attributed to Nāgārjuna
The Svapnacintamaniparikatha — "Discourse on the Dream Wish-Fulfilling Jewel" — is a thirty-two verse philosophical poem attributed to Nāgārjuna, preserved in the Dege Tengyur (Tohoku 4160). The title's "dream" is samsara itself; the wish-fulfilling jewel is not a magical stone but sentient beings themselves. The text argues, with gathering force, that all six perfections — generosity, discipline, patience, diligence, meditation, and wisdom — depend upon the existence of other beings. Without beings to give to, no generosity. Without beings who wrong us, no patience. Without beings to love, no meditation. Sentient beings are the field in which awakening grows.
The colophon attributes the text to Ārya Nāgārjuna. It was translated into Tibetan by the Kashmiri pandita Sri Ratha and the lotsawa monk Drakjor Sherab (Grags 'byor shes rab). No previous English translation is known to exist. This is the first.
Homage to the Three Jewels.
I.
For the sake of realization, at the end of the dream,
Having found the lineage from the bodhisattvas,
Some who delight beings for their benefit
Give instruction to all the living.
II.
I and all beings share the same joys and sorrows.
Those who share joys and sorrows are kinfolk.
For me to utterly abandon them
And enter nirvana would not be right.
III.
Together with these beings I have
In the lower realms endured fierce suffering,
And in the higher realms tasted abundant joy.
Having dwelt as one with them, they are dear to me.
IV.
There is not a single being among them
In whose womb I have not dwelt more than once,
Or who has not dwelt in mine.
Therefore all are my kinfolk.
V.
Moreover, I love the Blessed One,
And since for the sake of these beings the Blessed One
Grew weary over such an immense span of time,
Therefore I too love all sentient beings.
VI.
Thus from helping and harming them comes
Immeasurable happiness and suffering both —
Since they are the cause of both,
Sentient beings are my teachers.
VII.
Whatever killing, imprisonment,
Beating, and other sufferings one endures in this life —
This is the fruit of harming beings,
So the Sugatas have declared.
VIII.
Harm to one's form and health,
Destitution, low birth, short life,
The death of one's wife, and blindness —
These are the fruits of harming beings.
IX.
Whatever manifold sufferings are experienced
In the abodes of the lower realms down to Avici —
All of these come from one's own faults,
From having harmed sentient beings.
X.
That one is honored and worshipped in this life,
And attains fame and pleasing wealth —
This comes through pleasant and unpleasant beings,
Through the gate of helping and harming.
XI.
Good health, excellent birth,
Beautiful form, long life, sovereignty,
Wealth, and a treasured wife —
These are the fruits of benefiting beings.
XII.
By delighting sentient beings,
One attains sovereignty, great sovereignty,
The supreme sovereignty of a wheel-turning monarch,
And the very station of Indra.
XIII.
If by benefiting beings a person
May even attain the station of a Buddha,
Then what wonder is it that one attains
A lesser, essenceless state among the gods?
XIV.
If those beings did not exist,
For whose sake would one practice generosity?
If embodied beings did not exist,
From what would one gain the discipline of restraint?
XV.
And who would there be as wrongdoers
For whose sake the heroic one cultivates patience?
For whose sake does one make the effort
Of diligence, to attain what one desires?
XVI.
If embodied beings did not exist,
How could one rely upon love, compassion,
Sympathetic joy, and equanimity
To attain the bliss of meditative absorption?
XVII.
The happiness of liberation, knowing the real and the unreal,
The elements, dispositions, and latent tendencies —
Affliction and purification —
If they did not exist, how would one know these?
XVIII.
Since sentient beings are the very cause
Of the qualities concordant with awakening,
Therefore those who desire complete awakening
Should regard sentient beings as their teachers.
XIX.
Thus, for one who sets the mind upon beings
As the gateway to great bliss,
Among all wandering, there is not the slightest
Difficulty that cannot be endured.
XX.
For one in whose mind all beings
Abide as one's very self,
Toward outer possessions
And even a wife there is no attachment.
XXI.
Upon oneself, one's parents,
One's children, and one's wife —
One would accept such harm,
But would never harm sentient beings.
XXII.
