Praise of the Blessed Sakyamuni — Triratnadasa

by Ācārya Triratnadāsa

The Bhagavān Śākyamuni Stotra, "Praise of the Blessed Śākyamuni," is a devotional hymn of twelve verses by Ācārya Triratnadāsa — the "Servant of the Three Jewels" — preserved in the Tibetan Buddhist Tengyur as Tohoku 1152. It sits within the bsTod tshogs, the "Collection of Praises" (Volume 1 of the Degé Tengyur), among works by Nāgārjuna, Mātṛceṭa, and Dignāga.

The poem's structure reveals its argument. Verses I through V celebrate the Buddha's outer qualities: his transcendence of the world, his generosity, his golden form, his victory over Māra's host, and his supreme purity. Verse VI, expanded to five lines, is the pivot — it celebrates the teaching activity: the crossing of the four rivers, the proclamation of the Four Truths, the gift of the Dharma's nectar. Verse VII praises the Buddha's voice. Then the poem deepens: Verse VIII invokes the three gates of liberation (emptiness, signlessness, and freedom from aspiration); Verse IX teaches dependent origination and the rejection of the two extremes; Verse X declares the Buddha "neither come from anywhere nor gone to any place, like a mirage"; Verse XI takes the final step — beyond birth and unborn, beyond arising and ceasing, abiding just as the nature of dharma abides. The final verse seals the hymn in suchness: speaking truly, immovable, like Mount Meru.

Nothing is known of Triratnadāsa beyond this hymn. His name — "Servant of the Three Jewels" — is itself an act of devotion. No Tibetan translator colophon survives, meaning the text entered the Tengyur without a record of who carried it across the mountains. No English translation has previously been published. This is the first.

Homage to the Three Jewels!

I.

Having transcended the world, you became the world's lamp.
You act for the world's sake, possessing excellent wisdom.
Having attained illumination and cleared the stain of afflictions,
I prostrate to you, Illuminator of the World.

II.

Delighting in generosity, possessing the supreme ten powers,
Training those to be trained, you have gone beyond all disciples.
Blessed One, worshiped by gods, humans, and nāgas,
I prostrate to you who have perfected the taming of beings.

III.

Bearing the supreme marks, acting for the sake of many beings,
Your fathom-wide radiance like the color of gold,
Possessing a noble form adorned with virtuous marks,
I prostrate to you, matchless in the three realms.

IV.

Having gone beyond, you completed the accumulations for others.
Vanquishing the host of adversaries, immovable,
Skilled in the minds and conduct of other beings,
I prostrate to you, destroyer of the enemy host.

V.

Arhat-King who scattered the afflictions and cleared their stain,
Whose livelihood is pure, abiding in ascetic discipline and moral conduct,
Supreme god of gods, stainless, freed from all defilement,
I prostrate to you who possess supreme compassion.

VI.

Having crossed the four rivers, you speak the teaching of the Four Truths.
Giver of eyes, possessing the nectarine Dharma-teaching,
With an impartial heart of loving-kindness toward all beings,
Abiding equally in the Dharma, guiding humankind,
I prostrate to you, the perfection of all qualities.

VII.

Endowed with a melodious voice, perfectly pure,
Speech as pleasant as the voice of Brahmā,
Perfected in all the branches of melodious expression,
I prostrate to you of truth-speaking, pleasant speech.

VIII.

Emptiness, signlessness, and freedom from aspiration —
Profound, hard to see, extremely difficult to realize.
Possessing wisdom skilled in entering liberation,
I prostrate to you who delight in the path of liberation.

IX.

Wise one of great wisdom, relying on dependent causation,
Never dwelling in the views of the two extremes,
Teaching exclusively the ripening of karma's fruit,
I prostrate to you, freed from the darkness of wrong views.

X.

Neither come from anywhere nor gone to any place,
You supremely teach the dharmas that are always solitary.
Like a mirage, without self-grasping,
I prostrate to you of virtuous dharma conduct.

XI.

Neither born nor unborn — nowhere born at all,
Arising and ceasing nowhere apparent,
Abiding just as the nature of dharma abides,
I prostrate to the Conqueror who transcends abiding and non-abiding.

