by Mātṛceṭa
Mātṛceṭa (c. 2nd century CE) was one of the most celebrated Buddhist poets of ancient India — praised by Candrakīrti as second only to the Buddha in eloquence. This letter (Mahārājakaniṣkalekha, Toh. 4184) is addressed to Kaniṣka the Great, the Kushan emperor who ruled much of Central and South Asia from around 127–150 CE and was one of Buddhism's most influential royal patrons.
The letter is a remarkable document: a spiritual teacher counselling one of history's most powerful kings. Mātṛceṭa moves from personal apology (old age and illness prevented his visit) through practical advice on governance, justice, and companionship, to the great themes of impermanence and death, culminating in a passionate plea for the king to abandon hunting and show compassion to animals. The section on deer — where the poet tells the king that the deer's eyes resemble his own, and asks how he can kill what mirrors him — is among the most striking passages in Buddhist ethical literature.
The Sanskrit original is lost. This translation is made from the Tibetan preserved in the Degé Tengyur (Volume dbu ma, Epistles section, folios 53a–56b). The text was translated into Tibetan by the Indian paṇḍita Vidyākaraprabha and the chief translator-monk Rinchen Mchog, and revised by Ācārya Pal Tseg. No English translation of this text has previously existed.
The Poet's Address
Though you are one worthy of being visited,
I have not come — this
Is not from disrespect nor from contempt,
But old age and illness have made obstacles.
Though I cherish you the same
As all sentient beings,
Your virtues make me feel for you
A special closeness beyond the rest.
Though there is much I could advise,
Who could counsel on everything?
Yet those very qualities of yours
Have given rise to my boldness.
Since your unerring virtues
Have perfumed all directions,
Even the noblest of people
Speak freely to you, as to a friend.
Therefore, for your own renown,
Hear this petition of mine:
From the two paths — what to pursue and what to abandon —
Take up what is fitting.
On Conduct
The objects that bring pleasure,
The pride of youth,
And self-indulgent conduct —
These are the gateway to complete futility.
Abandon these three that bring ruin.
By relying on the wise,
By taming the senses,
And by the power of wisdom — despise faults and act.
Those three qualities that have been
The basis for your blame —
Through Dharma practice and discipline,
Transform them into virtues.
If kings and their ministers
Are great-hearted and compassionate in nature,
Then through actions free from affliction
The kingdom may always prosper.
In this world, those of feeble intellect
And those without protectors
Will certainly be led
Into wrong actions.
Therefore, as long as you have not
Swiftly passed beyond that ground,
Strive diligently with delight
To gather the wise, to increase your wisdom's power.
Recite the treatises of the Dharma,
Grasp the manner of their meaning,
Investigate the teachings you have heard —
Become skilled in analysis.
On Learning
Without being tormented by grief,
While young, healthy, and prosperous,
In the present reality —
For the intelligent, nothing is impossible.
Here, from the noble ones,
Hear a little at each time.
Even small accumulations will certainly,
Before long, become great.
By a constant stream of drops,
Falling without interruption —
What vessel is there
That will not be filled?
Keeping such a clear example as your measure,
O King,
Always take delight
In hearing the holy Dharma.
On Companions
Those who seek the wealth of virtue,
Who are wise and compassionate by nature,
Who do not act from want or for reward —
Keep the virtuous ones close, for your own sake.
Those who are foolish and covetous,
Barren and ungrateful,
Deceitful, fierce, and unbearable —
Do not give them a place in your realm.
Always know the distinctions
Among different people,
For upon knowing those distinctions
All prosperity depends.
Those who undertake what is difficult,
Who renounce what is hard to give up,
Who endure what is hard to bear,
Who honour what is difficult to revere,
Who turn away from wrong conduct,
Who strive to establish the right,
Who accord with your wishes respectfully,
And who desire your wellbeing with loving-kindness —
These are true friends,
These are kinsmen and companions.
Those who follow only for their own gain —
The rest are merely common folk.
On Counsel
A friend's words that intend your benefit —
Even though unpleasant — and those that are
Gentle and true:
Please take these to heart.
Pleasant words that are not beneficial,
Gentle words that are not true —
The words of the ignoble:
Do not hold them in your heart.
One who speaks beneficially, even with anger —
Forgive them generously.
One who speaks harmfully, even with praise —
Do not take delight in them.
Like a great clear lake
Where a king enters while one fears the water —
Be easy to approach for the noble,
And difficult to approach for the ignoble.
By satisfying the wise,
Do not seek them for wealth.
For the joy of virtue,
Never be satiated with virtues.
On Kingship
Whether enjoying pleasure or ease,
Or encountering suffering, or in conduct,
In all your activities —
By relying on the noble,
And surrounded by mindful companions,
You will dwell in heedfulness.
Like a vine embracing a sāla tree,
You will be embraced by the glory of goodness.
Let your punishments be just,
Your gifts be to worthy fields.
Through mindfulness, discern among desires.
Let punishment never strike where it should not.
Provoking quarrels through falsehood,
Looking down on the destitute,
Displeasing those who possess morality,
And disturbing those who keep ascetic vows —
These four are undesirable —
They are what destroy the root.
In your realm, O diligent one,
Let them be utterly absent.
