བའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་ལ་དངོས་པོ་ངེས་པར་གནས་པ་དེ་ཡོད་པས་དེས་ན་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྔ་རོལ་ན་དངོས་པོ་གནས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་
[52b.2]བྱ་བ་དེ་འཐད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཚོར་བ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །གང་ལས་འགྱུར་བའི་འབྱུང་དེ་ལའང་། །དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་དངོས་པོ་ངེས་པར་གནས་པ་དེ་ཡོད་པར་མངོན་
[52b.3]པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་རིམ་གྱིས་གང་དག་ལས་འགྱུར་བའི་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་འདི་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་
[52b.4]པོ་ཅི་ཞིག་པོ་དག་གང་གི་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་པོ་དེ་ཡང་ཡོད་ལ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་པོ་དེ་ཡོད་ན། ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ཅི་ཞིག་པོ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཚོར་བ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །གང་གི་ཡིན་པ་
[52b.5]གལ་ཏེ་མེད། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཞིག་པོ་དག་གང་གི་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་པོ་དེ་གལ་ཏེ་མེད་ན། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཞིག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཅི་
[52b.6]ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་པོ་མེད་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནམ། འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཡི། །སྔ་རོལ་ད་ལྟ་ཕྱི་ན་མེད། །དེ་ལ་ཡོད་དོ་མེད་དོ་ཞེས། རྟོག་པ་དག་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་གང་ཞིག་པོ་ལྟ་བ་
[52b.7]ལ་སོགས་པ་ཅི་ཞིག་པོ་དག་གི་སྔོན་དང་ད་ལྟར་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཙལ་ན། དེ་འདིའོ་ཞེས་རང་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཡོད་དོ་མེད་དོ་ཞེས་གདགས་པའི་རྟོག་པ་དག་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགུ་པའོ།།

Source Text: མེ་དང་བུད་ཤིང་བརྟག་པ

Classical Tibetan source text from Esukhia Derge Tengyur (CC0), file 096. D3829, folios 53a.1–55a.7. Presented for reference and verification.

འདིར་སྨྲས་པ། མེ་དང་བུད་ཤིང་གི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་མེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་བདག་ལ་ཡོད། བུད་ཤིང་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བླང་བ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་ཡོད་དོ།

འདིར་བཤད་པ། དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལ་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་པོ།

གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་མེ་ཡིན་ན། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་བུད་ཤིང་གང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མེ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེ་ནི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་བུད་ཤིང་ནི་ལས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ན། ཤིང་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་བུད་ཤིང་མེད་པར་ཡང་མེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། དེ་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

ཡང་གཞན་ཡང་། རྟག་ཏུ་འབར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། འབར་བྱེད་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། རྩོམ་པ་དོན་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ལས་ཀྱང་མེད། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་རྟག་ཏུ་འབར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། འབར་བྱེད་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེའི་ཕྱིར་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དབྱུང་བ་དང་སྤར་བ་ལ་སོགས་པ་རྩོམ་པ་དག་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

ཡང་གཞན་ཡང་། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ལས་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ལས་སྲེག་པ་དང་འཚོད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་འབར་བྱེད་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འབར་བྱེད་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། རྟག་ཏུ་འབར་བ་ཉིད་ཡིན་ན། རྩོམ་པ་དོན་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབར་བྱེད་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་ལ། རྟག་ཏུ་འབར་བ་ཉིད་ཡིན་ན་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ། བསྲེག་བཞིན་བུད་ཤིང་ཡིན་སེམས་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་བསྲེག་བཞིན་པ་ཉིད་བུད་ཤིང་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཚེ་དེ་ཙམ་དེ་ཡིན་ན། གང་གིས་བུད་ཤིང་དེ་སྲེག་བྱེད། གང་གི་ཚེ་བསྲེག་བཞིན་པ་དེ་ཙམ་བུད་ཤིང་ཡིན་ཞིང་གཞན་གང་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་བསྲེག་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ན། མེ་གང་གིས་བུད་ཤིང་དེ་སྲེག་པར་བྱེད་དེ། མེ་མེད་པར་ཡང་བུད་ཤིང་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

ཡང་གཞན་ཡང་། གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཕྲད་མེད་ན། སྲེག་པར་མི་འགྱུར་མི་སྲེག་ན། འཆི་བར་མི་འགྱུར་མི་འཆི་ན། རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས། མེ་གཞན་ཡིན་ན་བུད་ཤིང་དང་མི་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་ལྟོས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ཕྲད་པ་མེད་ན་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་མི་འགྱུར་རོ། མི་སྲེག་ན་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ། མི་འཆི་ན་རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།

འདིར་སྨྲས་པ། མེ་གཞན་ཡིན་ན་བུད་ཤིང་དང་མི་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ལ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཡང་། ཤིང་དང་ཕྲད་དུ་རུང་བར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན། གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཡིན་ན་ཡང་བུད་ཤིང་དང་ཕྲད་དུ་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཕན་ཚུན་ནས་ཕྲད་དུ་རུང་བ་བཞིན་ནོ།

འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མེ་དང་ཤིང་དག་ནི། གཅིག་གིས་གཅིག་ནི་བསལ་གྱུར་ན། ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ཤིང་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག །གལ་ཏེ་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་བཞིན་དུ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་གཅིག་གིས་གཅིག་བསལ་བར་གྱུར་ན་ནི། བུད་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་བུད་ཤིང་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཡིན་ཡང་བུད་ཤིང་དང་ཕྲད་དུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

འདིར་སྨྲས་པ། བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་ན་མེ་ཡིན་ལ་མེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་བུད་ཤིང་ཡིན་པས་བུད་ཤིང་དང་མེ་དག་ནི་ལྟོས་པ་ཅན་དུ་འགྲུབ་པོ།

འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་མེ་ལྟོས་ཤིང་ཡིན་ན། གང་ལ་ལྟོས་པའི་མེ་དང་ཤིང་། དང་པོར་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་ནས་མེ་ཡིན་ལ། མེ་ལ་ལྟོས་ནས་བུད་ཤིང་ཡིན་ན་གང་ལ་ལྟོས་ནས་མེ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའམ། བུད་ཤིང་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་གཉིས་ལས་དང་པོར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན།

དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བུད་ཤིང་དང་པོར་གྲུབ་ལ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མེ་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ན། མེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་དང་པོར་གྲུབ་ལ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མེ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་མེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

ཡང་གཞན་ཡང་། བུད་པར་བྱ་བའི་ཤིང་ལ་ཡང་། མེ་མེད་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་བུད་ཤིང་ལ་ཡང་མེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། དེ་ནི་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ལྟོས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

འདིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་དང་པོར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཉིད་འགྲུབ་པོ།

འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ལྟོས་འགྲུབ། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་ནི། ལྟོས་བྱ་གང་ཡིན་དེ་འགྲུབ་ན། གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དངོས་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགྲུབ་ཅིང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་ ལྟོས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་འགྲུབ་ན། བོད་པའི་ཚིག་འོ་ན་གྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར།

ཡང་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་ལྟོས་འགྲུབ་གང་ཡིན་པ། དེ་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་ལྟོས། ཇི་སྟེ་གྲུབ་པ་ལྟོས་ཤེ་ན། དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ། དངོས་པོ་གང་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ལྟོས་པར་བྱེད། དེ་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་པ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྟོས་པར་བྱ། ཇི་སྟེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་སེམས་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དངོས་པོ་གྲུབ་ཅིང་ཡོད་པ་ཡང་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ། དེ་གྲུབ་ཅིང་ཡོད་པ་ལ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ།

ཡང་གཞན་ཡང་། ཤིང་ལ་ལྟོས་པའི་མེ་མེད་དེ། ཤིང་ལ་མ་ལྟོས་མེ་ཡང་མེད། མེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཤིང་མེད་དེ། མེ་ལ་མ་ལྟོས་ཤིང་ཡང་མེད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ན། བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པའི་མེ་མེད་དེ། མེ་དང་བུད་ཤིང་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་དག་ལྟོས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། བུད་ཤིང་ལ་མ་ལྟོས་པའི་མེ་ཡང་མེད་དེ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་འབར་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་རྟག་ཏུ་འབར་བ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ད་ནི་མེ་ལ་ལྟོས་པའི་བུད་ཤིང་ཡང་མེད་དེ་མེ་དང་བུད་ཤིང་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་དག་ལྟོས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། མེ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་བུད་ཤིང་ཡང་མེད་དེ་མེ་མེད་ཅིང་བསྲེག་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བུད་ཤིང་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

ཡང་གཞན་ཡང་། མེ་ནི་གཞན་ལས་མི་འོང་སྟེ། ཤིང་ལའང་མེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། མེ་ནི་གཞན་ལས་མི་འོང་སྟེ་གཞན་ལས་འོང་བར་བརྟག་པ་དེ་ཡང་བུད་ཤིང་དང་བཅས་པར་རམ་བུད་ཤིང་མེད་པར་འོང་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། བུད་ཤིང་ལ་ཡང་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།

སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པ་ཡིས། དེ་བཞིན་ཤིང་ལ་ལྷག་མ་བསྟན། རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་དུ་བུད་ཤིང་ལ་ཡང་བརྗོད་པ་ལྷག་མ་དག་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། རྣམ་པ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། སོང་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བུད་ཤིང་བསྲེགས་པ་དང་མ་བསྲེགས་པ་དང་བསྲེག་བཞིན་པ་ལ་ཡང་སྲེག་པ་མེད་དོ། ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་པོ་དང་འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་འགྲོ་བ་པོ་ཡིན་པ་དང་། མ་ཡིན་པ་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྲེག་པ་པོ་དང་སྲེག་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྲེག་པ་པོ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་ཡང་སྲེག་པར་མི་བྱེད་དོ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ།

ཡང་གཞན་ཡང་། ཤིང་ཉིད་མེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ལས་གཞན་ལ་མེ་ཡང་མེད། མེ་ནི་ཤིང་དང་ལྡན་མ་ཡིན། མེ་ལ་ཤིང་མེད་དེར་དེ་མེད། རེ་ཞིག་བུད་ཤིང་གང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མེ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། བུད་ཤིང་ལས་གཞན་ལ་ཡང་མེ་མེད་དེ་གཞན་ལ་ལྟོས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། མེ་བུད་ཤིང་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེ་ལ་ཡང་བུད་ཤིང་མེད་བུད་ཤིང་ལ་ཡང་མེ་མེད་དེ། གཞན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

མེ་དང་ཤིང་གིས་བདག་དང་ནི། ཉེ་བར་བླང་བའི་རིམ་པ་ཀུན། བུམ་སྣམ་ལ་སོགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། མ་ལུས་པར་ནི་རྣམ་པར་བཤད། མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མི་འཐད་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

གང་དག་བདག་དང་དངོས་པོ་རྣམས། དེ་བཅས་ཉིད་དང་ཐ་དད་པར། སྟོན་པ་དེ་དག་བསྟན་དོན་ལ། མཁས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། གང་དག་བདག་དེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་དེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པར་སྟོན་པ་དེ་དག་བསྟན་པའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་ཁོ་བོས་མི་སེམས་སོ།

མེ་དང་བུད་ཤིང་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་པའོ།།

Source Text: འཁོར་བ་བརྟག་པ & སྡུག་བསྔལ་བརྟག་པ

Classical Tibetan source text from Esukhia Derge Tengyur (CC0), file 096. D3829, folios 55a.7–58a.1. Presented for reference and verification.

Chapter 11 (folios 55a.7–56a.7)

འདིར་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་མདོ་ལས་དགེ་སློང་དག་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དེ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མཛད་པ་དེ་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །འདིར་བཤད་པ། སྔོན་མཐའ་མངོན་ནམ་ཞེས་ཞུས་ཚེ། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་མིན་ཞེས་གསུངས། །འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཐ་མེད་དེ། །དེ་ལ་སྔོན་མེད་ཕྱི་མ་མེད། །སྔོན་གྱི་མཐའ་མངོན་ནམ་ཞེས་ཞུས་པའི་ཚེ། ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྔོན་ཡང་མེད་ལ་ཕྱི་མ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འཁོར་བའི་དབུས་ཡོད་པར་སེམས་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། གང་ལ་ཐོག་མེད་ཐ་མེད་པ། །དེ་ལ་དབུས་ནི་ག་ལ་ཡོད། །གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དེ་ལ་དབུས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་། །ལྷན་ཅིག་རིམ་པ་མི་འཐད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དེ་ལ་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་དག་མི་འཐད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྔ་གྱུར་ལ། །རྒ་ཤི་འཕྱི་བ་ཡིན་ན་ནི། །སྐྱེ་བ་རྒ་ཤི་མེད་པ་དང་། །མ་ཤི་བར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྔ་བར་གྱུར་ལ་རྒ་ཤི་འཕྱི་བ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་རྒ་ཤི་མེད་པ་དང་སྔར་མ་ཤི་བར་ཡང་འདིར་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་འཕྱི་གྱུར་ལ། །རྒ་ཤི་སྔ་བ་ཡིན་ན་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྒ་ཤི་ནི། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་འཕྱི་བར་གྱུར་ལ་རྒ་ཤི་སྔ་བ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྒ་ཤི་རྒྱུ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་དེ། དེ་ནི་རྒ་ཤི་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བཞིན་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེའོ། །འདིར་བཤད་པ། སྐྱེ་བ་དང་ནི་རྒ་ཤི་དག །ལྷན་ཅིག་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བཞིན་པར་ནི་འཆི་འགྱུར་ཞིང་། །གཉི་ག་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་དག་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་མི་འཐད་དེ། ཇི་སྟེ་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ན་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དང་། །གཉི་ག་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་དེ་དག་མི་འཐད་ཀྱང་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་དག་ཡོད་པས་དེ་དག་གང་གི་ཡིན་པའི་བདག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ལ་སྔ་ཕྱི་ལྷན་ཅིག་གི །རིམ་པ་དེ་དག་མི་སྲིད་པའི། །སྐྱེ་བ་དེ་དང་རྒ་ཤི་དེ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སྤྲོས་པར་བྱེད། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་བརྟགས་ན། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་དག་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་དེ་དག་མི་སྲིད་ན། དེ་ལ་ཅིའི་སྐྱེ་བ་དེ་རྒ་ཤི་དེ་ཞེས་སྤྲོས་པར་བྱེད་ཅིང་རྗོད་པར་བྱེད། དེ་དག་མི་འཐད་ན། བདག་ཡོད་པར་འཐད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་ནི། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་མཚན་གཞི་ཉིད། །ཚོར་དང་ཚོར་པོ་ཉིད་དང་ནི། །དོན་ཡོད་གང་དག་ཅི་ཡང་རུང་། །ཇི་ལྟར་བརྟགས་ན། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་དག་གི་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་དག་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཉིད་དང་། ཚོར་བ་དང་ཚོར་བ་པོ་ཉིད་དང་། དོན་གཞན་གང་དག་ཅི་ཡང་རུང་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་། ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོད་པར་བརྟག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་དག་མི་འཐད་དོ། །འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་སྔོན་གྱི་མཐའ། །ཡོད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། །དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ཡང་། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་དག་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི་དངོས་པོར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དངོས་པོར་སྣང་བ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པོ། །འཁོར་བ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།

Chapter 12 (folios 56a.7–58a.1)