XII.

Speaking truly and perfectly, just as things are,
Ever unmoved, abiding in suchness,
Your body like Mount Meru, a vajra, and a victory banner,
I prostrate to you, comparable to immovable Mount Meru.

The Praise of the Blessed Śākyamuni, composed by Ācārya Triratnadāsa, is complete.

Colophon

Ācārya Triratnadāsa (Skt. Triratnadāsa, "Servant of the Three Jewels"; Tib. སློབ་དཔོན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་འབངས, Slob-dpon dKon-mchog-gsum-gyi-'bangs) is an Indian Buddhist scholar known only from this hymn. The name itself is devotional — a self-identification as the servant of the Buddha, Dharma, and Saṅgha. No other works attributed to Triratnadāsa survive in the Tengyur.

The Bhagavān Śākyamuni Stotra (Skt. Bhagavān-Śākyamuni-stotra, "Praise of the Blessed Śākyamuni"; Tib. བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟོད་པ, bCom-ldan-'das Shākya-thub-pa'i bstod-pa) is a hymn of twelve verses structured as a progression from the Buddha's outer qualities to his inner realization. Verses I–V celebrate his transcendence, generosity, physical beauty, victory, and purity. Verse VI, the poem's only five-line stanza, marks the pivot: the teaching activity — the Four Truths, the nectar of the Dharma, loving-kindness toward all beings. Verse VII praises the voice. Then the philosophical depth emerges: the three gates of liberation (VIII), dependent origination and the middle way (IX), the Buddha as neither coming nor going, like a mirage (X), beyond birth and death, abiding as the nature of dharma abides (XI). The final verse seals the poem in suchness and immovability — Mount Meru, the vajra, the victory banner. The "Servant of the Three Jewels" was, in twelve short verses, a Madhyamaka philosopher writing in devotional form.

No Tibetan translator colophon survives. The absence suggests either that the record was lost during transmission or that the translation was ancient enough to predate the systematic recording of translator names. The text's inclusion in the Degé Tengyur (Volume 1, Collected Praises, Tohoku 1152, folios 194a.5–194b.7) means it was authenticated by the editorial processes that compiled the canon.

No prior English translation of this text has been published. Academic databases (84000.co, Lotsawa House) list D1152 as untranslated.

Good Works Translation from Tibetan. Translated by Lotsawa (Tibetan Translator tulku, life 29), New Tianmu Anglican Church, 2026. Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (GitHub: Esukhia/derge-tengyur, CC0).

🌲

Source Text: བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟོད་པ

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (Esukhia/derge-tengyur, GitHub, CC0). Volume 001 (བསྟོད་ཚོགས ཀ), Tohoku 1152, folios 194a.5–194b.7. Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above.

༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྷ་ག་ཝཱན་ཤཱཀྱ་མུ་ནི་སྟོ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟོད་པ།

དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

འཇིག་རྟེན་འདས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མེ་མཛད། །ཁྱོད་ནི་འཇིག་རྟེན་དོན་མཛད་བློ་གྲོས་བཟང་། །སྣང་བ་བརྙེས་ཤིང་ཉོན་མོངས་དྲི་བསལ་བ། །འཇིག་རྟེན་སྣང་མཛད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

སྦྱིན་ལ་དགྱེས་ཤིང་སྟོབས་བཅུའི་མཆོག་མངའ་བ། །གདུལ་བྱ་འདུལ་བཞིན་གདུལ་བྱའི་ཕ་རོལ་བྱོན། །བཅོམ་ལྡན་ལྷ་དང་མི་དང་ཀླུས་མཆོད་པ། །གདུལ་བྱའི་མཐར་ཕྱིན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

མཚན་མཆོག་འགྲོ་བ་མང་པོའི་དོན་མཛད་ཅིང་། །འདོམ་གང་འོད་ནི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་འདྲ། །དགེ་བ་མཚན་གྱི་དམ་པའི་གཟུགས་མངའ་བ། །སྲིད་གསུམ་མཚུངས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