The powerful oppressing the powerless,
The forgiving not forgiving,
Those worthy of honour not honouring,
And leaders who do not understand —
Let no one be contemptuous of anyone.
Let this be your doing.
Through pure speech,
Look upon all equally.
Let all receive their rightful share,
And by Dharma sustain everyone.
Even the unattractive, if without fault —
Please make all of them happy.
If, as a father does for his children,
You show love to your subjects,
Then, as children do for their father,
Your servants will delight in you.
If the common people are good by nature,
They will follow your wishes.
If the common people are bad by nature,
They will not follow your wishes.
If you adopt good governance,
You will rise ever higher.
If you practice evil conduct,
You will fall ever lower.
If you abide in noble deeds,
Like the lead bull and the herd,
All the people who depend on you
Will follow in your wake.
If you enter into crookedness,
Those who follow your crooked ways —
The people who follow your deeds —
Those people will come to ruin.
Therefore, to protect yourself and others,
With firmly resolved mind,
Please restore what has declined
In the ways of the ancient kings and sages.
From the conduct of ancient kings,
Adopt what is good,
And what is improper —
Censure it and cast it aside.
Former laws that have become flawed —
Though ancient, let their continuity be cut.
O King Kaniṣka,
Establish new laws that bear your seal.
O Divine One, since you seek virtue,
Be virtuous like a god indeed.
O Divine One, since you know faults,
Be faultless like a god indeed.
Like the waning face of the moon,
Let your faults diminish,
And like the waxing face of the moon,
Always be adorned with virtues.
Like your fathers and grandfathers,
Sustain the earth through Dharma,
And like your ancestors,
Please increase the festivals of the gods.
In order that the uneven steps
To higher realms and liberation may be levelled,
Through the great craft born of merit,
Always build temples and the like.
On Impermanence
Be dismayed by old age and death.
Having enjoyed the glory of the kingdom according to Dharma,
Please go to the wilderness as a renunciant.
Through teaching the holy Dharma, let it bear fruit.
By following the training of the Self-Arisen Ones,
O you who were born in the Kushan lineage —
Do not let decline
The Dharma tradition of your noble ancestors, the Solar Dynasty.
Since old age, death, and illness
Come inevitably to all who are born,
Of what use is the prayer:
"May you not grow old, not fall ill, not die"?
Any existence whatsoever —
That very thing is aging and death.
Gradual transformation is aging;
Momentary destruction is death.
While those who speak of
"Not aging, not falling ill, not dying" still speak,
While the entire world blazes so —
What is there besides cessation?
Where is there no adversity?
Where do conditioned things not perish?
Where does one dwell in singular happiness?
Where can one go and not die?
From existence come affliction
And the arising of suffering — it is not needed.
Therefore, expand your meditation
On the non-existence of all existences.
This indeed is the task here —
Beyond this, nothing more is needed.
Having done this task,
The task of nothing-more-to-do is reached.
On Death
Turning like a rosary through cyclic existence,
Revolving again and again —
A hundred times, or even a thousand:
What have you NOT done in this world?
Because THIS was not done — the childish
Still wish to do it again and again.
This beginningless cycle
Still has not been interrupted.
The Lord of Death, who befriends no one,
Will descend upon you suddenly.
Therefore, do not think "I will do it tomorrow" —
Turn toward the holy Dharma now.
To say "Not today, not tomorrow, not this" —
This is not good for one who must act.
That tomorrow when you will be no more —
It will certainly come.
The Lord of Death, devoid of compassion,
Who kills without purpose or valour —
While that killer approaches:
What wise person would live carelessly?
Before that great and measureless archer
Has shot his unbearable, unerring arrow —
While he has not yet let it fly —
Call upon your own purpose.
When, ripened by former karma,
You are utterly abandoned,
Connected only to new deeds,
And led away by the Lord of Death —
Know that except for virtue and sin,
All beings will turn back,
And not one will follow after you.
Know this and conduct yourself well.
On Compassion for Animals
I am overcome by compassion,
And soaked through with the moisture of sorrow.
This most heartfelt lamentation of mine —
Please hear it for a moment.
The lowly beings who have fallen into wrong paths,
Without protectors, without fault,
Who mostly sustain their lives
On mere grass, water, and fruit —
Birds, wild animals, and cattle:
For the king to kill or have killed —
Is this fitting or unfitting?
You who dwell in happiness, say it yourself.
They say you do not become greatly angry
And that you endure even those who harm you.
Your compassion toward animals —
Alas, who has obstructed it?
You endure those who harm you,
Yet slay those who do no harm.
Both the cause for loving you
And for not loving you are present.
Through the bad karma done before,
They have become targets thus.
If even you yourself harm them,
To whom, tell me, can they go for refuge?
When others harm them,
One wishes you would ward it off with your own hand.
But if you yourself rise up to harm them openly,
Would not darkness fall in every direction?
To all, life is precious.
To all, living is dear.
All are subject to death.
All are tormented by suffering.
Thus one who does not wish for death
Is oneself tormented by it.
What wise person would, like a smith,
Burn again what is already burnt?
If you take no delight in killing
And turn away from the pleasure of killing —
Would the kingdom decline?
Tell me, what sort of tradition is this?