འདིར་སྨྲས་པ། ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དང་གཉི་གས་བྱས་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས། །གཞན་གྱིས་བྱས་དང་གཉི་གས་བྱས། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་འདོད། །དེ་ནི་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པར་འདོད། ཁ་ཅིག་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འདོད། ཁ་ཅིག་ནི་བདག་དང་གཞན་གཉི་གས་བྱས་པར་འདོད། ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་དེ། དེ་ནི་རིམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གང་གིས་ཀྱང་བྱ་བ་ཡིན་པ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་རིགས་པ་གང་གིས་བྱ་བར་མི་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་བྱས་གྱུར་ན། །དེ་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ། །བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་དེ་དག་འབྱུང་། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བརྟེན་ནས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པར་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་མ་བྱས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བྱས་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་དེ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་འདི་གཞན་ཞིང་། །གལ་ཏེ་འདི་ལས་དེ་གཞན་ན། །གཞན་དེ་དག་གིས་འདི་བྱས་པས། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ལས་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ཅིང་། ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལས་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་གཞན་དེ་དག་གིས་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་གཞན་འདི་དག་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པས་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཀྱང་མི་སྨྲའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཀྱང་མི་སྨྲའོ། །སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་བདག་གིས་བྱས་པས་དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱས་པས་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲའོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གང་ཟག་བདག་གིས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་བྱས་ན་གང་བདག་གིས། །སྡུག་བསྔལ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ནི། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དེ་གང་ཡིན། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་བདག་གིས་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པར་སེམས་ན། གང་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་པའི་གང་ཟག་དེས་སྡུག་བསྔལ་དེ་མ་བྱས་པའི་སྔ་རོལ་ན་བྱེད་པའི་གང་ཟག་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཏེ་དེ་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་དགོས་ནས། དེ་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་བདག་གིས་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་འཐད་དོ། །གང་ཟག་གཞན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བྱས་སོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཞན་ལས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ན་གཞན་ཞིག་གིས། །སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་གང་སྦྱིན་དེ། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རུང་། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བྱས་ཤིང་དེས་དེ་བྱས་ནས་གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན། སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དེས་དེ་བྱས་ནས་གང་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་མ་སྦྱིན་པའི་སྔ་རོལ་ན། ལེན་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཏེ། དེ་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་དགོས་ན། དེ་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བདག་གིས་བྱས་པར་མ་གྲུབ་པས། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་ག་ལ་བྱས། །གཞན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱེད་པ། །དེ་ནི་དེ་ཡི་བདག་བྱས་འགྱུར། །བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་དུ་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་བདག་གིས་བྱས་པར་མི་འཐད་པས། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་བདག་གིས་བྱས་པར་མ་གྲུབ་པས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་གང་ཟག་དེ་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་ལས་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གང་ཟག་མ་ཡིན་པས་རྣམ་གྲངས་ལས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲའོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་བྱས་མིན། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་མ་བྱས། །རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་གྲངས་ལས་བདག་གིས་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་གྲངས་ལས་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཞན་བདག་མ་བྱས་ན། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་ག་ལ་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་གཞན་ཏེ། བདག་ཉིད་མ་བྱས་ཤིང་མ་གྲུབ་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ག་ལ་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་འདུས་པས་བྱས་པ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རེ་རེས་བྱས་གྱུར་ན། །སྡུག་བསྔལ་གཉི་གས་བྱས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རེ་རེས་བྱས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི། སྡུག་བསྔལ་གཉི་གས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བདག་དང་གཞན་གཉི་གས་འདུས་པས་བྱས་པ་ཡང་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་གས་བྱས་པར་མི་རིགས་ན། འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གཞན་གྱིས་མ་བྱས་བདག་མ་བྱས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་ག་ལ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་བདག་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་ན། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་ག་ལ་འཐད་དེ། སྐྱོན་ཆེན་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པ་བཞི། །ཡོད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། །ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལ་བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ།།

Source Text: དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྟག་པ

Classical Tibetan source text from Esukhia Derge Tengyur (CC0), file 096. D3829, folios 58a.1–59a.3. Presented for reference and verification.

འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཡོད་དོ།

འདིར་བཤད་པ། ཆོས་གང་སླུ་བ་དེ་རྫུན་ཞེས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་གསུངས། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སླུ་བའི་ཆོས། །དེས་ན་དེ་དག་རྫུན་པ་ཡིན། །འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལས་ཆོས་གང་སླུ་བ་དེ་ནི་རྫུན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སླུ་བའི་ཆོས་ཡིན་པས། དེས་ན་དེ་དག་རྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།

འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་སླུ་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་རྫུན་པ་ཡིན་ན། དེ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པར་འདྲ་བས། སླུ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་རྫུན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ།

འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སླུ་ཆོས་གང་ཡིན་པ། །དེ་རྫུན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སླུ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་གསུངས་པ། །སྟོང་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སླུ་བའི་ཆོས་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྫུན་པ་ཡིན་ན་ནི་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པར་འདྲ་བས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སླུ་བར་འགྱུར། འདི་ལྟར་སླུ་བ་ནི་ལོག་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ་རྫུན་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་པས་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སླུ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་རྫུན་པ་བསྒྲུབ་ཏུ་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སླུ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྣང་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫུན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མེད་པ་དང་ཆོས་བདག་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དངོས་པོ་མེད། །གང་ཕྱིར་དངོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད། །ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་གི་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་དག་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫུན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་གཞན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

ཡང་གཞན་ཡང་། དེ་ཉིད་ལ་ནི་གཞན་འགྱུར་མེད། །གཞན་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་མི་རྒ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་རྒས་པའང་མི་རྒའོ། །འདི་ལ་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཉིད་དམ་གཞན་ཞིག་འགྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་མི་རྒ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་རྒས་པ་ཡང་མི་རྒ་བའི་ཕྱིར་རོ།

འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་དེས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར།

འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་གཞན་འགྱུར་ན། །འོ་མ་ཉིད་ནི་ཞོར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་འོ་མ་ཉིད་ཞོར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་མི་འཐད་དོ།

ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་གཞན་ཞིག་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འོ་མ་ལས་གཞན་གང་གི་ནི། །དངོས་པོ་ཞོ་ནི་ཡིན་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སེམས་ན། འོ་མ་ལས་གཞན་པ་གང་གི་དངོས་པོ་ཞོ་ཡིན་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་འཐད་དོ།

འདིར་སྨྲས་པ། ཅི་འོ་ན་ད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནམ།

འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྟོང་མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པའང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མི་སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེས་ན་དེའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མི་སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཁས་མ་བླངས་པས་དེའི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།

ཡང་གཞན་ཡང་། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ནི། །ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱིན་པར་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པས། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། བསམ་གཏན་པའི་མགོ་ལ་ཐོད་པ་བཞིན་ནོ།

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པའོ།།

Source Text: ཕྲད་པ་བརྟག་པ། — Examination of Contact

Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 096). Tohoku catalogue no. 3829 (D3829). CC0 license. Presented for reference and verification.

བམ་པོ་བཞི་པ། འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཕྲད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། སྔར་དབང་པོ་བརྟག་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་གསུམ་པོ་དག་ལ་བྱ་བ་མི་འཐད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་གཞན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ནི་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་དུ་ཕྲད་པ་དང་མི་ཕྲད་པར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་རིགས་པ་གང་གིས་ཤེ་ན་བཤད་པ། བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་ལྟ་བ་པོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་གཉིས་གཉིས་དང་། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་ཕན་ཚུན་དུ། །ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །བལྟ་བར་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་དོན་ཏོ། །ལྟ་བ་ནི་དབང་པོའོ། །ལྟ་བ་པོ་ནི་བདག་གོ། །བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་གཉིས་གཉིས་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་། ལྟ་བ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ལ། བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་། ལྟ་བ་པོ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར། ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་ཡང་འཕྲད་པར་མི་འགྱུར། བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མར་མེ་དང་མུན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དང་། །ཆགས་པར་གྱུར་དང་ཉོན་མོངས་དང་། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི། །ལྷག་མའང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལྟ། །ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་དག་གཉིས་གཉིས་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་གཉིས་གཉིས་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར། ཆགས་པ་དང་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་མ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷག་མ་སྒྲ་དང་། ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་གཉིས་གཉིས་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གཞན་ན་གཞན་དང་ཕྲད་གྱུར་ན། །གང་ཕྱིར་བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་ལ། །གཞན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་དེ་དག་གཞན་ཡིན་ན་གཞན་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ན། གང་གི་ཕྱིར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རིགས་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་ན། གཞན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་འབའ་ཞིག་ལ། །གཞན་ཉིད་མེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། །གང་ཡང་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །གཞན་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འབའ་ཞིག་ལ་ཕན་ཚུན་གཞན་ཉིད་མི་འཐད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་གང་ཡང་དངོས་པོ་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །གཞན་ཉིད་མེད་ན་གང་ཡང་གང་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་མི་འཐད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རིགས་པ་གང་གིས་གཞན་ཉིད་མི་འཐད་པ་ཡིན། འདིར་བཤད་པ། གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན། །གཞན་མེད་གཞན་ལས་གཞན་མི་འགྱུར། །གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་མི་འཐད། །འདི་ལ་ཁྱོད་གཞན་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། གཞན་མེད་ན་གཞན་ནི་རང་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེས་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཞན་ནི་གཞན་ལས་གཞན། །གཞན་མེད་པར་ཡང་རུང་བར་འགྱུར། །གཞན་ལས་གཞན་པའི་གཞན་པ་དེ། །མེད་ན་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་མེད། །གལ་ཏེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེ། དེ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། གཞན་དེ་མེད་པར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རུང་བར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སེམས་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གང་ལས་གཞན་པའི་གཞན་པ་དེ་མེད་ན་གཞན་མེད་པས་རང་ཉིད་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །འདིར་སྨྲས་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གཞན་ཉིད་གཞན་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་མ་ཡིན་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཞན་ནམ་དེ་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེས་ན། དེ་ལྟ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡང་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ལྟོས་ནས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གཞན་ནམ་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། དེ་ནི་དེ་དང་ཕྲད་པ་མེད། །གཞན་དང་གཞན་ཡང་ཕྲད་མི་འགྱུར། །ཕྲད་བཞིན་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། །ཕྲད་པ་པོ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་དང་ཕྲད་པ་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ཉིད་དེ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དང་གཞན་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་དད་པ་དག་ནི་ཕྲད་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཕྲད་པ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་བཞིན་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་ཕྲད་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནམ་ས་བཞིན་ནོ། །ཕྲད་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།

Source Text: དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་བརྟག་པ། — Examination of Entity and Non-Entity

Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 096). Tohoku catalogue no. 3829 (D3829). CC0 license. Presented for reference and verification.

འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སོ་སོའི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། སྣམ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས། །འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་བྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་ན་དེས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱས་པར་འགྱུར། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་ན། ངོ་བོ་ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེས་ཅིར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་ཞེས། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་རུང་བར་འགྱུར། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བཅོས་མིན་དང་། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་འོ་ན་ད་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་མིན་ན། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད། །གཞན་གྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། །ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དག་མེད་པར་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞན་དངོས་དག །མ་གཏོགས་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞན་དངོས་དག །ཡོད་ན་དངོས་པོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དག་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དག་ཡོད་ན་དངོས་པོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། །དངོས་མེད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། །དངོས་མེད་ཡིན་པར་སྐྱེ་བོ་སྨྲ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པ་དེ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པར་སྐྱེ་བོ་དག་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ལ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་དག་དངོས་ཉིད་གཞན་དངོས་དང་། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །སྟོན་པས་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ཡི། །གདམས་ངག་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང་། །མེད་པ་གཉི་གའང་དགག་པ་མཛད། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོན་པས་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནའི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་ལས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་ཡང་དགག་པ་མཛད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་ཉིད་ན། །དེ་ནི་མེད་ཉིད་མི་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། །ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་གི་ཡིན། །རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་རུང་། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད། །རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ་དེ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་འཛིན། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་ན་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་ན་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་པས། དེ་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ལ་མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པས། །དེ་ནི་མེད་པ་མིན་པས་རྟག །སྔོན་བྱུང་ད་ལྟར་མེད་ཅེས་བྱ། །དེ་ན་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། རང་བཞིན་ནི་མི་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ལས་རྟག་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་སྔོན་བྱུང་བ་དེ་ལྟར་མེད་དོ་ཞེས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་འཇིག་པར་ལྟ་བ་དེས་ན་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་སྟེ། དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའོ།།

Source Text: བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བརྟག་པ། — Examination of Bondage and Liberation

Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 096). Tohoku catalogue no. 3829 (D3829). CC0 license. Presented for reference and verification.

འདིར་སྨྲས་པ། གཞི་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་རྟག་ཏུ་མི་རུང་བས། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་པ་གང་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། བཅིངས་པ་དང་ཐར་པར་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཉན་པར་འདོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་ཞེ་ན། །དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་མི་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིམ་འདི་མཚུངས། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན། དེ་དག་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་བཞིན་འཁོར་བར་འགྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །རེ་ཞིག་རྟག་ན་ནི་མི་འཁོར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་སེམས་ན། སེམས་ཅན་ཡང་རིམ་པ་འདི་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འཁོར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་ཞེ་ན། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ལ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན། །མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་བར་སེམས་ན་དེ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་རྣམས་ལ་དེ་དེ་དག་ཉིད་དམ། དེ་དག་ལས་གཞན་ནམ། དེ་ལ་དེ་དག་ཡོད་དམ། དེ་དག་ལ་དེ་ཡོད་དམ། དེ་དེ་དག་དང་ལྡན་ནམ་ཞེས་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། ཡང་གཞན་ཡང་། ཉེ་བར་ལེན་ནས་ཉེར་ལེན་པར། །འཁོར་ན་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །སྲིད་མེད་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན། །དེ་གང་ཅི་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་རོ་ཞེས་བརྟགས་ན་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ཞིག་གམ། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འཁོར་བར་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཞན་དུ་འཁོར་བ་ན་དེའི་བར་སྐབས་ན་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡང་མི་འཁོར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྲིད་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མེད་ན་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞིང་ཅི་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། གཞི་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མི་འཐོབ་པས། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། འདུ་བྱེད་མྱ་ངན་འདའ་བར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །སེམས་ཅན་མྱ་ངན་འདའ་བར་ཡང་། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འཐད་མི་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁོ་བོས་སྔར་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཁོར་བར་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བསྟན་ཟིན་པས་འཁོར་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གཞན་གང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འཐད་པར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། གཞི་མེད་པར་འཆིང་བ་དང་ཐར་པ་དག་བསམ་དུ་མི་རུང་བས་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་འཆིང་བ་དང་། ཐར་པ་གཉི་གར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། སྐྱེ་འཇིག་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་རྣམས། །མི་འཆིང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང་། །མི་འཆིང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་འཆིང་བ་དང་ཐར་པ་གཉི་གར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ། རེ་ཞིག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འཆིང་བ་དང་ཐར་པར་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡང་འཆིང་བ་དང་ཐར་པར་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་འཆིང་ན། །ཉེ་བར་ལེན་བཅས་འཆིང་མི་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་མེད་མི་འཆིང་སྟེ། །གནས་སྐབས་གང་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་འཆིང་བ་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡང་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་ཅིང་སྲིད་པ་མེད་པ་ལ་གང་གིས་ཀྱང་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འོ་ན་ད་གནས་སྐབས་གསུམ་པ་གང་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར་བར་རྟོག །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་བཅིངས་པའི་སྔ་རོལ་ན། །འཆིང་བ་ཡོད་ན་འཆིང་ལ་རག །དེ་ཡང་མེད་དེ་ལྷག་མ་ནི། །སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པས་བསྟན། །གལ་ཏེ་བཅིངས་པའི་དངོས་པོའི་སྔ་རོལ་ན་འཆིང་བ་ཡོད་ན་ནི་དེས་དེ་འཆིང་ལ་རག་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། འཆིང་བ་དེ་ཡང་སྔ་རོལ་ན་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་འཆིང་བ་མི་འཐད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་དག་ལ་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བའི་རྩོམ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། བཅིངས་པ་དང་། མ་བཅིངས་པ་དང་། འཆིང་བཞིན་པ་དག་ལ་ཡང་འཆིང་བ་དང་འཆིང་བའི་རྩོམ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཐར་པ་ནི་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་ཏེ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་ནི་མི་གྲོལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཆིང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་བཅིངས་པ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ན། དེས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་གྱུར་ན། །བཅིངས་དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར། །བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་པར་གྱུར་ན། །བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་གཉིས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་དང་མུན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཐར་པ་ནི་ཡོད་དེ་འཁོར་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ། ནམ་ཞིག་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བདག་གིར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། བདག་ནི་ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདས། །མྱང་འདས་བདག་གིར་གྱུར་ཅིག་ཅེས། །གང་དག་འཛིན་པ་དེ་དག་གི །ཉེར་ལེན་ལེགས་པར་ཟིན་མ་ཡིན། །གང་དག་ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ། ནམ་ཞིག་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བདག་གིར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དེ་དག་གི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་མ་ཡིན་པས་དེ་འཁོར་བ་པོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་པོ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ལ་མྱ་ངན་འདའ་བསྐྱེད་མེད། །འཁོར་བ་བསལ་བའང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་འཁོར་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པའང་ཇི་ཞིག་བརྟག །གང་ལ་དོན་དམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྐྱེད་དུ་མེད་ཅིང་འཁོར་བ་བསལ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་འཁོར་བ་ཇི་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟག་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཇི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པར་བྱ། དེ་དག་མེད་ན་འཁོར་བ་པོ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།

Source Text: ལས་དང་འབྲས་བུ་བརྟག་པ། — Examination of Action and Result

Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, file 096). Tohoku catalogue no. 3829 (D3829). CC0 license. Presented for reference and verification.

འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང་། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་གང་། །དེ་ཆོས་དེ་ནི་འདི་གཞན་དུ། །འབྲས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་ནི། །བདག་ཉིད་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱམས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་གི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཡིན་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་གཞན་དག་ཏུ་འབྲས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དྲང་སྲོང་མཆོག་གིས་ལས་རྣམས་ནི། །སེམས་པ་དང་ནི་བསམ་པར་གསུངས། །ལས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ནི། །རྣམ་པ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །ལས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པས་འཕྲོས་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་འདིར་མ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ལས་གང་སེམས་པ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིར་འདོད། །བསམ་པ་ཞེས་ནི་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ཡིན། །དེ་དག་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ངག་དང་བསྐྱོད་དང་མི་སྤོང་པའི། །རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཞེས་བྱ་གང་། །སྤོང་པའི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་པ། །གཞན་དག་ཀྱང་ནི་དེ་བཞིན་འདོད། །ལོངས་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བསོད་ནམས་དང་། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ཚུལ་དེ་བཞིན། །སེམས་པ་དང་ནི་ཆོས་དེ་བདུན། །ལས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ངག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་ལས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མི་སྤོང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཚུན་ཆད་ནས་མི་སྤོང་པ་གཞན་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་ལུས་དང་ངག་གི་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤོང་བ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཚུན་ཆད་ནས། སྤོང་བ་གཞན་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་ལུས་དང་ངག་གི་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མི་སྤོང་བ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ཚུལ་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་དེ་བདུན་ལས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་བདུན་པོ་དེ་དག་ནི་ལས་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ལས་སུ་མངོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་གི་ལས་ཡིན་པར་མངོན་པ་དང་། གསལ་བ་དང་། གཟུང་བ་དང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ལས་དེ་ལྟ་བུ་དག་གི་འབྲས་བུ་འདི་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྨིན་པའི་དུས་བར་དུ། །གནས་ན་ལས་དེ་རྟག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགག་ན་འགག་གྱུར་པས། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །འདི་ལ་ལས་གནས་པའམ་འགག་པ་ཞིག་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་གྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་ལས་སྨིན་པའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ན། དེ་ལྟར་ན་རྟག་པར་གྱུར་པས་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་འགག་པར་སེམས་ན། འགག་པར་གྱུར་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་རྒྱུན་གང་ནི། །ས་བོན་ལས་ནི་མངོན་པར་བྱུང་། །དེ་ལས་འབྲས་བུ་ས་བོན་ནི། །མེད་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་ས་བོན་ལས་རྒྱུན་དང་། །རྒྱུན་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །ས་བོན་འབྲས་བུའི་སྔོན་འགྲོ་བ། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རྟག་པ་མིན། །འདི་ལ་ས་བོན་ནི་མྱུ་གུའི་རྒྱུན་བསྐྱེད་ནས་འགག་གོ། །མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་བོན་ལས་མངོན་པར་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་དེ་ལས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འབྱུང་ངོ་། །ས་བོན་མེད་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་དེ་མངོན་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ས་བོན་ལས་རྒྱུན་མངོན་པར་འབྱུང་ལ་རྒྱུན་ལས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ས་བོན་འབྲས་བུའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པ་དང་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ས་བོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་ནས་རྒྱུན་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྒྱུན་གྱིས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པ་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ས་བོན་འགག་ཅིང་ངེས་པར་མི་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་གང་ཡིན་པ། །སེམས་པ་ལས་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་། །དེ་ལས་འབྲས་བུ་སེམས་པ་ནི། །མེད་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་སེམས་པ་ལས་རྒྱུན་དང་། །རྒྱུན་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །ལས་ནི་འབྲས་བུ་སྔོན་འགྲོ་བ། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རྟག་མ་ཡིན། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་པ་ལས་སུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་འགག་བཞིན་པ་དེ་ལས་མངོན་པར་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུན་དེ་ལས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་པ་མེད་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་ཡང་མངོན་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་པ་ལས་སུ་བརྗོད་པ་ལས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མངོན་པར་འབྱུང་ལ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ལས་དང་འབྲས་བུའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པ་དང་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་པ་འགག་བཞིན་པ་ལས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འབྱུང་གི་སེམས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པ་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་པ་འགག་ཅིང་ངེས་པར་མི་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུན་གྱིས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པས་ན་འཁོར་བ་ཡང་འཐད་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྣམས་ནི་གང་ཡིན། འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ཡི་ཐབས་རྣམས་ནི། །དཀར་པོའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདི་གཞན་དུ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔའོ། །འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཡིན་པར་བསྟན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་འདི་དང་གཞན་དུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པས་ཆོག་སྟེ། འཕྲོས་པར་ཐལ་ན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡོད་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ཡང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བརྟག་པ་དེར་གྱུར་ན། །ཉེས་པ་ཆེན་པོ་མང་པོར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟག་པ་དེ། །འདིར་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བ་བསྒྲུབ་པ་དཔེར་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་རྒྱུན་འབྲེལ་བ་བསྟན་པའི་བརྟག་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན། དེ་ལ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། བརྟག་པ་དེ་འདིར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དེས་འདིར་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་དག་མི་འཐད་དེ། འཕྲོས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱས་པར་མི་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུར་འཐད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རང་རྒྱལ་དང་། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །བརྟག་པ་གང་ཞིག་འདིར་འཐད་པ། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་བུ་ལོན་དཔང་རྒྱ་ལྟར། །དེ་ལྟར་ལས་དང་ཆུད་མི་ཟ། །བུ་ལོན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ནི་ལས་བལྟ་བར་བྱ་ལ། དཔང་རྒྱ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བུ་ལོན་གྱི་ནོར་དེ་སྤྱད་ཀྱང་དཔང་རྒྱ་ཡོད་པས་ནོར་བདག་གི་ནོར་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེག་དང་བཅས་པར་འོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལས་སྐད་ཅིག་མ་འགགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་པས་བྱེད་པ་པོའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ནོར་བདག་གིས་ནོར་ཕྱིར་ཞུགས་ན་བུ་ལོན་གྱི་དཔང་རྒྱ་རོར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོས་འབྲས་བུ་མྱོང་ན་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཁམས་ལས་རྣམ་པ་བཞི། །ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ལུང་མ་བསྟན། །ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་བརྡ་མི་སྤྲོད་པའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཕྲོས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད་དོ། །སྤོང་བས་སྤང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །བསྒོམ་པས་སྤང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། །ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བས་སྤང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་འཕོ་བ་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བ་དང་། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པས་ཀྱང་སྤང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིས། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བས་སྤང་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་མི་དགེ་བ་བཞིན་དུ། ལས་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བས་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤོང་བས་སྤང་བ་དང་། །ལས་འཕོ་བ་དང་མཐུན་གྱུར་ན། །དེ་ལ་ལས་འཇིག་ལ་སོགས་པའི། །སྐྱོན་རྣམས་སུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བས་སྤང་བ་དང་ལས་འགག་ཅིང་འཕོ་བ་དང་། རིགས་མཐུན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པས་ལས་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་ཆོས་མངོན་པ་ལས་རྣམ་པར་བཤད་པས་འདིར་མི་བརྗོད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ཁམས་མཚུངས་ལས་ནི་ཆ་མཚུངས་དང་། །ཆ་མི་མཚུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དེ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ། །གཅིག་པུ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་དག་ལས་ཁམས་མཚུངས་པའི་ལས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའམ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའམ། ཟག་པ་མེད་པ་ཆ་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཚེ་འདི་ལ་ལས་རེ་རེ་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ན། གཅིག་པུ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་འདི་ལ་ནི་ལས་དང་ལས། །རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དེ་ནི་ཐ་དད་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །རྣམ་པར་སྨིན་ཀྱང་གནས་པ་ཡིན། །ཚེ་འདི་ལ་ནི་ལས་དང་ལས་སོ་སོ་བ་སེམས་པ་དང་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་གམ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུད་མི་ཟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་ན་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་འགག་པ་ལྟར་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སྤྱད་ཟིན་པའི་དཔང་རྒྱ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་འཕོས་པ་དང་། །ཤི་བར་གྱུར་ན་འགག་པར་འགྱུར། །ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་འཕོས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཤི་བར་གྱུར་ན་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་འཕོས་པར་གྱུར་པ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པས་སྤང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཤི་བར་གྱུར་པ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ། གཅིག་པུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་རྣམ་དབྱེ་ཟག་མེད་དང་། །ཟག་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཆུད་མི་ཟ་བ་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡོད་ན་སྲོག་ཆགས་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འགྲོ་བ་དང་རིགས་དང་རུས་དང་ཡུལ་དང་དུས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་། དུས་དང་དབང་པོ་དང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྟོབས་དང་བློ་དང་མོས་པ་དང་ངང་ཚུལ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དག་མངོན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆད་མིན་དང་། །འཁོར་བ་དང་ནི་རྟག་པ་མིན། །ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ངེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ཡང་འཐད་དེ་འགྲོ་བ་ཐ་དད་པར་བྱེད་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ལས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་རྣམས་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་སྟེ། ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བརྟག་པ་དེ་ཉིད་འདིར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། བརྟག་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དག་ལས་མི་འགྲོལ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་འཐད་ན་ནི་དེས་ན་ལས་ཡོད་པ་དེའི་རྒྱུན་འབྲེལ་པས་སམ། ཆུད་མི་ཟ་བས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་བསམ་པ་ཡང་རིག་པར་འགྱུར་གྲང་ན་གང་གི་ཚེ་ལས་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཚེ། གཞི་མེད་པ་ལ་བསམ་པ་དེ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལས་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་ཅེ་ན། བཤད་པ། གང་ཕྱིར་ལས་ནི་སྐྱེ་མེད་པར། །དེའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དེ་འདི་ལྟར་མ་སྐྱེས་ན་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེ་ན། བཤད་པ། འདི་ལྟར་དངོས་ཉིད་མེད་དེའི་ཕྱིར། །གང་གི་ཕྱིར་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མི་འཐད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལས་ནི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གི་ཕྱིར་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་བོ། །གཞན་དུ་ན་སྐྱེས་ན་ཇི་ལྟར་ཆུད་མི་ཟ་བར་འགྱུར། ཇི་སྟེ་འགྱུར་ན་ནི་སྐྱེས་སོ་ཅོག་ཀྱང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་ན་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་གྱི། མ་སྐྱེས་ན་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན་དེས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ལས་ལ་དངོས་པོ་ཡོད། །རྟག་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །གལ་ཏེ་ལས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་རྟག་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། རང་བཞིན་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་རྟག་པར་གྱུར་ན། དེས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། ལས་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་འགྱུར། །རྟག་ལ་བྱ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ལས་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་མ་བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ཡོད་པར་རྟོག་ན་སྐྱོན་འདིར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཅི་སྟེ་ལས་ནི་མ་བྱས་ན། །མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་འཇིགས་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་ལས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ཚངས་སྤྱོད་གནས་པ་མ་ཡིན་པའང་། །དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །ལས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཉིད་དང་ཡང་། །འགལ་བར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ལས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ན། འཇིག་རྟེན་ན་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་ཐ་སྙད་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཞིང་ལས་དང་ཉོ་ཚོང་དང་ཕྱུགས་བཙལ་བ་དང་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟན་པ་དང་། རིག་པ་དང་བཟོ་བ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། འདི་ནི་དབྱར་ངོ་དག་ལ་བྱའོ། །འདི་ནི་དགུན་དང་དཔྱིད་ངོ་དག་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་དག་ལ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་འོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བསོད་ནམས་དང་ནི་སྡིག་བྱེད་པའི། །རྣམ་པར་དབྱེ་བའང་འཐད་མི་འགྱུར། །ལས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་པོ་འདི་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་དག་ཀྱང་འཐད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་མ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡང་ཐོབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་སྨིན་གྱུར་པ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་སྨིན་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ཕྱིར་ལས་གནས་པ། །དེ་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ཕྱིར། །ལས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ན། ལས་དེ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་ཟིན་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་དག་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ལས་ནི་ཉོན་མོངས་བདག་ཉིད་ན། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་ཡང་དག་མིན། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་ཡང་དག་མིན། །ལས་ནི་དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་བྱས། །ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ན། །འོ་ན་ང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དེས་ཇི་ལྟར་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལས་དང་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི། །ལུས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྐྱེན་དུ་བསྟན། །གལ་ཏེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ། །དེ་སྟོང་ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལུས་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ལུས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཟ་བ་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། མ་རིག་བསྒྲིབས་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་། །སྲེད་ལྡན་དེ་ནི་ཟ་བ་པོ། །དེ་ཡང་བྱེད་ལས་གཞན་མིན་ཞིང་། །དེ་ཉིད་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་མདོ་དག་ལས། མ་རིག་བསྒྲིབས་པའི་སེམས་ཅན་དག །སྲེད་པ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྟེ་ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྡིག་པའི་ལས་འདི་བྱས་ན་ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ལས་འདི་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། །རྐྱེན་མིན་ལས་བྱུང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད། །བྱེད་པ་པོ་དེ་ཡང་ལས་དེ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱེད་པ་པོ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ལས་དང་བྱེད་མེད་ན། །ལས་སྐྱེས་འབྲས་བུ་ག་ལ་ཡོད། །ཇི་སྟེ་འབྲས་བུ་ཡོད་མིན་ན། །ཟ་བ་པོ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །གལ་ཏེ་བརྟགས་ན་ལས་ཀྱང་མེད་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད་ན་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ག་ལ་ཡོད། །ཇི་སྟེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཟ་བ་པོ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཟ་བ་པོའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་ཟ་བ་པོ་དང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནམ། འདིར་བཤད་པ། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཡོད་དོ། །ཞེའམ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བར་ག་ལ་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དཔེ་འདི་ཟུང་ཤིག །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་སྟོན་བྱེད་པ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིས། །སྤྲུལ་ཞིང་སྤྲུལ་པའང་གཞན་སྤྲུལ་བྱེད། །སྤྲུལ་པ་དེས་ཀྱང་གཞན་དག་ལྟར། །དེ་བཞིན་བྱེད་པོས་ལས་གང་བྱས། །དེ་ཡང་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པ་བཞིན། །དཔེར་ན་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་གཞན་ཞིག །སྤྲུལ་པ་མཛད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་ལས་དང་ལུས་རྣམས་དང་། །བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་དག །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། །སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལས་དང་འབྲས་བུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བདུན་པའོ།།

Source Text: བདག་དང་ཆོས་བརྟག་པ། — Examination of Self and Dharma

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), file 096 (དབུ་མ།_ཙ), D3829 (Akutobhayā), Chapter 18. CC0. Folio markers and scribal annotations removed for readability.