Patient and kind-minded toward beings
Who commit terrible wrongs,
Firmly devoted to sentient beings,
One would not commit even a minor fault.
XXIII.
One who dons the armor of diligence
Wishing to benefit these very beings
Would gladly abide a thousand aeons
In the fires of hell for a great fruit.
XXIV.
Those beings who have harmed me —
In my birth, destruction, and understanding,
However many and however they harmed —
Through meditation, I cultivate them as supreme teachers.
XXV.
Thus if these five qualities are present,
A bodhisattva of noble birth
Is to be declared as surely filled
With the noble Perfection of Wisdom.
XXVI.
Through relying on them, one attains greatness;
Through harming them, one falls into terrible downfall.
Even having given up one's life,
It is right to bring them delight.
XXVII.
The many through relying on whom one attains
Accomplishment — those are sentient beings.
There is no other field of accomplishment
Among all wandering beings than these.
XXVIII.
These beings are wish-fulfilling jewels,
Excellent vases, wish-granting cows.
Therefore, as one would the gods and one's teachers,
One should honor them.
XXIX.
Having examined through scripture and reasoning,
Into the hands of the noble one who thinks
"All beings are mine" —
All virtues and goodness will come before long.
XXX.
This is the practice of the Great Sage.
One should not analyze this with testimony alone.
So long as this is not realized directly,
Accomplishment will not come to be.
XXXI.
For the time being, to examine this,
Strive in what has been taught here.
From greatness itself as the cause,
Qualities will be attained by their own nature.
XXXII.
This is the path of greatness.
This lineage is followed by great beings.
This noble one who gives happiness to all beings
Is the wish-fulfilling jewel.
Colophon
Good Works Translation from Classical Tibetan. Translated by Rinchen (རིན་ཆེན) of the New Tianmu Anglican Church, March 2026, from the Dege Tengyur (Tohoku catalogue D4160).
The Tibetan colophon attributes the text to the master Ārya Nāgārjuna. It was translated into Tibetan by the Kashmiri paṇḍita Śrī Ratha and the lotsāwa monk Drakjor Sherab (Grags 'byor shes rab). Modern scholarship may question the Nāgārjuna attribution, as the text's warm ethical-devotional style is closer to the Ratnāvalī or Suhṛllekha than to the analytical Madhyamaka works; the text is classified in the Tengyur's miscellany section rather than the Madhyamaka section.
This text has never appeared in English before. It is from the Jataka/miscellany section of the Tengyur — a section the archive had not yet entered before this translation.
Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.
Other works by Nāgārjuna in the Good Work Library: A Drop of Nourishment for the People · Awakening the Unawakened · Commentary on the Essence of the Dharma-Realm · Commentary on the One Hundred Letters · Commentary on the Refutation of Objections · Commentary on the Seventy Verses on Emptiness · Deliverance from Hell · Discourse on Giving · Discourse on Transcending Existence · Exposition of the Heart of Dependent Origination · One Hundred Letters · Praise for Pleasing Sentient Beings · Praise in Adoration · Praise of the Compassion of Mañjuśrī · Praise of the Incomparable One · Praise of the Inconceivable · Praise of the Stūpas of the Eight Great Holy Sites · Praise of the Three Bodies · Praise of the Twelve Deeds · Praise of the Vajra of Mind · Praise of the World-Transcendent · Praise of Ultimate Reality · Praise Transcending Praise · Refutation of Objections · Seventy Verses on Emptiness · Sixty Verses on Reasoning · The Akutobhayā · The Door for Entering into the Three Bodies · The Hundred Wisdoms · The Rite of Generating the Awakening Mind · The Staff of Wisdom · The Vaidaḷyasūtra · Transference of Existence · Twenty Verses on the Great Vehicle · Unsurpassed Praise · Verses on the Heart of Dependent Origination · Verses on the Rice Seedling
🌲
Source Text: རྨི་ལམ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཏམ
Classical Tibetan source text from the Dege Tengyur (Esukhia/derge-tengyur, CC0), folios 165a.6–166b.5. Presented here for reference, study, and verification alongside the English translation above.