If you who are skilled in the arts of weaponry
Find your valour proven on the battlefield,
Then why, on other occasions,
Do you perform harmful deeds against wild animals?
You who have the eyes of a young deer —
The deer whose eyes are like yours,
Trembling, looking about anxiously —
Why do you feel no compassion for them?
Since their eyes resemble yours,
Whatever delight you feel for yourself —
If you also felt delight for the deer,
How could you not be pleased?
Their fallen state, their resembling eyes,
Their dwelling in unprotected places —
Each of these alone
Should be reason enough not to kill the deer.
More than for humans,
Consider the greater suffering
Of animals, and please
Show them your even greater compassion.
Closing
For the purpose of protecting yourself,
I do not join my palms in supplication.
That I speak plainly from awareness of another's mind —
May you well understand this.
To instruct from the very beginning —
This is the known custom of the noble.
This being so, O King,
I petition you as one would a beloved child.
If what I petition is not beneficial,
I am humbled by the fault.
But if indeed it is beneficial,
Then do as I have asked.
If what I say does not please you,
I shall petition you again and again.
If you wish to silence my words,
I shall certainly withdraw this counsel.
If you are pleased, then I shall not suppress more advice.
If you are displeased, I wish to note where to be cautious.
Like the sun that does not hesitate to expose harm,
O Lord of the Earth, be like the full moon.
O Lord of the Earth, like honey from a thorn bush,
Accept good counsel even from an enemy.
Like a stream of poison on a mountain of gold,
Abandon the evil words of charming people.
O Supreme Being, if accomplished through the practice of good deeds,
And enriched by the glory of removing others' harm
and by the ornaments of virtue —
Then even hearts that waver, attached to a hundred good deeds,
Even the unrelying will, against their will, cling to you for a long time.
Colophon
Good Works Translation from Classical Tibetan (Toh. 4184, Degé Tengyur). Translated by Rinchen (Tibetan Translator, NTAC), with MITRA consulted for verification of difficult passages. First English translation.
The Sanskrit original (Mahārājakaniṣkalekha) is lost. The Tibetan translation was made by the Indian paṇḍita Vidyākaraprabha (བིདྱཱ་ཀ་ར་པྲ་བྷཱ) and the chief translator-monk Rinchen Mchog (རིན་ཆེན་མཆོག), and revised by Ācārya Pal Tseg (དཔལ་བརྩེགས). No previous English translation is known to exist.
Mātṛceṭa's letter to Kaniṣka is one of the few surviving documents that directly addresses a named Kushan ruler on matters of Buddhist ethics and governance. The section on compassion for animals — in which the poet tells the king that the deer's eyes resemble his own — is among the most striking passages in the Indian Buddhist epistolary tradition.
Compiled and formatted for the Good Work Library by the New Tianmu Anglican Church, 2026.
Scribal QC and publication by Shimai (WIP Finisher, Pass 149), March 2026.
Other texts from the Tengyur Epistles section: The Lamp of Generating Faith — Kamalaśīla · Teaching on the Eight Kinds of Suffering — Kamalaśīla · Alleviating Sorrow — Aśvaghoṣa · Teaching on the Path of the Ten Non-Virtues — Aśvaghoṣa · Discourse on the Age of Strife — Maticitra · Advice on the Meaning of Impermanence — Ramendra · Advice on Ethics — Vasubandhu · Letter to King Moon — Jagatamitrananda · A Letter from Avalokitesvara to the Monk Luminous Youth · Advice in Categorical Statements — Maharshi Candra · Discourse on Transcending Existence — Nagarjuna · Advice Universally Proclaiming the Seven Good Qualities — Vasubandhu · On the Dangers of the Five Sense Pleasures — Vasubandhu · The Taming of the Naga through King Ashoka · Garland of Examples · Invitation of the Sangha · Letter to a Son — Sajjana · Letter on the Stages of Purifying the Mind-Jewel — Ajitagupta · Letter to a Spiritual Teacher — Parahitaghosa Aranyaka · The Stainless Jewel Letter — Atiśa · The Hierarchs of the Teachings · Verses on the Foundations of Mindfulness
🌲
Source Text: རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཀ་ནིས་ཀ་ལ་སྤྲིངས་པའི་སྤྲིང་ཡིག
Classical Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition (CC0). Folios 53a.7–56b.5, Volume dbu ma (Epistles section). Presented for reference and verification alongside the English translation above.