བམ་པོ་ལྔ་པ། འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ཡིན། རྣམ་པ་གང་གིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ།
བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། རིགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་
ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན། མི་རྟག་པའི་སྐྱོན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འཕྲོས་པ་
སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན། །ཕུང་པོ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བདག་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །བདག་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་རྟག་པའི་སྐྱོན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་འཕྲོས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་བདག་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །
བདག་གི་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །བརྟགས་ན་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་ན་བདག་གི་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ན། བདག་དེ་མེད་པས་དེའི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་
བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་བདག་གི་ཞི་བའི་ཕྱིར། །ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་འགྱུར། །དེ་ལྟར་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་
བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཡིར་འཛིན་པར་འགྱུར་བས། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉེ་བར་
ཞི་བ་དེའི་ཕྱིར་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གིས་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་ན་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བདག་ཡིན་པས་བདག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཡང་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ངར་འཛིན་ང་ཡིར་
འཛིན་མེད་གང་། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་པར། །གང་གིས་མཐོང་བས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པར་གང་གིས་
མཐོང་བས་ལོག་པར་ལྟ་བས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པ་དེས་ནི་དེ་ཁོ་ན་མི་མཐོང་ངོ་། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དག་ལ། །བདག་དང་བདག་གིར་ཟད་གྱུར་ན། །ཉེ་བར་ལེན་པ་འགག་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ཟད་པས་ན་སྐྱེ་བ་ཟད། །དེ་ལྟར་ནང་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཕྱི་
རོལ་ཉིད་ལ་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཟད་པར་གྱུར་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་འགག་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་འགགས་པས་སྲིད་པ་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། སྲིད་པ་ཟད་པས་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་འབྲས་
བུ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་རྟོག་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །འདི་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཟད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པར་བསྟན་ཏོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཡོད་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་སྤྲོས་པ་ལས་འབྱུང་
སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པར་བསྟན་ཏོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བདག་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་གྱུར་ཅིང་། །བདག་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱིས་བདག་དང་ནི། །བདག་མེད་འགའ་ཡང་མེད་པར་བསྟན། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་མཁྱེན་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས། གདུལ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ནས། གདུལ་བ་གང་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་
དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་པར་གྱུར་ཏོ། །གདུལ་བ་གང་དག་ལ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་དེ་དག་གི་འབྲས་
བུ་ཟ་བ་པོ་དང་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དག་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ། །གདུལ་བ་བཟང་པོ་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པ། སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བར་ནུས་པ་དོན་དམ་པའི་གཏམ་གྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བདག་དང་བདག་མེད་འགའ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་གཞན་དུ་བརྟག་སྟེ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདུ་བྱེད་བདག་མེད་པ་བྱེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་
ངང་ཅན་ནམ་དུས་གཞན་དུ་ངེས་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་ན། ལས་དང་འབྲས་བུ་མེད་པར་བརྟགས་ནས་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་དག་གིས་ནི་བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་གང་དག་འདི་ནི་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློའི་ཚོགས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འདི་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་
བུ་ལས་གང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་བདག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་འདུ་བྱེད་བདག་མེད་པ་ངེས་པར་མི་གནས་པ་གནས་སུ་མ་བྱས་པ་འདི་དག་ལ་ཡང་འཁོར་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་ནས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ལ་རྨོངས་པ་དག་གིས་ནི་
བདག་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁྱེན་པ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། བདག་དང་བདག་མེད་པ་འགའ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྤྲོས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་
གང་བཤད་པ་དེ་ལ་རིགས་པ་གང་ཡིན། འདིར་བཤད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པས་ཏེ། སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་སྤྲོས་པ་དགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་ནི་བརྗོད་
པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འབྱུང་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཤིང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མཐོང་ན། བརྗོད་
པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་སྟེ། དེ་ཡང་
དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཐོབ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་ལ་དོན་དམ་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་ན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་གོ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། མ་སྐྱེས་པ་དང་
མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དོན་
དམ་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། འདིར་བཤད་པ། ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད། །ཡང་
དག་མིན་མིན་ཡང་དག་མིན། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་དང་མི་འགལ་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་
བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། བདེན་པ་གཉི་གའི་རྣམ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་མིན་མིན་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་པར་
རྟོགས་པའི་དུས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་
བའི་མཚན་ཉིད་གཡོ་བ་མེད་པ་ཤེས་བྱར་བསྟན་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་གིས་བདག་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་བདག་གི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོར་བརྗོད་པས་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །
ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་མིན་མིན་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དངོས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྟེ། འདིས་སློབ་མའི་ཚོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་ལ་དབང་པོ་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་དང་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྗེས་སུ་སྟོན་པས་བསྟན་པའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན། འདིར་བཤད་པ། གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང་། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མིན། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ། །གཞན་ལས་ཤེས་མིན་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གཞན་ལས་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ། ལུང་མེད་པར་བདག་གི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་པར་བརྗོད་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཐ་
དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དོན་དབྱེར་མེད་པའོ། །ཡང་ན་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞི་བ་དེའི་ཕྱིར་དོན་ཐ་དད་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲར་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་འབྱུང་བ། །
དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རྟག་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར་གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་བྱུང་བ་དེ་མིན་ཞིག་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བརྟག་པ་འདིས་
དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ཏོ། །དོན་གཅིག་མིན་དོན་ཐ་དད་མིན། །ཆད་པ་མ་ཡིན་རྟག་མིན་པ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་གྱི། །མགོན་པོའི་བསྟན་པ་བདུད་རྩི་ཡིན། །དེ་ལྟར་ན་མཐོ་རིས་
དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ། ཆད་པ་མ་ཡིན་པ། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ། མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོའི་བསྟན་པ་
བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང་། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཟད་གྱུར་ཀྱང་། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བརྟེན་པ་མེད་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཉན་ཐོས་གང་འདི་ལ་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལ། བརྒྱ་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ངམ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟད་པར་གྱུར་ཏེ། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་དུ་ཟིན་ན་ཡང་དེ་དག་གི་སྔོན་གོམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཞན་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྟེན་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་རྐྱེན་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་བདུད་རྩི་དེ་ནི་
བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་དག་ལ་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བདག་ལ་ལེགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཐག་པས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །བདག་དང་ཆོས་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།།

Source Text: དུས་བརྟག་པ། — Examination of Time

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), file 096 (དབུ་མ།_ཙ), D3829 (Akutobhayā), Chapter 19. CC0. Folio markers and scribal annotations removed for readability.

འདིར་སྨྲས་པ། དུས་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལྟོས་པ་ཅན་དུ་འགྲུབ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ནི་འདས་པ་ལ་ལྟོས་པ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ནི་ད་ལྟར་ལ་ལྟོས་ལ། ད་ལྟར་དང་འདས་པ་དག་ནི་མ་འོངས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཆོག་དང་ཐ་མ་དང་འབྲིང་ལ་སོགས་པ་དང་། གཅིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །གལ་ཏེ་འདས་ལ་ལྟོས་གྱུར་ན། །ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དག་གལ་ཏེ་འདས་པའི་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དག་འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་གཉིས་དེ་ན་ཡོད་ན་ལྟོས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མི་འཐད་པས་དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དག་འདས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲུབ་པོ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པ་དག་འདས་པའི་དུས་དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །གལ་ཏེ་དེ་ན་མེད་གྱུར་ན། །ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པ་དག་གལ་ཏེ་འདས་པའི་དུས་དེ་ན་མེད་པར་གྱུར་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དེ་ན་མེད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གསུམ་ཅར་ཡང་ཚོགས་པར་གྱུར་ན་ལྟོས་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པ་དག་འདས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། །འདས་པ་ལ་ནི་མ་ལྟོས་པར། །དེ་གཉིས་འགྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདས་པའི་དུས་ལ་ཡོད་པར་མ་ལྟོས་པར་ཡང་དེ་ལྟར་བྱུང་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དེ་གཉིས་རང་ལས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། །མ་འོང་དུས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། ལྟོས་པར་མི་འཐད་ལ། འདས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡང་དེ་གཉིས་འགྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིམ་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས། །ལྷག་མ་གཉིས་པོ་བསྣོར་བ་དང་། །མཆོག་དང་ཐ་མ་འབྲིང་ལ་སོགས། །གཅིག་ལ་སོགས་པའང་ཤེས་པར་བྱ། །རིམ་པའི་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དུས་ལྷག་མ་གཉིས་པོ་བསྣོར་བ་དང་མཆོག་དང་ཐ་མ་དང་འབྲིང་ལ་སོགས་པ་དང་གཅིག་དང་གཉིས་དང་མང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དུས་ནི་མ་ལྟོས་པར་ཡང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་དང་། མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་། ཟླ་བ་དང་དུས་ཚིགས་དང་ནུར་བ་དང་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། མི་གནས་དུས་སུ་འཛིན་མི་བྱེད། །གང་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དུས། །གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །མ་བཟུང་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་གདགས། །དངོས་པོ་མི་གནས་པ་ལ་ནི་སུ་ཡང་དུས་སུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་ལ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པ་གང་ཞིག་གང་གིས་དུས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། མ་བཟུང་བ་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་གདགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དུས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དུས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡུན་རིང་པོ་དང་མྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དུས་ནི་དངོས་བརྟེན་ན། །དངོས་མེད་དུས་ནི་ག་ལ་ཡོད། །དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ན། །དུས་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དུས་དངོས་པོ་ལ་བརྟན་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མེད་ན་དུས་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དུས་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་ནོ། །དུས་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དགུ་པའོ།།

Source Text: རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བརྟག་པ། — Examination of Cause and Result

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), file 096 (དབུ་མ་འི་ཙ), D3829 (Akutobhayā), Chapter 20. CC0. Folio markers and scribal annotations removed for readability.

འདིར་སྨྲས་པ། དུས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དུས་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་གྱུར་ན། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན། ཚོགས་པ་ཉིད་དེ་ལ་འབྲས་བུ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ལས་སྐྱེའོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། ཚོགས་པ་ཉིད་དེ་ལ་འབྲས་བུ་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། འབྲས་བུ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་ན་ནི། ཚོགས་ལ་གཟུང་དུ་ཡོད་རིགས་ན། ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་དུ་མེད། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཚོགས་པ་ཉིད་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དེ་མིག་གིས་གཟུགས་བལྟ་བ་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་གཟུང་བའི་བར་དག་བཞིན་དུ། གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་རིགས་ན་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་དུ་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་ན་ནི། །རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རྐྱེན་དག་ཀྱང་། །རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་མཚུངས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་རྣམས་དང་རྐྱེན་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་བྱིན་ནས་འགགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རྒྱུས་ནི་འབྲས་བུ་ལ། །རྒྱུ་བྱིན་ནས་ནི་འགག་འགྱུར་ན། །གང་བྱིན་པ་དང་གང་འགགས་པའི། །རྒྱུ་ཡི་བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་བྱིན་ནས་འགག་པ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་གང་བྱིན་པ་དང་། གང་འགགས་པ་དེས་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་བྱིན་ནས་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་བྱིན་ནས་འགག་པ་མ་ཡིན་གྱིས་འདི་ལྟར་རྒྱུ་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་སྐྱེའོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རྒྱུས་ནི་འབྲས་བུ་ལ། །རྒྱུ་མ་བྱིན་པར་འགག་འགྱུར་ན། །རྒྱུ་འགགས་ནས་ནི་སྐྱེས་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་མ་བྱིན་པར་འགག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་འགགས་ནས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་མ་བྱིན་པར་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འབྲས་བུ་ནི་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །འབྲས་བུ་ཡང་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །སྐྱེད་པ་དང་ནི་གང་བསྐྱེད་པ། །དུས་གཅིག་པར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་སྐྱེད་པ་ཚོགས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་བསྐྱེད་པ་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་ཕ་དང་བུ་ལྟ་བུ་དེ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འབྲས་བུ་ནི་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ཉིད་ན་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཕྱིས་ཚོགས་པ་ཉིད་སྐྱེས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དེ་མར་མེ་དང་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཚོགས་པའི་སྔ་རོལ་ན། །འབྲས་བུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ནི། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་མེད་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་མེད་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། སྐྱོན་ཆེན་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུས་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་འགག་པ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་འབྲས་བུར་འགྲུབ་པོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་འགགས་འབྲས་བུ་ན། །རྒྱུ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཕོ་བར་འགྱུར། །སྔོན་སྐྱེས་པ་ཡི་རྒྱུ་ཡང་ནི། །ཡང་སྐྱེ་བར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུས་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ། འགགས་པ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ཤིང་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་ན། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་ཀུན་ཏུ་འཕོ་བར་འགྱུར་གྱི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་འདི་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསམ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་སྔོན་སྐྱེས་པ་དག་ལས། དེ་ལ་སྔོན་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འབྲས་བུ་སྔ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་རྒྱུ་འགགས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། འགགས་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད། །རྒྱུ་འགགས་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་རིགས་པ་གང་གིས་སྐྱེས་པར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་འབྲས་བུ་སྔ་ན་ཡོད་པ་རྒྱུ་གནས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། འབྲས་བུ་དང་ནི་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ། །གནས་པས་ཀྱང་ནི་ཇི་ལྟར་སྐྱེད། །འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་གནས་པས་ཀྱང་རིགས་པ་གང་གིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་མ་འབྲེལ་བ་དེས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ཅི་སྟེ་དེ་འབྲས་མ་འབྲེལ་ན། །འབྲས་བུ་གང་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དེ་འབྲས་བུ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་དེས་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་སྔོན་ན་མེད་པ་རྒྱུ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། རྒྱུས་ནི་མཐོང་དང་མ་མཐོང་བར། །འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེའི་གཟུགས་མཐོང་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དམ། མ་མཐོང་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་ན་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་མཐོང་ན་ཡང་རྐྱེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུས་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། འདི་ལ་གལ་ཏེ་རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་གྱུར་ན། ཕྲད་ནས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་ཕྲད་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་འདས་པ་རྒྱུ་འདས་དང་། །མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནི། །ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འདས་པ་ནི་རྒྱུ་འདས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་གིས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་འདས་པ་དང་རྒྱུ་སྐྱེས་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་རྒྱུ་མ་སྐྱེས། །འདས་པ་དང་ནི་སྐྱེས་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནི། །ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་འདས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་གིས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་རྒྱུ་སྐྱེས་དང་། །མ་སྐྱེས་པ་དང་འདས་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནི། །ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱུ་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་དང་རྒྱུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་འདས་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་གི་རྒྱུ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དལྟར་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྲད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །རྒྱུས་ནི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད། །ཡོད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །རྒྱུས་ནི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད། །ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་དཔྱད་དེ། གལ་ཏེ་འབྲས་བུས་སྟོང་པའི་རྒྱུས། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །འབྲས་བུ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུས་མི་སྟོང་རྒྱུས། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །འབྲས་བུ་མི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཡང་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་དཔྱད་དེ། འབྲས་བུ་མི་སྟོང་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །མི་སྟོང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་སྟོང་དེ་ནི་མ་འགགས་དང་། །མ་སྐྱེས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན། །འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྟོང་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་འགགས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། འབྲས་བུ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །སྟོང་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །སྟོང་པ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར། །སྟོང་པ་དེ་ཡང་མ་འགགས་དང་། །མ་སྐྱེས་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། །འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མ་འགགས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ། འབྲས་བུ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་དཔྱད་དེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་དུ། །ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཞན་ཉིད་དུ། །ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་ན། །སྐྱེ་དང་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཞན་ཉིད་ན། །རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་མཚུངས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་དཔྱད་དེ། འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། །རྒྱུས་ནི་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་སྐྱེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བསྟན་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། །རྒྱུས་ནི་ཅི་ཞིག་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡང་རྒྱུས་སྐྱེད་པར་མི་འཐད་དོ། །སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །རྒྱུ་ཉིད་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་གང་གིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་རྒྱུ་ཉིད་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། རྒྱུ་འདིའི་འབྲས་བུ་འདིའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། རྒྱུ་ཉིད་འཐད་པ་ཡོད་མིན་ན། །འབྲས་བུ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། །འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་དེ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུས་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་རྒྱུ་འདིའི་འབྲས་བུ་འདིའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་པ་རྙེད་ན་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དུས་ཀྱང་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་དེ་ན་ཚོགས་པས་སྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རྐྱེན་དག་གི །ཚོགས་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡིས་ནི། །བདག་གིས་བདག་ཉིད་མི་བསྐྱེད་ན། །འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི། རེ་ཞིག་བདག་གིས་བདག་ཉིད་མི་སྐྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚོགས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་པ་བདག་གིས་བདག་ཉིད་མི་བསྐྱེད་པ་དེས་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚོགས་པ་ཡང་མེད་པས་དེས་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པས་བྱས་པ་དང་། །ཚོགས་མིན་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་མེད། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་དེ་བདག་ཉིད་མ་སྐྱེས་ཤིང་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ཚོགས་པས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མི་འཐད་པ་དེའི་ཚེ། ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མི་འཐད་པས་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཚོགས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཚོགས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ཚིག་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་པའོ།།

Translation Notes

Source Text: འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་བརྟག་པ། — Examination of Arising and Perishing

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur), file 096 (དབུ་མ།_ཙ), D3829 (Akutobhayā), Chapter 21. CC0. Folio markers and scribal annotations removed for readability.