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སྭཔྣ་ཙིནྟ་མ་ཎི་པ་རི་ཀ་ཐཱ། བོད་སྐད་དུ། རྨི་ལམ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཏམ། དཀོན་
མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་རྨི་ལམ་མཐར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་རིགས་རྙེད་དེ། །ཕན་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དགའ་བ་འགའ་ཞིག་ནི། །སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་འདོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་
མཚུངས། །བདེ་སྡུག་མཚུངས་པ་ཅན་ནི་གཉེན་ཡིན་ན། །བདག་གིས་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་ཀྱང་། །མྱ་ངན་འདས་པར་འཇུག་པ་མི་རིགས་སོ། །སྐྱེ་བོ་འདི་དག་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ངན་སོང་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དང་། །བདེ་འགྲོ་དག་ཏུ་འང་བདེ་བ་མང་པོ་མྱོང་། །
གཅིག་ཏུ་གནས་པས་བདག་ལ་འདི་དག་དགའ། །གང་གི་མངལ་དུ་ལན་ཅིག་མིན་པར་བདག །མ་གནས་པའམ་བདག་ལ་གང་མ་གནས། །སེམས་ཅན་དེ་ན་འདི་ནི་གང་ཡང་མེད། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་དགའ་
སྟེ། །གང་ཕྱིར་འདི་དག་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བར་ནི་སྐྱོ་གྱུར་ན། །དེས་ཀྱང་བདག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགའ། །འདི་ལྟར་ཕན་དང་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས། །བདེ་བ་དང་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་པ། །གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བ་དེ་ཕྱིར་(ཡད་,ཡང་)། །སེམས་
ཅན་རྣམས་ནི་བདག་གི་བླ་མ་ཡིན། །འདི་ཉིད་ལ་ནི་གསོད་དང་འཆིང་བ་དང་། །རྡེག་དང་སྡིག་སོགས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་གང་། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་འཚེ་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གཟུགས་དང་ནད་མེད་དག་གིས་གནོད་པ་དང་། །
ཕོངས་དང་རིགས་ངན་ཚེ་ནི་ཐུང་བ་དང་། །ཆུང་མ་ཤི་དང་ལོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད། །སེམས་ཅན་གནོད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། །མནར་མེད་པ་ཡི་བར་གྱི་ངན་སོང་གི །གནས་སུ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བ་གང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ཉེས་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་ཡིན། །གང་ཞིག་འདི་ཉིད་ལ་ནི་མཆོད་བྱས་མཆོད། །གྲགས་དང་ཡིད་འོང་ནོར་རྣམས་ཐོབ་པ་དག །ཡིད་འོང་ཡིད་དུ་མི་འོང་སེམས་ཅན་ལ། །མངོན་པར་ཕན་དང་འཚེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །ནད་མེད་པ་དང་རིགས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །གཟུགས་མཛེས་པ་དང་ཚེ་རིང་
དབང་ཕྱུག་དང་། །ནོར་ལ་སོགས་དང་ཆུང་མ་སྦས་པ་ནི། །སེམས་ཅན་ཕན་པ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིས། །རྒྱལ་སྲིད་རྒྱལ་སྲིད་ཆེ་དང་ཡང་དག་གི །རྒྱལ་སྲིད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་མཆོག་ཉིད་དང་། །དབང་པོའི་གནས་ནི་འཐོབ་པར་
འགྱུར་བ་ཡིན། །སྐྱེས་བུ་སེམས་ཅན་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ཡང་ནི་ཐོབ་འགྱུར་ན། །གང་ཞིག་སྙིང་པོ་མེད་པ་དམན་པའི་ལྷ། །ཐོབ་པ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་མེད་གྱུར་ན། །འདི་ནི་གང་གི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་གཏོང་། །གལ་ཏེ་
ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་མེད་གྱུར་ན། །གང་ལས་འདུལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཉེས་པ་བྱེད་པ་ཡང་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། །གང་གི་ཆེད་དུ་དཔའ་བོ་བཟོད་པ་སྒོམ། །གང་ཞིག་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །སུ་ཡི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་དེ་དེ་བྱེད། །
གལ་ཏེ་ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་མེད་གྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་དང་། །བཏང་སྙོམས་དག་ལ་ཡང་དག་བརྟེན་ནས་ནི། །བསམ་གཏན་སྙོམས་འཇུག་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཐར་པའི་བདེ་བ་དངོས་དང་དངོས་མེད་ཤེས། །ཁམས་དང་བསམ་པ་བག་ལ་ཉལ་དུ་བརྗོད། །
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་བྱང་བ་དག །གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིན་ལ། །དེ་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བླ་མ་བཞིན་དུ་ལྟ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་པོ་