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ཀ་ནིསྐ་ལེ་ཁ། །བོད་སྐད་དུ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཀ་ནིས་ཀ་ལ་སྤྲིངས་པའི་སྤྲིང་ཡིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
།བགྲོད་པར་བགྱི་འོས་ཁྱོད་ལགས་ན། །བཀུག་ཀྱང་མ་མཆིས་གང་ལགས་དེ། །མ་གུས་མ་ལགས་བརྙས་མ་ལགས། །རྒ་དང་ནད་ཀྱི་བར་ཆད་བགྱིས།
།བདག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། །འདྲ་བར་ཁྱོད་ལ་བརྩེ་མོད་ཀྱིས། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱོད་ལ། །ལྷག་པར་ཉེ་མགོན་ཁྱད་པར་བགྱིད།
།གདམས་བགྱི་ཕལ་ཆེར་མཆིས་མོད་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་གདམས་པར་སུས་རྔོ་ཐོགས། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གང་ལགས་དེས། །བདག་ནི་སྤྱི་བརྟོལ་སྐྱེས་པར་གྱུར།
།བཟློག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་བསྒོས་པས་ནི། །མི་མཆོག་རྣམས་ཀྱང་ཐུགས་ཐུབ་པར། །མཛའ་བཤེས་བཞིན་དུ་འཛེམ་པ་མེད།
།དེ་ལྟས་སྙན་བསྟོད་ཉིད་ཀྱི་ཆེད། །བདག་གིས་གསོལ་བ་འདི་གསོན་ཏེ། །བསྒྲུབ་དང་བཏང་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལས། །གང་རིགས་དེ་ནི་ཉམས་སུ་བཞེས།
།དགའ་བར་བགྱིད་པའི་ཡུལ་རྣམས་དང་། །རྒྱགས་པར་བགྱིད་པའི་ལང་ཚོ་དང་། །བདག་ཉིད་རང་དགར་སྤྱོད་པ་དེ། །ཀུན་དུ་དོན་མེད་བགྱིད་པའི་སྒོ།
།ཕུང་བར་བྱེད་པ་དེ་གསུམ་སྤང་། །མཁས་པས་དམ་པ་བསྟེན་པ་དང་། །དབང་པོ་དུལ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི། །སྟོབས་མཐུས་ཉམས་ནི་སྨད་ནས་སྤྱད།
།ཁྱོད་ཀྱི་ཉོས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི། །ཆ་ནི་གསུམ་པོ་དེ་དག་རྣམས། །ཆོས་ལུགས་དག་དང་འདུལ་བ་ཡིས། །བཅོས་ནས་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་མཛོད།
།ཅི་སྟེ་རྒྱལ་པོ་བློན་པོ་དག །དཀྱེལ་ཆེ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ནི། །རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ཡི། །ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་བྱ་བར་རུང་།
།འཇིག་རྟེན་འདི་ན་བློ་གྲོས་ཀྱིས། །ཉམ་ཆུང་གྱུར་དང་མགོན་མེད་པ། །བྱ་བ་མ་ཡིན་བྱེད་པ་ལ། །གདོན་མི་ཟ་བར་འཇུག་པར་འགྱུར།
།དེ་བས་ཇི་སྲིད་ས་དེ་ལས། །མྱུར་དུ་མ་བརྒལ་བར་དུ་ནི། །བློ་མཐུ་བསྐྱེད་ཕྱིར་མཁས་པ་དག །བསྡུ་བར་དགྱེས་པའི་ནན་ཏན་མཛོད།
།ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གདོན་བགྱི་ཞིང་། །དེ་ཡི་དོན་གྱི་ཚུལ་གསོན་ལ། །གསན་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་དཔྱད་དེ། །དཔྱད་པ་ལ་ནི་མཁས་པར་མཛོད།
།མྱ་ངན་གྱིས་ནི་མ་གདུངས་ཤིང་། །ན་གཞོན་ནད་མེད་ལོངས་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡི། །བློ་གྲོས་ལ་ནི་མི་ནུས་མེད།
།འདིར་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལས། །དུས་དུས་སུ་ཡང་ཉུང་ཟད་གསོན། །ཉུང་ངུ་བསགས་ནའང་ངེས་པར་ནི། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་མང་པོར་འགྱུར།
།རྟག་ཏུ་ཆུ་ཐིགས་རེ་རེའི་རྒྱུན། །བར་ཆད་མེད་པར་འབབ་པ་ཡིས། །གང་ཞིག་གང་བར་མི་འགྱུར་བའི། །སྣོད་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་མཆིས།
།དེ་ལྟར་དཔེ་གསལ་དེ་ལྟ་བུ། །རྒྱལ་པོ་ཚད་མར་མཛད་ནས་ནི། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་གསན་པ་ལ། །རྟག་ཏུ་དགྱེས་པ་ཉིད་དུ་མཛོད།
།ཡོན་ཏན་ནོར་ནི་གཉེར་ལ་གཉེན། །མཁས་ཤིང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན། །བྱས་གཟོ་ཕོངས་ཆོས་མི་བགྱིད་པ། །བཟང་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་སླད་དུ་ཞོག།