འདིར་སྨྲས་པ། དུས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་རམ། །ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །འཇིག་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པར་རམ། འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། བཤད་པ། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན། འབྱུང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པ་རྒྱུ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སོ་སོར་གྲུབ་པས། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་ཏུ་རུང་བས་དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་རམ། ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ད་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་རམ། །ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །འབྱུང་བ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པར་རམ། འཇིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། བཤད་པ། གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན། རྟག་པ་དང་མི་འགྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་རྟག་པ་དང་མི་འགྱུར་བ་ནི་འགའ་ཡང་མི་སྣང་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་འཇིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་དོན་མི་མཐུན་པ་གཉིས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་འགལ་བས་དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་འཇིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་མཁས་པ་དག་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་འཇིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་འཇིག་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། འབྱུང་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་པར་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་པར་གྱུར་ན། དེ་ནམ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་གནས་པར་ཡང་འདོད་པས་དེ་ལྟར་རིགས་པ་དེས་ཀྱང་འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་རམ་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་རིགས་པ་གང་གིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཆི་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལྟར། །འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་མེད། །ཇི་ལྟར་འཆི་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མེད་པ་དེ་ལྟར་འཇིག་པ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པར་མེད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་མི་འཐད་པས་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། འཇིག་པ་འབྱུང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འཇིག་པ་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་རིགས་པ་གང་གིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཆི་བ་སྐྱེ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ། །ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་བཞིན། །ཇི་ལྟར་འཆི་བ་སྐྱེ་བ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་པ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་རམ། ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ད་འབྱུང་བ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པར་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་ནི། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་རིགས་པ་གང་གིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་ཉིད། །ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དངོས་པོའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་མི་འཐད་པས་འཇིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། འབྱུང་བ་འཇིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འབྱུང་བ་འཇིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་རིགས་པ་གང་གིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་འཆི་དང་དུས་གཅིག་དུ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་བཞིན། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་འཆི་བ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། འབྱུང་བ་ཡང་འཇིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །གང་དག་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་གམ། །ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར། །གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་དག་འགྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། འཇིག་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པར་རམ། ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། འབྱུང་བ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པར་རམ། ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་འགྲུབ་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་དེ་ལྟ་བས་ན་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་མེད་ན་དུས་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང་། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཅིག་ཅར་མེད། །དངོས་མེད་མེད་པར་དངོས་པོ་མེད། །རྟག་ཏུ་དངོས་དང་དངོས་མེད་འགྱུར། །དངོས་མེད་དངོས་པོ་མེད་མི་འབྱུང་། །དངོས་པོ་མེད་པར་དངོས་མེད་མེད། །བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད། །དེ་མེད་ན་ནི་དངོས་མེད་མེད། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་རྟག །མེད་ན་ངེས་པར་ཆད་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་ཡོད་ན་དེ་གཉིས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་མིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་གནས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཡོད་ལ། འབྱུང་བ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པར་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ཟད་ལ་འབྱུང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །མ་ཟད་པ་ལའང་འབྱུང་བ་མེད། །ཟད་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མ་ཟད་པ་ལའང་འཇིག་པ་མེད། །གང་རྒྱུན་ཏུ་འཇིག་ཅིང་ཉི་མ་རེ་རེའི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཟད་ཅིང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་མ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་བརྟག་པར་མི་ནུས་པས། དེའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ལ་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བརྟག་པ་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བ་གཏན་དུ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྟག་པ་རྣམ་པ་དེ་དང་དེས་ངེས་པར་གནས་པ་མི་ལྡོག་པ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་བརྟག་པར་མི་འཐད་པས། དེའི་ཕྱིར་མ་ཟད་པ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །ཟད་པ་གང་ལ་འབྱུང་བ་མེད་པ་དེ་ལ་འཇིག་པ་མི་འཐད་པས། དེའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཟད་པ་གང་ལ་འབྱུང་བ་མི་འཐད་པ་དེ་ལ་ཡང་འཇིག་པ་མི་འཐད་པས། དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་གང་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། ཟད་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་སྟེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མི་འཇིག་ན། །ཟད་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་པས། །དེ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་གང་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། ཟད་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཅི་སྟེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མི་འཇིག་ན་ཟད་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཡང་འཇིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་གནས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཡོད་ལ། འབྱུང་བ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ན། །འདིར་སྨྲས་པ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ནི་འཇིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། འབྱུང་དང་འཇིག་པ་མེད་པར་ནི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་མེད་པར་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་མེད་པ་དེ་ནི་རྟག་པའམ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་རྟག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འགའ་ཡང་མེད་ལ། མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར། །འབྱུང་དང་འཇིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་ན་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། སྟོང་ལ་འབྱུང་དང་འཇིག་པ་དག །འཐད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་སྟོང་པ་ལའང་འབྱུང་འཇིག་དག །འཐད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན། དེ་དག་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའམ་མི་སྟོང་པ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དེ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མི་སྟོང་པ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྟོང་པ་ངེས་པར་གནས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འབྱུང་བ་དག་ནི་འཇིག་པ་དག །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག །གཞན་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཡོད་པར་གྱུར་ན། གཅིག་པ་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འཐད་དེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་དག་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གང་ཡང་རུང་བའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག །མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སེམས་ན། །འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག །གཏི་མུག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན། །ཇི་སྟེ་བརྒྱ་ལ་ཁྱོད་འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་དེ་ལས་འཐད་པ་གཞན་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ནི་གཏི་མུག་ཅན་མི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པས་མཐོང་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་དངོས་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དངོས་མེད་དངོས་ལས་མི་སྐྱེའོ། །དངོས་པོ་དངོས་མེད་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དངོས་མེད་དངོས་མེད་མི་སྐྱེའོ། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་རྟོག་ན། དེ་ལ་དངོས་པོ་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་པ་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བའམ། དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རམ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་གྲགས་པའི་གནོད་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པར་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན། །བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ནི། །ཡོད་མིན་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། དེ་བདག་ལས་སམ། གཞན་ལས་སམ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ནི་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ལ་ཡང་སྐྱེ་བར་བརྟག་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མེད་པ་ལས་གཞན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དེ་གཉི་གར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་གང་བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ། ད་རྣམ་པ་གཞན་གང་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་གཞི་མེད་པས་ཡོད་པར་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན། །རྟག་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ནི། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་དེ་ནི། །རྟག་དང་མི་རྟག་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན། །རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དེ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་རྟག་ན་ནི་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། མི་རྟག་ན་ནི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ་སྐྱོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་། །ཆད་པར་མི་འགྱུར་རྟག་མི་འགྱུར། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཡི་འབྱུང་འཇིག་གི །རྒྱུན་དེ་སྲིད་པ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་འགག་བཞིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ན་རྒྱུ་འགག་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འབྲས་རྒྱུའི་འབྱུང་འཇིག་གི །རྒྱུན་དེ་སྲིད་པ་ཡིན་གྱུར་ན། །འཇིག་ལ་ཡང་སྐྱེ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ནི་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུན་ནི་གང་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་འཇིག་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་ཚིག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། །དངོས་མེད་འགྱུར་བར་མི་རིགས་སོ། །བུམ་པའི་དངོས་པོ་བུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན། དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཡོད་ན། རྒྱུ་ཡང་འགག་པར་མི་འཐད་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་དེ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་རྟག་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། མྱ་ངན་འདས་པའི་དུས་ན་ཆད། །སྲིད་རྒྱུན་རབ་ཏུ་ཞི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཡོད་པར་འདོད་ན་དེ་ལྟ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་སྲིད་པའི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཡོད་པར་རྟོག་ན་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཆད་པར་གྱུར་ན་གྱུར་ཀྱང་བླ་སྟེ། སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོད་པས་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ཐ་མ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ནི། །སྲིད་པ་དང་པོ་སྦྱོར་མི་འགྱུར། །ཐ་མ་འགགས་པར་མ་གྱུར་པ། །སྲིད་པ་དང་པོར་སྦྱོར་མི་འགྱུར། །འདི་ལ་སྲིད་པ་ཐ་མ་ནི་འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐ་མ་ཡིན་ལ། སྲིད་པ་དང་པོ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞིག་ཡོད་ན། སྲིད་པ་ཐ་མ་འགགས་པའམ། མ་འགགས་པ་ཞིག་སྲིད་པ་དང་པོ་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྲིད་པ་ཐ་མ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྲིད་པ་དང་པོ་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། སྲིད་པ་ཐ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་འགགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྲིད་པ་ཐ་མ་འགགས་པར་མ་གྱུར་པ། ཡང་སྲིད་པ་དང་པོ་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་འགགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དཔེར་ན་ད་ལྟར་གྱི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྲིད་པ་ཐ་མ་འགགས་པ་དང་མ་འགགས་པ་སྲིད་པ་དང་པོ་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་ཀྱང་། སྲིད་པ་ཐ་མ་འགག་བཞིན་པ་སྲིད་པ་དང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཐ་མ་འགག་བཞིན་པ། །དང་པོར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་ནི། །འགག་བཞིན་པ་ནི་གཅིག་འགྱུར་ཞིང་། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྲིད་པ་ཐ་མ་འགག་བཞིན་པ་སྲིད་པ་དང་པོ་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་སྲིད་པ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགག་བཞིན་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་། སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་སྲིད་པ་བཞིན་པས་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ལ་འགག་བཞིན་པ་དང་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་དུས་གཅིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་སྲིད་པ་ཐ་མ་འགག་བཞིན་པ་ན་སྲིད་པ་དང་པོ་སྐྱེའོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འགག་བཞིན་སྐྱེ་བཞིན་དག །ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བའང་ཡོད་མིན་ན། །ཕུང་པོ་གང་ལ་འཆི་འགྱུར་བ། །དེར་ནི་སྐྱེ་བའང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགག་བཞིན་པ་དང་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་དུས་གཅིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་སྲིད་པ་ཐ་མ་འགག་བཞིན་པ་ན། སྲིད་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་ད་དེ་ལྟ་ན་ཕུང་པོ་གང་དག་ལ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་ཡང་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་གྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་གང་དག་འགག་བཞིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཕུང་པོ་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འགག་བཞིན་པ་དང་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་དུས་གཅིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་སྲིད་པ་ཐ་མ་འགག་བཞིན་པ་ན། སྲིད་པ་དང་པོ་སྐྱེའོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་དག་ཏུ་ཡང་། །སྲིད་པའི་རྒྱུན་ནི་མི་རིགས་ཏེ། །དུས་གསུམ་དག་ཏུ་གང་མེད་པ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྲིད་པའི་རྒྱུན། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་དུས་གསུམ་དག་ཏུ་ཡང་སྲིད་པའི་རྒྱུན་མི་རིགས་ན། དུས་གསུམ་དག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྟགས་ན། གང་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཡིན་ཏེ་ས་བོན་ཚིག་པ་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པའོ།།

Source Text: དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟག་པ། — Examination of the Tathagata

Classical Tibetan source text from the Esukhia Derge Tengyur digital edition (CC0). File 096, D3829, folios 81b.3–85b.1. Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above.

