Praise Transcending Praise — Nagarjuna

by Nāgārjuna

The Stutyatītastava ("Praise Transcending Praise") is a philosophical hymn by Nāgārjuna (c. 150–250 CE), preserved in the Tibetan Degé Tengyur (Tohoku 1129) within the bsTod tshogs (Collected Praises). In eighteen verses and a dedication, Nāgārjuna praises the Buddha by systematically dismantling every possible philosophical position — including his own act of praise. The opening verse contains the entire paradox: the Tathāgata is beyond praise, yet the poet praises him anyway. What follows is a compressed tour of Mādhyamika philosophy set to devotional verse: emptiness is itself merely imputed; neither empty nor non-empty is held; things come from nowhere and go nowhere, like reflections; the conditioned is unestablished, so the unconditioned cannot stand. Every argument from the Mūlamadhyamakakārikā appears here in miniature, but spoken not as philosophical proof — as prayer.

This is the first English translation. No prior English rendering from any source language is known to exist. The Sanskrit original (Stutyatītastavaṃ) is lost; only the Tibetan survives.

Homage to Mañjuśrī, the Youthful One.

I

Though the Tathāgata, who has gone by the unsurpassed path,
Is beyond all praise —
With devoted and joyful mind,
I shall praise the one beyond praise.

II

Though you see that things are utterly free
From self, from other, and from both,
That your compassion does not turn away from beings —
This is truly wondrous.

III

That you have taught the dharmas
Whose domain is beyond words
And unborn by their very nature —
This is your wonder.

IV

Though you proclaimed
The aggregates, elements, and sense-bases,
You then reversed
The grasping at them.

V

Apart from conditions, nothing exists.
How then can things arise from conditions?
By speaking thus, O wise one,
You cut through all elaboration.

VI

If things are fully established from assemblages
And the assemblage is seen to arise from causes,
You have clearly perceived
That they depend upon both extremes.

VII

That things are established in dependence on conditions —
This you firmly hold.
Yet you have also seen the fault
In such production, O Teacher.

VIII

They come from nowhere.
They go nowhere.
You hold that all things
Are like reflections.

IX

To abandon all views,
O Protector, you taught emptiness.
Yet even that is merely imputed —
O Protector, you do not hold it as real.

X

Neither empty nor non-empty do you hold.
In neither do you delight.
Without dispute,
You conduct your great speech.

XI

Not other — yet things do not exist.
Not other, not both — thus you taught.
Having abandoned identity and otherness,
Things do not exist in any way.

XII

If the three — arising and the rest — existed,
Then conditioned characteristics would exist.
But for those as well, arising and the rest
Would become three distinct things again.

XIII

The three — arising and the rest — individually
Cannot function as conditioned phenomena.
And those gathered together into one
Cannot even meet.

XIV

Thus there is no basis and no characteristic.
Thus nothing is established.
If the conditioned is not established,
How could the unconditioned be?

XV

When you, the lion among speakers, roared thus,
The pride of all the elephants of speech
Was shattered —
As by a lion's roar.

XVI

Like those on the path who do not rely
On the various harms and wrong paths of views —
Depending on you, one does not rely
Even on existence or non-existence.

XVII

Those who understand what you spoke with intent,
Just as you intended it —
They would not wish to interpret
Your words of intent otherwise.

XVIII

For one who truly knows
All things as equal to nirvāṇa —
How could ego-grasping
Possibly arise?

Dedication

By whatever merit I have gained
In praising you, knower of supreme reality,
May the world attain
The supreme knowledge of reality.

The Praise Transcending Praise, composed by the great master Ārya Nāgārjuna, is complete.

Colophon

Nāgārjuna (Tib. ཀླུ་སྒྲུབ, Klu sgrub) is the founder of the Madhyamaka school of Buddhist philosophy. The Stutyatītastava stands among the most philosophically compressed of his praise hymns — every argument from the Mūlamadhyamakakārikā is here in devotional miniature. The text demonstrates that for Nāgārjuna, philosophy and devotion are not separate registers: the same mind that argues for the emptiness of all things also bows to the Buddha who taught that emptiness. Verse IX — "To abandon all views, O Protector, you taught emptiness / Yet even that is merely imputed" — is the entire Madhyamaka project in two lines.

Originally composed in Sanskrit (Stutyatītastavaṃ), the Sanskrit original is lost. The Tibetan translation survives in the Degé Tengyur, Volume 1 (bsTod tshogs, ka), Tohoku 1129, folios 79a.2–79b.6. No translator colophon is preserved in the Degé edition.

Good Works Translation from Tibetan. Translated by Drakpa (Tibetan Translator tulku), New Tianmu Anglican Church, 2026. Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, CC0).

Nāgārjuna's other stotras in this archive include the Catuḥstava — Praise of the Incomparable One (D1119), Praise of the World-Transcendent (D1120), Praise of Ultimate Reality (D1122), and Praise of the Inconceivable (D1128) — as well as Praise of the Vajra of Mind (D1121), Praise of the Three Bodies (D1123), Praise for Pleasing Sentient Beings (D1125), Unsurpassed Praise (D1130), Praise of the Compassion of Mañjuśrī (D1132), Praise of the Twelve Deeds (D1135), Praise in Adoration (D1136), and Deliverance from Hell (D1137) — thirteen Nāgārjuna stotras in all. The Stutyatītastava is the most philosophically compressed of these — every argument from the Mūlamadhyamakakārikā in devotional miniature.

Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.