།ཁྱོད་ཀྱི་བླུན་དང་ཕོངས་ཆོས་ཅན། །སྐམས་ཤིང་བྱས་པ་མི་གཟོ་དང་། །ཁ་གསག་གཏུམ་པོ་མི་བཟད་པ། །ཡུལ་ན་རང་གནས་སུ་མ་སྩལ་ཅིག།
།རྟག་ཏུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡི། །ཁྱད་པར་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག་དང་། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་ཙམ་ལ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རག་ལས་སོ།
།མི་གང་དཀའ་བ་སྤྱོད་བྱེད་དང་། །དོར་བར་བྱ་དཀའ་འདོར་བ་དང་། །བཟོད་པར་དཀའ་བ་བཟོད་བྱེད་དང་། །བཀུར་དཀའ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་།
།གནས་མིན་ལས་ནི་ཟློག་བྱེད་དང་། །གནས་སུ་འཇོག་པར་བརྩོན་པ་དང་། །དེ་ཡི་བསམ་པ་མཐུན་གུས་དང་། །བདེ་བར་འདོད་ཅིང་འོ་བྱམས་པ།
།དེ་དག་རྣམས་ནི་མཛའ་བཤེས་ཏེ། །གཉེན་འདུན་གྲོགས་པོའང་དེ་དག་ལགས། །རང་དོན་ཙམ་ཕྱིར་འབྲང་བའི་མི། །གཞན་དག་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པར་བས།
།གྲོགས་པོ་ཕན་པར་འདོད་པའི་ཚིག །མི་སྙན་ཡང་ནི་ཕན་པ་དང་། །འཇམ་དང་བདེ་བ་ལགས་པ་དག །ཐུགས་ལ་བཞག་པར་མཛད་དུ་གསོལ།
།ཚིག་སྙན་ཕན་པ་མ་ལགས་དང་། །འཇམ་ཡང་བདེན་པ་མ་ལགས་པ། །དམ་པ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག། །ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་མ་བཟུང་ཤིག།
།ཕན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲོ་ཡང་ནི། །ཁྱོད་ཀྱིས་གནང་ཆེན་དག་ཏུ་མཛོད། །མི་ཕན་སྨྲ་བ་བསྟོད་བགྱིས་ཀྱང་། །དགྱེས་པ་དག་ཏུ་མ་མཛད་ཅིག།
།རབ་དངས་མཚོ་ལ་དང་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་ཆུས་འཇིགས་བཞིན། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་སླ་དང་། །དམ་པ་མིན་པས་བསྙེན་དཀའ་མཛོད།
།ཁྱོད་ཀྱིས་མཁས་རྣམས་ཚིམ་བགྱིས་པས། །འབྱོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་མི་བགྱི། །ཡོན་ཏན་དགྱེས་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ངོམས་མཛོད།
།ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་དམ་བདེ་བ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཕྲད་པའམ་སྤྱོད་པའམ། །སྤྱོད་ལམ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ན། །ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་པ་བསྟེན་པ་དང་།
།དྲན་པའི་གྲོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ན། །བག་ཡོད་པར་ནི་གནས་འགྱུར་ཏེ། །སཱ་ལའི་ཤིང་ལ་འཁྲི་ཤིང་བཞིན། །བཟང་པོ་དཔལ་གྱིས་འཁྱུད་པར་འགྱུར།
།ཁྱོད་ཀྱིས་གཞོམ་པ་བདེན་པ་དང་། །ཁྱད་པར་ཞིང་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། །དྲན་དང་བྲལ་བས་འདོད་པ་དབྱེ། །ཆད་པས་གང་དུའང་གཅད་མི་བགྱིད།
།ལོག་པས་འཐབ་གཅུགས་བྱེད་པ་དང་། །བཀྲེན་ལ་དམན་པར་ལྟ་བ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་རྣམས་མི་དགའ་དང་། །དཀའ་ཐུབ་སྡོམ་པ་འཁྲུལ་བྱེད་པ།
།བཞི་པོ་འདི་དག་འདོད་མིན་ཏེ། །རྩ་བ་འཇོམས་པར་བགྱིད་པ་ལགས། །རབ་བརྩོན་ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ན་ནི། །དེ་དག་གཏན་མ་མཆིས་པར་མཛོད།
།སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་ཆུང་བ། །གནང་ཆེན་གྱིས་ནི་མི་གནང་དང་། །མཆོད་འོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཆོད་དང་། །སྨོས་འདྲིན་གྱིས་ནི་མི་ཤེས་པ།
།གང་ཡང་རུང་ལ་གང་གིས་ཀྱང་། །བརྙས་པ་མེད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་མཛོད། །ཐ་སྙད་རྣམས་ནི་དག་པ་ཡིས། །ཀུན་ལ་འདྲ་བར་གཟིགས་སུ་གསོལ།
།ཀུན་གྱིས་རང་གི་ཆོས་ཐོབ་ཅིང་། །ཆོས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་འཚོ་བར་མཛོད། །མི་སྡུག་ཀྱང་ནི་ཉེས་མེད་ན། །ཐམས་ཅད་བདེ་བར་མཛད་དུ་གསོལ།