[81b.3]བམ་པོ་དྲུག་པ། འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་མཛད་པ་སྟོན་པ་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་གནས་པར་མཛད་པ་ཡོད་པ་བཞིན་
[81b.4]ནོ། །འདིར་བཤད་པ། སྐུ་མིན་སྐུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །དེ་ལ་སྐུ་མེད་དེར་དེ་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐུ་ལྡན་མིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་དམ།
[81b.5]ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ནམ། དེ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པའམ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་ཡོད་པའམ། དེའི་#ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡིན་པར་
[81b.6]གྱུར་ན། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་
[81b.7]ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ཡིན་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་#གཟུང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་རིགས་ན། དེ་
[82a]
[82a.1]ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་གངས་ལ་སྨན་དང་འོ་མ་ལ་སྦྲང་
[82a.2]བུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་གཞན་ཉིད་དུ་གསལ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་སྐྱོན་སྔར་བསྟན་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་
[82a.3]བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་འདུག་ནས་གཞན་ན། བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱེའུ་ལ་ལྟད་མོ་པ་དང་། ཕྲུ་རྟོག་ན་འོ་མ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་གཞན་#ཉིད་དུ་གསལ་བར་དམིགས་པར་
[82a.4]འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་སྐྱོན་#སྔར་བསྟན་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་
[82a.5]དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་བ་ལང་དང་ལྡན་པ་དང་ནོར་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་གཞན་ཉིད་དུ་གསལ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་སྐྱོན་སྔར་བསྟན་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་
[82a.6]རྣམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ནས་#ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་བཞིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་
[82a.7]པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟག་པ་དེ་དག་གིས་བཙལ་ན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་ལ། །བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མེད། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་
[82b]
[82b.1]པར་འདོད་ན་འོ་ན་ད་དེ་ལྟ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གང་མེད་པ། །དེ་གཞན་དངོས་ལས་ག་ལ་ཡོད། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་
[82b.2]གང་མེད་པ་དེ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
[82b.3]གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ཡོད་པར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་#ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དངོས་བརྟེན་ནས། །དེ་བདག་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་
[82b.4]གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི། བདག་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་ལས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་བདག་ཉིད་མེད་པ་དེ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཞིག་རང་གི་བདག་ཉིད་མེད་པ་དེ། དེ་ཉེ་བར་ལེན་
[82b.5]པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར། ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། །གཞན་དངོས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། དེ་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།
[82b.6]དེ་མེད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་#བརྟེན་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་མ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲུབ་བོ། །འདིར་བཤད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞན་དངོས་དག །
[82b.7]མ་གཏོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་དེ་གང་། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དག་མ་གཏོགས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་གིས་གདགས་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་
[83a]
[83a.1]པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་བརྟེན་པར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཡོད་ན། །དེ་ནི་ད་
[83a.2]གདོད་བརྟེན་#འགྱུར་ཞིང་། །བརྟེན་ནས་དེ་ལ་འགྱུར་ལ་རག །འདི་ལ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་#བརྟེན་ནས་
[83a.3]གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་#དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་སྔ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདག་ཉིད་གཞན་གྱི་#གནས་པ་འགའ་
[83a.4]ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེ་ད་གདོད་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཞིང་བརྟེན་ནས་དེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་ལ་རག་གོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མ་བརྟེན་པར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཡང་མེད། །གང་ཞིག་མ་བརྟེན་ཡོད་མིན་པ། །
[83a.5]དེས་ནི་ཇི་ལྟར་ཉེར་ལེན་འགྱུར། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མ་བརྟེན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཡང་མི་འཐད་དོ#། །གང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་
[83a.6]བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་#ཡང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་པས་དེ་དག་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་
[83a.7]པ། ཉེ་བར་བླངས་པ་མ་ཡིན་པ། །ཉེ་བར་ལེན་པར་ཅིས་#མི་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅི་ཡང་མེད། །གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་#ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་། ཉེ་བར་བླང་བ་དག་ལ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་མི་འཐད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་
[83b]
[83b.1]ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་བླངས་པ་#ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་པས། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པས་འདི་ནི་#ཉེ་བར་
[83b.2]བླང་བའོ། །འདི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོས་ཉེ་བར་བླངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་
[83b.3]བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། རྣམ་པ་ལྔས་ནི་བཙལ་བྱས་ན། །གང་ཞིག་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་དུ། །མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ། །ཉེ་བར་ལེན་པས་ཇི་ལྟར་གདགས། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་དེ་
[83b.4]བཞིན་གཤེགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་དེ་ཉིད་དམ། གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན་གང་ཞིག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པས་ཇི་ལྟར་གདགས་པར་བྱ་སྟེ།
[83b.5]དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་བླང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་ཉེ་བར་བླང་བ་དེ། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མེད། །ཉེ་བར་བླང་བ་གང་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་#དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
[83b.6]འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཉེ་བར་བླང་བ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། བདག་གི་དངོས་ལས་གང་མེད་པ། །དེ་གཞན་དངོས་ལས་ཡོད་རེ་སྐན། །ཉེ་བར་ལེན་པ་གང་བདག་གི་དངོས་
[83b.7]པོ་ལས་མེད་པ་དེ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ཡོད་པར་འགྱུར་རེ་སྐན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བཤད་པ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་བརྟེན་ནས་ནི#། །རྣམ་ལྔའི་སྔ་#རོལ་ཉེར་ལེན་མེད། །མ་བརྟེན་ཉེ་བར་ལེན་པ་
[84a]
[84a.1]ནི། །འགའ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་མི་འགྱུར། །ཉེ་བར་བླང་བ་དེ་ཡང་ནི། །ཉེར་ལེན་དེ་ཡི་སྔ་རོལ་ན། །ཉེ་བར་བླང་བ་ཡོད་མིན་ན། །ཉེར་ལེན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཉེར་ལེན་ཉེ་བར་བླང་དེ་ལ། །བརྟེན་པ་ཡོད་མིན་མ་བརྟེན་མེད། །ཉེར་ལེན་ཉེ་བར་བླང་ལས་མིན། །
[84a.2]ཉེར་བླང་མིན་ལས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཉེར་བླང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མིན། །ཉེར་ལེན་མིན་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཉེར་ལེན་བརྟེན་པ་མིན། །ཉེར་ལེན་མིན་ལ་བརྟེན་#མ་ཡིན། །ཉེར་ལེན་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། །ཉེ་བར་བླང་ལས་འགྱུར་#ཡིན་ན། །དེ་གྲུབ་མེད་ན་ཉེར་ལེན་པའི། །འགྲུབ་
[84a.3]པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཉེར་ལེན་འགྲུབ་འགྱུར་བའི། །ཉེ་བར་བླང་བ་མ་གྲུབ་ན། །ཉེར་ལེན་གྲུབ་པ་ཡོད་མིན་པས། །ཉེ་བར་བླང་བའི་བྱེད་པ་མེད། །དེ་ལྟར་ཉེར་བླང་ཉེར་ལེན་པོ#། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན། །སྟོང་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་སྟོང་པ། །
[84a.4]ཇི་ལྟ་བུར་ན་འདོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བླང་བ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་དག་ཉེ་བར་བླང་བ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་རྟོགས་པ་དེ་
[84a.5]ལྟ་བུ་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་
[84a.6]སྨྲས་པ། ཇི#་འོ་ན་ད་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ངེས་པ་ཡིན་ནམ། འདིར་སྨྲས་པ། སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། །མི་སྟོང་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་ཞིང་། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་སྟེ། །གདགས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ། མི་སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་
[84a.7]མི་བྱ། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ། སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་གསལ་#བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་#རྟོག་པའི་དྲི་མ་བཀྲུ་བའི་ཕྱིར་དང་དོན་དམ་པའི་དོན་#ཁོ་ན་གདགས་
[84b]
[84b.1]པའི་དོན་དུ་ནི་དེ་དག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་#ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐའ་དང་མཐའ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་
[84b.2]བཤད་པ། རྟག་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ལ་སོགས་བཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་#ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཞི་བ་འདི་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་
[84b.3]པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་#ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་། མཐའ་ཡོད་པ་དང་མཐའ་མེད་པ་དང་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་
[84b.4]ལྟ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ག་ལ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་མེད་དོ་ཞེས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་གིས་འཛིན་སྟུག་
[84b.5]བཟུང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་ཅེའམ། །མེད་ཅེས་རྣམ་རྟོག་རྟོག་པར་བྱེད། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་གང་གིས་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་དོན་མེད་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་
[84b.6]སྟུག་པོ་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་དོ་ཞེའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་མེད་ཅེའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མེད་ཀྱང་མེད་ཅེའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
[84b.7]པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་རྟོགས་#པར་བྱེད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་དེ་ལ། །སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས#། །ཡོད་དོ་ཞེའམ་མེད་དོ་ཞེས། །བསམ་པ་འཐད་པ་
[85a]
[85a.1]ཉིད་མི་འགྱུར། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་བྱེ་བ་དག་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་ཅེའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་མེད་ཅེའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་
[85a.2]ལ་མེད་ཀྱང་མེད་ཅེའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་བསམ་པ་འཐད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཡུལ་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་
[85a.3]ཕྱིར་རོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་སྤྲོས་འདས་ཤིང་། །ཟད་པ་མེད་ལ་སྤྲོས་བྱེད་པ། །སྤྲོས་པས་ཉམས་པ་དེ་ཀུན་གྱིས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་མི་འགྱུར། །གང་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་ཤིང་ཟད་པ་མེད་པ་ལ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་
[85a.4]རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། གསུང་རབ་ཀྱི་སྐུ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་བློ་དང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་དག་གིས་སྤྲོས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟོགས་#པར་བྱེད་པ་དང་
[85a.5]རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང་སྤྲོས་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་#དམུས་ལོང་གིས་ཉི་མ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་ཤིང་། ཟད་པ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་ཉིད་གང་། །དེ་ནི་
[85a.6]འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་ཉིད་མེད། །འགྲོ་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སེམས་ཅན་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འགྲོ་
[85a.7]བ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཡིན་གྱི། ཡོན་ཏན་གྱིས་#མཉམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །#དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟག་
[85b]
[85b.1]པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའོ།། །།

Source Text: ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྟག་པ — Examination of Distortion

Classical Tibetan source text from the Esukhia Derge Tengyur digital edition (CC0). Presented for reference and verification.

[85b.1]པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རྣམས། །ཀུན་དུ་རྟོག་#ལས་འབྱུང་བར་གསུངས། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བརྟེན་པ་ཉིད་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུང་། །འདི་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་
[85b.2]མུག་རྣམས་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་བར་མདོ་སྡེ་དག་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་#བརྟེན་པ་ཉིད་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བས། དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ།
[85b.3]གང་དག་སྡུག་དང་མི་སྡུག་པའི། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་#འབྱུང་བ། །དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཡང་དག་མེད། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དེ་
[85b.4]དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བདག་གི་ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འགྲུབ་པ་མེད། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་འདོད་
[85b.5]ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་ན་ནི། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་བརྟག་#ཏུ་རུང་ན། བདག་གིས་#ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འགྲུབ་པ་མེད་དེ། བདག་དེ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་
[85b.6]ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་#ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་དེ་དག་གང་གི་ཡིན། །དེ་ཡང་གྲུབ་#པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གང་མེད་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཉོན་མོངས་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་#ཡིན། །ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་བདག་གང་གི་ཡིན་པའི་བདག་དེ་
[85b.7]ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་གང་ཡང་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅུང་#ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གང་ཡང་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོད་པར་སེམས་ན་དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རང་ལུས་
[86a]
[86a.1]ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་རྣམས། །ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་རྣམ་ལྔར་མེད། །རང་ལུས་ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཅན། །ཉོན་མོངས་པ་ལ་རྣམ་ལྔར་མེད། །ཇི་ལྟར་རང་གི་ལུས་ལ་ལྟ་བ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་#ཉོན་མོངས་
[86a.2]པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རང་གི་ལུས་ལ་ལྟ་བ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་#དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན#། ཡང་གཞན་ཡང་། སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །ངོ་བོ་
[86a.3]ཉིད་ལས་ཡོད་མིན་ན། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་གང་དག་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་
[86a.4]ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་སྒྲ་རོ་དང་རེག་པ་དང་། །དྲི་དང་ཆོས་དག་རྣམ་དྲུག་ནི། །གཞི་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དང་། །གཏི་མུག་
[86a.5]གིར་ནི་རྣམ་པར་བརྟག །གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དང་ཆོས་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་གཞི་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ#། གཞི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་ལ་བརྟེན་ནས།
[86a.6]འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །འདིར་བཤད་པ། གཟུགས་སྒྲ་རོ་དང་རེག་པ་དང་། །དྲི་དང་ཆོས་དང་འབའ་ཞིག་པ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། །སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་དང་། །གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་དེ་དག་ལ། །སྡུག་པ་
[86a.7]དང་ནི་མི་སྡུག་པ། །འབྱུང་བར་ཡང་ནི་ག་ལ་འགྱུར། །གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དང་ཆོས་དག་ནི་འབའ་ཞིག་པ་བྲལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པ་མ་འདྲེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན་པས། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་དང་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་དེ་
[86b]
[86b.1]དག་ལ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་གཞན་ཡང་། གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་པ་ཞེས#། །མི་སྡུག་པར་ནི་གདགས་བྱ་བ། །སྡུག་ལ་མ་ལྟོས་#ཡོད་མིན་པས། །དེ་ཕྱིར་སྡུག་པ་#འཐད་མ་ཡིན། །སྡུག་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་པ་གང་མི་སྡུག་པར་གདགས་པར་བྱ་བའི་སྡུག་
[86b.2]པ་དེ་#སྡུག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ#། །སྡུག་པ་ཞེས་ནི་གདགས་བྱ་བ། །མི་སྡུག་མ་ལྟོས་ཡོད་མིན་པས། །དེ་ཕྱིར་མི་སྡུག་འཐད་མ་ཡིན། །མི་སྡུག་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་མི་#སྡུག་པ་གང་སྡུག་པར་
[86b.3]གདགས་པར་བྱའི་མི་སྡུག་པ་དེ་#མི་སྡུག་པ་ལ་མི་ལྟོས་#པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མི་སྡུག་པའང་#འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །འདོད་ཆགས་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར། །མི་སྡུག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །ཞེ་སྡང་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར། །སྡུག་པ་དང་མི་
[86b.4]སྡུག་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་དག་མེད་པ་ཁོ་ནས་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་
[86b.5]ལས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལ་གང་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ལ། གང་མི་རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཞེས་འཛིན་པ་དེ་ནི་#ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་
[86b.6]མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་རྟག་པ་ཞེས། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་ཡིན་ན། །སྟོང་ལ་རྟག་པ་ཡོད་མིན་པས། །འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ལོག་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་
[86b.7]པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དེ་མེད་ན་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་མི་རྟག་ཅེས། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་མིན་ན། །སྟོང་ལ་མི་རྟག་
[87a]
[87a.1]ཡོད་མིན་པས། །འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ལོག་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་མེད་ན་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་
[87a.2]ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་#ཏེ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། #འཛིན་པ་པོ་དང་། གཟུང་བ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་གིས་འཛིན་དང་འཛིན་
[87a.3]གང་དང་། །འཛིན་པ་པོ་དང་གང་གཟུང་དང་#། །ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་གིས་འཛིན་པ་ནི་བྱེད་པར་གྱུར་པས་སོ། །འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པའོ། །འཛིན་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་ནི་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའོ། །གང་གཟུང་བ་ནི་ལས་སུ་
[87a.4]གྱུར་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་ལྟར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟག་པར་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ནི་ཡོད་
[87a.5]པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ལོག་པའམ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ནི། །འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ཅིང་། །གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཡོད། །དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།
[87a.6]གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ཅིང་གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡོད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ལ་རྟག་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དོ། །
[87a.7]ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་ཅིང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ལའང་#མི་སྲིད། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་པ་ལ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། ཇི་
[87b]
[87b.1]ལྟར་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་ནི་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྲིད་པ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད། །ད་གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་སྲིད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིག །ཡང་
[87b.2]གཞན་ཡང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་མ་སྐྱེས་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་སྐྱེ་མེད་ན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། ད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ན་ཕྱིན་
[87b.3]ཅི་ལོག་ཅན་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་བདག་དང་སྡུག་པ་དང་། །རྟག་དང་བདེ་བ་ཡོད་ན་ནི། །བདག་ཤེས་སྡུག་ཤེས་རྟག་ཤེས་
[87b.4]དང་། །བདེ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བདག་དང་སྡུག་པ་དང་། །རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡོད་ན་ནི། དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་པར་ཤེས་པ་དང་། རྟག་པར་ཤེས་པ་དང་#། བདེ་བར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་
[87b.5]རོ། །གལ་ཏེ་#འདི་སྙམ་དུ་བདག་དང་སྡུག་པ་དང་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་#དག་ནི་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་#ཀྱང་ཡོད་པར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་
[87b.6]དང་སྡུག་པ་དང་། །རྟག་དང་བདེ་བ་མེད་ན་ནི། །བདག་མེད་མི་སྡུག་མི་རྟག་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་དང་སྡུག་པ་དང་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་མེད་ན་ནི། དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་
[87b.7]བྱ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་འདིས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགགས་པས། །མ་རིག་པ་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །མ་རིག་འགག་#པར་གྱུར་ན་ནི། །འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་#འགག་པར་འགྱུར།
[88a]
[88a.1]དེ་ལྟར་ལམ་འདིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་འགག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགགས་པས།# མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་དོན་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཡོད་པ་སུ་
[88a.2]ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད། གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅིང་ཡང་དག་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་དང་བདེན་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཡོད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་དེ#། སྤོང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་#ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་
[88a.3]ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དེ་དག་སྤོང་བར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྤོང་བར་འགྱུར། །མེད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད། །གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཅིང་ཡང་
[88a.4]དག་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་དང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྤོང་བར་འགྱུར། །མེད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། སྤོང་བ་#མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་པའི་མགོ་ལ་ཐོད་པ་བཞིན་ནོ། །#ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་

Source Text: འཕགས་པའི་བདེན་པ་བརྟག་པ — Examination of the Noble Truths

Classical Tibetan source text from the Esukhia Derge Tengyur digital edition (CC0). Presented for reference and verification.