🌲

Source Text: བསྟོད་པ་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (Esukhia/derge-tengyur, GitHub, CC0). Volume 001 (བསྟོད་ཚོགས ཀ), folios 79a.2–79b.6. Editorial markers removed; folio markers removed; variant readings normalized to the first reading.

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རུ་ཏ་སྟི་སྟ་བཾ། བོད་སྐད་དུ། བསྟོད་པ་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ།

འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

བླ་མེད་ལམ་ལས་གཤེགས་པ་ཡི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྟོད་འདས་ཀྱང་། །གུས་ཤིང་སྤྲོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །བདག་གིས་བསྟོད་འདས་བསྟོད་པར་བགྱི།

བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས། །རྣམ་པར་དབེན་པའི་དངོས་གཟིགས་ཀྱང་། །ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་སེམས་ཅན་ལས། །མ་ལོག་པ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས།

ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ཤིང་། །ཚིག་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི། །ཆོས་རྣམས་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་བསྟན་པ། །དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ངོ་མཚར་ལགས།

ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲགས་པར་མཛད་ལགས་ཀྱང་། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི། །སླད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་བཟློག་པར་མཛད།

གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་དེ་མ་མཆིས། །དངོས་རྣམས་རྐྱེན་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། །དེ་སྐད་མཁས་པ་ཁྱོད་གསུངས་པས། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ནི་བཅད་པ་ལགས།

གང་དག་ཚོགས་ལས་རབ་གྲུབ་ན། །ཚོགས་པ་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་མཐོང་བ། །དེ་དག་མཐའ་གཉིས་བརྟེན་པར་ནི། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གཟིགས་པ་ལགས།

དངོས་པོ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་གྲུབ་པར། །ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞེད་པ་ལགས། །དེ་ལྟར་བྱས་པའི་སྐྱོན་ལགས་པར། །འདི་ལྟར་སྟོན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས།

གང་ནས་ཀྱང་ནི་མཆི་མ་ལགས། །གང་དུ་ཡང་ནི་མཆིས་མ་ལགས། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་དང་། །མཚུངས་པར་ཁྱོད་ནི་བཞེད་པ་ལགས།

ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གསུངས། །དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཏགས་པ་སྟེ། །དངོས་སུ་མགོན་པོ་ཁྱོད་མི་བཞེད།

སྟོང་དང་མི་སྟོང་བཞེད་མ་ལགས། །གཉིས་ཀར་ཁྱོད་དགྱེས་མ་ལགས་ཏེ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་མ་མཆིས་པར། །ཁྱོད་ཀྱིས་གསུང་ཆེན་སྤྱོད་པ་ལགས།

གཞན་མིན་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །གཞན་མིན་གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། །གཅིག་དང་གཞན་ཉིད་སྤངས་པས་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་དངོས་མ་མཆིས།

གལ་ཏེ་སྐྱེ་སོགས་གསུམ་མཆིས་ན། །འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་མཆིས་པར་འགྱུར། །དེ་དག་གི་ཡང་སྐྱེ་ལ་སོགས། །གསུམ་པ་ཐ་དད་འགྱུར་བ་ལགས།

སྐྱེ་སོགས་གསུམ་པོ་སོ་སོ་ནི། །འདུས་བྱས་ལས་ལ་ནུས་མ་ལགས། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་རྣམས། །ཕྲད་པར་ཡང་ནི་མཆིས་མ་ལགས།

དེ་ལྟར་མཚན་གཞི་མཚན་མ་མཆིས། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མ་ལགས་པས། །འདུས་བྱས་གྲུབ་པ་མ་ལགས་ན། །འདུས་མ་བྱས་ལྟ་ག་ལ་གྲུབ།

སྨྲ་བའི་སེང་གེས་དེ་སྐད་དུ། །ཁྱོད་ཉིད་གསུངས་ན་སེང་གེ་ཡིས། །འབིགས་བྱེད་གླང་ཆེན་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱགས་པ་བསལ་བར་གྱུར་པ་བཞིན།

ལམ་ཞུགས་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། །ལྟ་བའི་ལམ་ངན་མི་རྟེན་ལྟར། །ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་པ་དང་། །མེད་པ་ཉིད་ལའང་རྟེན་མ་ལགས།

ཁྱོད་ཀྱིས་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་དང་། །གང་དག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས། །དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་དགོངས་གསུངས་པ། །ཕྱིར་ཞིང་རྟོགས་པར་བགྱི་མི་འཚལ།

དངོས་ཀུན་མྱ་ངན་འདས་མཚུངས་པར། །དེ་ལྟར་གང་གིས་རྣམ་ཤེས་པ། །དེ་ཚེ་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུར། །ངར་འཛིན་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།

དེ་ལྟར་ཡང་དག་རིག་པའི་མཆོག །དེ་ཉིད་རིག་པ་ཁྱོད་བསྟོད་པའི། །བདག་གིས་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་དེས། །འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་རིག་མཆོག་ཤོག

བསྟོད་པ་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།།

Source Colophon

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition, maintained by Esukhia (GitHub: Esukhia/derge-tengyur). Licensed CC0 (public domain). The Degé Tengyur is the standard critical edition of the Tibetan Buddhist Tengyur, originally printed from woodblocks at Degé Parkhang, Kham, Tibet. The digital text was transcribed and proofread by Esukhia under the direction of Émilie Arrago-Boruah.

No translator colophon survives for this text in the Degé edition.

This is believed to be the first English translation of this text.

🌲