།ཕ་ཡིས་བུ་ལ་ཇི་ལྟ་བར། །ཁྱོད་ཀྱིས་འཁོར་ལ་བྱམས་བགྱིས་ན། །བུ་ཡིས་ཕ་ལ་ཇི་ལྟ་བར། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཞབས་འབྲིང་དགའ་བར་བགྱིད།
།ཕལ་རྣམས་རང་བཞིན་བཟང་ན་ནི། །ཁྱོད་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །ཕལ་རྣམས་རང་བཞིན་ངན་ན་ནི། །ཁྱོད་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན་མི་འགྱུར།
།གལ་ཏེ་གཞུང་ལུགས་བཟང་བཞེས་ན། །གོང་ནས་གོང་དུ་འཕང་བར་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་ངན་པའི་སྤྱོད་མཛད་ན། །འོག་ནས་འོག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར།
།དམ་པའི་ལས་ལ་གནས་ན་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་དང་ནི་ཁྱུ་ལྟ་བུར། །རྗེས་སུ་འཚོ་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས། །འདི་ཀུན་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར།
།ཁྱོད་ནི་གྱ་གྱུ་ལ་ཞུགས་ན། །གྱ་གྱུ་ཁོ་ནའི་རྗེས་འབྲངས་པས། །སྐྱེས་དགུ་ཁྱོད་མཛད་རྗེས་འབྲང་པའི། །སྐྱེ་དགུ་དེ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར།
།དེ་བས་བདག་གཞན་བསྲུང་སླད་དུ། །ཐུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་ནི། །གནའ་རྒྱལ་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་ལུགས། །ཉམས་པ་སར་པར་བཅོས་སུ་གསོལ།
།གནའ་ཡི་རྒྱལ་པོའི་སྤྱོད་པ་ལས། །གང་དག་བཟང་བ་དེ་མཛོད་ལ། །མི་རིགས་པ་ནི་གང་ལགས་དེ། །སྨད་པར་མཛོད་ལ་སྤང་དུ་གསོལ།
།སྔོན་གྱི་བཀའ་ཁྲིམས་སྐྱོན་ཆགས་པ། །གནའ་ནས་མཆིས་ཀྱང་རྒྱུན་ཆོད་ལ། །རྒྱལ་པོ་ཀ་ནི་སྐས་མཚན་པའི། །ཁྲིམས་སུ་བཅའ་བ་གསར་པ་མཛོད།
།ལྷ་ཁྱོད་ཡོན་ཏན་དོན་གཉེར་བས། །ཡོན་ཏན་ལྷ་བཞིན་ཁོ་ནར་མཛོད། །ལྷ་ཁྱོད་སྐྱོན་རྣམས་མཁྱེན་པ་ཡིས། །ལྷ་བཞིན་ཉེས་མེད་ཁོ་ནར་མཛོད།
།ཟླ་བ་མར་གྱི་ངོ་བཞིན་དུ། །ཉེས་པའི་ཚོགས་རྣམས་འགྲིབ་པ་དང་། །ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་བཞིན་དུ། །རྟག་ཏུ་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་མཛོད།
།ཡབ་མེས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །ཆོས་ཀྱིས་ས་སྟེང་བསྐྱང་བ་དང་། །ཡབ་མེས་བཞིན་དུ་ལྷ་གང་གི །དུས་སྟོན་འཕེལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ།
།ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོ་རིས་བྱང་གྲོལ་གྱི། །ཐེམ་སྐས་མ་མཉམ་མཉམ་པའི་ཕྱིར། །བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བཟོ་རིག་ཆེ། །རྟག་ཏུ་ལྷ་ཁང་དག་ཏུ་སོགས།
།རྒ་དང་འཆི་བས་བསྙེངས་མཛོད་དེ། །ཆོས་བཞིན་རྒྱལ་སྲིད་དཔལ་སྤྱད་ནས། །བཀྲེས་ཀར་དགོན་པར་གཤེགས་སུ་གསོལ། །དམ་ཆོས་བསྟན་པས་འབྲས་མཆིས་མཛོད།
།རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་བསླབས་པས། །ཀུ་ཤའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་ཁྱོད་ཀྱིས། །ཡབ་མེས་འཕགས་རིགས་ཉི་མ་ཡི། །གདུང་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་མ་ཉམས་མཛོད།
།སྐྱེ་བ་ཅན་ལ་ངེས་པར་ནི། །རྒ་དང་འཆི་དང་ན་མཆིས་ན། །མ་བགྲེས་མ་བསྙུངས་མ་འགྲོངས་ཞེས། །ལེགས་སྨོན་གསོལ་ཡང་ཅི་ལ་སྨན།
།སྲིད་པ་དག་ནི་གང་ཡང་རུང་། །དེ་ཉིད་རྒས་དང་འཆི་བ་ལགས། །ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བས་རྒ་བ་སྟེ། །སྐད་ཅིག་འཇིག་པ་འཆི་བ་ཡི།
།མ་རྒས་མ་ན་མ་འཆི་ཞེས། །སྨྲ་བ་དག་ནི་སྨྲ་བ་ན། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཀུན་འབར་ན། །ཡང་སྲིད་མེད་ལས་གཞན་ཅི་ཡོད།
།གང་ན་མི་མཐུན་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དུ་འདུ་བྱེད་འཇིག་མི་འགྱུར། །གང་ན་གཅིག་ཏུ་བདེ་བར་གནས། །གང་དུ་སོང་ན་འཆི་མི་འགྱུར།