[88a.4]དག་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་དང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྤོང་བར་འགྱུར། །མེད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། སྤོང་བ་#མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་པའི་མགོ་ལ་ཐོད་པ་བཞིན་ནོ། །#ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་
[88a.5]པ། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མེད་པས། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤང་བ་དང་། །བསྒོམ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དག །འཐད་པར་འགྱུར་བ་མ་
[88a.6]ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །འབྲས་བུ་བཞི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །འབྲས་བུ་མེད་ན་འབྲས་གནས་མེད། །ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད། །དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་
[88a.7]ཆོས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན། །སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། །དེ་སྐད་སྨྲ་ན་དཀོན་པའི་མཆོག །གསུམ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན་དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་དོ། །དེ་དག་མེད་པས་འཕགས་པའི་
[88b]
[88b.1]བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤང་བ་དང་ལམ་བསྒོམ་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དག་འཐད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་
[88b.2]དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤང་བ་དང་། ལམ་བསྒོམ་པ་དང་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་རྣམས་མེད་ན། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང་ཞུགས་པ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་དག་ཀྱང་
[88b.3]ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་
[88b.4]སྐད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། སྟོང་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། །ཆོས་མ་ཡིན་དང་ཆོས་ཉིད་དང་། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི། །ཀུན་ལའང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་བཟུང་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་།
[88b.5]ཆོས་ཉིད་དང་། དེ་དག་གིས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀུན་ལ་ཡང་གནོད་པར་#བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བཤད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །སྟོང་ཉིད་དགོས་དང་སྟོང་ཉིད་དང་། །སྟོང་ཉིད་དོན་ནི་མ་རྟོགས་
[88b.6]པས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད། །ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་
[88b.7]རྣམས་ཀྱིས་#ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན#། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་མི་ཤེས། །སངས་
[89a]
[89a.1]རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་#ཆོས་བསྟན་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་
[89a.2]མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གཟིགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་
[89a.3]ལས་#དོན་དམ་པར་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སྨྲ་བར་
[89a.4]འདོད་པའི་དོན་#ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་#ཉིད་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་པ་འདི་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་བསྟན་མི་ནུས། །དམ་པའི་དོན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །མྱ་
[89a.5]ངན་འདས་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །གང་གི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ལ་མ་བརྟེན་པར་དོན་དམ་པ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉི་ག་གདགས་དགོས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་
[89a.6]ལྡན་ཕུང་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་#ཉེས་དང་། །རིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བལྟ་ཉེས་བརྟགས་#ཉེས་ན། ཤེས་རབ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་ཕུང་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་དཔེར་ན་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་#ཉེས་ན་
[89a.7]ཕུང་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་འཆི་བ་ལ་ཐུག་པའི་ཉེན་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དཔེར་ན་རིག་#སྔགས་དང་གསང་སྔགས་བྱ་བ་དང་། ཆོ་ག་ཉམས་པས་བསྒྲུབས་#ཉེས་ན་ཕུང་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཉེན་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་#ཕྱིར་ཞན་པས་ཆོས་འདི་ཡི། །
[89b]
[89b.1]གཏིང་རྟོགས་དཀའ་བར་#མཁྱེན་གྱུར་ནས། །ཐུབ་པའི་ཐུགས་ནི་ཆོས་བསྟན་ལས། །རབ་ཏུ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཞན་#པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འདིའི་གཏིང་རྟོགས་#པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པར་གྱུར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་རབ་ཏུ་
[89b.2]ལོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ནི་ང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད། །སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིས། །སྤོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྟོང་ལ་མི་འཐད་དོ། །ཁྱོད་ང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་མི་འཐད་དོ།། །།བམ་པོ་བདུན་པ་སྟེ་
[89b.3]ཐ་མའོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མི་རུང་འགྱུར། །གང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་
[89b.4]ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་མི་རུང་བ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཉིད་རང་གི་སྐྱོན་རྣམས་ནི། །ང་ལ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བྱེད་པ། །རྟ་ལ་མངོན་པར་ཞོན་བཞིན་དུ། །རྟ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཁྱོད་ཉིད་རང་གི་སྐྱོན་རྣམས་ང་ལ་
[89b.5]ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི་རྟ་ལ་མངོན་པར་ཞོན་བཞིན་དུ་རྟ་དེ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་དངོས་ཉིད་ལས། །ཡོད་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་#བྱེད་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རྣམས། །རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་ཁྱོད་ལྟའོ། །འབྲས་བུ་དང་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། །
[89b.6]བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་དང་བྱ། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །འབྲས་བུ་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་#རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་#བར་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཁྱོད་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཉིད་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་
[89b.7]བྱེད་པ་དང་བྱ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །དེ་ནི་བརྟེན་#ནས་གདགས་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་#མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །
[90a]
[90a.1]དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཆད་དེ་དེ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ནི་
[90a.2]བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་ཡིན་པས། གང་གི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །
[90a.3]འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན་དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་དོ། །དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།
[90a.4]བཤད་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་ཡིན་ན། །སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་གསུངས་པ་དེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ན། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་དག་ལས་མི་རྟག་
[90a.5]པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པའི་#དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་ཡིན་ན། །ཇི་#ཞིག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་གནོད་བྱེད་ལ། །ཀུན་འབྱུང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་ཡིན་
[90a.6]ན། ཅི་ཞིག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་#བྱེད་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་#ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ལ། །འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོངས་གནས་ཕྱིར། །
[90a.7]འགོག་ལ་གནོད་པ་#བྱེད་པ་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ#། མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། །བསྒོམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་
[90b]
[90b.1]སྟེ་ལམ་དེ་བསྒོམ་བྱ་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ལམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་འཛིན་ན་བསྒོམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
[90b.2]ཅི་སྟེ་ལམ་དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གང་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང་། །འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །ལམ་གྱི་#སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ནི། །གང་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད། །གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་
[90b.3]འབྱུང་བ་དང་འགོག་པའི་ཆོས་གསུམ་པོ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་གང་ཞིག་ལམ་གྱིས་ཐོབ་#པར་འགྱུར་བར་འདོད། ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་ཤེས་འགྱུར། །དངོས་ཉིད་གནས་
[90b.4]ཤེས་མ་ཡིན་ནམ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བར་ནུས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི། །
[90b.5]སྤང་དང་མངོན་སུམ་བྱ་བ་དང་། །བསྒོམ་དང་འབྲས་བུ་བཞི་དག་ཀྱང་། །ཡོངས་སུ་ཤེས་བཞིན་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤང་བ་དང་། འགོག་པ་མངོན་སུམ་#དུ་བྱ་བ་དང་ལམ་བསྒོམ་པ་དང་། འབྲས་བུ་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མི་
[90b.6]རུང་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་མི་ནུས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
[90b.7]མ་བསྒོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤངས་པ་#དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་བསྒོམ་པའི་བྱ་བ་བཞི་པོ་དེ་#དག་ཀྱང་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འབྲས་བུ་
[91a]
[91a.1]བཞི་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ཀྱང་བྱ་བ་བཞི་པོ་དག་མེད་པས་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་གཞན་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོངས་འཛིན་པས། །འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཐོབ་པ་མིན་པ་གང་ཡིན་དེ། །ཇི་ལྟར་
[91a.2]ཐོབ་པར་ནུས་པར་འགྱུར། །ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ#། །འབྲས་བུ་མེད་ན་འབྲས་གནས་མེད། །ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད། །དེ་དག་མེད་ན་དགེ་
[91a.3]འདུན་མེད། །དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་རྣམས་མེད་ན། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང་ཞུགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་དེ་#དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འཕགས་པའི་བདེན་
[91a.4]རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན། །སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱིས་#སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ལ། །མ་བརྟེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱིས་#བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ལ། །མ་བརྟེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། །
[91a.5]ཁྱོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་མིན་པ་གང་ཡིན་དེས། །བྱང་ཆུབ་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ལ། །བརྩལ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་མི་འགྱུར། །འགའ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་པ། །ནམ་ཡང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མི་སྟོང་པ་ལ་ཅི་#ཞིག་བྱ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱ་བ་མེད། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་
[91a.6]རྒྱུས་བྱུང་བའི། །འབྲས་བུ་ཁྱོད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་མེད་པར་ཡང་། །འབྲས་བུ་ཁྱོད་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྒྱུས་བྱུང་བའི། །འབྲས་བུ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་ཡོད། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ལས་བྱུང་བའི། །འབྲས་བུ་ཅི་ཕྱིར་སྟོང་མ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་
[91a.7]པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི། །ཀུན་ལའང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པའི། །སྟོང་པ་ཉིད་ལའང་གནོད་པ་བྱེད། །བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་འགྱུར་ཞིང་། །བྱ་བ་རྩོམ་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་ན། །མི་བྱེད་པའང་བྱེད་པོར་#འགྱུར། །དངོས་ཉིད་
[91b]
[91b.1]ཡོད་ན་འགྲོ་བ་རྣམས། །གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་འབྲལ་འགྱུར་ཞིང་། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་དང་། །ཐེར་ཟུག་ཏུ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར། །ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་རྣམས་#སྐབས་སྣ་ཚོགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་།
[91b.2]ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ན། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་#ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཡོད་མིན་ན། །མ་ཐོབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་ལས་
[91b.3]དང་ནི། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའང་མེད། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་དག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་
[91b.4]མཐར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །མཐོང་བ་དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་དང་ནི་འགོག་པ་དང་། །ལམ་ཉིད་དེ་དག་མཐོང་བ་ཡིན། །གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
[91b.5]པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་བཞི་པོ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པས་མར་མེའི་སྣང་བ་#གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །#འཕགས་པའི་བདེན་པ་བརྟག་
[91b.6]པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བཞི་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགགས་#པ་ལས། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །དེ་ལྟ་ན་འབྱུང་བ་

Source Text: མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྟག་པ — Examination of Nirvāṇa

Classical Tibetan source text from the Esukhia Derge Tengyur digital edition (CC0). Presented for reference and verification.

[91b.6]པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བཞི་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགགས་#པ་ལས། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །དེ་ལྟ་ན་འབྱུང་བ་
[91b.7]མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་དོ། །དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་སྤོང་བ་དང་འགགས་#པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་དེ། སྤོང་བ་དང་འགགས་#པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་མ་#ཡིན་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་#བ་དང་། ཕུང་པོ་འགགས་#པ་ལས་མྱ་ངན་
[92a]
[92a.1]ལས་འདའ་བ་འཐོབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགགས་#པ་ལས། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀུན་མི་སྟོང་ན། དེ་ལྟ་
[92a.2]ན་འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་དོ། །དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་སྤོང་བ་དང་འགགས་#པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད་དེ། སྤོང་བ་དང་འགགས་པ་#མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རིམ་པ་འདིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འཐད་པར་#ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཇི་
[92a.3]ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྤངས་པ་མེད་པ་ཐོབ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འགག་#པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པར་འདོད། །དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གདགས་སོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་པོ་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་
[92a.4]ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་#འདས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ#། རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒ་ཤི་#མེད་པའི་དངོས་
[92a.5]པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་བྱས་འགྱུར། །དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདུས་བྱས་སུ་
[92a.6]འགྱུར་ཏེ#། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །ཇི་ལྟར་མྱང་འདས་དེ་བརྟེན་མིན། །དངོས་པོ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་
[92a.7]ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་འདོད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་ད་མྱ་ངན་
[92b]
[92b.1]ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་པར་མ་གྱུར་པས་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་
[92b.2]ཡང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གང་ལ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ཡིན། །དེ་ལ་དངོས་མེད་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་#དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་
[92b.3]པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །ཇི་ལྟར་མྱང་འདས་དེ་བརྟེན་མིན། །གང་ཞིག་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་#ཡིན་
[92b.4]པར་འདོད་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །#སྨྲས་པ། འོ་ན་མྱ་ངན་ལས་
[92b.5]འདས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ། བཤད་པ། འོང་བ་དང་ནི་འགྲོ་བའི་དངོས། །བརྟེན་ཏམ་རྒྱུར་#བྱས་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བརྟེན་མིན་རྒྱུར་#བྱས་མིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན་པར་བསྟན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་རྟོགས་པ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ཏམ་རྒྱུར་#བྱས་པ་གང་ཡིན་
[92b.6]པ་དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྟོགས་པས་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུར་#བྱས་པ་མ་ཡིན་པས། ཕུང་པོ་རྣམས་མི་འབྱུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག །སྤོང་#བར་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པར་#ནི། །དངོས་མིན་
[92b.7]དངོས་མེད་མིན་པར་རིགས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་རྣམ་པ་ལས་སྤང་བར་བཀའ་སྩལ་པས་དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་
[93a]
[93a.1]དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག །ཐར་པར་འགྱུར་བ་དེ་མི་རིགས། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་
[93a.2]དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཐར་#པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་བརྟེན་མིན། །དེ་ནི་གཉིས་ལ་བརྟེན་
[93a.3]ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་
[93a.4]པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་གཞན་ཡང་། འདིའི་ཕྱིར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །མྱ་ངན་ལས་
[93a.5]འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ#། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་འདིས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་
[93a.6]པ་གཉི་ག་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། གང་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡོད་ན། །དེ་
[93a.7]གཉིས་གཅིག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པ་བཞིན། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཡོད་པར་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་དེ་གཉིས་ཡུལ་གཅིག་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་མི་རིགས་#ཏེ། དཔེར་ན་སྣང་བ་དང་མུན་པ་
[93b]
[93b.1]བཞིན་པས། དེ་ལ་གང་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་པ། །མྱ་
[93b.2]ངན་འདས་པར་གང་སྟོན་པ། །དངོས་པོ་མེད་དང་དངོས་པོ་དག །གྲུབ་ན་དེ་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་#མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་
[93b.3]ཞེས་བྱ་བར་གསལ་བ་དང་འཛིན་པ་དང་། རྩོལ་བའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་དག་གྲུབ་ན། དེ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་དེ་དག་མ་གྲུབ་པས། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་
[93b.4]དེ་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་#འདས་པ་ནི། །དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ན། །དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ཞེས། །གང་ཞིག་གིས་ནི་དེ་མངོན་བྱེད། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་དངོས་
[93b.5]པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་མེད་དེ། དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་གང་ཞིག་གིས་དེ་མངོན་པར་བྱེད་ཅིང་མཚོན་པར་བྱེད། འཛིན་པར་བྱེད། འདོགས་#པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡང་མ་
[93b.6]ཡིན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འཐད་དེ། ཇི་ལྟ་#ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ནས། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེ་འམ་གཉི་ག་དང་། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་བཞུགས་
[93b.7]པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེ་འམ་གཉི་ག་དང་། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་སམ་བཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཡོད་དོ་ཞེའམ་མེད་དོ་ཞེའམ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེའམ། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་
[94a]
[94a.1]ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་མངོན་ཞིང་མཚོན་དུ་མེད་གཟུང་དུ་མེད་གདགས་སུ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་གདགས་སུ་མེད་དེ། དེ་མེད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་#བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་།
[94a.2]འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་ལས། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འཁོར་བ་ལས། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ལ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ཞེས་གདགས་ན། ཕུང་པོ་དེ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་#སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཏན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པའི་ཆོས་
[94a.3]ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོས་དང་པོ་ཁོ་ནར་བསྟན་ཟིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་
[94a.4]ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ནི། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འཁོར་བའི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་
[94a.5]དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཐའ་དང་ཡང་དག་པའི་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགགས་པར་གྱུར་དང་མཐའ་{སྩོགས་,སོགས་}#དང་། །རྟག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དག །མྱ་ངན་འདས་དང་ཕྱི་མཐའ་དང་། །སྔོན་གྱི་མཐའ་
[94a.6]ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགགས་པར་གྱུར་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་
[94a.7]མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་གང་དག་#ཡིན་པ་དེ་
[94b]
[94b.1]དག་ནི་{གོ་རིམས་,གོ་རིམ་}#བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ། །མཐའ་ཡོད་ཅི་#ཞིག་མཐའ་མེད་ཅི། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ཅི་#ཞིག་ཡིན། །མཐའ་དང་#མཐའ་མེད་མིན་པ་ཅི། །དེ་ཉིད་ཅི་#ཞིག་གཞན་ཅི་ཡིན། །རྟག་པ་ཅི་ཞིག་མི་རྟག་ཅི། །
[94b.2]རྟག་དང་མི་རྟག་གཉི་ག་ཅི། །གཉི་ག་མིན་པའང་ཅི་ཞིག་ཡིན། །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང་། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །སྤྲུལ་པ་བཞིན་ནམ་སོར་ཕྲེང་#བཞིན་ནོ། །#མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའོ།། །།

Source Text: སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བརྟག་པ — Examination of the Twelve Links of Existence

Classical Tibetan source text from the Esukhia Derge Tengyur digital edition (CC0). Presented for reference and verification.