ཕ་རོལ་གཤེགས་པས་གཞན་གྱི་ཚོགས་རྫོགས་ཤིང་། །ཕ་རོལ་ཕས་རྒོལ་ཚོགས་འཇོམས་མི་གཡོ་བ། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་ལ་མཁས། །ཕ་རོལ་ཚོགས་འཇོམས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

དགྲ་བཅོམ་རྒྱལ་པོ་ཉོན་བཅིལ་དྲི་བསལ་བ། །འཚོ་བ་དག་ཅིང་བརྟུལ་ཞུགས་ཚུལ་ཁྲིམས་གནས། །ལྷ་ཡི་ལྷ་མཆོག་དྲི་མེད་དྲི་བྲལ་བ། །ཐུགས་རྗེ་མཆོག་ལྡན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

ཆུ་བོ་བཞི་བརྒལ་བདེན་བཞིའི་བཀའ་མཆིད་གསུང་། །མིག་སྦྱིན་བདུད་རྩི་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་མཆིད་ཅན། །མཉམ་ཐུགས་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བྱམས་པའི་ཐུགས། །ཆོས་ལ་མཉམ་གནས་མི་རྣམས་ཁ་ལོ་སྒྱུར། །ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

སྙན་པའི་སྒྲ་དབྱངས་རྣམ་པར་དག་དང་ལྡན། །ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལྟ་བུར་སྙན་པའི་གསུང་། །ཐམས་ཅད་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུང་ཚུལ་རྫོགས། །བདེན་པ་སྙན་གསུང་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

སྟོང་པ་མཚན་མ་མེད་ཅིང་སྨོན་དང་བྲལ། །ཟབ་མོ་བལྟ་དཀའ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཐར་ལ་འཇུག་པར་མཁས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན། །ཐར་པའི་ལམ་དགྱེས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པའི་མཁས་པ་བློ་གྲོས་ཅན། །མཐའ་གཉིས་ལྟ་བ་རྟག་ཏུ་མི་མཁས་པ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་ཁོ་ནར་གསུང་། །ལྟ་བའི་མུན་བྲལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

གང་ནས་མ་བྱོན་གང་དུའང་གཤེགས་མ་ལགས། །རྟག་ཏུ་དབེན་པའི་ཆོས་རྣམས་རབ་གསུང་བ། །སྨིག་རྒྱུ་སྒྱུ་བཞིན་ང་ཡིར་མི་མངའ་བ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཚུལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

སྐྱེ་དང་མི་སྐྱེ་གང་དུ་སྐྱེས་མ་ལགས། །སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་གང་དུ་མི་གསལ་བ། །ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་ལ་གནས། །གནས་དང་མི་གནས་རྒྱལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

དེ་བཞིན་ཁོ་ན་བ་བཞིན་ཡང་དག་གསུང་། །རྟག་ཏུ་མི་གཡོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བཞུགས། །རི་རབ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་འདྲ་བའི་སྐུ། །མི་གཡོ་རི་རབ་མཚུངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟོད་པ་སློབ་དཔོན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་འབངས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།།

Source Colophon

Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition, maintained by Esukhia (GitHub: Esukhia/derge-tengyur). Licensed CC0 (public domain). The Degé Tengyur is the standard critical edition of the Tibetan Buddhist Tengyur, originally printed from woodblocks at Degé Parkhang, Kham, Tibet. The digital text was transcribed and proofread by Esukhia under the direction of Émilie Arrago-Boruah.

The text occupies folios 194a.5–194b.7 in Volume 1 (བསྟོད་ཚོགས, bsTod tshogs, Collected Praises), Tohoku catalogue number 1152. The original colophon reads: བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟོད་པ་སློབ་དཔོན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་འབངས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ ("The Praise of the Blessed Śākyamuni, composed by Ācārya Triratnadāsa, is complete"). No Tibetan translator colophon is recorded.

No prior English translation of this text has been identified. The text is listed as untranslated by 84000.co (the Kangyur/Tengyur translation tracking project). The present translation was made independently from the Tibetan source text. No existing English translation was consulted because none exists.

🌲