།སྲིད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་། །སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཕྱིར་མི་མཁོ། །དེ་སླད་དེས་པ་སྲིད་པ་རྣམས། །མེད་པར་བསྒོམ་པ་རྒྱས་པར་མཛོད།
།འདིར་ནི་བགྱི་བ་འདི་ཉིད་དེ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་བགྱི་མི་འཚལ། །བགྱི་བ་དེ་ནི་བགྱིས་པ་ཡིས། །མི་བགྱི་བ་ཡི་ཚར་ཕྱིན་ཏོ།
།བགྲང་ཕྲེང་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་རུ། །ལན་མང་ཡོངས་སུ་འཁོར་བ་ནི། །ལན་བརྒྱ་འམ་ཡང་ན་སྟོང་དག་ཏུ། །འཇིག་རྟེན་དག་ཏུ་ཅི་མ་བགྱིས།
།འདི་མ་བགྱིས་སླད་བྱིས་པ་ཡི། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བགྱི་འཚལ་བས། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་འདི། །ད་དུང་བར་དུ་མ་ལོག་གོ།
།འཆི་བདག་སུ་དང་མི་བཤེས་པ། །གློ་བུར་དག་ཏུ་འབབ་འགྱུར་བས། །སང་དག་བྱ་ཞེས་མ་བཞེས་པར། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་བསྙུར་ཏེ་མཛོད།
།འདི་སང་དེང་འདི་མི་བྱ་ཞེས། །བྱ་བ་མི་ལ་བཟང་པོ་མིན། །ནམ་ཞིག་ཁྱོད་ནི་མེད་འགྱུར་བའི། །སང་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འོང་།
།འཆི་བདག་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཅན། །སྐྱེས་རྩལ་དོན་མེད་གསོད་འགྱུར་བ། །གསོད་པ་སྔོན་དུ་འོང་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་བག་རྐྱོང་སྤྱོད།
།དེ་ལས་དཔག་ཆེན་བཟོད་མེད་དེས། །མདའ་ནི་མི་བཟད་འཆོར་མེད་པར། །དེ་ནི་ཇི་སྲིད་མ་འཕངས་པ། །དེ་སྲིད་རང་གི་དོན་ལ་འབོད།
།རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པ་སྔོན་ལས་ཀྱིས། །ཁྱོད་ནི་ཡོངས་སུ་བཏང་གྱུར་པ། །གསར་པའི་ལས་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཞིང་། །འཆི་བདག་གིས་ནི་དྲངས་པ་ན།
།དགེ་དང་སྡིག་པ་མ་གཏོགས་པར། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་ལོག་ནས། །འགའ་ཡང་ཁྱོད་རྗེས་མི་འབྲང་བར། །མཁྱེན་པར་མཛོད་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད།
།བདག་ནི་སྙིང་རྗེས་ཟིལ་གནོན་ཅིང་། །ཡིད་མི་དགའ་བའི་རླན་གྱིས་ནི། །ཤིན་ཏུ་བརླན་པའི་སྨྲེ་སྔགས་འདི། །རེ་ཞིག་གསན་པར་མཛད་དུ་གསོལ།
།འགྲོ་བ་དམན་པ་ལོག་ལྟུང་བ། །མགོན་མེད་ཉེས་མེད་ཕལ་ཆེར་ནི། །རྩྭ་དང་ཆུ་དང་འབྲས་བུ་ནི། །ཕལ་པས་འཚོ་བ་སྒྲུབ་བགྱིད་པ།
།བྱ་དང་རི་དགས་ཕྱུགས་དག་ལ། །རྒྱལ་པོས་གསོད་དམ་གསོད་འཇུག་པ། །ཅི་ག་རིགས་སམ་མི་རིགས་པ། །བདེ་ལ་གནས་པ་ཁྱོད་ཉིད་གསུངས།
།ཁྱོད་ནི་ཆེན་པོར་མི་ཁྲོ་ཞིང་། །གནོད་པ་བགྱིད་ལའང་བཟོད་ཅེས་གདའ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་དུད་འགྲོ་ལ། །ཀྱེ་མ་སུ་ཡིས་དགག་པར་བགྱིས།
།གནོད་པ་བགྱིད་ལ་བཟོད་མཛད་ཅིང་། །གནོད་མི་བགྱིད་པ་འགུམས་མཛད་པས། །ཁྱོད་ལ་བརྩེ་དང་མི་བརྩེ་བའི། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་གཉིས་ཀ་གདའ།
།སྔོན་ཆད་བགྱིས་པའི་སུག་ལས་ཀྱིས། །འདི་ལྟར་འབེན་དུ་གྱུར་པ་ལ། །ཁྱོད་ཉིད་གནོད་པ་མཛད་ན་གོ། །སུ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་གསུངས།
།གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བགྱིས་ན་ཡང་། །ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་གིས་བཤུག་འཚལ་ན། །ཁྱོད་བཞེངས་མངོན་དུ་གནོད་མཛད་ན། །ཕྱོགས་ཀུན་མུན་པར་མ་གྱུར་ཏམ།
།ཀུན་ལ་སྲོག་ནི་ཕངས་པ་སྟེ། །ཀུན་ལ་གསོན་པ་སྡུག་པ་ལགས། །ཐམས་ཅད་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་གདུངས།
།འདི་ལྟར་གང་ཞིག་མི་འཚལ་བ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་མགར་བ་ལྟར། །ཚིག་པ་ལ་ནི་ཡང་སྲེག་བཞིན།