རྣམས་ནི་བདེ་ཆེན་གྱི། །སྒོ་རུ་སེམས་བཞིན་པར་ནི་བྱེད་པ་ལ། །འགྲོ་བ་ན་ནི་དཀའ་བའི་རྣམ་པ་ནི། །མི་བཟོད་གང་ཡིན་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་མེད། །གང་གི་སེམས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས། །བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་གནས། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་དངོས་ཚོགས་དང་། །ཆུང་མ་དག་ཀྱང་མངོན་ཞེན་
མེད། །བདག་ཉིད་དང་ནི་ཕ་མ་དང་། །བུ་དང་ཆུང་མ་དག་ལ་ཡང་། །གནོད་པ་དེ་འདྲ་ཁས་བླང་གི །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་མི་བྱ། །ཉེས་པ་དྲག་པོ་བྱེད་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་ལ་བཟོད་ཕན་སེམས་ལྡན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གུས་བརྟན་པ། །ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་འང་མི་བྱེད་དོ། །
འདི་དག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོད་པའི། །བརྩོན་འགྲུས་གོ་ཆ་གྱོན་པ་ནི། །འབྲས་བུ་ཆེ་ལ་བསྐལ་སྟོང་དུ། །དམྱལ་བའི་མེར་ཡང་གནས་པར་སྤྲོ། །བདག་གི་སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་རྟོགས་པ་ལ། །ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་གནོད་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་དེ་དག་བསམ་གཏན་དབང་གིས་ནི། །བླ་མ་
དང་ནི་བླ་མར་རབ་ཏུ་སྒོམ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ལྔ་པོ་དག་ཡོད་ན་ནི། །ལེགས་སྐྱེས་རྩ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིས། །ངེས་པར་གང་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ། །གང་ཞིག་བརྟེན་པས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་། །གནོད་པས་དཀའ་བའི་
ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཐོབ། །སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་བྱས་ནས་ཀྱང་། །དེ་དག་དགའ་བར་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རིགས། །མང་པོ་གང་དག་བརྟེན་པས་གྲུབ་པ་ནི། །ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡིན། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་ནི་ཞིང་གཞན་པའི། །གྲུབ་པའི་ཞིང་ནི་འགྲོ་བ་ན་
ཡོད་མིན། །འདི་དག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་སྟེ། །བུམ་པ་བཟང་ཡིན་འདོད་འཇོའི་བ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་བླ་མ་བཞིན། །དེ་དག་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ལུང་དང་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བལྟས་ནས་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བདག་གི་སྙམ་རློམ་པའི། །དམ་པའི་ལག་ཏུ་དགེ་
ལེགས་ཐམས་ཅད་ནི། །ཡུན་མི་རིང་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ནི་ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །དཔང་བཅས་འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་འདི་ནི་མངོན་དུ་མ་བྱས་པ། །དེ་སྲིད་གྲུབ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་བརྟག་པར་བྱ་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ། །བཤད་
པ་འདི་ལ་འབད་པ་གྱིས་ཤིག་དང་། །ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ། །ཡོན་ཏན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ལམ། །རིགས་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོས་བསྟེན། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེ་སྟེར་བའི། །འཕགས་འདི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཡིན། །
རྨི་ལམ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཏམ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་ཤྲཱི་ར་ཐ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་གྲགས་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར།།
Source Colophon
Tibetan source text from the Dege Tengyur, Jataka/miscellany section, folios 165a.6–166b.5. Unicode etext from Esukhia/derge-tengyur (GitHub), based on comparison with the Dege woodblock edition. CC0 public domain.
D4160 is in the miscellany section of the Tengyur, between the Buddhacarita commentary (D4159) and the Danaparikatha (D4161). The Svapnacintamaniparikatha is not listed in 84000.co's translation catalog as of March 2026.
🌲