by Bhāviveka
The Madhyāmārthasaṃgraha — "Summary of the Meaning of the Middle Way" — is a short Madhyamaka treatise preserved in the Degē Tengyur (Tohoku 3857). In twenty-eight verses, the Indian master Bhāviveka (Tibetan: Legs ldan byed) constructs a complete map of the two truths as understood in the Mādhyamika tradition.
The text divides ultimate truth into the enumerated and non-enumerated, and conventional truth into the correct and the false. The enumerated ultimate is further subdivided by reasoning and by the negation of arising; the false conventional is subdivided into conceptual error (grasping a rope as a snake) and non-conceptual error (perceiving a double moon). The whole of reality, the Buddhas' teaching, is encompassed in these two truths.
An earlier English translation exists (named in the colophon). The Sanskrit original is lost. Translated from the Classical Tibetan of the Degē Tengyur by the Good Works Library, 2026.
Homage to the Blessed Glorious Samantabhadra!
Those who, though they have realized non-arising itself,
through compassion, while saṃsāra by convention is not yet empty,
the Victorious Ones, in order to protect the world in bliss,
dwell here yet possess stainless intelligence —
to all of them I constantly bow.
In order to realize the meaning
of the two truths just as they are,
I have composed this.
The dharma taught by the Buddhas
is encompassed in two truths:
ultimate and conventional.
The ultimate meaning is free from elaboration,
and it is divided into two:
the enumerated ultimate
and the non-enumerated ultimate.
The first is again twofold:
the ultimate of reasoning’s enumeration
and the ultimate of the negation of arising.
The fourfold negation of arising and so forth —
with the reasoning of the four arguments,
all apparent things
are the ultimate of the negation of arising.
Empty of all elaboration —
that should be known
as the non-enumerated ultimate.
Having abandoned both
the extreme of existence and the extreme of non-existence —
such is the ultimate.
The conventional is as things appear.
That too should be known as twofold:
the false conventional
and the correct conventional.
Things capable of effective function
are called the correct conventional.
What appears but is incapable of effective function
is the false conventional.
That too should be known as twofold:
with conceptuality and without conceptuality.
With conceptuality: grasping a rope as a snake.
Without conceptuality: perceiving a double moon.
Therefore all things should be taught
as encompassed in the two truths.
Having practiced the meaning of this,
one attains all excellence.
The Summary of the Meaning of the Middle Way —
by the virtue that I have accumulated
through this explanation,
may the wishes of all sentient beings
be swiftly accomplished!
The Summary of the Meaning of the Middle Way, composed by Master Bhāviveka, is complete.
Translated by the Indian paṇḍita Dīpaṃkaraśrījñāna and the Tibetan translator Tsultrim Gyalwa.
Colophon
Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by the Good Works Library from the Degē Tengyur etext (Tohoku 3857, Volume 098). No existing English translation was consulted. This is a new English translation.
MITRA AI was not used. The translation was produced directly from the Tibetan source text.
Earlier English translations: N. Aiyaswami Sastri, 'Madhyamārthasaṃgraha of Bhāvaviveka', Journal of Oriental Research (Madras) 5 (1931); and 'Buddhist Classics AI Translation Series Vol.5: Complete Tengyur' (Zenodo, 2025; machine translation, not reviewed by specialists), freely available. This is a new translation made independently from the source language.
© 2026 Tianmu Anglican Church. This English translation is licensed under CC BY-NC-SA 4.0: you may share and adapt it for non-commercial use with credit to the Good Works Library, tianmu.org. The source text keeps its own terms. For other uses, see Rights and Reuse.
Source Text: དབུ་མའི་དོན་བསདུས་པ
Classical Tibetan source text from the Esukhia Degē Tengyur etext (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, Volume 098, D3857). CC0 license. Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above.
རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། ༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱ་མཱརྠ་སཾ་གྲ་ཧད། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མའི་དོན་བསྡུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་དག་སྐྱེ་
མེད་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །ཐ་སྙད་དོ་གང་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་པར། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བར་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར། །འདི་རུ་བཞུགས་ཀྱང་དྲི་མེད་བློ་དང་ལྡན། །དེ་དག་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་བདག་ཕྱག་འཚལ། །བདེན་པ་གཉིས་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི། །དོན་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བདག་གིས་འདི་ནི་རབ་བརྩམས་ཏེ། །
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདུས་པ་སྟེ། །དོན་དམ་དང་ནི་ཀུན་རྫོབ་པོ། །དམ་པའི་དོན་ནི་སྤྲོས་བྲལ་ཏེ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ནི་དོན་དམ་དང་། །རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་དོན་དམ་མོ། །དང་པོ་དེ་ཡང་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །རིགས་པ་རྣམ་གྲངས་དོན་དམ་དང་། །སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་དོན་དམ་མོ། །མུ་བཞི་
སྐྱེ་འགོག་ལ་སོགས་པའི། །གཏན་ཚིགས་བཞི་ཡི་རིགས་པ་དེ། །སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་དོན་དམ་མོ། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ། །དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི། །དམ་པའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཡོད་པའི་མཐའ་དང་མེད་པའི་མཐའ། །གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྟེ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་དམ་མོ། །ཀུན་
རྫོབ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ཡང་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ལོག་པ་ཡི་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་། །ཡང་དག་པ་ཡི་ཀུན་རྫོབ་པོ། །དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ནི། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། །སྣང་ཡང་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ། །ལོག་པ་ཡི་ནི་ཀུན་རྫོབ་པོ། །དེ་ཡང་
གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །རྟོག་བཅས་དང་ནི་རྟོག་མེད་གཉིས། །རྟོག་བཅས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན། །རྟོག་མེད་ཟླ་བ་གཉིས་འཛིན་པའོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་བདེན་གཉིས་སུ། །འདུས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ། །དེ་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ནི། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ། །དབུ་མ་ཡི་ནི་དོན་བསྡུས་པ། །
དེ་ལྟར་བདག་གིས་བཤད་པ་ཡི། །དགེ་བ་བདག་གིས་བསགས་པ་ཡི། །དགེ་བ་གང་དེས་སེམས་ཅན་གྱི། །བསམ་པ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །དབུ་མ་དོན་བསྡུས་པ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།
Source Colophon
Degē Tengyur, Esukhia Unicode etext. Volume 098, Tohoku 3857. Source: github.com/Esukhia/derge-tengyur. CC0 Public Domain. Woodblock print of the Degē (sDe dge) edition, Sichuan, Tibet.