།ཁྱོད་ནི་སྲོག་གཅོད་མི་དགྱེས་ཤིང་། །སྲོག་གཅོད་དགྱེས་ལས་ཕྱིར་ལོག་ན། །རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རམ་ཅི། །ལུགས་འདི་ཅི་ཞིག་ལགས་པ་གསུངས།
།མཚོན་ཆའི་ཐབས་ལ་མཁས་ཁྱོད་ཀྱིས། །གཡུལ་ངོར་སྲོལ་བཏོད་མཐོང་ལགས་ན། །གཞན་དུ་ཁྱོད་ལ་རི་དགས་ལ། །ཅི་སླད་གནོད་པའི་ལས་རྣམས་མཛད།
།རི་དགས་གཞོན་ནུའི་སྤྱན་མངའ་ཁྱོད། །སྤྱན་དང་འདྲ་བའི་རི་དགས་རྣམས། །རྟབས་ནས་རིག་རིག་ལྟ་བ་ལས། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་ཐུགས་མི་རྗེ།
།ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱན་དང་མིག་འདྲའི་ཕྱིར། །ཁྱོད་ལ་དགའ་བ་གང་ལགས་དེ། །རི་དགས་ལ་ཡང་དགའ་བགྱིད་ན། །ཁྱོད་ནི་ཇི་ལྟར་དགྱེས་མི་མཛད།
།ལོག་པར་ལྟུང་དང་སྤྱན་འདྲ་དང་། །མགོན་མེད་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཉིད། །རེ་རེ་ཡང་ནི་རི་དགས་དག །མི་འགུམས་པ་ཡི་རྒྱུར་རུང་ངོ་།
།མི་རྣམས་ལ་ནི་མཛད་པ་བས། །སྡུག་བསྔལ་ལྷག་པར་བརྟགས་པ་ཡི། །དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་ཆེས་ལྷག་པར། །ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་མཛད་དུ་གསོལ།
།ཁྱོད་ཉིད་བསྲུང་བའི་དོན་འདི་ལ། །བདག་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་མི་འཚལ། །རྒྱུད་གཞན་གསལ་བས་གུས་བགྱིས་པར། །ལེགས་པར་ཐུགས་ཚོད་མངའ་ལགས་གྲང་།
།ཅོ་ནས་བཟུང་སྟེ་བསླབ་སྦྱང་བ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་སུ་གྲགས། །དེ་ལྟར་ལགས་པས་རྒྱལ་པོ་ལ། །བུ་སྡུག་བཞིན་དུ་གསོལ་བ་ལགས།
།གལ་ཏེ་བདག་གིས་མི་ཕན་པ། །གསོལ་ན་བདག་ལ་ཆད་པས་ཁུམ། །ཅི་སྟེ་གཅིག་ཏུ་ཕན་གསོལ་ན། །བདག་གིས་གསོལ་བ་བཞིན་དུ་མཛོད།
།གལ་ཏེ་མི་དགྱེས་མཛད་པར་མ་གྱུར་ན། །བདག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསོལ་བར་འཚལ། །ཅི་སྟེ་བདག་ཚིག་ཁྱད་དུ་འགུམས་མཛད་ན། །བཀའ་མཆིད་འདི་ནི་ངེས་པར་བཏང་བར་བགྱི།
།དགྱེས་པར་གྱུར་ན་སླར་རྗེས་མི་འགུམས་ཏེ། །མི་དགྱེས་གྱུར་ན་དོག་ས་གཟུང་བར་འཚལ། །གནོད་བགྱིད་ཉི་མ་ལྟར་རྔོ་མི་ཐོགས་པས། །ས་བདག་ཟླ་བ་ཉ་བ་བཞིན་དུ་མཛོད།
།ས་བདག་ཚེར་མའི་ཤིང་ལས་སྦྲང་རྩི་ལྟར། །དགྲ་བོ་ལས་ཀྱང་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་གཟུང་། །གསེར་གྱི་རི་ལ་དུག་རྒྱུན་ཇི་བཞིན་དུ། །ཡིད་འོང་སྐྱེ་བོའི་ཚིག་ངན་སྤང་འཚལ་ལོ།
།མི་མཆོག་གལ་ཏེ་ལེགས་པར་མཛད་པའི་སྦྱོར་བས་བསྒྲུབས་གྱུར་ཏེ། །ཕ་རོལ་གནོད་པ་སེལ་བའི་དཔལ་འདི་ཡོན་ཏན་རྒྱན་རྣམས་ཀྱིས། །ཕྱུག་པར་བགྱིད་ན་ལེགས་སྤྱད་བརྒྱ་ལ་ཆགས་ཕྱིར་གཡོ་བའི་སྙིང་། །མི་བརྟེན་པ་ཡང་རང་དབང་མེད་པར་ཡུན་རིང་ཁྱོད་ལ་ཆགས།
སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཙི་ཏྲས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཀ་ནིས་ཀ་ལ་སྤྲིངས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བིདྱཱ་ཀ་ར་པྲ་བྷཱ་དང་། །ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་རིན་ཆེན་མཆོག་གིས་བསྒྱུར། ཨཱ་ཙཱརྱ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།
Source Colophon
Tibetan source text from the Esukhia Degé Tengyur digital edition, file 173 (spring yig nge), lines 828–884. Folios 53a.7–56b.5. Licensed CC0 (public domain). Repository: github.com/Esukhia/derge-tengyur.
The text was translated into Tibetan from the Sanskrit by the Indian paṇḍita Vidyākaraprabha and the chief translator-monk Rinchen Mchog (རིན་ཆེན་མཆོག). Revised and finalized by Ācārya Pal Tseg (དཔལ་བརྩེགས). The Sanskrit original is not known to survive.
🌲