[94b.3]འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་#བསྟན་ཟིན་ན། ད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟོན་ཅིག། འདིར་བཤད་པ། མ་རིག་བསྒྲིབས་པས་ཡང་སྲིད་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པའི། །
[94b.4]ལས་དེ་དག་གིས་འགྲོ་བར་འགྲོ། །འདུ་བྱེད་རྐྱེན་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས། །འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་གྱུར་ན། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་གྱུར་ན། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །དེ་ལས་རེག་པ་
[94b.5]འབྱུང་བར་འགྱུར། །མིག་དང་གཟུགས་དང་དྲན་བྱེད་ལ། །བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན། །དེ་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་བརྟེན་ནས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །མིག་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས། །གསུམ་པོ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་རེག་པའོ་#རེག་དེ་ལས། །ཚོར་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཚོར་བའི་
[94b.6]རྐྱེན་གྱིས་#སྲེད་པ་སྟེ། །ཚོར་བའི་དོན་གྱིས་སྲེད་པར་འགྱུར། །སྲེད་པར་གྱུར་ན་ཉེ་བར་ལེན། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཉེར་ལེན་འགྱུར། །ཉེར་ལེན་ཡོད་ན་ལེན་པ་པོའི། །སྲིད་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན། །གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ་སྲིད་མི་འགྱུར། །སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། །སྲིད་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་
[94b.7]འབྱུང་། །རྒ་ཤི་དང་ནི་མྱ་ངན་དང་། །སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བཅས་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཡིད་མི་བདེ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས། །དེ་དག་སྐྱེ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ནི། །འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མཁས་རྣམས་འཁོར་བ་ཡི། །རྩ་བའི་འདུ་བྱེད་འདུ་མི་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་མི་མཁས་
[95a]
[95a.1]བྱེད་པོ་#ཡིན། །མཁས་མིན་དེ་ཉིད་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །མ་རིག་འགག་པར་འགྱུར་བ་#ནི། །ཤེས་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམས་པས་སོ། །དེ་དང་དེ་ནི་འགགས་གྱུར་པས#། །དེ་དང་དེ་ནི་མངོན་མི་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ། །དེ་ནི་
[95a.2]དེ་ལྟར་ཡང་དག་འགག །བྱིས་པ་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་པ་#ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དག་གིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་གང་
[95a.3]དག་#ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འགྲོའོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་#རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པས་མིང་དང་གཟུགས་འཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཆགས་པར་གྱུར་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཆགས་པ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་
[95a.4]འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལས་རེག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རེག་པ་འདི་#སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མིག་དང་གཟུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་མིག་དང་གཟུགས་དང་
[95a.5]རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་པོ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེག་པའོ། །རེག་པ་དེ་ལས་ཚོར་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་སྟེ་ཚོར་བའི་དོན་ལ་སྲེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་པར་གྱུར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ན་ལེན་པ་པོའི་སྲེད་པ་#རབ་
[95a.6]ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་ན་དེས་#གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྲིད་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་ངོ་། །སྐྱེ་བ་ལས་ནི་#རྒ་ཤི་
[95a.7]དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་འབའ་ཞིག་པ་མ་འདྲེས་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་རྩ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་
[95b]
[95b.1]མཁས་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པར་གྱུར་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་རིག་པ་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་
[95b.2]གོམས་པར་བྱས་པ་དང་བརྟན་#པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བས་སོ། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་དེ་དང་དེ་འགགས་པར་གྱུར་པས་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་དེ་དང་དེ་མངོན་པར་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་འབའ་ཞིག་#མ་འདྲེས་པ་དེ་ཡང་དག་པར་འགག་ཅིང་གཏན་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་
[95b.3]ཚིག་པ་བཞིན་ནོ། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལ་འཇུག་པ་རྒྱ་ཆེར་ནི་མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་པ་དག་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མདོར་བསྡུ་བའི་དབང་གིས་འདི་ལས་བརྗོད་དོ། །#སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་དྲུག་པའོ།། །།

Source Text: ལྟ་བ་བརྟག་པ — Examination of Views

Classical Tibetan source text from the Esukhia Derge Tengyur digital edition (CC0). Presented for reference and verification.

[95b.4]འདིར་སྨྲས་པ། ད་#ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པའི་མདོ་སྡེའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ཅིག །འདིར་བཤད་པ། འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་ཞེས་དང་། །མ་བྱུང་འཇིག་རྟེན་རྟག་{སྩོགས་,སོགས་}#པར། །ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་
[95b.5]ཡིན། །མ་འོངས་དུས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་དང་། །མི་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་སོགས་པར། །ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཟག་པ་ཐམས་ཅད་སྡོམ་པའི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པ། བདག་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་དང་།
[95b.6]བདག་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་འདིས་འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་
[95b.7]འདིས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་མི་འཐད་དེ། རིགས་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་གྱུར་ཅེས། །བྱ་བ་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ། །སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བ། །དེ་ཉིད་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
[96a]
[96a.1]དེ་ཉིད་བདག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་ན། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པར། །ཁྱོད་ཀྱི་བདག་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པའི། །བདག་ཡོད་མ་ཡིན་བྱས་པའི་ཚེ། །ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་བདག་ཡིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་བདག་ནི་མེད་པ་ཡིན། །ཉེ་
[96a.2]བར་ལེན་ཉིད་བདག་མ་ཡིན། །དེ་ནི་འབྱུང་དང་འཇིག་པ་ཡིན། །ཉེ་བར་བླང་བ་ཇི་ལྟ་བུར། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། །བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས། །གཞན་དུ་འཐད་པ་ཉིད་#མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་ན་ལེན་མེད་པར། །གཟུང་#ཡོད་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད། །དེ་ལྟར་ལེན་པས་གཞན་
[96a.3]མ་ཡིན། །དེ་ནི་ཉེར་ལེན་ཉིད་ཀྱང་མིན། །བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་མེད་མིན། །མེད་པ་ཉིད་དུའང་དེ་མ་ངེས། །བདག་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་འཐད་དོ།# །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་གྱི་བདག་འདི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
[96a.4]དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་དུ་#ད་ལྟར་གྱི་བདག་འདི་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་གྱི་བདག་འདི་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་#
[96a.5]ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པར་བདག་ཡོད་པར་ཐལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པར་ཁྱོད་ཀྱི་བདག་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་སྨྲ་བར་#ནུས་སམ་ཁོ་བོས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་
[96a.6]འཐད་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པའི་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་ད་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་བདག་ཡིན་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ཁྱོད་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་
[96a.7]ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་#པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ཉེ་བར་བླང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱོན་དུ་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
[96b]
[96b.1]ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་བླང་བ་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་དུ་འཐད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་རིགས་
[96b.2]ན་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་#ལས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། འགའ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་འདིས་བདག་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་
[96b.3]དེ་མི་འཐད་དོ། །ད་ནི། འདས་པའི་དུས་ན་མ་བྱུང་ཞེས། །བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བ། །དེ་ལས་འདི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་གཞན་གྱུར་ན། །དེ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་གནས་འགྱུར་ཞིང་། །དེར་མ་ཤི་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །
[96b.4]ཆད་དང་ལས་རྣམས་ཆུད་ཟ་དང་། །གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ནི། །གཞན་གྱིས་སོ་སོར་མྱོང་བ་དང་། །དེ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་མིན་ཏེ། །འདི་ལ་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །བདག་ནི་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །འབྱུང་བའམ་#རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར། །
[96b.5]ད་ནི་བདག་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལས་འདི་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པར་ཡང་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་
[96b.6]གཞན་ཡང་། སྔ་མ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ན་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་འདི་ཡང་དེར་མ་ཤི་བར་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་#ན་ཆད་པ་དང་ལས་རྣམས་ཆུད་ཟ་བ་དང་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་གཞན་གྱིས་སོ་སོར་མྱོང་བ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་མང་པོ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་
[96b.7]གཞན་ཡང་། དེ་ལྟ་ན་བདག་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡང་བདག་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱུང་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་འདིས་
[97a]
[97a.1]བདག་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་བདག་བྱུང་བདག་མ་བྱུང་། །གཉི་ག་གཉི་ག་མ་ཡིན་པར། །འདས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་#སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་
[97a.2]བྱ་བ་དང་། བདག་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་དང་། #སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཀྱང་གྱུར་ལ། བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་མ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ#། བྱུང་བར་མ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདས་པའི་དུས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་
[97a.3]དེ་དག་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི། མ་འོངས་དུས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་དང་། །འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར། །ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །འདས་པའི་དུས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །ད་ནི་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ#། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་མི་
[97a.4]འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་#ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འདས་པའི་དུས་དང་མཚུངས་པར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་ལ་#བརྩམས་པའི་སྐྱོན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་འདིར་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ལྷ་དེ་མི་དེ་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར། །
[97a.5]ལྷ་ནི་མ་སྐྱེས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །རྟག་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷ་དེ་ཉིད་མི་དེ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ལྷ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་མ་ཡིན་ཞིང་ལྷ་མ་སྐྱེས་པ་
[97a.6]ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྷ་ལས་མི་གཞན་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་རྟག་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལྷ་མི་གཞན་ཡིན་ན། །རྒྱུད་ནི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷ་ལས་མི་གཞན་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་#ལྷ་ལས་མི་གཞན་ཡིན་པར་མི་
[97a.7]འཐད་པས། དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ལྷ་ཡིན་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་མི་ནི་ཡིན་གྱུར་ན། །རྟག་དང་མི་རྟག་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་ལྷ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མི་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་
[97b]
[97b.1]པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་གཉིས་པ་ཉིད་མི་རིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟག་དང་མི་རྟག་པ། །གཉི་ག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། །རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ལ་རག །གལ་ཏེ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་
[97b.2]པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉི་ག་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་#འདོད་ལ་རག་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དེ་གཉི་ག་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་
[97b.3]ཡང་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་གང་ནས་འོངས། །ཅི་ཞིག་གང་དུ་འགྲོ་འགྱུར་ན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ཐོག་མེད་པས། །རྟག་པར་འགྱུར་#ན་དེ་ཡང་མེད། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡུལ་གང་ནས་འོངས་ཤིང་ཅི་ཞིག་ཅིག་ཏུ་#གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པས་
[97b.4]རྟག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཙལ་ན་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡུལ་གང་ནས་འོངས་ཤིང་ཅི་ཞིག་ཅིག་#ཏུ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་#དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡང་མེད་པས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་འགའ་མེད་ན། །མི་རྟག་
[97b.5]གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། །རྟག་པ་དང་ནི་མི་རྟག་དང་། །དེ་གཉིས་བསལ་བར་གྱུར་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་རྟག་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན། ད་མི་རྟག་པ་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་
[97b.6]ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་བརྩམས་པའི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་མི་འཐད་དོ། །ད་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་བརྩམས་པའི་མཐའ་དང་མཐའ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་#དག་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བཤད་པར་
[97b.7]བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དེ#། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པར་
[98a]
[98a.1]གྱུར་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་
[98a.2]རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །དེ་གཉིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཐད་ཅེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན། །འདི་ནི་མར་མེའི་འོད་དང་མཚུངས། །དེ་ཕྱིར་མཐའ་ཡོད་ཉིད་དང་ནི། །
[98a.3]མཐའ་མེད་ཉིད་ཀྱང་མི་རིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འདི་ནི་མར་མེའི་འོད་དང་མཚུངས་པར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་#ཚོགས་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིགས་ཤེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་
[98a.4]སྟེ། གལ་ཏེ་སྔ་མ་འཇིག་འགྱུར་ཞིང་། །ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །ཕུང་པོ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་ན། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྔ་མ་མི་འཇིག་ཅིང་། །ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །ཕུང་པོ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་ན། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་སྔ་
[98a.5]མ་རྣམས་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་གཞན་དེ་དག་མི་འབྱུང་ན་ནི། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་སྔ་མ་རྣམས་མི་འཇིག་ཅིང་ཕུང་པོ་
[98a.6]འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་དེ་དག་མི་འབྱུང་ན་ནི། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །བཙུན་པ་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་། །ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་བྱ་དང་། །སྨྲ་པོ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་
[98a.7]དཀོན། །དེ་ཕྱིར་མདོར་ན་འཁོར་བ་ནི། །མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་མིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །ད་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ#། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ཡོད་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ནི་
[98b]
[98b.1]མེད་གྱུར་ན། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་འགྱུར། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ཡོད་པར་གྱུར་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་བདག་#གཉིས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་
[98b.2]བས་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེར་ལེན་པ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེར་བླང་བ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་མི་འཇིག་འགྱུར། །དེ་ལྟར་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །རེ་ཞིག་ཉེ་
[98b.3]བར་ལེན་པ་པོ་རིགས་པ་གང་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་#དེ་ལྟར་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཉེ་བར་བླང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གང་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་
[98b.4]མི་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་འཐད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་བདག་ཉིད་གཉིས་པ་ཉིད་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ། །ད་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་
[98b.5]ཞེས་བྱ་བ་དེ་#ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་པ། །གཉི་ག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། །མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་མིན། །འགྲུབ་#པར་འགྱུར་བ་འདོད་ལ་རག །གལ་ཏེ་མཐའ་ཡོད་པ་དང་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉི་ག་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡོད་པ་
[98b.6]ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་#བ་ཡང་འདོད་ལ་རག་ན། གང་གི་ཕྱིར་མཐའ་ཡོད་པ་དང་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟག་པ་འདིས་
[98b.7]ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་བརྩམས་པའི་མཐའ་དང་མཐའ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་མི་འཐད་དོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དག །སྟོང་ཕྱིར་རྟག་ལ་སོགས་ལྟ་བ། །གང་དུ་གང་ལ་གང་དག་གིས། །ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་#ལྟ་བ་དག་ཡུལ་
[99a]
[99a.1]དང་དུས་གང་དུ་དངོས་པོ་གང་ལ་ལྟ་བ་གང་དག་རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། གང་གིས་#ཐུགས་བརྩེ་ཉེར་བཟུང་ནས། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པ། །གཽ་ཏམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། དམ་
[99a.2]པའི་ཆོས་ནི་བསྟན་པར་མཛད#། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་གདུང་གཽ་ཏམ་དང་གཅིག་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བྱེད་བཞིན་ནོ། །#སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རྩ་བའི་
[99a.3]འགྲེལ་པ་ག་ལས་འཇིགས་མེད་ལས། ལྟ་བ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་པ་སྟེ་ཐ་མའོ།། །།#དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ག་ལས་འཇིགས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་མདོར་བསྟན་པ། བསྟན་བཅོས་དང་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། ངག་དང་ཚིག་རིག་#པ་དང་། ལུང་གིས་

Source Text: གཏན་ལ་ཕབ་པ — Terminal Colophon

Classical Tibetan source text from the Esukhia Derge Tengyur digital edition (CC0). Presented for reference and verification.

[99a.4]གྲུབ་པ། རང་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ག་ལས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། སུན་དབྱུང་བའི་བསལ་#བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་དག་བསྟན་པ་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲི་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ། སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་མི་འཕྲོགས་
[99a.5]པའི་མཁྱེན་རབ་#དང་ཐུགས་རྗེར་ལྡན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ནས། བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།
[99a.6]དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྷ་བཙན་པོའི་བཀའ་ལུང་གིས། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མ་པ་ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་#དང་། བོད་ཀྱི་ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུ་ཆེན་བགྱིས་#ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ#། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་དོན་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་#ཤེས་རབ་ཅེས་
[99a.7]བྱ་བའི་འགྲེལ་པ་མཛད་པ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་། ཙནྡྲ་ཀཱིརྟི་#དང་། དེ་བ་ཤར་མ་དང་། གུན་#ཤྲཱི་དང་། གུན་#མ་ཏི་དང་། སྠི་ར་མ་ཏི་དང་། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་བརྒྱད་ཅེས་གནའ་མཆན་གཅིག་#ལས་འབྱུང་། འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་#ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན། ཤློ་ཀ་ནི་#ཉིས་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་ཡོད། བམ་པོ་ནི་བདུན་དུ་བྱས་སོ།། །།

Source Colophon

Source text from the Esukhia Derge Tengyur digital edition (CC0 license), GitHub repository Esukhia/derge-tengyur, file 096 (དབུ་མ།_ཙ). The Akutobhayā is catalogued as Tohoku no. 3829 (D3829) in the Degé edition of the Tengyur. Prologue and Chapters 1–3: folios 29b–39a. Chapters 4–6: folios 39a–43a. Chapter 7: folios 43a–50a. Chapter 8: folios 50a–51a. Chapter 9: folios 51a–52b. Chapter 10: folios 53a–55a. Chapters 11–12: folios 55a–58a. Chapter 13: folios 58a–59a. Chapter 14: folios 59a–60b. Chapter 15: folios 60b–62a. Chapter 16: folios 62a–63b. Chapter 17: folios 63b–70a. Chapter 18: folios 70a–73b. Chapter 19: folios 73b. Chapter 20: folios 73b.3–77a.3. Chapter 21: folios 77a.3–81b.2. Chapter 22: folios 81b.3–85b.1. Chapter 23: folios 85b.1–88a.4. Chapter 24: folios 88a.4–91b.6. Chapter 25: folios 91b.6–94b.2. Chapter 26: folios 94b.3–95b.3. Chapter 27: folios 95b.4–99a.3. Terminal colophon: folios 99a.3–99a.6.

The text was originally translated from Sanskrit into Tibetan by Khu mDo-sde-'bar. This digital edition represents the Degé woodblock print.

🌲